Αστυνομικός Διευθυντής Λεμεσού ν. Α. Α, Αρ. Υπόθεσης: 16782/21, 7/8/2024

(16)(δ) και 72 των Περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών του 1984 και του άρθρου 19 του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου 86/72 όπως τροποποιήθηκε (2η κατηγορία). Το θλιβερό συμβάν συνέβη στις 27/08/2020 και γύρω στις 11:00 π.μ στον 8ο Δρόμο στα Κάτω Πολεμίδια. Ο Μitko Mitev οδηγούσε φορτηγό με δυτική κατεύθυνση. Στην εξ αντιθέτου λωρίδα κυκλοφορίας δηλαδή με ανατολική κατεύθυνση εκινείτο ο κατηγορούμενος με το διπλοκάμπινο όχημα του, στην καμπίνα του οποίου μετέφερε 7 γαλβανιζέ σωλήνες μήκους 6 μέτρων. Λόγω της δυνατής ταλάντευσης των σωλήνων που εξείχαν 1 ½ μέτρο στο πίσω μέρος της καμπίνας του οχήματος του κατηγορουμένου, το σχοινί με το οποίο ήσαν δεμένες λύθηκε και οι σωλήνες μετακινήθηκαν από τη θέση τους. Κάποιες σωλήνες έπεσαν στο οδόστρωμα, άλλες κτύπησαν στο όχημα άλλου οδηγού, ενώ μία ή περισσότερες εξ αυτών εκτοξεύθηκαν «σαν ελατήριο» με αποτέλεσμα να φτάσουν στο ύψος των 2 ½ μέτρων από το έδαφος που αντιστοιχεί στο ύψος που βρισκόταν καθήμενος στη θέση του οδηγού, ο Μitko Mitev. Οι σωλήνες κτύπησαν το καθρεφτάκι του φορτηγού και μετά μπήκαν από το παράθυρο του οδηγού το οποίο ήταν ανοικτό, τραυματίζοντας τον θανάσιμα στο κεφάλι. Ο κατηγορούμενος είναι λευκού ποινικού μητρώου και δεν έχει βαθμούς ποινής στην άδεια οδήγησης του. Αγορεύοντας για μετριασμό της ποινής, ο συνήγορος υπεράσπισης ζήτησε όπως κατά την επιμέτρηση της ποινής ληφθεί υπόψη το είδος της παρανομίας που διέπραξε ο κατηγορούμενος. Όπως είπε, σύμφωνα με τα ευρήματα του Δικαστηρίου, το λάθος του κατηγορουμένου ήταν ότι μετέφερε 7 σωλήνες τύπου γαλβανιζέ που εξείχαν 1 ½ μέτρο στο πίσω μέρος της καμπίνας του οχήματος του, γεγονός που προκάλεσε την ταλάντευση και ολίσθηση των σωλήνων επιφέροντας τις γνωστές συνέπειες. Επί αυτού ζήτησε να ληφθεί υπόψη ότι δεν υπάρχουν οποιοιδήποτε επιβαρυντικοί παράγοντες σε σχέση με τον τρόπο οδήγησης του κατηγορούμενου, που να καταδεικνύουν εκ μέρους του εγωιστική συμπεριφορά, συνεχή ή εκτεταμένη αδιαφορία για την ασφάλεια άλλων προσώπων που χρησιμοποιούσαν το δρόμο. Και τούτο, όπως εισηγείται ο συνήγορος υπεράσπισης, θα πρέπει να ιδωθεί σε συνάρτηση με το γεγονός πως ο κατηγορούμενος εδώ και 40 χρόνια μετέφερε σωλήνες με το όχημα του κατά τον ίδιο τρόπο και ουδέποτε ξανά επισυνέβη οποιοδήποτε ατύχημα. Συνεχίζοντας, ο συνήγορος υπεράσπισης, μεταξύ άλλων, ζήτησε να ληφθεί υπόψη πως όταν ο κατηγορούμενος αντιλήφθηκε ότι ο οδηγός του φορτηγού ήταν νεκρός, παρόλο που αυτός βρισκόταν σε εμφανή κατάσταση σοκ, βοήθησε ώστε να βγει από το φορτηγό, το νεκρό σώμα του θύματος. Ο δικηγόρος του κατηγορουμένου ανέφερε ότι το θανατηφόρο ατύχημα έχει επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τη ψυχολογική και συναισθηματική κατάσταση του κατηγορούμενου. Με παρέπεμψε στην ιατρική έκθεση ημερομηνίας 01/08/2024 του ψυχολόγου Θέμη Αντωνίου, ο οποίος παρακολουθούσε τον κατηγορούμενο μετά το ατύχημα (Τεκμήριο Α). Ο ψυχολόγος διαπίστωσε ότι ο κατηγορούμενος ήταν «ράκος, σε πολύ άσχημη ψυχολογική κατάσταση, καθ᾽ όλα τραγική», «παρουσίαζε μια εικόνα σύγχυσης, φόβου και θλίψης για τον άδικο χαμό ενός συνανθρώπου του». Όπως περαιτέρω αναφέρει, ο κατηγορούμενος διακατέχεται από άγχος και παρουσιάζει διαταραχές ύπνου συνεπεία του ατυχήματος. Το εν λόγω ατύχημα έχει επηρεάσει την προσωπική και κοινωνική ζωή του κατηγορουμένου. Η εικόνα τη στιγμή που ο κατηγορούμενος έβγαλε από το φορτηγό το νεκρό σώμα του θύματος, παραμένει χαραγμένη στη μνήμη του. Σύμφωνα με τη γνωμάτευση του, ο κατηγορούμενος χρήζει περαιτέρω ψυχολογικής στήριξης. Αναφερόμενος στις προσωπικές περιστάσεις του κατηγορούμενου, ο συνήγορος υπεράσπισης με παρέπεμψε στην Έκθεση του Γραφείου Ευημερίας. Ο κατηγορούμενος είναι ηλικίας 59 ετών. Προέρχεται από πενταμελή αγροτική οικογένεια και ασκεί το επάγγελμα του γεωργού. Είναι άγαμος και άτεκνος. Έχει δύο μεγαλύτερες αδελφές οι οποίες ως αναφέρθηκε δεν οδηγούν. Ο ίδιος μέχρι πρόσφατα αναλάμβανε τη φροντίδα των υπερήλικων γονιών του ηλικίας 91 και 87 ετών, στους οποίους τώρα παρέχει βοήθεια αλλοδαπή φροντίστρια. Ο κατηγορούμενος αναλαμβάνει τη μεταφορά των γονιών του σε γιατρούς καθώς επίσης έχει αναλάβει την κάλυψη των καθημερινών τους αναγκών, αφού είναι ο μόνος στην οικογένεια που οδηγεί. Ενδεικτικά παρουσίασε πιστοποιητικό του ΟΚΥΠΥ στο οποίο αναφέρεται πως η μητέρα του κατηγορουμένου υπέστη κάταγμα αριστερού ισχίου και κάταγμα διάφυσης βραχιονίου και χρειάστηκε η μεταφορά της στο Γενικό Νοσοκομείο για παροχή ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης και για νοσηλεία. Και τούτο για να δείξει ότι η άδεια οδήγησης του είναι απαραίτητη για τη μεταφορά των γονιών του σε γιατρούς και για την κάλυψη άλλων καθημερινών αναγκών (Τεκμήριο Β). Συνεχίζοντας επί αυτού, είπε ότι η άδεια οδήγησης είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το επάγγελμα του κατηγορουμένου ο οποίος είναι γεωργός και χρειάζεται το όχημα του για τη μεταφορά των γεωργικών του προϊόντων. Βασική παράμετρος στην κρίση μου για σκοπούς επιβολής της ποινής είναι ασφαλώς η εγγενής σοβαρότητα του αδικήματος της αλόγιστης, απερίσκεπτης ή επικίνδυνης πράξης που έχει ως αποτέλεσμα την απώλεια μιας ανθρώπινης ζωής. Οι σοβαρές διαστάσεις που έχουν προσλάβει τα θανατηφόρα ατυχήματα στη χώρα μας και η αναγκαιότητα συμμόρφωσης των οδηγών με τον κώδικα οδικής συμπεριφοράς έχουν αποτελέσει αντικείμενο σχολιασμού στην απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου Σάββα v. Aστυνομίας

(2008)2 Α.Α.Δ 242, στην οποία ο Χρ. Αρτεμίδη Πρ., (σύνθεση: Αρτεμίδης Πρ., Κραμβής Δ., Χατζηχαμπής Δ.), ανέφερε τα εξής: «Τα θανατηφόρα δυστυχήματα κατάντησαν τραγικό καθημερινό φαινόμενο στον τόπο μας, ο οποίος κατέχει χείριστη θέση στον κατάλογο των ευρωπαϊκών χωρών, ειδικά για τα θανατηφόρα δυστυχήματα αλλά και γενικότερα, για παραβάσεις του Κώδικα Οδικής συμπεριφοράς. Ο Κώδικας Οδικής συμπεριφοράς αποτελεί αναπόσπαστο μέρος, σε μια σύγχρονη και αναπτυγμένη πολιτεία με τον κώδικα κοινωνικής συμπεριφοράς. Γι' αυτό και αποτελεί μια από τις τιμές μέτρησης και αξιολόγησης του σεβασμού του ανθρώπου προς τον συνάνθρωπο. Τα τροχαία αδικήματα, όπως συνηθίσαμε να αναφερόμαστε στις παραβάσεις της οικείας νομοθεσίας ή γενικότερα τα αδικήματα που διαπράττονται κατά την οδήγηση, θεωρούνται πλέον σοβαρά και έτσι πρέπει να αντιμετωπίζονται. Τα Δικαστήρια, που παρακολουθούν και είναι ευαίσθητα στις μεταβολές συμπεριφοράς της κοινωνίας, αναπροσαρμόζουν τις ποινές που επιβάλλουν ώστε να γίνει συνείδηση πως η ορθή ρύθμιση της τροχαίας κίνησης έχει άμεση σχέση με την καθημερινή λειτουργία της ζωής των ανθρώπων». Όπως σημείωσε και ο Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου (όπως ήταν τότε) Πικής στην απόφαση Charalambous v. Police

(1986)2 CLR 128 (σύνθεση: Λοίζου Πρ., Δημητριάδης Δ., Πικής Δ.), τα θανατηφόρα δυστυχήματα έχουν πάρει διαστάσεις κοινωνικής μάστιγας γεγονός που καθιστά την αναγκαιότητα επιβολής αποτρεπτικών ποινών εντονότερη. Η σοβαρότητα του εν λόγω αδικήματος διαφαίνεται από τις προβλεπόμενες ποινές όπως διατυπώνονται στο άρθρο 210 του Ποινικού Κώδικα (Κεφ. 154). [1] Το μέγιστο ύψος της ποινής που προβλέπεται από το νόμο είναι η βάση από την οποία ξεκινά το Δικαστήριο για να επιμετρήσει την ποινή (Λεβέντης v. Aστυνομίας

(1999)2 Α.Α.Δ 632). Η σοβαρότητα που προσδίδεται στο αδίκημα από τον νομοθέτη, όπως ορίζεται από το ανώτατο όριο ποινής, συνιστά ένα από τους παράγοντες που συνθέτουν τη σοβαρότητα του αδικήματος. Το στοιχείο αυτό λαμβάνεται υπόψη και συνεκτιμάται με τα γεγονότα της υπόθεσης, για την επιλογή της αρμόζουσας ποινής. Στην παρούσα περίπτωση, βασικό στοιχείο το οποίο λαμβάνω υπόψη, είναι η φύση της παρανομίας του κατηγορουμένου (Παμπακάς κ.α. ν. Αστυνομίας

(1990)2 Α.Α.Δ 487, Κωνσταντίνου v. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ 109). Εν προκειμένω, το λάθος του κατηγορουμένου ήταν ότι μετέφερε 7 σωλήνες τύπου γαλβανιζέ που εξείχαν 1 ½ μέτρο στο πίσω μέρος της καμπίνας του οχήματος του, κατά παράβαση του άρθρου 50

(16)(δ) των Περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών του 1984[2]. Τα δύο αυτά στοιχεία (προέξεχον μήκος και κατασκευή των σωλήνων) προκάλεσαν την ταλάντευση και ολίσθηση των σωλήνων. Αυτό συνιστούσε επικίνδυνη και απερίσκεπτη ενέργεια. Και τούτο διότι, ο κατηγορούμενος αγνόησε και παρέβλεψε το σοβαρό κίνδυνο ολίσθησης των σωλήνων και πρόκλησης ατυχήματος στο δρόμο. Η θέσπιση των Περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών του 1984 στοχεύει ακριβώς στην ασφαλή χρήση των δρόμων, κάτι το οποίο ο κατηγορούμενος παραγνώρισε. Δέχομαι ωστόσο ότι ο κατηγορούμενος δεν συνειδητοποίησε την πιθανότητα κινδύνου λόγω του ότι για 40 χρόνια μετέφερε σωλήνες στην καμπίνα του οχήματος του κατά τον ίδιο τρόπο χωρίς να προκληθεί οποιοδήποτε ατύχημα. Δεν πρόκειται δηλαδή για περίπτωση συνειδητής παραγνώρισης της ασφάλειας τρίτων προσώπων. Σημαντικό στοιχείο το οποίο επίσης προσμετρώ είναι πως παρά την επικίνδυνη και απερίσκεπτη ενέργεια του κατηγορουμένου, το παράπτωμα του δεν εμπεριέχει το στοιχείο της οδικής θρασύτητας και εγωιστικής παραγνώρισης της ασφάλειας άλλων προσώπων που χρησιμοποιούσαν το δρόμο. Τα πιο πάνω σε συνάρτηση με το γεγονός πως ο κατηγορούμενος είναι λευκού ποινικού και λευκού οδικού μητρώου. Το πλέον όμως σοβαρό στοιχείο το οποίο λαμβάνω υπόψη είναι ο πρωτοφανής τρόπος με τον οποίο επήλθε ο τραγικός θάνατος του θύματος. Το γεγονός πως μία ή περισσότερες σωλήνες εκτοξεύθηκαν «σαν ελατήριο», φτάνοντας στο ύψος των 2 ½ μέτρων που αντιστοιχούσε στο ύψος όπου βρισκόταν καθήμενος στη θέση του οδηγού ο Μitko Mitev, ότι αυτές μπήκαν από το παράθυρο του οδηγού τραυματίζοντας αυτόν θανάσιμα, είναι κάτι το οποίο δεν θα μπορούσε άνθρωπος να σκεφτεί ως πιθανότητα. Χαρακτηριστικό της πρωτοφανούς αυτής ιστορίας, είναι το γεγονός πως όταν ο συνοδηγός Elvis Forkwa Ndifon έτρεξε προς τον κατηγορούμενο και τον οδηγό του άλλου ενεχόμενου οχήματος και τους είπε ότι ο οδηγός του φορτηγού ήταν νεκρός, στην αρχή αυτοί δεν πίστεψαν την ανήκουστη αυτή ιστορία μέχρι που όταν ο ίδιος επέμενε, πήγαν στο φορτηγό και είδαν τον οδηγό, νεκρό. Πρόσθετα με τα πιο πάνω, δέχομαι ότι ο θάνατος του θύματος προκάλεσε στον κατηγορούμενο θλίψη, ψυχική και συναισθηματική αναστάτωση. Περαιτέρω, λαμβάνω υπόψη μου τις προσωπικές του περιστάσεις ως έχουν διατυπωθεί πιο πάνω. Έχοντας όλα τα πιο πάνω υπόψη αλλά κυρίως τη φύση του αδικήματος επιβάλλεται στον κατηγορούμενο στην 1η κατηγορία ποινή φυλάκισης 1 έτους. Θα εξετάσω αμέσως στη συνέχεια κατά πόσο υπάρχουν λόγοι αναστολής της ποινής φυλάκισης δυνάμει του άρθρου 3 του Περί της Υφ΄ Όρων Αναστολής της Εκτελέσεως Ποινής Φυλακίσεως εις Ορισμένας Περιπτώσεις Νόμος του 1972, Ν.95/1972. Όπως έχει νομολογιακά καθιερωθεί, παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη κατά την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου για την αναστολή ή μη της ποινής φυλάκισης είναι (α) η σοβαρότητα του αδικήματος (β) το ποινικό μητρώο του κατηγορούμενου (γ) η διαγωγή του κατηγορουμένου μετά τη διάπραξη του αδικήματος. (Γενικός Εισαγγελέας ν. Φανιέρος

(1996)2 Α.Α.Δ. 303, Γενικός Εισαγγελέας ν. Ρομίνα Τζιαουχάρη

(2005)2 Α.Α.Δ 161, Σκεύη Χριστοδούλου ν. Αστυνομία

(2010)2 Α.Α.Δ 22). Η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου για αναστολή της ποινής φυλάκισης έχει διευρυνθεί από το νόμο ώστε να μπορεί να ασκείται εάν δικαιολογείται στη βάση του συνόλου των περιστάσεων της υπόθεσης και των προσωπικών συνθηκών ενός κατηγορουμένου. Υπό τις περιστάσεις, καθοριστικός παράγοντας στην κρίση μου είναι ο πρωτοφανής τρόπος με τον οποίο επήλθε ο άδικος και τραγικός θάνατος του θύματος. Το γεγονός πως μία ή περισσότερες σωλήνες εκτοξεύθηκαν «σαν ελατήριο», φτάνοντας στο ύψος των 2 ½ μέτρων που αντιστοιχούσε στο ύψος όπου βρισκόταν καθήμενος στη θέση του οδηγού ο Μitko Mitev, μπήκαν από το παράθυρο του οδηγού τραυματίζοντας αυτόν θανάσιμα, είναι κάτι το οποίο δεν θα μπορούσε ανθρώπινο μυαλό να συλλάβει ως ενδεχόμενο. Τα γεγονότα που περιβάλλουν την παρούσα υπόθεση είναι τόσο ιδιαίτερα, ο τρόπος με τον οποίο προκλήθηκε ο θάνατος του θύματος είναι τόσο σπάνιος, που σε συνδυασμό με όλους τους πιο πάνω παράγοντες στους οποίους έχω ήδη αναφέρει στην απόφαση μου, θεωρώ πως η ποινή φυλάκισης πρέπει να ανασταλεί. Με τις πιο πάνω σκέψεις, η ποινή φυλάκισης 1 έτους αναστέλλεται για περίοδο 3 ετών από σήμερα. (Επεξηγούνται στον κατηγορούμενο οι συνέπειες και η σημασία της αναστολής ποινής φυλάκισης). Για τους ίδιους λόγους που προαναφέρθησαν σε συνδυασμό με το γεγονός πως ο κατηγορούμενος είναι γεωργός και η άδεια οδήγησης του είναι απαραίτητη για τη μεταφορά των γεωργικών του προϊόντων αλλά και για την εξυπηρέτηση των υπερήλικων γονιών του, δεν θα αποστερήσω την άδεια οδήγησης (Andreas Miltiadous v. The Police

(1970)2 CLR 81). Στη 2η κατηγορία δεν επιβάλλεται ποινή ενόψει του ότι το αδίκημα αυτής είναι η αιτία πρόκλησης του αδικήματος της 1ης κατηγορίας στην οποία έχω ήδη επιβάλει ποινή. (Υπ.)....................... Ντ. Βαρωσιώτου, Ε.Δ Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητή [1] Άρθρο 210 του Κεφ. 154: Όποιος, λόγω αλόγιστης, απερίσκεπτης, ή επικίνδυνης πράξης ή συμπεριφοράς, που δεν ανάγεται σε υπαίτια αμέλεια, χωρίς πρόθεση επιφέρει το θάνατο άλλου προσώπου, είναι ένοχος αδικήματος και σε περίπτωση καταδίκης υπόκειται σε φυλάκιση μέχρι τεσσάρων χρόνων ή σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις δύο χιλιάδες πεντακόσιες λίρες. [2] Άρθρο 50

(16)(δ) των Περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Κανονισμών του 1984: Τηρουμένων των διατάξεων των Κανονισμών 51,52 και 53 και λαμβανομένου υπ᾽ όψιν ότι ο κινητήρ φορτηγού μηχανοκινήτου οχήματος ή λεωφορείου δέον όπως αναπτύσση 4.4. καθαράς χιλιοβατόρας (Net kilowatts) ανά 1000 χιλιόγραμμα μικτού βάρους, ουδείς θέλει προκαλέσει, ανεχθεί ή επιτρέψει την χρήσιν μηχανοκινήτου οχήματος εφ᾽ οιασδήποτε οδού, ουδέ οδηγήσει ή αναλάβει την ευθύνη ή τον έλεγχο μηχανοκινήτου οχήματος ότε τούτο χρησιμοποιείται εφ´οιασδήποτε οδού, εκτός εάν τηρηθώσιν αι ακόλουθες διατάξεις: .... Εκτός δυνάμει αδείας του Εφόρου, η οποία δίδεται σε εξαιρετικές μόνο περιπτώσεις και τηρουμένων των όρων τους οποίους ήθελεν ο Έφορος εκάστοτε επιβάλλει, το υπό μηχανοκινήτων οχημάτων μεταφερόμενον φορτίον δέον όπως μη- (δ) μη μεταφέρηται κατά τρόπον δυνάμενον να προκαλέση κίνδυνον εις τον οδηγόν, τους επιβάτες ή τρίτα πρόσωπα ή ζημίαν εις περιουσιακά στοιχεία. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο