R. B. LTD ν. A. A., Αρ. Υπόθεσης: 5292/2021, 11/12/2024

(1)και του άρθρου 20 του Ποινικού Κώδικα, Κεφ.

1. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της πρώτης κατηγορίας, ο Κατηγορούμενος τον Νοέμβριο του 2018 εξέδωσε προς όφελος της Παραπονούμενης την επιταγή της Ελληνικής Τράπεζας υπ' αριθμό [ ] για το ποσό των €728, με ημερομηνία πληρωμής την 24/11/2018, η οποία κατά ή μετά την ημερομηνία που κατέστη αυτή πληρωτέα ενώ παρουσιάστηκε στην τράπεζα επί της οποίας εκδόθηκε, δεν εξοφλήθηκε λόγω έλλειψης διαθέσιμων κεφαλαίων του εκδότη της και παρέμεινε απλήρωτη για περίοδο δεκαπέντε ημερών από την παρουσίαση της στην τράπεζα. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της δεύτερης κατηγορίας, ο Κατηγορούμενος τον Δεκέμβριο του 2018 εξέδωσε προς όφελος της Παραπονούμενης την επιταγή της Ελληνικής Τράπεζας υπ' αριθμό [ ] για το ποσό των €500, με ημερομηνία πληρωμής την 18/12/2018, η οποία κατά ή μετά την ημερομηνία που κατέστη αυτή πληρωτέα ενώ παρουσιάστηκε στην τράπεζα επί της οποίας εκδόθηκε, δεν εξοφλήθηκε λόγω έλλειψης διαθέσιμων κεφαλαίων του εκδότη της και παρέμεινε απλήρωτη για περίοδο δεκαπέντε ημερών από την παρουσίαση της στην τράπεζα. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της τρίτης κατηγορίας, ο Κατηγορούμενος τον Δεκέμβριο του 2018 εξέδωσε προς όφελος της Παραπονούμενης την επιταγή της Ελληνικής Τράπεζας υπ' αριθμό [ ] για το ποσό των €435, με ημερομηνία πληρωμής την 28/12/2018, η οποία κατά ή μετά την ημερομηνία που κατέστη αυτή πληρωτέα ενώ παρουσιάστηκε στην τράπεζα επί της οποίας εκδόθηκε, δεν εξοφλήθηκε λόγω έλλειψης διαθέσιμων κεφαλαίων του εκδότη της και παρέμεινε απλήρωτη για περίοδο δεκαπέντε ημερών από την παρουσίαση της στην τράπεζα. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της τέταρτης κατηγορίας, ο Κατηγορούμενος τον Δεκέμβριο του 2018 εξέδωσε προς όφελος της Παραπονούμενης την επιταγή της Ελληνικής Τράπεζας υπ' αριθμό [ ] για το ποσό των €570, με ημερομηνία πληρωμής την 30/12/2018, η οποία κατά ή μετά την ημερομηνία που κατέστη αυτή πληρωτέα ενώ παρουσιάστηκε στην τράπεζα επί της οποίας εκδόθηκε, δεν εξοφλήθηκε λόγω έλλειψης διαθέσιμων κεφαλαίων του εκδότη της και παρέμεινε απλήρωτη για περίοδο δεκαπέντε ημερών από την παρουσίαση της στην τράπεζα. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος της πέμπτης κατηγορίας, ο Κατηγορούμενος τον Ιανουάριο του 2019 εξέδωσε προς όφελος του Mohamad Almohamad την επιταγή της Ελληνικής Τράπεζας υπ' αριθμό [ ] για το ποσό των €1,100, με ημερομηνία πληρωμής την 21/01/2019, η οποία κατά ή μετά την ημερομηνία που κατέστη αυτή πληρωτέα ενώ παρουσιάστηκε στην τράπεζα επί της οποίας εκδόθηκε, δεν εξοφλήθηκε λόγω έλλειψης διαθέσιμων κεφαλαίων του εκδότη της και παρέμεινε απλήρωτη για περίοδο δεκαπέντε ημερών από την παρουσίαση της στην τράπεζα. O M. A. οπισθογράφησε την επιταγή και νομιμοποιημένος κομιστής και/ή κάτοχος και/ή δικαιούχος κατέστη η Παραπονούμενη. Α. Χρονολογική Εξέλιξη Γεγονότων Για σκοπούς ορθής εξέτασης του αντικείμενου με το οποίο ασχολείται η παρούσα ενδιάμεση απόφαση, θεωρώ αναγκαίο αλλά και συνάμα χρήσιμο να αναφερθώ στη χρονολογική εξέλιξη των γεγονότων που διαδραματίστηκαν κατά την πορεία αυτής της ιδιωτικής ποινικής υπόθεσης ενώπιον του Δικαστηρίου. Το κατηγορητήριο της παρούσας υπόθεσης καταχωρήθηκε στις 19/11/2021 και επιδόθηκε στον Κατηγορούμενο. Η υπόθεση τέθηκε για πρώτη φορά ενώπιον του Δικαστηρίου στις 07/04/2022, όπου ο Κατηγορούμενος δεν εμφανίστηκε και έτσι εκδόθηκε ένταλμα σύλληψης εναντίον του, το οποίο ορίστηκε για έλεγχο στις 24/05/
2. Την εν λόγω ημερομηνία δεν εμφανίστηκε ο Κατηγορούμενος, εμφανίστηκε όμως ο δικηγόρος του, ο οποίος ενημέρωσε το Δικαστήριο ότι ο Κατηγορούμενος είχε μεταβεί στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας σε συνεχιζόμενη ακρόαση. Ζήτησε μάλιστα το ένταλμα σύλληψης να παραμείνει ανεκτέλεστο καθ' ότι θα αναλάμβανε ο ίδιος να τον παρουσιάσει. Στις 02/06/2022 ο Κατηγορούμενος εμφανίστηκε και αφού απάντησε μη παραδοχή στις κατηγορίες που αντιμετώπιζε, η υπόθεση ορίστηκε για ακρόαση στις 12/10/
3. Το ένταλμα σύλληψης που είχε εκδοθεί εναντίον του ακυρώθηκε και υπέγραψε εγγύηση ύψους €3,000 για να είναι παρών στο Δικαστήριο. Στις 12/10/2022, 08/02/2023 και 29/05/2023, ημερομηνίες όπου η υπόθεση ήταν ορισμένη για ακρόαση, ο Κατηγορούμενος εμφανίστηκε με τον δικηγόρο του. Τις εν λόγω ημερομηνίες η ακρόαση της υπόθεσης αναβλήθηκε λόγω έλλειψης χρόνου του Δικαστηρίου. Στις 23/10/2023 ο Κατηγορούμενος δεν εμφανίστηκε λόγω του ότι απουσίαζε στο εξωτερικό, με αποτέλεσμα να εκδοθεί ένταλμα σύλληψης εναντίον του, το οποίο παρέμεινε ανεκτέλεστο ενόψει της εμφάνισης του δικηγόρου του Κατηγορούμενου. Το ένταλμα σύλληψης ορίστηκε για έλεγχο στις 14/02/2024, ημερομηνία όπου η υπόθεση ορίστηκε για ακρόαση. Την εν λόγω ημερομηνία και πάλι ο Κατηγορούμενος δεν εμφανίστηκε, εμφανίστηκε όμως ο δικηγόρος του, ο οποίος ανέφερε ότι ο Κατηγορούμενος βρίσκεται στο εξωτερικό. Το Δικαστήριο έδωσε οδηγίες όπως το ένταλμα σύλληψης εναντίον του Κατηγορούμενου ενεργοποιηθεί και όρισε αυτό για έλεγχο στις 04/03/
4. Στις 16/02/2024, ο Κατηγορούμενος εμφανίστηκε στο Δικαστήριο μαζί με τον δικηγόρο του, και ζήτησε την άδεια του Δικαστηρίου να αλλάξει την απάντηση του από μη παραδοχή σε παραδοχή σε όλες τις κατηγορίες. Η σχετική άδεια δόθηκε από το Δικαστήριο, το ένταλμα σύλληψης εναντίον του Κατηγορούμενου ακυρώθηκε, και το Δικαστήριο όρισε την υπόθεση για γεγονότα και επιβολή ποινής στις 03/04/
5. Σημειώνεται ότι στις 16/02/2024 ο δικηγόρος του Κατηγορούμενου ενημέρωσε το Δικαστήριο ότι στις 23/01/2024 εκδόθηκαν διατάγματα στα πλαίσια των υποθέσεων 2501/2020 και 2428/2019 με τα οποία τροποποιήθηκαν οι όροι εμφάνισης του Κατηγορούμενου ούτως ώστε να του επιτραπεί να ταξιδέψει στο εξωτερικό. Τα σχετικά διατάγματα κατατέθηκαν ως τεκμήρια στον φάκελο του Δικαστηρίου. Στα πλαίσια της υπό κρίση υπόθεσης, για σκοπούς εξασφάλισης της παρουσίας του Κατηγορούμενου στο Δικαστήριο, τέθηκε το όνομα του Κατηγορούμενου στον κατάλογο προσώπων των οποίων απαγορεύεται η έξοδος από το έδαφος της Δημοκρατίας (Stop List) και διατάχθηκε όπως παραδώσει τα ταξιδιωτικά του έγγραφα στην Αστυνομία. Οι όροι εξασφάλισης συμφωνήθηκε όπως τεθούν σε ισχύ από τις 04/03/2024 και μέχρι την ολοκλήρωση της υπόθεσης. Στις 03/04/2024, ο Κατηγορούμενος εμφανίστηκε στο Δικαστήριο, ζητώντας την άδεια του Δικαστηρίου να αλλάξει την απάντηση του στην 5η κατηγορία από παραδοχή σε μη παραδοχή. Το Δικαστήριο όρισε την υπόθεση για γεγονότα και επιβολή ποινής (για τις κατηγορίες 1-4) και για ακρόαση (για την 5η κατηγορία) στις 18/06/
6. Την εν λόγω ημερομηνία, ο Κατηγορούμενος δεν εμφανίστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου, εμφανίστηκε όμως ο δικηγόρος του ο οποίος ενημέρωσε το Δικαστήριο ότι ο Κατηγορούμενος είχε εξέλθει από την Δημοκρατία και δεν του επιτράπηκε η είσοδος στην Δημοκρατία λόγω ανάκλησης της άδειας παραμονής του στην Δημοκρατία. Το Δικαστήριο έκδωσε ένταλμα σύλληψης εναντίον του Κατηγορούμενου το οποίο όρισε για έλεγχο στις 26/06/
7. Στις 26/06/2024, και πάλι δεν εμφανίστηκε ο Κατηγορούμενος, με αποτέλεσμα το ένταλμα σύλληψης που εκδόθηκε εναντίον του Κατηγορούμενου να οριστεί εκ νέου για έλεγχο στις 08/07/
8. Την εν λόγω ημερομηνία ο δικηγόρος του Κατηγορούμενου ενημέρωσε εκ νέου το Δικαστήριο ότι ο Κατηγορούμενος ήταν απών καθ' ότι δεν του επιτρέπεται η είσοδος στην Δημοκρατία. Το Δικαστήριο όρισε εκ νέου το ένταλμα σύλληψης για έλεγχο στις 04/09/
9. Στις 04/09/2024 και πάλι ο Κατηγορούμενος δεν εμφανίστηκε. Ο δικηγόρος της Παραπονούμενης ενημέρωσε το Δικαστήριο ότι η άδεια παραμονής του Κατηγορούμενου στην Δημοκρατία ανακλήθηκε από τον Δεκέμβριο του 2023, και ο ίδιος ο Κατηγορούμενος ενημερώθηκε για αυτό με σχετική επιστολή ημερομηνίας 23/04/
10. Παρόλα αυτά ο Κατηγορούμενος αποφάσισε να εξέλθει από την Δημοκρατία, μεταγενέστερα της εν λόγω επιστολής, γνωρίζοντας ότι υπήρχε κίνδυνος να μην του επιτραπεί η είσοδος στην Δημοκρατία. Ο συνήγορος υπεράσπισης ανέφερε ότι ο Κατηγορούμενος είχε καταχωρήσει ιεραρχική προσφυγή επί της απόφασης αυτής, και λόγω της καταχώρησης αυτής πίστευε ότι μπορούσε να ταξιδέψει. Το Δικαστήριο έδωσε οδηγίες το ένταλμα σύλληψης να εκτελεστεί μέχρι τις 16/10/2024, ημερομηνία όπου το Δικαστήριο όρισε για έλεγχο το ένταλμα σύλληψης. Στις 16/10/2024 ο δικηγόρος του Κατηγορούμενου ενημέρωσε το Δικαστήριο ότι ο Κατηγορούμενος είναι απών γιατί όπως ενημέρωσε το Δικαστήριο τις προηγούμενες δικασίμους, βρίσκεται στο εξωτερικό. Σύμφωνα με διάταγμα Δικαστηρίου στα πλαίσια άλλης ποινικής υπόθεσης, επιτράπηκε στον Κατηγορούμενο να ταξιδέψει στο εξωτερικό. Στο μεσοδιάστημα, απορρίφθηκε η αίτηση που είχε καταχωρήσει ο Κατηγορούμενος για άδεια παραμονής στην Κύπρο. Ο Κατηγορούμενος είχε καταχωρήσει ιεραρχική προσφυγή στον Υπουργό Εσωτερικών, όπου μετά την εξέταση της από τον Υφυπουργό Μεταναστεύσεως και Διεθνούς Προστασίας απορρίφθηκε. Προς τούτο παρέδωσε σχετική επιστολή ημερομηνίας 19/08/2024, η οποία κατατέθηκε ως Έγγραφο Α στο φάκελο του Δικαστηρίου. Καταλήγοντας ο κ. Νικήτα ανέφερε ότι δεν επιτρέπεται στον Κατηγορούμενο η είσοδος στην Δημοκρατία. Ο συνήγορος της Παραπονούμενης υπέβαλε αίτημα όπως η διαδικασία προχωρήσει και ολοκληρωθεί στην απουσία του Κατηγορουμένου, καθ' ότι από την στάση του διαφαίνεται ότι προσπαθεί ο ίδιος να αποφύγει τις συνέπειες των πράξεων του. Από την άλλη, ο ευπαίδευτος συνήγορος του Κατηγορούμενου ανέφερε ότι ο Κατηγορούμενος ταξίδεψε στο εξωτερικό στην βάση διατάγματος Δικαστηρίου στις ποινικές υποθέσεις αρ. 2428/2019 και 2501/
11. Ο κ. Νικήτα ανέφερε ότι ο Κατηγορούμενος είναι εγκλωβισμένος στο εξωτερικό, και μάλιστα στις προαναφερόμενες ποινικές υποθέσεις ζητήθηκε, μέσω του συνηγόρου του, να καταχωρήσει ένορκη δήλωση δηλώνοντας την διεύθυνση του στο εξωτερικό, ούτως ώστε αν οι αρχές το επιθυμούν να προχωρήσουν με την σύλληψη του Κατηγορούμενου για να αντιμετωπίσει τις δικαστικές υποθέσεις που εκκρεμούν. Το Δικαστήριο όρισε την υπόθεση στις 19/11/2024 για να αγορεύσουν οι συνήγοροι και των δύο πλευρών για το αίτημα του συνηγόρου της Παραπονούμενης να προσχωρήσει το Δικαστήριο με την ακρόαση της υπόθεσης (στην 5η κατηγορία) και την επιβολή ποινής (στην 1η μέχρι 4η κατηγορία) στην απουσία του Κατηγορούμενου. Δεν θεωρώ σκόπιμη την παράθεση όλων όσων ανέφεραν οι συνήγοροι των μερών κατά την αγόρευση τους, αφού αυτά βρίσκονται καταγεγραμμένα στα πρακτικά του Δικαστηρίου. Θα αναφέρω συνοπτικά την θέση της κάθε πλευράς. Ο κεντρικός άξονας της επιχειρηματολογίας του συνηγόρου της Παραπονούμενης ήταν ότι ο Κατηγορούμενος γνώριζε ότι ανακαλέστηκε η άδεια παραμονής του στην Κυπριακή Δημοκρατία, γνωρίζοντας μάλιστα ότι σε περίπτωση εξόδου του από την Κυπριακή Δημοκρατία δεν θα του επιτρεπόταν η είσοδος σε αυτή. Λόγω της στάσης του αυτής έχει απωλέσει το δικαίωμα του να παρουσιαστεί και να βρίσκεται ενώπιον του Δικαστηρίου κατά την ακρόαση της υπόθεσης του. Στην αντίπερα όχθη, ο συνήγορος του Κατηγορούμενου ανέφερε ότι ο τελευταίος ταξίδεψε εκτός της Δημοκρατίας στις 30/05/2024 μετά από σχετικό διάταγμα του Δικαστηρίου ημερομηνίας 29/05/2024 στα πλαίσια της υπόθεση αρ. 2428/19 (Τεκμήρια 1 και 2). Στις 24/06/2024 επιχείρησε να ταξιδέψει πίσω στην Κύπρο (σχετικό αεροπορικό εισιτήριο κατατέθηκε ως Τεκμήριο 3), αφού θα έπρεπε να βρίσκεται στις 25/06/2024 ενώπιον του Δικαστηρίου στα πλαίσια της υπόθεση αρ. 2428/
12. Ωστόσο δεν του επιτράπηκε να επιβιβαστεί στο αεροπλάνο αφού ειδοποιήθηκαν οι σχετικές αρχές στο Άμπου Ντάμπι. Σχετικό χειρόγραφο σημείωμα της αεροπορικής εταιρείας κατατέθηκε ως Τεκμήριο
13. Ως εξήγησε, ο λόγος που δεν του επιτράπηκε η είσοδος στην Δημοκρατία ήταν η απόρριψη της αίτησης του για άδεια παραμονής στην Δημοκρατία μετά από απόφαση του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης ημερομηνίας 23/04/
14. Στις 12/05/2024 ο Κατηγορούμενος καταχώρησε ιεραρχική προσφυγή εναντίον της απόφασης αυτής (Τεκμήριο 5). Με επιστολή ημερομηνίας 19/08/2024 το Τμήμα Μετανάστευσης του Υφυπουργείου Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας απέρριψε την ιεραρχική προσφυγή (Τεκμήριο 6). Ο κ. Νικήτα ανέφερε ότι ο Κατηγορούμενος του έδωσε οδηγίες να καταχωρήσει προσφυγή ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου σύμφωνα με το άρθρο 146 του Συντάγματος. Ο συνήγορος του Κατηγορούμενου συμφώνησε ότι κατά τους χρόνους εξόδου του από την Δημοκρατία γνώρισε ότι η άδεια παραμονής του είχε ανακληθεί, εντούτοις λόγω της καταχώρησης της ιεραρχικής προσφυγής πίστευε ότι δικαιούτο να ταξιδέψει και δεν θεώρησε ότι θα τίθετο οποιοδήποτε ζήτημα σε περίπτωση εισόδου του στην Δημοκρατία. Β. Νομική Πτυχή Η σοβαρότητα των κατηγοριών που αντιμετωπίζει ο Κατηγορούμενος καθιστά το αίτημα της Παραπονούμενης ένα λεπτό θέμα κεφαλαιώδους σημασίας, το οποίο θα πρέπει να τύχει της δέουσας ενδελεχούς εξέτασης. Το βασικό νομοθετικό πλαίσιο που καθορίζει τη δυνατότητα του Δικαστηρίου να εκδικάζει ποινικές υποθέσεις στην απουσία κατηγορουμένου καθορίζεται από το άρθρο 89

(1)της Ποινικής Δικονομίας, Κεφ.155 το οποίο προνοεί τα ακόλουθα: «Αν σε συνοπτική δίκη κατηγορούμενος ο οποίος δεν έχει απαλλαγεί από την υποχρέωση να παραστεί αυτοπροσώπως δυνάμει του εδαφίου

(1)του άρθρου 45, παραλείπει να εμφανιστεί στον ορισμένο χρόνο για εμφάνιση, κατόπιν απόδειξης επίδοσης σε αυτόν κλητηρίου εντάλματος, το Δικαστήριο δύναται να προχωρήσει στην ακρόαση της υπόθεσης και να αποφασίσει στην απουσία του ή, αν θεωρεί σκόπιμο να αναβάλει την υπόθεση και να εκδώσει ένταλμα για τη σύλληψη του δυνάμει των διατάξεων του Νόμου αυτού». Σχετικά είναι επίσης τα άρθρα 63 και 112 του Κεφ. 155. Η εφαρμογή του άρθρου 89

(1)εξετάστηκε σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Παραπέμπω στη Γρηγορίου ν Συμβουλίου Εγγραφής Κτηματομεσιτών, Ποινική Έφεση 100/2014, ημερομηνίας 27/09/2016, στην οποία ο κατηγορούμενος είχε αρχικά αρνηθεί τις κατηγορίες που αντιμετώπιζε, και λόγω της απουσίας του τις ημερομηνίες όπου ήταν ορισμένη η υπόθεση, το Πρωτόδικο Δικαστήριο ενεργοποίησε την εξουσία του και προχώρησε με την εκδίκαση της υπόθεσης στην απουσία του κατηγορούμενου. Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την πρωτόδικη διαδικασία, τονίζοντας ότι η συμπεριφορά του κατηγορούμενου ενείχε το στοιχείο της περιφρόνησης προς την δικαστική διαδικασία, αφού ενώ αρχικά επέλεξε να μην παρουσιαστεί στην πρωτόδικη διαδικασία, στην συνέχεια (κατ' έφεση) παρουσιάστηκε ως παραπονούμενος στην απόφαση του Δικαστηρίου να προχωρήσει στην ακρόαση της υπόθεσης στην απουσία του. Παραθέτω κατωτέρω σχετικό απόσπασμα το οποίο είναι άκρως κατατοπιστικό: «Είναι γεγονός ότι η παρουσία ενός κατηγορουμένου σε μια δίκη μπορεί ταυτόχρονα να νοηθεί και σαν δικαίωμα και σαν υποχρέωση. Η διφυής αυτή φύση διέπεται από τις αρχές που αφορούν την προστασία της έννομης τάξης η οποία καθορίζεται από την ανάγκη σεβασμού της δικαστικής διαδικασίας ως προαπαιτούμενο για την ύπαρξη της. Επίσης διέπεται από τις αρχές προστασίας του ατομικού δικαιώματος της παρουσίας ενός ατόμου σε διαδικασία που τον αφορά, ποινικής υφής, με τις συνέπειες που μπορεί αυτή να έχει. Σύμφωνα με την υπάρχουσα νομολογία, αλλά και το κείμενο του πιο πάνω άρθρου, το θέμα ανάγεται - και σωστά - σαν θέμα που αφορά άσκηση διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου, ως του μόνου κριτή εξισορρόπησης της διφυούς φύσεως της παρουσίας του κατηγορούμενου, ανάλογα ως δικαιώματος και ως υποχρεώσεως. Η συμπεριφορά του ίδιου του κατηγορούμενου σε συνάρτηση με τη φύση της υπόθεσης και την ποινή που δύναται να επιβληθεί είναι δύο βασικοί παράμετροι που το Δικαστήριο πρέπει να έχει κατά νου ασκώντας τη σχετική διακριτική του εξουσία. Ωστόσο και σε σοβαρές υποθέσεις το Δικαστήριο μπορεί να προχωρήσει στην εκδίκαση στην απουσία του κατηγορουμένου, αν η απουσία του είναι αποτέλεσμα οικειοθελούς πράξης με σκοπό την παρεμπόδιση της πορείας της δικαιοσύνης». Στο Σύγγραμμα Blackstone's Criminal Practice 2016 σελ.1923 υπό τον τίτλο «Failure of an accused to appear» τονίζεται η σημασία του οικειοθελούς της παραίτησης εκ του δικαιώματος παρουσίας, αλλά και ταυτόχρονα επιδοκιμάζεται η ανάγκη εξέτασης του θέματος υπό το πρίσμα πάντοτε των συμφερόντων της δικαιοσύνης «With due regard for the interest of justice». Σημειώνετε περαιτέρω ότι δεν υπάρχει οτιδήποτε στη νομολογία του ΕΔΑΔ που να εισηγείται ότι εκδίκαση ποινικής υπόθεσης ενός κατηγορουμένου στην απουσία του είναι ασυμβίβαστη με τη Συνθήκη Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (βλ. Regina v. Jones {2002} UKHL 5 (20th February 2002)). Σχετική επίσης είναι η απόφαση Δοξάκη ν Αστυνομίας, Ποινική Έφεση αρ. 68/2021, ημερομηνίας 13/12/2021, ECLI:CY:AD:2021:B566, στην οποία λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Το κατά πόσο το Δικαστήριο θα προχωρήσει στην απουσία του κατηγορούμενου να ακούσει την υπόθεση του και να επιβάλει ποινή ή να εκδώσει ένταλμα σύλληψης για να είναι αυτός παρών επαφίεται στη διακριτική του εξουσία η οποία ασκείται δικαστικά. Μεταξύ των παραγόντων που λαμβάνονται υπόψη κατά την άσκηση της είναι η φύση και η σοβαρότητα των κατηγοριών, κατά πόσο αυτές ενέχουν το στίγμα της ανεντιμότητας, το είδος και το ύψος της ποινής που επιβάλλεται για τέτοιου είδους κατηγορίες, αν ο κατηγορούμενος βαρύνεται ή όχι με προηγούμενες καταδίκες, κατά πόσο αυτός έχει παραιτηθεί οικειοθελώς του δικαιώματος να είναι παρών ή, καίτοι απών, εκπροσωπείται από συνήγορο και δηλώνει ότι επιθυμεί να είναι παρών (Ποταμός v. Alpha Bank Cyprus Ltd

(2012)2 Α.Α.Δ. 167). Η συμπεριφορά του ίδιου του κατηγορούμενου σε συνάρτηση με τη φύση της υπόθεσης και την ποινή που δύναται να επιβληθεί ξεχωρίζουν ως οι πλέον δύο βασικοί παράμετροι που το Δικαστήριο πρέπει να έχει κατά νου ασκώντας τη σχετική διακριτική του εξουσία». Παραπέμπω επίσης, στην απόφαση Surefood Ltd v Μιχαήλ, Ποινική Έφεση αρ. 46/2015, ημερομηνίας 07/11/2018. Στην εν λόγω υπόθεση, ο εφεσείων, ενώ του επιδόθηκε το κατηγορητήριο, επέλεξε να μην εμφανιστεί στον ορισμένο χρόνο ενώπιον του πρωτόδικου Δικαστηρίου. Εν τέλει όμως εμφανίστηκε και δεν παραδέχτηκε την εναντίον του κατηγορία, την οποία στη συνέχεια παραδέχτηκε αφού εκτελέστηκε εναντίον του ένταλμα σύλληψης. Ακολούθως όμως, προφασιζόμενος ότι θα εξοφλούσε την επιταγή, εξασφάλισε αναβολή της υπόθεσης και επιδεικνύοντας για πολλοστή φορά ασέβεια προς το κύρος της εναντίον του δικαστικής διαδικασίας δεν εμφανίστηκε ενώπιον του Δικαστηρίου. Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο δεν είχε άλλη επιλογή παρά να προχωρήσει στο να του επιβάλει ποινή στην απουσία του (in absentia) προς διασφάλιση του κύρους της διαδικασίας και προς εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος να περατώνονται οι δίκες σε εύλογο χρόνο. Το ότι το πρωτόδικο Δικαστήριο είχε εκδώσει ένταλμα σύλληψης εναντίον του το οποίο δεν εκτελέστηκε, δεν συνιστούσε εμπόδιο να πράξει ως ανωτέρω. Στην απόφαση Μάριος Αριστοδήμου ν Κυπριακού Οργανισμού Τουρισμού

(2007)2 ΑΑΔ 193 το Ανώτατο Δικαστήριο, εξετάζοντας το άρθρο 89

(1)του Κεφ. 155, έκρινε ότι σε υποθέσεις που ενέχουν το στοιχείο της ανεντιμότητας (dishonesty) και η ποινή είναι αυτή της φυλάκισης, είναι ορθό όπως το Δικαστήριο εκδίδει ένταλμα σύλληψης για να είναι παρών ο κατηγορούμενος. Περαιτέρω, σε περιπτώσεις όπου το Δικαστήριο σκοπεύει εκτός από τη χρηματική ποινή, να εκδώσει και κάποιο διάταγμα εναντίον του κατηγορουμένου, όπως π.χ. διάταγμα τερματισμού λειτουργίας ενός κέντρου αναψυχής, η απονομή της δικαιοσύνης επιτυγχάνεται καλύτερα με το να είναι παρών ο κατηγορούμενος και να ακούγεται επί του θέματος. Από τη νομολογία λοιπόν του Ανώτατου Δικαστηρίου προκύπτει ότι, το κατά πόσον ένα Δικαστήριο θα προχωρήσει να ακούσει την υπόθεση στην απουσία του κατηγορούμενου (in absentia) ή κατά πόσον θα επιλέξει όπως εκδώσει ένταλμα σύλληψης ούτως ώστε να γίνει προσπάθεια διασφάλισης της παρουσίας του ενώπιον της Δικαιοσύνης κατ' αυτόν τον τρόπο, αποτελεί ζήτημα το οποίο παραμένει στη διακριτική του ευχέρεια. Σε υποθέσεις δε όπου υπάρχει το στοιχείο της ανεντιμότητας (dishonesty) ή της καταδολίευσης (deception) και για τις οποίες προβλέπεται ποινή φυλάκισης, ή σε περιπτώσεις όπου το Δικαστήριο ενδέχεται να εκδώσει κάποιο διάταγμα εναντίον του κατηγορούμενου, το Δικαστήριο εκδίδει διάταγμα σύλληψης (βλ. Αριστοδήμου ν. Κυπριακού Οργανισμού Τουρισμού

(2007)2 Α.Α.Δ. 193). Όπως προκύπτει από τα πιο πάνω δεν φαίνεται να υπάρχει άκαμπτος ή απόλυτος κανόνας για κάθε περίπτωση. Αυτό όμως που σίγουρα δεν πρέπει να λησμονείται είναι ότι η παρουσία του κατηγορουμένου στη δίκη του είναι εκτός από δικαίωμα και υποχρέωση του. Στα πλαίσια απονομής δικαιοσύνης το Δικαστήριο καλείται από τη μια να διασφαλίσει τις αρχές της δίκαιης δίκης και από την άλλη να προστατέψει το κύρος της διαδικασίας και την έννομη τάξη, βασικός πυρήνας των οποίων είναι ο σεβασμός προς το Δικαστήριο και τη δικαστική διαδικασία, αποστολή που καθίσταται δυσκολότερη όταν μέσα από τη δίκη κρίνεται η ανθρώπινη ελευθερία. Εναπόκειται στην διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, η οποία είναι συνυφασμένη με τη σύμφυτη εξουσία του να διασφαλίζει το κύρος της διαδικασίας που βρίσκεται ενώπιον του σε εξέλιξη, αν θα προχωρήσει να επιληφθεί της υπόθεσης στην απουσία του κατηγορουμένου ή αν θα διατάξει την έκδοση εντάλματος σύλληψης του για να προσαχθεί ενώπιον του προτού η δίκη προχωρήσει. Τέτοια εξουσία πρέπει πάντοτε να ασκείται με φειδώ, μετά από βαθύ προβληματισμό, κατόπιν ενδελεχούς εκτίμησης και στάθμισης όλων των στοιχείων, δεδομένων αλλά και γεγονότων που περιβάλλουν την υπόθεση καθώς και μόνον εκεί που είναι αναγκαίο να διασφαλιστεί το κύρος της διαδικασίας του Δικαστηρίου χωρίς παράλληλα να τίθεται σε κίνδυνο το δικαίωμα ενός κατηγορούμενου για δίκαιη δίκη ως καθορίζεται από το Σύνταγμα και τους νόμους της Κυπριακής Δημοκρατίας καθώς και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Γ. Κατάληξη Δεν παραβλέπω ότι τα αδικήματα που αντιμετωπίζει ο Κατηγορούμενος είναι σοβαρά, γεγονός που διαφαίνεται στην προβλεπόμενη εκ του νόμου ποινή, αλλά και ότι τα εν λόγω αδικήματα ενέχουν το στοιχείο της ανεντιμότητας. Πέραν όμως της σοβαρότητας και του στοιχείου της ανεντιμότητας που χαρακτηρίζει τις επίδικες κατηγορίες, θα πρέπει να επισημάνω ότι πρόκειται για αδικήματα τα οποία φέρεται να διαπράχθηκαν τα έτη 2018 και 2019, το κατηγορητήριο καταχωρήθηκε 2 χρόνια περίπου μεταγενέστερα και το Δικαστήριο καλείται μετά από 3 χρόνια σχεδόν μετά την καταχώρηση του κατηγορητηρίου να εξετάσει το ζήτημα αυτό. Τα πιο πάνω, σε συνδυασμό με το ύψος του ποσού των επιταγών, θα έλεγα ότι κλίνουν πολύ περισσότερο στην επιβολή προστίμου, παρά στην επιβολή ποινής φυλάκισης εάν φυσικά η Παραπονούμενη αποδείξει και την 5η κατηγορία πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Στα πλαίσια εξέτασης της άσκησης της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου για το ζήτημα όπου τίθεται, λαμβάνω υπόψη μου τα ακόλουθα: · Ο Κατηγορούμενος έλαβε γνώση του κατηγορητηρίου που καταχωρήθηκε εναντίον του και εμφανίστηκε στο Δικαστήριο μαζί με τον δικηγόρο του, όπου και αρνήθηκε τις κατηγορίες που αντιμετωπίζει. · Στις 16/02/2024 ζήτησε την άδεια του Δικαστηρίου να αλλάξει την απάντηση του σε όλες τις κατηγορίες από μη παραδοχή σε παραδοχή και σχετική άδεια δόθηκε από το Δικαστήριο. · Στις 03/04/2024 ζήτησε εκ νέου την άδεια του Δικαστηρίου να αλλάξει την απάντηση του στην 5η κατηγορία από παραδοχή σε μη παραδοχή. Η σχετική άδεια επίσης δόθηκε από το Δικαστήριο. · Ο Κατηγορούμενος εκπροσωπείται μέχρι και σήμερα από δικηγόρο. · Η άδεια παραμονής του Κατηγορούμενου στην Δημοκρατία έχει ανακληθεί στις 23/04/2024. Ο Κατηγορούμενος καταχώρησε ιεραρχική προσφυγή στις 12/05/2024 εναντίον της απόφασης του Τμήματος Αρχείου Πληθυσμού και Μετανάστευσης. · Ενώ ο Κατηγορούμενος γνώριζε την ανάκληση της άδειας παραμονής του στην Δημοκρατία, και την εκκρεμότητα της ιεραρχικής προσφυγής που καταχώρησε, αποφάσισε να ταξιδέψει στις 30/05/2024 εκτός της Δημοκρατίας, με τον κίνδυνο να μην του επιτραπεί η είσοδος στην Δημοκρατία. · Το ένταλμα σύλληψης το οποίο είχε εκδοθεί εναντίον του Κατηγορούμενου δεν κατέστη δυνατόν να εκτελεστεί ένεκα της απουσίας του από την Δημοκρατία. · Στις 19/08/2024 απορρίφθηκε η ιεραρχική προσφυγή του Κατηγορούμενου. · Μέχρι και σήμερα ο Κατηγορούμενος εξακολουθεί να βρίσκεται στο εξωτερικό, και είναι άγνωστο αν θα του επιτραπεί να επιστρέψει στην Κυπριακή Δημοκρατία. Με την απόφαση του να μεταβεί στο εξωτερικό, ενώ είχε ανακληθεί η άδεια παραμονής του στην Δημοκρατία και το γνώριζε, προτού η παρούσα υπόθεση ολοκληρωθεί, ο Κατηγορούμενος έδειξε πως δεν τον ενδιαφέρει να βρίσκεται παρών στο υπόλοιπο της δικαστικής διαδικασίας επιλέγοντας συνειδητά κάτι τέτοιο. Ο ίδιος ο Κατηγορούμενος απεκδύθηκε του δικαιώματος του να είναι παρών στη δίκη του, δείχνοντας αδιαφορία για την εξέλιξη και το αποτέλεσμα της, δηλώνοντας με αυτό τον τρόπο την πλήρη απαξίωση και περιφρόνηση του σε ότι αφορά την διαδικασία που βρίσκεται σε εξέλιξη, το Δικαστήριο αλλά και την δικαιοσύνη γενικότερα. Θεωρώ πως στην παρούσα υπόθεση πληρούνται τα εχέγγυα για να ασκηθεί η εξουσία και να διαφυλαχθεί το κύρος της δικαστικής διαδικασίας υπέρ της ακρόασης της υπόθεσης, σχετικά με την 5η κατηγορία, και την επιβολή ποινής, σχετικά με την 1η μέχρι 4η κατηγορία, στην απουσία του Κατηγορουμένου, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο το δικαίωμα του Κατηγορούμενου για δίκαιη δίκη. Υπό τις παρούσες περιστάσεις, κρίνω ότι η επ' αόριστο αναβολή και παραμονή της υπόθεσης σε εκκρεμότητα ή ακόμη οποιαδήποτε άλλη προσέγγιση του ζητήματος, έρχεται σε σύγκρουση με την σύμφυτη εξουσία του Δικαστηρίου να διαφυλάξει το κύρος της ενώπιον του διαδικασίας. Διαφορετική προσέγγιση επί του θέματος θα σήμαινε στην ουσία ότι το Δικαστήριο επικροτεί την μη παρουσίαση του Κατηγορούμενου ενώπιον του Δικαστηρίου και θα έδιδε πιστεύω λανθασμένα μηνύματα και σε άλλους κατηγορούμενους που ενδεχομένως να σκέφτονται να ενεργήσουν με τον ίδιο τρόπο για αποφυγή της δίκης τους, για να μην πω ότι ενδεχομένως να τους ενθάρρυνε να ενεργήσουν με αυτόν τον τρόπο. Συνεπώς, στη βάση των πιο πάνω θεωρώ ότι είναι από τις περιπτώσεις όπου δικαιολογείται πλήρως η άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου, σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 89

(1)του Κεφ. 155, στο να προχωρήσει η διαδικασία στην απουσία του Κατηγορούμενου. Συνακόλουθα το ένταλμα σύλληψης εναντίον του Κατηγορούμενου ακυρώνεται. Η υπόθεση θα οριστεί για γεγονότα και επιβολή ποινής για τις κατηγορίες 1 μέχρι 4 , και για ακρόαση για την 5η κατηγορία η οποία θα διεξαχθεί στην απουσία του Κατηγορούμενου, αφού πρώτα ακουσθεί ο δικηγόρος του Κατηγορούμενου για το κατά πόσο θα συνεχίσει να τον εκπροσωπεί. (Υπογρ.)............. Λ. Χατζηξενοφώντος, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο