ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. SAMUEL MIGUEL PEREZ VILLALBA, Αρ. Υπόθεσης: 13617/23, 1/8/2024

(4)(α) του Νόμου 29/77 και μετέφερε την απολογία του κατηγορουμένου, ζητώντας τη μέγιστη δυνατή επιείκεια. Αναφέρθηκε επίσης στις συνέπειες που έχει ο εγκλεισμός του κατηγορουμένου και στις δυσκολίες που αντιμετωπίζει συνεπεία του ότι είναι αλλοδαπός αλλά και της κατάστασης που επικρατεί στις Κεντρικές Φυλακές. Σε σχέση δε με την έκτιση της ποινής που θα επιβληθεί, ο κ. Κληρίδης εισηγήθηκε όπως αυτή συντρέχει με την ποινή που επιβλήθηκε στον κατηγορούμενο σε άλλη υπόθεση για την οποία ήδη εκτίει πολυετή ποινή φυλάκισης. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι τα αδικήματα, τα οποία παραδέχθηκε ο κατηγορούμενος, είναι σοβαρά. Αυτό διαφαίνεται κατ' αρχάς από τη σοβαρότητα που προσδίδεται σε αυτά από το Νομοθέτη, όπως προσδιορίζεται από το ανώτατο όριο ποινής που προβλέπεται από το Νόμο, που είναι η βάση από την οποία ξεκινά το Δικαστήριο για να επιμετρήσει την ποινή (βλ. Δημοκρατία ν. Κυριάκου κ.ά.

(1990)2 Α.Α.Δ. 264 και Souilmi ν. Αστυνομίας

(1992)2 Α.Α.Δ. 248). Συγκεκριμένα, για το αδίκημα της κατοχής ελεγχομένου φαρμάκου Τάξεως Β΄ προβλέπεται ποινή φυλάκισης 8 ετών ή χρηματική ποινή ή και οι δύο ποινές ενώ για το αδίκημα της κατοχής του ίδιου ελεγχόμενου φαρμάκου με σκοπό την προμήθεια σε άλλα πρόσωπα προβλέπεται ποινή δια βίου φυλάκισης ή χρηματική ποινή ή και οι δύο ποινές. Στην Παγιαβλάς ν. Αστυνομίας

(1998)2 Α.Α.Δ. 240 λέχθηκε ότι η χρήση ναρκωτικών έχει προσλάβει ανησυχητικές διαστάσεις, γεγονός που επιβάλλει, κατά κανόνα, την επιβολή αποτρεπτικών ποινών. Η χρήση των εν λόγω ουσιών έχει ποικιλόμορφα χαρακτηριστεί ως «κοινωνική μάστιγα και ως νάρκη στο θεμέλιο της κοινωνίας» εφόσον τα ναρκωτικά αποτελούν κίνδυνο τόσο για τη φυσική όσο και για την κοινωνική ευημερία του κοινού και ιδιαίτερα της νεολαίας μας. Ως δε επισημάνθηκε στην Κλεομένης v. Δημοκρατίας

(2013)2 Α.Α.Δ. 350, στη συντριπτική πλειοψηφία τους οι παραβάτες είναι πρόσωπα νεαρής ηλικίας ενώ είναι λυπηρή, οδυνηρή και τραγική η διαπίστωση πως η απώλεια ζωών, νέων κυρίως ανθρώπων, έχει γίνει μέρος της καθημερινής μας πραγματικότητας και πως η λίστα των νέων που έχουν εθιστεί στα ναρκωτικά μεγαλώνει μέρα με τη μέρα (βλ. και Γενικός Εισαγγελέας ν. Παπανικόλα, Ποιν. Έφεση Αρ. 214/2021, ημερ. 19/01/2024). Τα τελευταία χρόνια διακινούνται στη χώρα μας μεγάλες ποσότητες ναρκωτικών ουσιών με αποτέλεσμα ο αριθμός των θυμάτων να αυξάνεται ανεξέλεγκτα. Το κοινωνικό και οικονομικό κόστος από τη χρήση ναρκωτικών ουσιών είναι υπερβολικό. Παρά τις σημαντικές προσπάθειες που έχουν καταβληθεί για την πρόληψη και την καταστολή του παγκόσμιου αυτού φαινομένου, φαίνεται το πρόβλημα να έχει διογκωθεί και να έχει προσλάβει ανησυχητικές διαστάσεις. Ο ρόλος των Δικαστηρίων στην καταπολέμηση και πάταξη της σύγχρονης αυτής μάστιγας είναι ουσιαστικός. Τα πιο πάνω όπως και η σοβαρότητα τέτοιων αδικημάτων έχουν βέβαια επισημανθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο, το οποίο επανειλημμένα τόνισε την ανάγκη αυστηρής αντιμετώπισης τους και επιβολής αποτρεπτικών ποινών. Η ανάγκη αυτή επισημάνθηκε και από το νέο Εφετείο (βλ. Μαυρόλουκα κ.ά. ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφεση Αρ. 74/2021 (Σχετ. Ποιν. Εφ. Αρ. 95/2021), ημερ. 31/10/2023 και Καμπίσιο κ.ά. ν. Αστυνομίας, Ποιν. Εφέσεις Αρ. 89-91/2023, ημερ. 13/06/2024). Η έξαρση στη χρήση των ναρκωτικών αλλά και οι δυσμενείς συνέπειες τους, ιδιαίτερα στη νεολαία μας, καθιστούν την αποτροπή κυρίαρχο στοιχείο στον καθορισμό της ποινής (βλ. Ξυδάς ν. Δημοκρατίας

(2012)2 Α.Α.Δ. 807 και Bora ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφεση Αρ. 79/2017, ημερ. 13/03/2018, ECLI:CY:AD:2018:B110). Ο αποτρεπτικός χαρακτήρας των ποινών, ο οποίος πρέπει να αντανακλάται στο ύψος τους, αποτελεί λοιπόν το κύριο γνώρισμα τους (βλ. Μιχαήλ ν. Δημοκρατίας

(1999)2 Α.Α.Δ. 557). Τόσο ο περί Ναρκωτικών Φαρμάκων και Ψυχοτρόπων Ουσιών Νόμος 29/77 όσο και η σχετική νομολογία προβαίνουν σε διαφοροποίηση ως προς τη μεταχείριση των χρηστών σε αντίθεση με τους εμπόρους ναρκωτικών. Έτσι στην Beyki ν. Αστυνομίας

(2008)2 Α.Α.Δ. 60, λέχθηκε ότι θεμελιωμένη είναι η αρχή της διάκρισης της σοβαρότητας των αδικημάτων που αφορούν σε εμπορία ναρκωτικών και εκείνων που αφορούν σε κατοχή και χρήση. Οι έμποροι ναρκωτικών καθιστούν επάγγελμα τους τη διασπορά του θανάτου και ως εκ τούτου είναι δύσκολο να ανευρεθούν ερείσματα για μετριασμό των ποινών που επιβάλλονται σ' αυτούς. Για τους χρήστες ναρκωτικών, όμως, υπάρχει κάποιο περιορισμένο περιθώριο για επίδειξη επιεικείας, το οποίο σχετίζεται με την αδυναμία του ανθρώπου και ειδικά των χρηστών ναρκωτικών, ανάλογα βέβαια με τις περιστάσεις κάθε υπόθεσης. Η προαναφερόμενη διάκριση φαίνεται και στην Παγιαβλάς (ανωτέρω), όπου αναφέρθηκε ότι στην περίπτωση των εμπόρων η ανάγκη για την επιβολή αποτρεπτικών ποινών είναι κατάδηλη εφόσον αυτοί αποζούν από τη διασπορά της καταστροφής. Στην Γενικός Εισαγγελέας v. Πέτρου, Ποιν. Έφεση Αρ. 71/2022, ημερ. 01/12/2022, μετά την επισήμανση ότι η κατάρα των ναρκωτικών έχει για τα καλά ριζώσει στον τόπο μας με ολέθριες συνέπειες όχι μόνο για τους παραβάτες, δυστυχώς νεαρούς, ακόμα και ανηλίκους αλλά και για την ίδια την κοινωνία, το Ανώτατο Δικαστήριο επανέλαβε ακόμα μια φορά ότι επιβάλλεται η επιβολή αυστηρών ποινών, ιδίως εκεί όπου η κατοχή των ναρκωτικών συνοδεύεται με πρόθεση εμπορίας ή με πρόθεση προμήθειας αυτών σε τρίτα πρόσωπα. Το είδος, η ποσότητα και ο σκοπός για τον οποίο κατέχονται τα ναρκωτικά, ως και ο ρόλος του δράστη, είναι παράγοντες βαρύνουσας σημασίας κατά τον καθορισμό της ποινής. Η επιβολή ιδιαίτερα σοβαρών ποινών ενδείκνυται σε περιπτώσεις όπου η ποσότητα είναι μεγάλη και η κατοχή συνοδεύεται με πρόθεση εμπορίας των ναρκωτικών (βλ. Esper v. Δημοκρατία

(1972)2 C.L.R. 73, Moussa v. Δημοκρατία

(1992)2 Α.Α.Δ. 320 και Μallouk v. Δημοκρατία

(2000)2 Α.Α.Δ. 711). Στο πλαίσιο επιμέτρησης της ποινής λαμβάνουμε υπόψη και την πάγια νομολογιακή αρχή, ότι όπου παρατηρείται έξαρση και επιμονή στη διάπραξη παρόμοιας φύσεως αδικημάτων, παρά τις επιβληθείσες από τα Δικαστήρια αυστηρές ποινές, δικαιολογείται η επιβολή ακόμη αυστηρότερων ποινών (βλ. Selmani κ.ά ν. Δημοκρατίας

(2016)2 Α.Α.Δ. 854, Μιχαήλ (ανωτέρω) και Abunazha v. Δημοκρατίας

(2009)2 Α.Α.Δ. 551). Στην προκειμένη δέον όπως λεχθεί ότι τα επίδικα αδικήματα παρουσιάζουν έξαρση, γεγονός για το οποίο έχουμε γνώση όχι μόνο μέσω της σχετικής νομολογίας αλλά και από τον αριθμό των υποθέσεων που αφορούν τέτοια και καταχωρούνται ενώπιον μας αλλά και στα λοιπά πρωτόδικα Δικαστήρια. Σε σχέση δε με το ύψος των ποινών έχουμε υπόψη μας ότι δεν υπάρχει προκαθορισμένο πλαίσιο και ακριβής προσδιορισμός της επιβαλλόμενης ποινής αναλόγως προηγούμενων αποφάσεων. Η αναφορά σε προηγούμενη νομολογία ενδεικτική μόνο σημασία μπορεί να έχει διότι ουδέποτε υπάρχει απόλυτη ταύτιση μεταξύ των χαρακτηριστικών γνωρισμάτων δύο υποθέσεων. Οι προηγούμενες σχετικές αποφάσεις και προφανώς αναφερόμαστε σε αποφάσεις Ανώτερων Δικαστηρίων, είναι ενδεικτικές του μέτρου τιμωρίας για τα συγκεκριμένα αδικήματα και δεν έχουν τον δεσμευτικό χαρακτήρα που ενέχει ο καθορισμός αρχών δικαίου, αφού η ποινή που επιβάλλεται σε κάθε κατηγορούμενο είναι αλληλένδετη με τις ιδιαιτερότητες των γεγονότων της κάθε υπόθεσης και με τις ιδιαιτερότητες των συνθηκών του κάθε παραβάτη. Εκείνο στο οποίο οι προηγούμενες τέτοιες αποφάσεις βοηθούν είναι η παροχή κατευθυντήριων γραμμών ως προς τα όσα ένα Δικαστήριο μπορεί να λάβει υπόψη υπέρ ή εναντίον ενός κατηγορουμένου, ενώ τα Δικαστήρια έχουν ευρεία διακριτική ευχέρεια να κρίνουν, χωρίς προδεσμεύσεις, τη συγκεκριμένη υπόθεση που τίθεται ενώπιον τους, επιβάλλοντας εκείνη την ποινή που θεωρούν εύλογη και δίκαιη υπό τις περιστάσεις (βλ. Σαμπή ν. Δημοκρατίας

(2012)2 Α.Α.Δ. 100). Να πούμε βέβαια ότι, προς διαπίστωση του μέτρου τιμωρίας και των παραμέτρων που λαμβάνονται υπόψη στο πλαίσιο επιμέτρησης της ποινής σε σχέση με αδικήματα όπως τα επίδικα, έχουμε μελετήσει και έχουμε υπόψη μας τη σχετική νομολογία των Ανώτερων Δικαστηρίων. Δεν μας διαφεύγει δε ότι ο χαρακτηρισμός κάποιου αδικήματος ως σοβαρού δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το ανώτατο όριο ποινής που ο Νόμος προνοεί. Εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το σύνολο των περιστάσεων που περιβάλλουν τη διάπραξή του και διαγράφουν το μέγεθος της βλάβης και τις εν γένει συνέπειες που η διάπραξή του μπορεί να επιφέρει (βλ. Μιχαηλίδης ν. Δημοκρατίας

(1991)2 Α.Α.Δ. 391). Κάθε υπόθεση κρίνεται λοιπόν με βάση τα ιδιαίτερα περιστατικά της και ανάλογα με αυτά διαβαθμίζεται η σοβαρότητα των αδικημάτων, η οποία θα πρέπει να αντανακλάται στην επιβληθείσα ποινή. Στην προκειμένη, σοβαρότερο είναι ασφαλώς το αδίκημα της κατηγορίας 2 που αφορά την κατοχή με σκοπό την προμήθεια κάνναβης, βάρους 984,2 γραμμαρίων. Συγκεκριμένα από τα γεγονότα που έχουν τεθεί προκύπτει ότι ο κατηγορούμενος, ενώ βρισκόταν στην Κύπρο τον Οκτώβριο του 2022, μετά από συνεννόηση με άλλο πρόσωπο και αφού ήλθε σε επαφή μαζί του, έλαβε κατοχή της ως άνω ποσότητας ναρκωτικών, που δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί ως μικρή. Έλαβε δε την κατοχή αυτή με συγκεκριμένο σκοπό και δη την προμήθεια της σε άλλα πρόσωπα, δηλαδή την περαιτέρω διάδοση ναρκωτικών στην κοινωνία. Η θέση δε του κ. Κληρίδη ότι δηλαδή ο κατηγορούμενος ενώ ήταν άνεργος του «εμφανίστηκε» μια ευκαιρία εργασίας και απερίσκεπτα και χωρίς δεύτερη σκέψη συμφώνησε αμέσως, χωρίς να γνωρίζει το είδος της εργασίας αυτής, δεν βρίσκει έρεισμα στα γεγονότα της υπόθεσης και εξηγούμε. Από τα εν λόγω γεγονότα και μάλιστα από τα όσα ο ίδιος ο κατηγορούμενος αποκάλυψε ανακρινόμενος φαίνεται ότι γνώριζε εξ αρχής περί τίνος επρόκειτο αφού πρώτα ήλθε σε επικοινωνία, που αφορούσε ναρκωτικά, με το άγνωστο του πρόσωπο, μέσω ενός φίλου του στην Ισπανία και αφού ακολούθως συναντήθηκε με το εν λόγω πρόσωπο και αυτό του είπε να πιάσει την ποσότητα ναρκωτικών που ήθελε, ο κατηγορούμενος άνοιξε ο ίδιος το φερμουάρ της μιας από τις δύο βαλίτσες και αφού είδε τις σακούλες με ναρκωτικά, πήρε μια από τις συσκευασίες, την έσκισε και έτσι έλαβε κατοχή κάνναβης βάρους 984,2 γραμμαρίων. Αναφορικά δε με τις περιστάσεις υπό τις οποίες διέπραξε τα επίδικα αδικήματα αλλά και τον ρόλο του κατηγορουμένου δέον όπως λεχθούν και τα ακόλουθα: Δεν μας διαφεύγει βέβαια ότι ο κατηγορούμενος δεν ήταν ο ιθύνων νους της όλης «επιχείρησης», κάτι που φαίνεται και από το ότι έλαβε μέρος (984,2 γραμμάρια) της πολύ μεγαλύτερης ποσότητας που κατείχε το άγνωστο πρόσωπο (19 κιλά και 831 γραμμάρια). Ως προς τους λόγους που οδήγησαν τον κατηγορούμενο στη διάπραξη των αδικημάτων της παρούσας, ο κ. Κληρίδης ανέφερε επίσης στην αγόρευση του ότι ο κατηγορούμενος προσεγγίστηκε από εμπόρους ναρκωτικών, οι οποίοι γνώριζαν την ευάλωτη και δυσμενή θέση του, ήτοι ότι όφειλε χρήματα σε άτομα τα οποία έπρεπε να εξοφλήσει άμεσα. Ανέφερε επίσης ότι ο κατηγορούμενος διέπραξε τα αδικήματα της παρούσας «χωρίς να σκεφτεί, όταν βρέθηκε σε πραγματικό αδιέξοδο». Παρά το ότι δεν δόθηκαν περαιτέρω λεπτομέρειες από τον κ. Κληρίδη, είναι αντιληπτό από τα όσα ανέφερε ότι ο κατηγορούμενος έδρασε υπό τις πιο πάνω περιστάσεις, διαπράττοντας τα επίδικα αδικήματα, εβρισκόμενος βασικά σε οικονομική ανάγκη. Η δυσμενής όμως οικονομική του κατάσταση και η εν λόγω ανάγκη του δεν μπορούν να δικαιολογήσουν τη σοβαρή επίδικη παράνομη συμπεριφορά που επέδειξε. Ως αναφέρθηκε χαρακτηριστικά στην Μακρή ν. Δημοκρατίας

(2013)2 Α.Α.Δ. 15, «αν τα οικονομικά προβλήματα, συνδεόμενα και με άλλα προβλήματα ευρύτερα, οικογενειακά ή υγείας, μπορούσαν να δικαιολογήσουν την παρανομία, αυτό θα ήταν η οριστική κατάρρευση κάθε ηθικής αρχής αλλά και κάθε αρχής τάξης και δικαίου». Ο κ. Κληρίδης δεν επεξήγησε δε τι εννοεί λέγοντας ότι ο κατηγορούμενος δεν είχε κανένα «προσωπικό όφελος». Ως προς τούτο δέον όπως λεχθεί ότι από τα λοιπά που ανέφερε ο συνήγορος Υπεράσπισης και δη ότι ο κατηγορούμενος έδρασε παρακινούμενος μεν από εμπόρους ναρκωτικών, αλλά για να εξοφλήσει χρηματικές οφειλές του, προκύπτει ότι θα είχε τέτοιο όφελος. Εδώ να σημειωθεί ότι σε άλλο μέρος της αγόρευσης του ο κ. Κληρίδης αναφέρει ότι ο κατηγορούμενος «ήθελε να εξεύρει εργασία για να μπορέσει να ακολουθήσει τα όνειρα του και να βοηθήσει οικονομικά την οικογένεια του και ότι δυστυχώς η απερισκεψία του θα του είναι κάτι που θα του στοιχήσει τα νιάτα του». Φαίνεται λοιπόν ότι ο κατηγορούμενος διέπραξε τα επίδικα αδικήματα, επιδιώκοντας την απόκτηση οφέλους είτε αυτό ήταν για τον ίδιο είτε για την οικογένεια του. Έδρασε δε με το κίνητρο αυτό, παραγνωρίζοντας τις συνέπειες που θα είχαν οι κολάσιμες πράξεις του στους συνανθρώπους του, στους οποίους τελικά θα κατέληγαν τα ναρκωτικά και ιδιαίτερα σε νέους ανθρώπους. Ο κ. Κληρίδης, στην αγόρευση του, ανέφερε περαιτέρω ότι στην χώρα από όπου κατάγεται ο κατηγορούμενος (Ισπανία) η κατοχή και χρήση «τέτοιων ναρκωτικών είναι νόμιμη υπό κάποιες συνθήκες δίνοντας του με κάποιο τρόπο λανθασμένη αντίληψη του κινδύνου και της ζημιάς που μπορεί να προκαλέσει η συμπεριφορά του όπως τα γεγονότα της παρούσας» και ότι λόγω του «αρκετά χαμηλού» κοινωνικοοικονομικού επιπέδου της οικογένειας του κατηγορουμένου, αυτό επίδρασε αρνητικά σε αυτόν με αποτέλεσμα να μην είναι σε θέση να αντιληφθεί όπως ένας μέσος άνθρωπος τους κινδύνους που υπάρχουν σχετικά με τις «προτάσεις για εργασία». Ως προς τούτο, δέον όπως λεχθεί κατ' αρχάς ότι η θέση ότι στην Ισπανία η κατοχή τέτοιων ναρκωτικών «υπό κάποιες συνθήκες» είναι νόμιμη, δεν διευκρινίσθηκε ώστε να διαφανεί κατά πόσο αφορά κατοχή είδους και ποσότητας ναρκωτικών όπως τα επίδικα και μάλιστα υπό περιστάσεις όπως αυτές της παρούσας και σε συνδυασμό με το ότι δεν τέθηκε οποιοδήποτε θέμα άγνοιας του κατηγορουμένου ως προς τους σχετικούς Νόμους της Κυπριακής Δημοκρατίας, δεν μπορεί να γίνεται λόγος ούτε και για λανθασμένη αντίληψη, από πλευράς του, του κινδύνου και της ζημιάς που μπορεί να προκαλέσει η επίδικη συμπεριφορά του. Άλλωστε ως έχει προαναφερθεί, από τα γεγονότα που τέθηκαν ενώπιον μας, προκύπτει ότι δεν επρόκειτο για μια αόριστη πρόταση για εργασία, ως ουσιαστικά υποστήριξε ο κ. Κληρίδης αλλά ότι ο κατηγορούμενος είχε εξ αρχής επίγνωση περί τίνος επρόκειτο και ότι έδρασε με κίνητρο την απόκτηση οφέλους. Δεν επεξηγήθηκε δε από πλευράς Υπεράσπισης πως επηρέασε «συνδυαστικά με τα πιο πάνω» τον κατηγορούμενο το «αρκετά χαμηλό» κοινωνικοοικονομικό επίπεδο της οικογένειας του να αντιληφθεί ο ίδιος «όπως ένας μέσος άνθρωπος για τους κινδύνους που υπάρχουν όσον αφορά προτάσεις για εργασία». Σε κάθε περίπτωση δέον όπως λεχθεί ότι οι ως άνω αναφερόμενες συνθήκες, υπό τις οποίες ο κατηγορούμενος διέπραξε τα επίδικα αδικήματα, είναι οριακής σημασίας σε τέτοιας φύσεως υποθέσεις όσον αφορά τον καθορισμό της ποινής. Αυτό καθότι, ως έχει σημειωθεί από τη σχετική νομολογία, η πείρα καταδεικνύει ότι οι έμποροι ναρκωτικών επιλέγουν συνήθως συνεργάτες άτομα ευάλωτα, με ειδικά προβλήματα, που έχουν κάποια ανάγκη, όπως ο κατηγορούμενος στην προκειμένη. Η κατανόηση αυτών των αδυναμιών και προβλημάτων δεν μπορεί όμως να επιδράσει κατά τρόπο που να εξασθενίζει την αποτελεσματική εφαρμογή του Νόμου (βλ. Jovanovic v. Αστυνομίας

(2005)2 Α.Α.Δ. 635 και Marius v. Δημοκρατίας

(2015)2Α Α.Α.Δ. 397). Λαμβάνουμε λοιπόν υπόψη τα πιο πάνω, χωρίς φυσικά να μας διαφεύγει το είδος των ναρκωτικών που κατείχε ο κατηγορούμενος και δη ότι επρόκειτο για κάνναβη, η οποία δεν εμπίπτει στα σκληρά ναρκωτικά. Βεβαίως τα Δικαστήρια, στα πλαίσια της εξατομίκευσης μιας ποινής, δεν βασίζονται μόνο στη σοβαρότητα ενός αδικήματος και στην προβλεπόμενη ποινή, αλλά λαμβάνουν υπόψη και τις προσωπικές και λοιπές περιστάσεις ενός κατηγορουμένου. Σε καμία περίπτωση δεν μειώνεται λοιπόν η ανάγκη για εξατομίκευση της ποινής ούτως ώστε αυτή να μην συνιστά απλώς τιμωρία αλλά να αρμόζει στο πρόσωπο του συγκεκριμένου παραβάτη. Όπως χαρακτηριστικά λέχθηκε στην Φιλίππου ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 245 αυτό ισχύει ακόμα και όταν υπάρχει ανάγκη επιβολής αποτρεπτικής ποινής. Παράλληλα διατηρούμε κατά νου και δεν μας διαφεύγει, ότι η εξατομίκευση της ποινής δεν πρέπει να οδηγεί στην εξουδετέρωση της αποτελεσματικότητας του Νόμου ή να αναιρεί τον αποτρεπτικό χαρακτήρα της ποινής, που επιβάλλει η φύση και τα περιστατικά του αδικήματος τόσο για τον ίδιο τον κατηγορούμενο όσο και για το κοινό γενικότερα (βλ. Antoniades v. Police

(1986)2 C.L.R. 21 και Κωνσταντίνου ν. Δημοκρατίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 224). Προς όφελος του κατηγορουμένου, πέραν των όσων σχετικών λέχθηκαν ανωτέρω, λαμβάνουμε υπόψη και τα λοιπά που τέθηκαν ενώπιον μας. Κατ' αρχάς λαμβάνουμε ιδιαίτερα υπόψη το λευκό ποινικό μητρώο του κατηγορουμένου, το οποίο του δίδει το δικαίωμα να αιτείται την επιείκεια του Δικαστηρίου (βλ. Γεωργίου ν. Αστυνομίας

(1991)2 Α.Α.Δ. 525 και Αριστοδήμου ν. Δημοκρατία, Ποιν. Έφεση Αρ. 121/2017 ημερ. 21/09/2017), ECLI:CY:AD:2017:D

1. Περαιτέρω, προς όφελος του λαμβάνουμε υπόψη την παραδοχή του στο Δικαστήριο και την απολογία που εξέφρασε μέσω του συνηγόρου του. Η παραδοχή του κατηγορουμένου στην παρούσα θα πρέπει να θεωρηθεί ως άμεση, καθότι έγινε αμέσως μετά την τροποποίηση του κατηγορητηρίου στις κατηγορίες 1 και 2, που έλαβε χώραν στις 20/05/
2. Ως προς τούτο να λεχθεί ότι πέραν του ότι με τη στάση του αυτή εξοικονομήθηκε πολύτιμος δικαστικός χρόνος και έξοδα (βλ. Χαρτούπαλλος ν. Δημοκρατίας

(2002)2 Α.Α.Δ. 28), έχουμε πάντα υπόψη μας τη βασική αρχή ότι η παραδοχή ενοχής θα πρέπει να ανταμοίβεται με έκπτωση στην ποινή καθότι πέραν του ότι αποτελεί ένδειξη της ειλικρινούς μεταμέλειας του κατηγορουμένου, προάγει και τους σκοπούς της Δικαιοσύνης και ωφελεί την κοινωνία γενικότερα (βλ. G. Piki, Sentencing in Cyprus, (2nd ed.) σελ. 65-66). Περαιτέρω λαμβάνουμε υπόψη, ως στοιχείο που επίσης καταδεικνύει τη μεταμέλεια του κατηγορουμένου, την παραδοχή και τη συνεργασία του με την Αστυνομία και συγκεκριμένα ότι την επομένη της σύλληψης του, ανακρινόμενος έδωσε λεπτομέρειες σε σχέση με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έλαβε κατοχή της επίδικης ποσότητας ναρκωτικών (βλ. Mbakoub v. Δημοκρατίας

(2015)2Α Α.Α.Δ. 119 και Πισσάς ν. Δημοκρατίας, Ποιν. Έφεση Αρ. 229/2016, ημερ. 14/03/2018). Εδώ θα πρέπει φυσικά να λεχθεί ότι στο πλαίσιο αποκάλυψης της εμπλοκής του, κατά την ανάκριση του, ανέφερε ότι έλαβε κατοχή των ναρκωτικών για διαφορετικό σκοπό από τον πραγματικό που ήταν η προμήθεια σε άλλα πρόσωπα και δη ότι το έπραξε λόγω της επιθυμίας του να κάνει χρήση ναρκωτικών. Επίσης λαμβάνεται υπόψη προς όφελος του κατηγορουμένου, η απουσία οποιωνδήποτε παραγόντων που καθιστούν τα αδικήματα που διέπραξε ιδιαίτερα σοβαρά, εν τη εννοία του άρθρου 30

(4)(α) του Νόμου 29/77, γεγονός που τα καθιστά ολιγότερο σοβαρά (βλ. άρθρο 30

(4)(β)(vii)). Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας που λαμβάνεται υπόψη είναι και το νεαρό της ηλικίας του κατηγορουμένου. Στο σύγγραμμα G. Piki, Sentencing in Cyprus (2nd ed.) σελ. 88-90, τονίζεται το πόσο ευαίσθητο έργο αποτελεί το καθήκον επιβολής ποινής σε νεαρά άτομα για τα οποία έμφαση πρέπει να δίδεται στην αναμόρφωση παρά στην τιμωρία. Για αυτά υπερισχύει η αρχή της υποβοήθησης τους να αναμορφωθούν, αφού ακριβώς η πιθανότητα αναμόρφωσης στους νέους είναι ισχυρότερη από τα μεγαλύτερα σε ηλικία άτομα (βλ. επίσης Ioannou v. Police

(1986)2 C.L.R. 149). Το στοιχείο της αποτροπής στην περίπτωση νεαρών ατόμων θα πρέπει να μετριάζεται από το συμφέρον της κοινωνίας στην αναμόρφωση τους (βλ. Savvides v. Republic

(1988)2 C.L.R. 51 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Ελευθερίου, Ποιν. Έφεση Αρ. 46/23, ημερ. 16/07/2024). Από την άλλη το νεαρό της ηλικίας ενός κατηγορούμενου δεν αποτελεί πάντοτε παράγοντα που επηρεάζει από μόνος του την ποινή. Συνεκτιμάται και αυτός με όλους τους άλλους σχετικούς παράγοντες (βλ. Φανάρας κ.ά. ν. Δημοκρατίας

(1999)2 Α.Α.Δ. 50). Εδώ να λεχθεί επίσης ότι σε υποθέσεις που αφορούν ναρκωτικά το Ανώτατο Δικαστήριο τόνισε ότι, ναι μεν το νεαρό της ηλικίας ενός παραβάτη δεν πρέπει να παραγνωρίζεται, αλλά ειδικά σε αυτό τον τομέα οι νεαροί θα πρέπει να αναπτύξουν ιδιαίτερες αντιστάσεις, σκεπτόμενοι ότι τα ναρκωτικά προορίζονται κυρίως για συνομήλικους τους, στην εξαθλίωση των οποίων συμβάλλουν με την εμπλοκή στη διακίνηση τους (βλ. Marius ανωτέρω). Στην προκειμένη λαμβάνουμε λοιπόν υπόψη ότι, κατά τον χρόνο διάπραξης των αδικημάτων, ο κατηγορούμενος ήταν 27 ετών. Ο κ. Κληρίδης υποστήριξε στην αγόρευση του ότι ο κατηγορούμενος είναι «εξαιρετικά νεαρής ηλικίας». Παρέπεμψε δε προς τούτο σε σχετικό απόσπασμα από το σύγγραμμα Sentencing and Criminal Justice - Andrew Ashworth and Rory Kelly, (7th Ed. 2021), σελ. 388. Τα όσα όμως αναφέρονται στο εν λόγω απόσπασμα δεν υποστηρίζουν την ως άνω θέση. Συγκεκριμένα σε αυτό αναφέρεται ότι, στα πρώτα χρόνια μετά τη συμπλήρωση της δεύτερης δεκαετίας της ζωής ενός προσώπου («early 20s»), ο εγκέφαλος ακόμα αναπτύσσεται και ότι οι ενήλικες μέχρι την ηλικία των 25 θεωρείται ότι τυπικά ακόμα ωριμάζουν. Να υπομνήσουμε ότι στην προκειμένη ο κατηγορούμενος, κατά τον χρόνo διάπραξης των αδικημάτων, ήταν 27 ετών. Ούτε η υπόθεση Σακαρίδης κ.ά. ν. Αστυνομίας

(2011)2 Α.Α.Δ. 272, στην οποία επίσης μας παρέπεμψε ο κ. Κληρίδης υποστηρίζει την ως άνω θέση του εφόσον εκεί οι εφεσείοντες ήταν ηλικίας 23 ετών. Σε κάθε περίπτωση, στην προκειμένη κρίνουμε ότι ο κατηγορούμενος κατά τον χρόνο που διέπραξε τα αδικήματα της παρούσας ήταν νεαρής ηλικίας, όχι όμως «εξαιρετικά νεαρής ηλικίας», ως εισηγείται ο κ. Κληρίδης. Η ηλικία αυτή του κατηγορουμένου λαμβάνεται δε υπόψη χωρίς βέβαια να μας διαφεύγει η σοβαρότητα της όλης κολάσιμης συμπεριφοράς του, ως την έχουμε περιγράψει ανωτέρω. Επιπρόσθετα, λαμβάνουμε υπόψη τις προσωπικές και λοιπές συνθήκες του κατηγορουμένου, ως αυτές φαίνονται στην έκθεση του Γραφείου Ευημερίας και στα όσα συμπληρωματικά ανέφερε ο κ. Κληρίδης και ιδιαίτερα ότι: · Είναι 29 ετών, έγγαμος και άτεκνος. · Προέρχεται από φτωχή οικογένεια, η οποία αντιμετώπιζε οικονομικές δυσκολίες από τον καιρό που ο κατηγορούμενος ήταν παιδί. Γεννήθηκε και μεγάλωσε σε χωριό στην Ισπανία, όπου διαμένουν οι γονείς και ο αδερφός του. · Ο πατέρας του τους τελευταίους 8 μήνες σταμάτησε να εργάζεται, μετά από 25 χρόνια εργασίας, για να φροντίζει τη μητέρα του κατηγορουμένου, που τα τελευταία δύο χρόνια δεν εργάζεται λόγω προβλημάτων υγείας, για τα οποία υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση και εισάγεται συχνά στα νοσοκομεία. · Ο κατηγορούμενος είναι αλλήθωρος (παρουσιάζει στραβισμό) εκ γενετής, δηλαδή οι άξονες οράσεως των ματιών του δεν είναι παράλληλοι και σιγά σιγά χάνεται η ικανότητα του να βλέπει στερεοσκοπικά, δηλαδή να αντιλαμβάνεται τη διάσταση του βάθους. Εκτός από το αισθητικό πρόβλημα που δημιουργεί ο στραβισμός, έχει σημαντικές συνέπειες στην εν γένει λειτουργία της όρασης του εφόσον ένα μάτι που στραβίζει χάνει σταδιακά την ικανότητα να διακρίνει καθαρά και καθίσταται πρακτικά άχρηστο. · Λόγω αυτού του προβλήματος, ο κατηγορούμενος αντιμετώπισε εκφοβισμό μεγαλώνοντας, όχι μόνο στο σχολείο, αλλά και από τους συγχωριανούς του. Ο εκφοβισμός περιλάμβανε λεκτικές επιθέσεις, σωματική βία, απομόνωση και ψυχολογική κακοποίηση. Αυτό του προκάλεσε αποξένωση και αμυνόταν απέναντι στον εκφοβισμό καλύπτοντας τα συναισθήματα του. Η θλίψη του και το παράπονο λόγω αυτού, δεν έφυγαν ποτέ και παραμένουν μέχρι σήμερα. · Η οικονομική κατάσταση της οικογένειας του και τα καθημερινά πειράγματα που βίωνε του προκαλούσαν άγχος, φόβο και ανησυχία. · Η αποξένωση του εκλήφθηκε από τον περίγυρο του ως αδιαφορία και αυτό οδήγησε σταδιακά στον κοινωνικό αποκλεισμό του, ως η έσχατη λύση για να μπορέσει να αντιμετωπίσει όλα τα αρνητικά συναισθήματα που βίωνε. · Λόγω του χαμηλού κοινωνικοοικονομικού επιπέδου που μεγάλωσε και λόγω του καθημερινού σχολικού εκφοβισμού, όντας απομονωμένος, κατέφυγε στην καθημερινή χρήση κάνναβης, ως διέξοδο στα προβλήματα που βίωνε. · Παρά τα πιο πάνω προβλήματα, θέλησε να σπουδάσει, όπως και έπραξε, με σκοπό να πετύχει κάτι στη ζωή του. Όταν ολοκλήρωσε τη φοίτηση του στο σχολείο, φοίτησε σε κολλέγιο στον τομέα της πληροφορικής και έλαβε επίσης πτυχίο μηχανικού αυτοκινήτων από τεχνική σχολή στην Ισπανία. Εργάστηκε για 2 χρόνια ως μηχανικός. Έλαβε επίσης δίπλωμα κηπουρικής και εξάσκησε το επάγγελμα του κηπουρού για 7 χρόνια. Τα τελευταία χρόνια εργαζόταν ως σερβιτόρος/ξενοδοχοϋπάλληλος στην Ισπανία εποχιακά επειδή η αγορά εργασίας στους τομείς που σπούδασε δεν ήταν εύκολα προσβάσιμη. Πριν τη σύλληψη εργαζόταν για μικρό χρονικό διάστημα ως σερβιτόρος ενώ τους τελευταίους μήνες ήταν άνεργος και λάμβανε επίδομα ανεργίας. · Νυμφεύθηκε ομοεθνή του πριν 3 χρόνια και η σύζυγος του διαμένει και εργάζεται στην Ισπανία. Περαιτέρω, λαμβάνουμε υπόψη ότι πριν την κράτηση του στις Κεντρικές Φυλακές στο πλαίσιο της παρούσας, ο κατηγορούμενος ήταν χρήστης ναρκωτικών (έκανε χρήση 2-3 φορές την εβδομάδα) και ότι από την κράτηση του μέχρι σήμερα απέχει από τη χρήση ναρκωτικών (βλ. Γιαννακάκης ν. Αστυνομίας

(2016)2(Α) Α.Α.Δ. 364). Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει στο σημείο αυτό να υπομνήσουμε, ότι σύμφωνα με τη νομολογία μας, οι προσωπικές και οικογενειακές συνθήκες ενός παραβάτη, περιλαμβανομένων των προβλημάτων υγείας του αλλά και των επιπτώσεων (οικονομικών και άλλων) στην οικογένεια του, σε αυτού του είδους τις υποθέσεις, λαμβάνονται βέβαια σε κάποιο βαθμό υπόψη και η εξατομίκευση έχει τη θέση της, αλλά δεν μπορεί να εξουδετερώσουν ή αποδυναμώσουν τη μέριμνα για προστασία της κοινωνίας και τη συναφή αντιμετώπιση των σοβαρότατων συνεπειών που προκύπτουν για αυτήν και ιδίως για νέους ανθρώπους, από την κατοχή και διακίνηση ναρκωτικών ουσιών (βλ. Μιχαήλ (ανωτέρω), Abe ν. Δημοκρατίας

(2008)2 A.A.Δ. 211 και Γενικός Εισαγγελέας ν. Χρυσάνθου

(2016)2Α Α.Α.Δ. 423). Ο κ. Κληρίδης στην αγόρευση του, προέβη σε εκτενή αναφορά σε σχέση με τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο κατηγορούμενος να κοινωνικοποιηθεί στις Κεντρικές Φυλακές και να συμμετέχει σε επαγγελματικά και εκπαιδευτικά προγράμματα που προσφέρονται εκεί. Σύμφωνα με τον συνήγορο, οι δυσκολίες έγκεινται στο ότι ο κατηγορούμενος είναι αλλοδαπός και δεν μιλά ούτε γράφει ελληνικά ή αγγλικά, παρά μόνο ισπανικά που είναι η μητρική του γλώσσα. Επικαλέστηκε δε και την αδυναμία του κατηγορουμένου, λόγω του ότι είναι αλλοδαπός, να μεταφερθεί από την κλειστή στην ανοικτή φυλακή, να αιτηθεί άδειας ή να αποφυλακιστεί με όρους. Ανέφερε επίσης ο κ. Κληρίδης ότι ο κατηγορούμενος, λόγω του ότι είναι αλλοδαπός, δεν έχει οικεία πρόσωπα στην Κύπρο για να τον επισκέπτονται, καθότι αυτά διαμένουν στην Ισπανία και αδυνατούν να τον επισκεφθούν λόγω της απόστασης και ότι σε περίπτωση που θελήσουν να το πράξουν ή να του αποστείλουν προσωπικά του αντικείμενα θα επιβαρυνθούν «στον υπέρμετρο βαθμό». Είναι η θέση του κ. Κληρίδη ότι συνεπεία των πιο πάνω αλλά και λόγω του υπερπληθυσμού που παρατηρείται στις Κεντρικές Φυλακές, οι συνθήκες κράτησης του κατηγορουμένου προσομοιάζουν με τις συνθήκες που επικρατούσαν κατά την περίοδο των μέτρων της πανδημίας του κορωνοϊού, οι οποίες λαμβάνονταν υπόψη ως μετριαστικοί παράγοντες στην επιβολή ποινής, καλώντας στην ουσία το Δικαστήριο να λάβει υπόψη αυτό κατ' αναλογία (παρέπεμψε σχετικά στην R. ν. Manning [2020] EWCA Crim 592). Ως προς τα πιο πάνω δέον όπως λεχθούν τα ακόλουθα: Η εκπρόσωπος της Κατηγορούσας Αρχής ανέφερε και δεν αμφισβητήθηκε, ότι ο κατηγορούμενος διαμένει σε κελί με άλλο ένα πρόσωπο που είναι Κύπριος και ότι συνεννοούνται μεταξύ τους στην αγγλική γλώσσα και με λίγα ελληνικά. Με τον ίδιο τρόπο συνεννοείται ο κατηγορούμενος με τους δεσμοφύλακες και τους άλλους κρατούμενους, χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία. Περαιτέρω, η κα Τιμοθέου ανέφερε και επίσης δεν αμφισβητήθηκε ότι ο κατηγορούμενος έχει συνάψει σχέση με κρατούμενη εντός των Φυλακών και δεν αντιμετωπίζει οποιοδήποτε πρόβλημα κατά τη διάρκεια του εγκλεισμού του. Μάλιστα εγκρίθηκε και για παροχή τηλεόρασης στο κελί του. Δεν αμφισβητήθηκε δε ούτε ότι ο κατηγορούμενος εγκρίθηκε από τις αρχές των Φυλακών όπως εργάζεται εκεί ως καθαριστής και εργάζεται ως τέτοιος επ' αμοιβή. Από τα πιο πάνω προκύπτει κατ' αρχάς ότι οι κοινωνικές συναναστροφές του κατηγορουμένου, υπό συνθήκες εγκλεισμού του πάντα, δεν είναι ούτε ανύπαρκτες ούτε και ιδιαίτερα περιορισμένες και δη σε βαθμό κοινωνικού αποκλεισμού του «λόγω γλώσσας», ως ουσιαστικά υποστηρίζει ο κ. Κληρίδης. Ως προς τη θέση του κ. Κληρίδη ότι ο κατηγορούμενος δεν μπορεί να συμμετέχει σε επαγγελματικά και εκπαιδευτικά προγράμματα λόγω της απομόνωσης του συνεπεία του ότι δεν ομιλεί ελληνικά ή αγγλικά παρά μόνο Ισπανικά και ότι εντάσσεται στη μειονότητα των καταδίκων που αντιμετωπίζουν προβλήματα στην αναμορφωτική τους πορεία δέον όπως επισημάνουμε τα εξής: Ως έχει προαναφερθεί, ο κατηγορούμενος συνεννοείται στην αγγλική γλώσσα και με λίγα ελληνικά. Δεν τέθηκε δε οποιοδήποτε στοιχείο που να καταδεικνύει ότι ο κατηγορούμενος, ο οποίος να σημειωθεί ότι κατέχει ήδη κάποια επαγγελματικά προσόντα και πείρα (βλ. ανωτέρω), αιτήθηκε την ένταξη του σε οποιοδήποτε επαγγελματικό πρόγραμμα εντός των Φυλακών και ότι το αίτημα του απορρίφθηκε ή ότι εγκρίθηκε αλλά λόγω γλώσσας δεν μπορεί να το παρακολουθήσει. Ως επίσης έχει προαναφερθεί, ο κατηγορούμενος εγκρίθηκε και εργάζεται επ' αμοιβή στις φυλακές, ως καθαριστής. Ως προς το θέμα του υπερπληθυσμού που παρατηρείται στις Κεντρικές Φυλακές, δέον να επισημάνουμε τα εξής: Ο κ. Κληρίδης παρέπεμψε κατ' αρχάς σε υπόθεση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (Ε.Δ.Α.Δ.) και συγκεκριμένα στην JMB and Others ν. France, 9671/15 κ.ά. (30/01/2020). Στην εν λόγω υπόθεση το Ε.Δ.Α.Δ. αφού εντόπισε υπερπληθυσμό στις φυλακές της Γαλλίας, αποφάσισε ότι υπάρχει παραβίαση του Άρθρου 3 της Ευρωπαϊκής Συμβάσης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, το οποίο αφορά ταπεινωτική και απάνθρωπη μεταχείριση του ατόμου. Πιο συγκεκριμένα το Ε.Δ.Α.Δ. κατέληξε ότι σε περίπτωση που υπάρχουν λιγότερο από 3 τετραγωνικά μέτρα μέσο όρο για κάθε άτομο που βρίσκεται στη φυλακή τότε αυτόματα υπάρχει παραβίαση του εν λόγω άρθρου της Συμβάσης. Περαιτέρω, ο κ. Κληρίδης παρέπεμψε στη σελ. 18 της Έκθεσης της Επιτρόπου Διοικήσεως και Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, ημερ. 15/11/2022 (Αρ. Φακ. ΕΜΠ 1.01.02 Α/Π 80/2020), όπου αναφέρεται ότι οι Κεντρικές Φυλακές είχαν συνολικά 978 άτομα ενώ η ίδια φυλακή είναι χωρητικότητας 424 ατόμων και αυτό σήμαινε ότι ο υπερπληθυσμός στις Κεντρικές Φυλακές ήταν στο 230%. Ο συνήγορος Υπεράσπισης παρέπεμψε και στις σελίδες 41-42 της ίδιας Έκθεσης, όπου η Επίτροπος αναφέρει ότι ο υπερπληθυσμός σε σημείο που δεν αφήνει περισσότερο από 3 τετραγωνικά μέτρα ανά άτομο παραβιάζει το Άρθρο 3 της Σύμβασης. Ο κ. Κληρίδης παρέπεμψε και στο World Prison Brief ως «αρμόδιο για να μαζεύει στατιστικές από όλες τις χώρες», σύμφωνα με το οποίο, ο υπερπληθυσμός στις Κεντρικές Φυλακές της Κύπρου στις 20/06/2023 ανερχόταν στο 173.8%. Τέλος, ο συνήγορος Υπεράσπισης, προς υποστήριξη της εν λόγω θέσης του, ανέφερε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εναντίον των Βασανιστηρίων (CPT), σε έκθεση της ημερομηνίας 17/05/2024, η οποία αφορούσε τις συνθήκες στις Κεντρικές Φυλακές το 2023, εντόπισε ότι δεν υπήρχαν τα αναγκαία τετραγωνικά μέτρα ανά άτομο, με αποτέλεσμα να έμεναν μέχρι και 4 άτομα σε κελί μεγέθους 5 τετραγωνικών μέτρων, ενώ αυτό το μέγεθος θα έπρεπε να ήταν ανά άτομο. Σε σχέση με τα πιο πάνω, πρέπει να επισημάνουμε κατ' αρχάς ότι το θέμα δεν μπορεί να τυγχάνει γενικής και αόριστης εξέτασης. Το πρόβλημα του υπερπληθυσμού στις Κεντρικές Φυλακές είναι βέβαια υπαρκτό. Το ερώτημα όμως στην προκειμένη είναι κατά πόσο αυτό επηρεάζει και εάν ναι σε πιο βαθμό τον κατηγορούμενο, ώστε να ληφθεί υπόψη στο πλαίσιο επιμέτρησης της ποινής που θα επιβληθεί σε αυτόν. Τούτου λεχθέντος να πούμε ότι ο κ. Κληρίδης δεν υποστήριξε ότι, λόγω του υπερπληθυσμού στις Κεντρικές Φυλακές και δη λόγω του χώρου που είναι διαθέσιμος για αυτόν στο κελί όπου κρατείται, ο πελάτης του υφίσταται ταπεινωτική και απάνθρωπη μεταχείριση. Εάν και ο συνήγορος απέφυγε να αναφερθεί στο μέγεθος του κελιού, ο κ. Κληρίδης δεν αμφισβήτησε ότι ο κατηγορούμενος κρατείται εκεί με μόνο ένα άλλο πρόσωπο. Εδώ να λεχθεί ότι, ως ανέφερε η εκπρόσωπος της Κατηγορούσας αρχής, ο κατηγορούμενος κανένα παράπονο δεν υπέβαλε στο Τμήμα των Κεντρικών Φυλακών για οποιονδήποτε λόγο και γενικά οι συνθήκες κράτησης του, είναι ικανοποιητικές, δεδομένα τα οποία δεν αμφισβητήθηκαν από την Υπεράσπιση. Οι συνθήκες δε υπερπληθυσμού στις Κεντρικές Φυλακές σήμερα, ασφαλώς και δεν προσομοιάζουν με τις συνθήκες που επικρατούσαν κατά την περίοδο της πανδημίας της ασθένειας Covid19. Αυτό καθότι είναι γνωστό και αναφέρεται και στην Manning (ανωτέρω) ως βασικός παράγοντας που διαφοροποιούσε τις συνθήκες και για τον λόγο αυτό έπρεπε να ληφθεί υπόψη ότι, ο αντίκτυπος σε μια ποινή φυλάκισης θα ήταν πιθανόν μεγαλύτερος λόγω της τότε επείγουσας κατάστασης, κατά την οποία οι κρατούμενοι ήταν περιορισμένοι στα κελιά τους για μεγαλύτερες χρονικές περιόδους από τις συνηθισμένες. Κάτι τέτοιο δεν ισχύει όμως σήμερα. Η δυσκολία δε των οικείων του κατηγορουμένου να μεταβούν από την Ισπανία στην Κύπρο για να τον επισκεφθούν ή να του αποστείλουν προσωπικά του αντικείμενα, προφανώς και δεν οφείλεται σε τέτοιες συνθήκες. Είναι δε στοιχείο που λαμβάνεται υπόψη στο πλαίσιο του ότι ο κατηγορούμενος θα εκτίσει την όποια ενδεχόμενη ποινή φυλάκισης του επιβληθεί, μακριά από τη χώρα του, από την οικογένεια του και τους οικείους του. Πρέπει βέβαια να λεχθεί ότι τα πιο πάνω αποτελούν περιστάσεις που αντιμετωπίζουν όλοι οι αλλοδαποί κρατούμενοι στις Κεντρικές Φυλακές, των οποίων οι οικογένειες διαμένουν σε άλλες χώρες και δεν έχουν οικεία τους πρόσωπα στην Κύπρο. Χωρίς φυσικά να παραγνωρίζουμε τις δυσκολίες που ο κατηγορούμενος αντιμετωπίζει στο να επικοινωνήσει με οικεία του πρόσωπα και το κόστος τέτοιας επικοινωνίας, δεν μπορεί να μην λάβουμε υπόψη το ότι, ως έχει αναφερθεί από την κα Τιμοθέου, παρέχεται στον κατηγορούμενο, όπως και σε κάθε κρατούμενο, η δυνατότητα να επικοινωνήσει τηλεφωνικώς με τους οικείους σε καθημερινή βάση, ενώ υπάρχει και η δυνατότητα κλήσης μέσω διαδικτύου (Skype) χωρίς κόστος, τρεις φορές το μήνα. Δεν μας διαφεύγει δε και λαμβάνουμε υπόψη ότι εκ του γεγονότος ότι ο κατηγορούμενος είναι αλλοδαπός και χωρίς μόνιμη διαμονή ή άλλη σχέση με την Κύπρο, δεν έχει κάποια από τα προνόμια που θα δικαιούτο άλλως πως και συγκεκριμένα ότι δεν δικαιούται να μεταφερθεί από την κλειστή στην ανοικτή φυλακή, δεν δικαιούται άδειας για να μεταφερθεί για κάποιες ώρες εκτός φυλακών και ακολούθως να επιστρέψει, ούτε δικαιούται να αιτηθεί την απόλυση του υπό όρους από το Συμβούλιο Αποφυλάκισης. Σε σχέση δε με την αναφορά του κ. Κληρίδη ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν έχει εφαρμόσει/υιοθετήσει οτιδήποτε από την Εισήγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής 2012 (Ν.2) Recommendation CM/Rec

(2012)12 of the Committee of Ministers of Member States concerning foreign prisoners, δέον όπως λεχθεί ότι αυτή παρέμεινε γενική και αόριστη και κυρίως δεν υποδείχθηκε πως επηρεάζει τον κατηγορούμενο, ώστε να μπορεί να ληφθεί υπόψη προς όφελος του ως μετριαστικός παράγοντας. Τέλος, όσον αφορά τη θέση του κ. Κληρίδη ότι η απομόνωση του κατηγορουμένου και ο αποχωρισμός του από την οικογένεια του μπορεί να προκαλέσει σοβαρή ψυχολογική φόρτιση, συμπεριλαμβανομένης της κατάθλιψης, κρίνουμε ότι αυτή είναι υποθετική και σε κάθε περίπτωση δεν έχει τεθεί ενώπιον μας οποιοδήποτε στοιχείο που να καταδεικνύει ότι ο κατηγορούμενος αντιμετωπίζει τέτοιο πρόβλημα συνεπεία είτε απομόνωσης, είτε αποχωρισμού του από την οικογένεια του. Αφού εξετάσαμε και λάβαμε λοιπόν υπόψη όλα όσα τέθηκαν ενώπιον μας, περιλαμβανομένων των μετριαστικών παραγόντων που εκθέσαμε ανωτέρω αλλά και την ανάγκη για αποτροπή, που επιβάλλουν η φύση και η σοβαρότητα των επίδικων αδικημάτων και ιδιαίτερα αυτό της κατηγορίας 2 και κατόπιν συνυπολογισμού αυτών και στάθμισης όλων των σχετικών παραγόντων, κρίνουμε ότι η μόνη αρμόζουσα ποινή στην παρούσα είναι αναπόφευκτα αυτή της φυλάκισης. Ως εκ των άνω επιβάλλεται στον κατηγορούμενο ποινή φυλάκισης 3 ετών στην κατηγορία 2. Στην κατηγορία 1 δεν επιβάλλεται ποινή διότι τα γεγονότα αυτής εμπεριέχονται στα γεγονότα της κατηγορίας 2, στην οποία επιβάλαμε ήδη ποινή (βλ. Βασιλείου ν. Αστυνομίας

(1991)2 Α.Α.Δ. 385 και Περικλέους ν. Αστυνομίας

(1996)2 Α.Α.Δ. 34). Όσον αφορά την εισήγηση του κ. Κληρίδη όπως η ποινή που επιβλήθηκε στην παρούσα συντρέχει με την ποινή φυλάκισης που επιβλήθηκε στον κατηγορούμενο από το Κακουργιοδικείο Λάρνακας, στο πλαίσιο άλλης υπόθεσης, αναφέρουμε τα ακόλουθα: Το όλο θέμα θα πρέπει να εξετασθεί με βάση την αρχή της συνολικότητας της ποινής. Σύμφωνα με τα όσα λέχθηκαν σχετικά στην Χριστοφόρου ν. Αστυνομίας

(2004)2 Α.Α.Δ. 443 η αρχή αυτή επεκτείνεται πέραν της περίπτωσης διαδοχικών ποινών που επιβάλλονται από το ίδιο Δικαστήριο την ίδια ώρα στην ίδια ή σε διαφορετικές υποθέσεις και καλύπτει περιπτώσεις στις οποίες οι ποινές επιβάλλονται από διαφορετικό Δικαστήριο σε διαφορετικό χρόνο και σε διαφορετικές υποθέσεις. Ακόμα, δεν περιορίζεται σε αδικήματα που είναι όμοια ή σχετίζονται μεταξύ τους ως μέρος μίας ενιαίας ενέργειας, ως προς τα οποία ο γενικός κανόνας είναι ότι δεν πρέπει να επιβάλλονται διαδοχικές ποινές. Επίκεντρο της είναι ο τιμωρούμενος και προοπτική της η αποφυγή υπέρμετρης ή δυσανάλογης ποινής ως προς τη συνολική ποινική ευθύνη του. Υπόβαθρο της είναι οι ευρύτεροι παράμετροι που διέπουν την αναλογικότητα της τιμωρίας προς το έγκλημα και που έχουν έρεισμα στις θεμελιακές αρχές του δικαίου και αναγνώριση στο Σύνταγμα και στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, υπό το φως των οποίων και θα πρέπει να εφαρμόζεται το άρθρο 117

(2)του περί Ποινικής Δικονομίας Νόμου και να ασκείται η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ως προς το ύψος της επιβληθεισόμενης ποινής. Εφόσον πρόκειται για στέρηση της ελευθερίας του ατόμου για σκοπούς τιμωρίας, η ποινική ευθύνη του τιμωρούμενου πρέπει να αντικρίζεται διαχρονικά σαν σύνολο σε κάθε δεδομένη περίπτωση φυλάκισής του. Ειδικά στην περίπτωση στην οποία επιβάλλεται ποινή ενώ ο τιμωρούμενος εκτίει άλλη ποινή, αποτελούν καλό κανόνα τα λεχθέντα στην υπόθεση R v. Watts [2000] 1 Cr. App. R. (S.) 460: «If the offence had fallen to be dealt with at the same time would the same total sentence have resulted. If not, then the total produced by making the sentences consecutive may be disproportionate and excessive». Στην προκειμένη από τα όσα τέθηκαν ενώπιον μας προκύπτουν τα ακόλουθα: Το Κακουργιοδικείο Λάρνακας, στο πλαίσιο της υπόθεσης 5733/23, επέβαλε στον κατηγορούμενο, στις 23/10/2023, ποινή φυλάκισης 10 ετών για τα αδικήματα της εισαγωγής, κατοχής και κατοχής με σκοπό την προμήθεια ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Β΄, ήτοι φυτού κάνναβης, βάρους 13 κιλών και 936,7 γραμμαρίων, με τον χρόνο έναρξης έκτισης της ποινής να υπολογίζεται από τις 10/06/2023, ήτοι από την ημέρα που τελούσε υπό κράτηση. Περαιτέρω, ο κ. Κληρίδης ανέφερε και δεν έχουν αμφισβητηθεί από την εκπρόσωπο της Κατηγορούσας αρχής, ότι τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης είναι προγενέστερα αυτών για τα οποία καταδικάσθηκε στην ποινική υπόθεση 5733/2023 και ότι αδικήματα της παρούσας υπόθεσης είναι όμοια (με εξαίρεση το αδίκημα της εισαγωγής ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Β΄ που δεν ισχύει στην παρούσα) με αυτά της ως άνω υπόθεσης. Περαιτέρω, δεν αμφισβητήθηκε και προκύπτει άλλωστε από τα όσα τέθηκαν ενώπιον μας ότι όσον αφορά την παρούσα υπόθεση, η Αστυνομία γνώριζε την εμπλοκή του κατηγορουμένου από πριν, εφόσον είχε εκδοθεί ένταλμα σύλληψης εναντίον του, το οποίο εκτελέσθηκε στις 10/06/

1. Υποστήριξε δε ο κ. Κληρίδης και επίσης δεν υπήρξε διαφωνία από την εκπρόσωπο της Κατηγορούσας αρχής, ότι ο κατηγορούμενος δεν ευθύνεται ως προς το ότι τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης δεν λήφθηκαν υπόψη στο πλαίσιο και για σκοπούς επιβολής ποινής στην υπόθεση 5733/
2. Λαμβάνοντας λοιπόν υπόψη τα ανωτέρω καθώς και το σύνολο της εγκληματικής συμπεριφοράς του κατηγορουμένου και ιδιαίτερα:
3. Το ότι αυτός καταδικάσθηκε στις 23/10/2023 στην υπόθεση 5733/23 του Κακουργιοδικείου Λάρνακας, σε ποινή φυλάκισης 10 ετών για αδικήματα εισαγωγής, κατοχής και κατοχής με σκοπό την προμήθεια ελεγχόμενου φαρμάκου Τάξεως Β΄, ήτοι κάνναβης βάρους 13 κιλών και 936,7 γραμμαρίων,
4. Το ότι ήδη εκτίει την εν λόγω ποινή, η οποία είναι μεγαλύτερη από την ποινή που του επιβλήθηκε στην παρούσα υπόθεση,
5. Το ότι τα γεγονότα της παρούσας θα μπορούσαν να είχαν ληφθεί υπόψη κατά την επιβολή ποινής στην υπόθεση 5733/23 αφού η Αστυνομία ήταν ενήμερη για την εμπλοκή του κατηγορουμένου και για τις δύο υποθέσεις, κάτι που δεν έγινε, χωρίς, ως θα εξηγηθεί στη συνέχεια, να φέρει ο κατηγορούμενος οποιαδήποτε ευθύνη για τούτο. Ως προς το τελευταίο δέον όπως λεχθεί ότι δεν μας διαφεύγει ότι δεν φαίνεται ο κατηγορούμενος να ζήτησε να ληφθεί υπόψη η παρούσα υπόθεση στην υπόθεση 5733/
6. Το θέμα θα πρέπει όμως να ιδωθεί μέσα από το ιστορικό της παρούσας υπόθεσης. Από αυτό προκύπτει ότι ο κατηγορούμενος μέχρι τις 20/05/2024 δήλωνε μη παραδοχή στις κατηγορίες που αντιμετώπιζε στην παρούσα, ως ήταν βέβαια δικαίωμα του. Οι κατηγορίες όμως που τελικά παραδέχθηκε δεν ήταν αυτές που του αποδίδονταν αρχικά. Αμέσως δε μετά την τροποποίηση που έγινε στις κατηγορίες 1 και 2, η οποία αφορούσε την ποσότητα που του αποδιδόταν ότι κατείχε (αρχικά κατηγορείτο για 19 κιλά και 831 γραμμάρια ενώ μετά την τροποποίηση για 984,2 γραμμάρια), ο κατηγορούμενος προέβη σε παραδοχή και η Κατηγορούσα Αρχή καταχώρησε αναστολή ποινικής δίωξης στις κατηγορίες 3 και 4 (που αφορούσαν εισαγωγή στη Δημοκρατία, της ποσότητας των 19 κιλών και 831 γραμμαρίων και κατοχή ιχνών κοκαΐνης) με αποτέλεσμα ο κατηγορούμενος να απαλλαγεί από αυτές,
7. Το ότι αν λαμβάνονταν υπόψη τα γεγονότα της παρούσας στην υπόθεση 5733/23, η ποινή ενδεχομένως να είχε μεν διαφοροποιηθεί, αλλά συνολικά δεν θα ήταν ουσιωδώς μεγαλύτερη από αυτήν που του επιβλήθηκε,
8. Το ότι ο κατηγορούμενος τελούσε υπό κράτηση αρχικά και για τις δύο υποθέσεις - εξακολουθεί να τελεί για την παρούσα - από τις 10/06/2023 και με βάση την αρχή της συνολικότητας της ποινής, κρίνουμε ορθό και δίκαιο όπως η έκτιση της ποινής φυλάκισης που επιβάλαμε στον κατηγορούμενο συντρέχει με την ποινή φυλάκισης 10 ετών που του επιβλήθηκε από το Κακουργιοδικείο Λάρνακας στην υπόθεση 5733/
9. Ως εκ των άνω η περίοδος έκτισης της ποινής που επιβάλαμε μειώνεται κατά το χρονικό διάστημα κατά το οποίο ο κατηγορούμενος τελεί σε προφυλάκιση για την παρούσα, δηλαδή από τις 10/06/2023 και η ποινή αυτή θα συντρέχει με την ποινή που επιβλήθηκε στην υπόθεση 5733/23 του Κακουργιοδικείου Λάρνακας. Ως προς τα τεκμήρια, οι δύο ταξιδιωτικές βαλίτσες μάρκας SAMSONITE, τα διαφανή νάιλον σακούλια και οι αεροστεγείς συσκευασίες που περιέχουν ποσότητα πράσινης ξηρής φυτικής ύλης κάνναβης, να παραμείνουν στην κατοχή της Αστυνομίας. Το δακτυλοσκοπικό δελτίο και τα παρειακά επιχρίσματα του κατηγορουμένου να καταστραφούν. (Υπ.) ................... Φ. Τιμοθέου, Π.Ε.Δ. (Υπ.) .................... Α. Φυλακτού, Α.Ε.Δ. (Υπ.) .................. Α. Τζ. Σολομωνίδου, Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο