ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ν. Φ.Τ. κ.α., Υπόθεση Αρ.: 13065/2022, 23/1/2025

(3)ατόμων δια ψευδών παραστάσεων, παραβάσεις της περί Φ.Π.Α. νομοθεσίας και πλαστογραφία αγοραπωλητηρίου και πάλιν προς απατηλή καταδολίευση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Οι κατηγορούμενοι 1, 2, 4, 5, 6 και 7 κατηγορούνται για συνωμοσία προς καταδολίευση κατά παράβαση του άρθρου 302 του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154, ότι δηλαδή σε άγνωστη ημερομηνία μεταξύ της 24.11.2017 και 13.11.2018 συνωμότησαν μεταξύ τους και με τον Επενδυτή [Μ] όπως με δόλιο μέσο καταδολιεύσουν την Κυπριακή Δημοκρατία, δηλαδή να εξασφαλίσουν την κατ' εξαίρεσιν πολιτογράφηση του αλλοδαπού [M.A.M.S.] (στο εξής «ο [Μ]» ή «Μ») (1η κατηγορία), του γιου του [B.M.A.M.S.] (στο εξής «ο [Μπ]» ή «Β») (2η κατηγορία) και της κόρης του Μ [E.M.A.M.S.] (στο εξής «η [Ε]» ή «Ε») (3η κατηγορία) παρουσιάζοντας στοιχεία που να δείχνουν ότι ικανοποιείτο το οικονομικό κριτήριο της επένδυσης ύψους τουλάχιστον €2 εκ. όπως αυτό καθοριζόταν ως κριτήριο Α1 στην απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου ημερομηνίας 13.9.2016, με σκοπό να εκδοθεί πιστοποιητικό πολιτογράφησης των πιο πάνω προσώπων, ενώ στην πραγματικότητα δεν ικανοποιείτο το εν λόγω κριτήριο. Οι κατηγορούμενοι 2 και 4 κατηγορούνται για συνωμοσία προς καταδολίευση κατά παράβαση του άρθρου 302 του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154, ότι δηλαδή σε άγνωστη ημερομηνία μεταξύ της 24.11.2017 και 21.11.2018 συνωμότησαν μεταξύ τους και με τον Επενδυτή [Μ] όπως με δόλιο μέσο καταδολιεύσουν την Κυπριακή Δημοκρατία, δηλαδή να υποβάλουν αίτηση στο τμήμα φορολογίας του Υπουργείου Οικονομικών παρουσιάζοντας ότι το διαμέρισμα με αριθμό 203 στην υπό ανέγερση πολυκατοικία Corniche στη Λεμεσό θα χρησιμοποιείτο από τον αγοραστή αυτής ως κύρια και μόνιμη κατοικία ώστε να εφαρμοστεί μειωμένος συντελεστής κατά τον υπολογισμό του οφειλόμενου Φ.Π.Α. για την αγορά του εν λόγω διαμερίσματος (4η κατηγορία). Ομοίως η 5η κατηγορία για τον επενδυτή [Μπ] και το διαμέρισμα 204 και ομοίως η 6η κατηγορία για την επενδυτή [Ε] και το διαμέρισμα 202. Οι κατηγορούμενοι 1, 2, 4, 5, 6 και 7 κατηγορούνται πως κατά παράβαση των άρθρων 305 και 20 του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154 μεταξύ της 24.11.2107 και 28.12.2018 στην Κυπριακή Δημοκρατία εσκεμμένα και με ψευδή παράσταση εξασφάλισαν την πολιτογράφηση του Μ (8η κατηγορία), του Β (9η κατηγορία) και της Ε (10η κατηγορία) υποβάλλοντας στην αρμόδια αρχή αιτήσεις για κατ' εξαίρεσιν πολιτογράφηση των προσώπων αυτών, περιέχουσες στοιχεία που να έδειχναν ότι ικανοποιείτο το οικονομικό κριτήριο της επένδυσης ύψους τουλάχιστον €2 εκ. όπως αυτό καθοριζόταν ως κριτήριο Α1 στην απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου ημερομηνίας 13.9.2016 και δείχνοντας με τη συμπεριφορά τους ότι αυτό ικανοποιείτο καθ' όλη τη διάρκεια εξέτασης των αιτήσεων πολιτογράφησης και γνωρίζοντας ότι αυτό δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα. Οι κατηγορούμενοι 2 και 4 κατηγορούνται για δόλια αποφυγή καταβολής Φ.Π.Α., κατά παράβαση του άρθρου 46

(1)του περί Φόρου Προστιθέμενης Αξίας Νόμου (Ν.95(Ι)/2000) και του άρθρου 20 του Ποινικού Κώδικα Κεφ.154, ότι δηλαδή την 21.11.2018 στην ΚΔ προέβηκαν σε ενέργειες με σκοπό την δόλια αποφυγή καταβολής Φ.Π.Α. δηλαδή συνέταξαν και υπέβαλαν στο τμήμα φορολογίας εκ μέρους του [Μ], υπεύθυνη δήλωση για επιβολή μειωμένου συντελεστή Φ.Π.Α. αναφορικά με την αγορά διαμερίσματος, ενώ γνώριζαν την ύπαρξη συμφωνίας διαχείρισης του εν λόγω διαμερίσματος (11η κατηγορία). Ομοίως η 12η κατηγορία σχετικά με τον [Μπ] και η 13η σχετικά με την [Ε]. Οι κατηγορούμενοι 2 και 4 κατηγορούνται για παροχή αναληθών πληροφοριών κατά παράβαση του άρθρου 46

(3)του περί Φ.Π.Α. Νόμου (Ν.95(Ι)/2000) και του άρθρου 20 του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154, ότι δηλαδή στις 10.04.2018 στην ΚΔ κατά την παροχή πληροφοριών για σκοπούς υπολογισμού του καταβλητέου Φ.Π.Α. προέβησαν σε δήλωση που γνώριζαν ότι ήταν αναληθής σε ουσιώδες σημείο της, δηλαδή υπέβαλαν φορολογική δήλωση για την φορολογική περίοδο μεταξύ της 1/12/2017 και τις 28/2/2018 χωρίς να συμπεριλάβουν στις εκροές τα τιμολόγια με αριθμό αναφοράς DF18000005 και DF18000006 για τα ποσά των €1.280 και €2.098.732,49 αντίστοιχα εκδοθέντα στις 3.1.2018 που αφορούσαν την πώληση του διαμερίσματος 203 και τα οποία εισπράχθηκαν στις 3.1.2018 και 27.12.2017 (14η κατηγορία). Ομοίως σχετικά με το τιμολόγιο με αριθμό αναφοράς DF18000003 για το ποσό των €990.000 εκδοθέν στις 22.2.2018 που αφορούσε την πώληση του διαμερίσματος 204 και το οποίο εισπράχθηκε αυθημερόν (15η κατηγορία). Ομοίως στις 9.7.2018 και σχετικά με την φορολογική δήλωση για την φορολογική περίοδο μεταξύ της 1.3.2018 και 31.5.2018 για το τιμολόγιο με αριθμό αναφοράς DF18000004 για το ποσό των €1.510.000 εκδοθέν στις 7.3.2018 που αφορούσε την πώληση του διαμερίσματος 204 και το οποίο εισπράχθηκε αυθημερόν (16η κατηγορία). Οι κατηγορούμενοι 1, 2, 4, 5 και 7 κατηγορούνται επίσης για συνωμοσία προς καταδολίευση κατά παράβαση του άρθρου 302 του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154, ότι δηλαδή μεταξύ των μηνών Νοεμβρίου 2017 και Φεβρουαρίου 2018 στην Κυπριακή Δημοκρατία συνωμότησαν όπως με δόλιο μέσο υποβάλουν αίτηση για κατ' εξαίρεσιν πολιτογράφηση του [Μπ] παρουσιάζοντας ως μέρος αυτής την πλαστή συμφωνία πώλησης ημερομηνίας 16.2.2018 με σκοπό να εκδοθεί πιστοποιητικό πολιτογράφησης αυτού (18η κατηγορία). Σχετική είναι και η 17η κατηγορία για πλαστογραφία εγγράφου, κατά παράβαση του άρθρου 331, 333(α), 334, 335 και 20 του Ποινικού Κώδικα Κεφ. 154, ότι δηλαδή κατάρτησαν την πλαστή συμφωνία πώλησης που αφορούσε τον [Μπ] και την αγορά διαμερίσματος με αριθμό 204 στη βάση σχεδίων που υποβλήθηκαν στην αρμόδια αρχή για εξασφάλιση πολεοδομικής άδειας, ενώ στην πραγματικότητα το εν λόγω διαμέρισμα δεν υφίστατο επί αυτών (17η κατηγορία). Β. Σύνοψη των επίδικων θεμάτων Εμπορική τράπεζα στα πλαίσια διερεύνησης της γνησιότητας της συναλλαγής μεταφερόμενων χρημάτων από την Κατηγορούμενη 4 εταιρεία προς τον επενδυτή [Μ.Α.Μ.Σ.] (στο εξής «ο Επενδυτής» ή «ο Μ»), υποπτεύθηκε μη γνήσια συναλλαγή. Ενημέρωσε σχετικά την Μονάδα Καταπολέμησης Αδικημάτων Συγκάλυψης της Δημοκρατίας (στο εξής «η ΜΟΚΑΣ»). Η ΜΟΚΑΣ στη συνέχεια ενημέρωσε το Υπουργείο Εσωτερικών (στο εξής ΥΠΕΣ), το οποίο με τη σειρά του ενημέρωσε το Υπουργείο Οικονομικών (στο εξής ΥΠΟΙΚ), το οποίο ήταν υπεύθυνο για έλεγχο του οικονομικού κριτηρίου των αιτήσεων για κατ' εξαίρεσιν πολιτογραφήσεις αλλοδαπών επενδυτών ως Κυπρίων πολιτών βάσει επένδυσης στην Κυπριακή Δημοκρατία άνω των €2.000.000 πλέον Φ.Π.Α. Πριν από την προαναφερθείσα ενημέρωση τα ΥΠΕΣ και ΥΠΟΙΚ δεν είχαν υποπτευθεί οτιδήποτε διότι τα στοιχεία που είχαν μέχρι τότε στα χέρια τους και βάσει των οποίων τελικά εγκρίθηκαν οι κατ' εξαίρεσιν πολιτογραφήσεις των τριών επενδυτών εν προκειμένω δεν παρείχαν έρεισμα για υποψία. Έτσι προέκυψαν τα επίδικα εν προκειμένω θέματα. Σε σχετική διερεύνηση των δύο εκ των τριών επίδικων πολιτογραφήσεων προέβη πριν την Αστυνομία και η Ερευνητική Επιτροπή των κατ' εξαίρεσιν πολιτογραφήσεων αλλοδαπών επενδυτών και επιχειρηματιών, υπό την προεδρία Νικολάτου (στο εξής «η Επιτροπή Νικολάτου»), η οποία διερεύνησε μόνο τις υποθέσεις κατ' εξαίρεσιν πολιτογράφησης του Μ και του γιου του, ήτοι του [B.Μ.Α.Μ.Σ.] (στο εξής «ο Β»). Από την αστυνομική διερεύνηση που ακολούθησε κατόπιν της έκδοσης του πορίσματος Νικολάτου, προέκυψε και μαρτυρία σχετικά με την κατ' εξαίρεσιν πολιτογράφηση της κόρης του Μ, ήτοι [Ε.Μ.Α.Μ.Σ.] (στο εξής «η Ε») (πατέρας και παιδιά θα αναφέρονται συλλογικά ως « οι Επενδυτές»). Η κύρια θέση της Κατηγορούσας Αρχής (στο εξής «ΚΑ») ενώπιον μας ήταν πως ο επενδυτής Μ, που ενεργούσε εκ μέρους και για λογαριασμό των παιδιών του Β και Ε, ουδείς εκ των οποίων βρίσκεται ενώπιόν μας, δια ψευδών παραστάσεων και πρόθεσης καταδολίευσης, και σε συνέργεια με τους Κατηγορούμενους 1-7 εξασφάλισαν κατ' εξαίρεσιν πολιτογράφηση ως κύπριοι υπήκοοι βάσει του άρθρου 111Α του περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου, Ν.141(Ι)/2002 και της σχετικής απόφασης του ΥπΣυ ημερομηνίας 13.9.16. Οι ψευδείς αυτές παραστάσεις συνίσταντο στο ότι δεν ικανοποιείτο το οικονομικό κριτήριο για την κατ' εξαίρεσιν πολιτογράφηση τους, ήτοι το κριτήριο της επένδυσης €2 εκατομμυρίων στη Δημοκρατία ανά έκαστο επενδυτή. Δηλαδή, ενώ τα αγοραπωλητήρια συμβόλαια μεταξύ των Επενδυτών και της Κατηγορούμενης 4 εταιρείας (στο εξής «τα ΑΓ»), που περιλαμβάνεται στον Ομίλο Εταιρειών του Κατηγορούμενου 2, κατέγραφαν τίμημα πώλησης των επίδικων διαμερισμάτων 202, 203 και 204, στο υπό ανέγερση κτίριο με την ονομασία «Corniche» στο παραλιακό μέτωπο της Λεμεσού ως €2.000.000 πλέον Φ.Π.Α. έκαστο, εν τέλει επιστράφηκαν χρήματα στον Μ δια συμφωνιών διαχείρισης των εν λόγω διαμερισμάτων (στο εξής συλλογικά «οι Συμφωνίες Διαχείρισης» ή «οι ΣΔ»), οι οποίες ήταν πλασματικές και ουδέποτε υπήρξε πρόθεση τίμησης τους. Οι ΣΔ ήταν ουσιαστικά το μέσο δια του οποίου η επιστροφή χρημάτων στον Μ σε λογαριασμούς του στο εξωτερικό μπόρεσε να γίνει κατορθωτή, μέσω κυπριακών εμπορικών τραπεζών. Αντιθέτως, οι κύριες θέσεις της Υπεράσπισης ήταν ότι, οι ΣΔ μεταξύ της Κατηγορούμενης 4 και των Επενδυτών καταρτίστηκαν νόμιμα και ήταν καθ' όλα έγκυρες κατά νόμο συμφωνίες, αλλά, αφενός, η ύπαρξη τους δεν απαγορευόταν από το Κυπριακό Επενδυτικό Πρόγραμμα για κατ' εξαίρεσιν πολιτογραφήσεις (στο εξής «το ΚΕΠ») και αφετέρου ήταν καθ' όλα γνήσιες, εφαρμόσιμες και σύμφωνες με τη θέληση των μερών κατά το χρόνο καταρτισμού τους. Τα εμβάσματα που οι τρεις

(3)ΣΔ δικαιολόγησαν είναι παραδεκτό πως έγιναν από την Κ4 στον Μ και αφορούσαν συνολικά €1.050.000 (€450.000 + €300.000 Χ 2). Οι ΣΔ προνοούσαν για την παραχώρηση από τους Επενδυτές της διαχείρισης των τριών

(3)επίδικων διαμερισμάτων στην Κ4, για ορισμένη περίοδο 15 χρόνων από την ημερομηνία υπογραφής τους και με αντίτιμο πληρωτέο από τους Επενδυτές προς την Κ4 €450.000 έκαστη. Ήταν η περαιτέρω θέση της Υπεράσπισης πως, οι ΣΔ ήταν ένας τρόπος τα επίδικα ακίνητα να αποφέρουν έσοδα στους Επενδυτές ως, λόγου χάριν, εάν τα ενοικίαζαν. Η ενοικίαση επιτρεπόταν, βάσει της ισχύουσας κατά τον ουσιώδη χρόνο πρακτικής του ΥΠΕΣ, ισχυρίστηκαν οι Κατηγορούμενοι ακόμα και στην περίπτωση που η αγορά οικίας ήταν η μόνη επένδυση τους στη Δημοκρατία, δηλαδή η οικία ήταν άνω των €2 εκ. Οι ΣΔ, ήταν κατά τη θέση της Υπεράσπισης ένας τρόπος για απόδοση της επένδυσης των Επενδυτών στα επίδικα ακίνητα, ώστε, δηλαδή να τους αποφέρουν έσοδα στο μέλλον. Η ΚΑ αντέτεινε πως τα χαρακτηριστικά των ΣΔ, συγκρινόμενα με τις πρόνοιες των ΑΓ, κατά την ορθή τους ερμηνεία, τις περιστάσεις υπό τις οποίες οι ΣΔ και τα ΑΓ συνήφθηκαν και του τρόπου με τον οποίο οι ΣΔ χρησιμοποιήθηκαν, ήτοι για να δικαιολογηθούν στις τράπεζες οι μεταφορές χρημάτων από την Κ4 προς τον Μ σε λογαριασμούς του στο Λονδίνο, και ενώ κατ' ουσίαν και κατά το γράμμα των ΣΔ δεν δικαιολογούσαν τέτοιες συναλλαγές, δεικνύουν προς ένα και μόνο συμπέρασμα: ότι, δηλαδή, η σύναψή τους έγινε για σκοπό άλλον από αυτόν που οι ίδιες οι ΣΔ προνοούσαν. Συγκεκριμένα για να καταστεί δυνατή η επιστροφή χρημάτων από την Κ4 προς τον Μ εκ μέρους και για λογαριασμό όλων των Επενδυτών, ώστε να μειωθεί και μειώθηκε το τίμημα πώλησης έκαστου διαμερίσματος σε κάτω από €2 εκ., ήτοι κατά τρόπο που δεν πληρούνταν το οικονομικό κριτήριο του ΚΕΠ, το οποίο συνυπολογίστηκε για να εγκριθούν οι αιτήσεις πολιτογράφησης των Επενδυτών. Σύμφωνα, όμως, με τις αντίθετες θέσεις της Υπεράσπισης των Κ2 και Κ4, της οποίας ο Κ2 είναι διευθυντής, τα λεφτά που παραδεχτά επεστράφηκαν από την Κ4 στον Μ για λογαριασμό όλων των Επενδυτών, δεν ήταν πράγματι για τη διαχείριση των διαμερισμάτων για 15 χρόνια από την ημερομηνία σύναψής τους, ήτοι της 24.11.17 αλλά διότι ο Κ2 εκ μέρους της Κ4 είχε υπόψη του πως λόγω της πιθανολογούμενης καθυστέρησης στην ολοκλήρωση ανέγερσης του κτιρίου Corniche - το οποίο μέχρι και σήμερα δεν έχει ακόμη ανεγερθεί πλήρως - θα καλούνταν τελικά να καταβάλει αποζημιώσεις, τις οποίες αποφάσισε να προπληρώσει, μειώνοντας το μελλοντικό του ρίσκο. Περαιτέρω, οι θέσεις των Κ1 και Κ7, δικηγόρων, ήταν ότι δεν είχαν γνώση των εμπορικών όρων των ΣΔ, ούτε του τρόπου με τον οποίο εν τέλει χρησιμοποιήθηκαν, ήτοι για να επιστραφούν χρήματα στον Μ, διότι αυτοί μόνο συνέταξαν τα ΑΓ και μια πρότυπη ΣΔ, η οποία στάληκε στην Κ2, πελάτη τους, για τα περαιτέρω και εκ των υστέρων έμαθαν τόσο για τη σύναψη αυτών, όσο και για τη μεταφορά λεφτών από την Κ4 στον Μ. Περαιτέρω ο Κ3 αρνείται κάθε ανάμειξη στην υπόθεση. Ουσιαστικά το ερώτημα, εν προκειμένω, είναι ο νομικός χαρακτηρισμός της συναλλαγής, δια της οποίας ο Μ εισέπραξε λεφτά από την Κ4. Η ΚΑ την χαρακτηρίζει ως επιστροφή μέρους του ποσού της επένδυσης των Επενδυτών, ενώ οι Κ την χαρακτηρίζουν ως απόδοση της επένδυσης των Επενδυτών και ως τρόπο μείωσης του ρίσκου της Κ4 από μελλοντικές καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση του Έργου. Γ. Παραδεκτά ή και μη αμφισβητούμενα γεγονότα Τα ακόλουθα έγιναν ρητώς παραδεκτά μεταξύ των μερών ή προέκυψαν ως παραδεκτά ή μη αμφισβητούμενα γεγονότα με το πέρας της ακρόασης: 1. Ο σχετικός Νόμος Οι επίδικες πολιτογραφήσεις έγιναν σύμφωνα με το άρθρο 111Α

(2)του περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου, Ν.141(Ι)/2002. Το άρθρο 111Α, όπως ίσχυε κατά τον επίδικο χρόνο, προέβλεπε τα ακόλουθα: «

(1)Το Υπουργικό Συμβούλιο μπορεί σε πολύ εξαιρετικές περιπτώσεις παροχής υψίστου επιπέδου υπηρεσιών προς τη Δημοκρατία, οι οποίες αναφέρονται στη σχετική απόφαση, να επιτρέψει, για λόγους δημοσίου συμφέροντος, όπως τιμητικά πολιτογραφηθεί αλλοδαπός χωρίς να πληρούνται οι προϋποθέσεις που περιγράφονται στις παραγράφους

(1)(α),

(1)(β) και

(1)(δ) του Τρίτου Πίνακα.

(2)Το Υπουργικό Συμβούλιο μπορεί, υπό όρους ως ήθελε κατά περίπτωση καθορίσει, να επιτρέψει την πολιτογράφηση αλλοδαπών επιχειρηματιών και επενδυτών χωρίς να ικανοποιούνται οι προϋποθέσεις που περιγράφονται στις παραγράφους

(1)(α),

(1)(β) και

(1)(δ) του Τρίτου Πίνακα.

(3)Στις περιπτώσεις που αναφέρονται στα ως άνω εδάφια

(1)και

(2)απαιτείται όπως ενημερώνεται εκ των προτέρων η Βουλή των Αντιπροσώπων.» (Έμφασις δική μας) Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 117 του Ν.141(Ι)/2002: «117.—

(1)Το Υπουργικό Συμβούλιο μπορεί με Κανονισμούς που κατατίθενται στη Βουλή των Αντιπροσώπων για έγκριση και δημοσιεύονται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας να προνοήσει γενικά μεν για την πραγμάτωση των σκοπών του Νόμου αυτού και ειδικά- (α) Για τον καθορισμό οποιουδήποτε θέματος το οποίο σύμφωνα με το Νόμο αυτό χρειάζεται να καθορισθεί, ..»

1. Η επίδικη απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου - Η απόφαση ΥπΣυ ημερ. 13.9.2016 υπ' αρ. 81.292 δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας στις 16.9.2016 και ίσχυε από τότε μέχρι 13.2.
2. Όλες, δηλαδή, οι επίδικες αιτήσεις πολιτογράφησης υποβλήθηκαν, εξετάστηκαν και εκδόθηκαν βάσει της προαναφερθείσας απόφασης του ΥπΣυ (Τεκμήριο 26). - Σύμφωνα με Απόσπασμα από τα Πρακτικά της Συνεδρίας του Υπουργικού Συμβουλίου Ημερομηνίας 13/9/2016, στο βαθμό που εδώ ενδιαφέρει: «Παραχώρηση της κυπριακής υπηκοότητας με κατ' εξαίρεσιν πολιτογράφηση σε μη Κύπριους επενδυτές/επιχειρηματίες στη βάση του εδαφίου

(2)του άρθρου 111Α του περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμου 141

(1)12002 και παραχώρηση της κυπριακής υπηκοότητας με κατ' εξαίρεσιν πολιτογράφηση στα μέλη οικογένειας επιχειρηματία/επενδυτή/τριας πολιτογραφηθέντος βάσει Απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου. α) Να εγκρίνει τα ακόλουθα αναθεωρημένα κριτήρια και τους όρους για κατ' εξαίρεσιν πολιτογράφηση αλλοδαπών επενδυτών/επιχειρηματιών με βάση το εδάφιο

(2)του άρθρου 111Α των περί Αρχείου Πληθυσμού Νόμων του 2002 έως 2013: i. Μη-Κύπριος πολίτης, ο οποίος πληροί ένα εκ των οικονομικών Κριτηρίων (Α), είτε προσωπικά, είτε μέσω εταιρείας/εταιρειών όπου συμμετέχει ως μέτοχος, αναλογικά με το ποσοστό συμμετοχής του, είτε μέσω επενδύσεων που έχει πραγματοποιήσει ο/η σύζυγός ή που έχουν πραγματοποιηθεί από κοινού με τον/τη σύζυγό του, είτε ως υψηλόβαθμο Διευθυντικό Στέλεχος εταιρείας/εταιρειών που πληροί ένα εκ των οικονομικών Κριτηρίων (Α) δύναται να αιτηθεί για απόκτηση της κυπριακής υπηκοότητας με κατ' εξαίρεση Πολιτογράφηση. ii.Υψηλόβαθμο Διευθυντικό Στέλεχος εταιρείας δύναται να υποβάλει αίτηση νοουμένου ότι έχει τέτοια αμοιβή στην εν λόγω εταιρεία/εταιρείες που να δημιουργεί φορολογικά έσοδα για τη Δημοκρατία της τάξης των €100,000 τουλάχιστον για περίοδο τριετίας και νοουμένου ότι αυτή η φορολογία έχει ήδη πληρωθεί ή προπληρωθεί. iii. Ο αιτών θα πρέπει να έχει προβεί στις απαιτούμενες επενδύσεις κατά τα τρία έτη που προηγούνται της ημερομηνίας αίτησης και να διατηρεί την εν λόγω επένδυση για περίοδο τουλάχιστον τριών ετών από την ημερομηνία Πολιτογράφησης. iv. Ακόμη, ο αιτών θα πρέπει απαραιτήτως να πληροί τους Όρους και τις Προϋποθέσεις που περιλαμβάνονται στο Μέρος B. v. Σε περίπτωση που από περιοδικούς ελέγχους διαπιστωθεί ότι το οποιοδήποτε Κριτήριο ή Όρος ή Προϋπόθεση καταστρατηγείται, η Πολιτογράφηση είναι δυνατόν να ανακληθεί Α. ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΑ ΚΡΙΤΗΡΙΑ Α.1 Επένδυση σε ακίνητα, αναπτύξεις και έργα υποδομής: O αιτών θα πρέπει να έχει προβεί σε επένδυση ύψους τουλάχιστον €2,0 εκ. για αγορά ή ανέγερση ακινήτων ή δημιουργία αναπτύξεων όπως οικιστικές ή εμπορικές αναπτύξεις, αναπτύξεις στον τουριστικό τομέα ή άλλα έργα. υποδομής. Στο εν λόγω κριτήριο περιλαμβάνεται και η επένδυση σε οικοδομήσιμη γη, νοουμένου ότι στην αίτηση θα περιλαμβάνεται επενδυτικά πλάνο για ανάπτυξη της. Νοείται ότι από το κριτήρια εξαιρείται η αγορά γης, που είναι ενταγμένη σε ζώνη μηδενικής ανάπτυξης. [......] Β. ΟΡΟΙ ΚΑΙ ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ Λευκό Ποινικό Μητρώο: [......] Μόνιμη Ιδιόκτητη Κατοικία στην Κύπρο: Σε όλες τις περιπτώσεις που απαριθμούνται στο Μέρος Α, ο αιτών πρέπει να είναι κάτοχος μόνιμης ιδιόκτητης κατοικίας στην Κυπριακή Δημοκρατία, αγοραίας αξίας τουλάχιστον €500.000, πλέον το Φ.Π.Α.. Νοείται ότι μέλη της ίδιας οικογένειας, τα οποία υποβάλλουν ξεχωριστές αιτήσεις ως επενδυτές, μπορούν να αγοράσουν συλλογικά μία κατοικία, νοουμένου ότι η συνολική αξία της κατοικίας καλύπτει το ποσό των €500.000 για κάθε έκαστο αιτούντα. Σε περίπτωση που η αγοραία αξία της μόνιμης ιδιόκτητης κατοικίας στην Κυπριακή Δημοκρατία υπερβαίνει τις €500.000, μέρος του πρόσθετου αυτού ποσού μπορεί να χρησιμοποιηθεί για σκοπούς συμπλήρωσης του ποσού της επένδυσης, που πραγματοποιήθηκε βάσει των κριτηρίων του Μέρους Α πιο πάνω. Επιπρόσθετα, σημειώνεται ότι, σε περίπτωση που ο αιτών έχει προβεί σε επενδύσεις σε οικιστική/ές μονάδα/ες στη βάση του προαναφερθέντος κριτηρίου Α.1, δεν θα απαιτείται όπως προβεί σε αγορά άλλης μόνιμης ιδιόκτητης διαμονής στην Κυπριακή Δημοκρατία, εάν τουλάχιστον μία από αυτές τις οικιστικές μονάδες είναι αξίας τουλάχιστον €500.000, πλέον το Φ.Π.Α. και νοουμένου ότι θα διατηρήσει στην κατοχή του την εν λόγω μόνιμη ιδιόκτητη κατοικία εφ' όρου ζωής. Διαμονή στην Κύπρο: O αιτών, πριν την Πολιτογράφηση του ως Κύπριος πολίτης, Θα πρέπει να είναι κάτοχος άδειας παραμονής στην Κυπριακή Δημοκρατία. Σε περίπτωση που ο αιτών δεν είναι ήδη κάτοχος άδειας παραμονής Θα μπορεί να υποβάλει αίτηση για χορήγηση άδειας μετανάστευσης, στη βάση του Κανονισμού 6

(2)των περί Αλλοδαπών και Μετανάστευσης Νόμων, ταυτοχρόνως με την υποβολή της αίτησης για Πολιτογράφηση. Όσον αφορά στην υποβολή αίτησης για χορήγηση άδειας μετανάστευσης αποκλειστικά και μόνο για σκοπούς απόκτησης της κυπριακής υπηκοότητας σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος Σχεδίου, δεν τίθενται οποιεσδήποτε άλλες προϋποθέσεις πέραν αυτών που προβλέπονται τόσο στο Μέρος Α όσο και στο Μέρος Β του παρόντος Σχεδίου. Νοείται ότι τα ανωτέρω ισχύουν και για τα ενήλικα μέλη της οικογένειας του επενδυτή, τα οποία Θα αιτηθούν Πολιτογράφησης. Σε περίπτωση που η αίτηση για Πολιτογράφηση για οποιοδήποτε λόγο απορριφθεί, η άδεια μετανάστευσης, που αποκτήθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις της παρούσας Απόφασης, Θα ακυρώνεται πάραυτα. Γ. ΥΠΟΒΟΛΗ ΕΓΓΡΑΦΩΝ Για εξέταση της αίτησης απαιτείται απαραιτήτως η υποβολή του εντύπου (Μ127) και των ακολούθων: Λευκό Ποινικό Μητρώο: Πιστοποιητικό Λευκού Ποινικού Μητρώου από τη χώρα καταγωγής και από τη χώρα συνήθους διαμονής (εάν διαφέρει). Μόνιμη ιδιόκτητη κατοικία στην Κύπρο: (α) Αγοραπωλητήριο Συμβόλαιο. (β) Τίτλος ιδιοκτησίας ή Απόδειξη υποβολής του Συμβολαίου στο Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας. (γ) Αποδείξεις καταβολής του συμφωνημένου ποσού αγοράς. (δ) Έμβασμα από το εξωτερικό στο κυπριακό εμπορικό τραπεζικό ίδρυμα επ' ονόματι του πωλητή ή της εταιρείας του πωλητή. (ε) Πιστοποιητικό εκτίμησης από Ανεξάρτητο Εγκεκριμένο Εκτιμητή μετά από απαίτηση του Υπουργείου Εσωτερικών ή του Υπουργείου Οικονομικών. [......]» - Δηλαδή, επενδυτής ικανοποιούσε το Α1 κριτήριο εάν, μεταξύ άλλων, επένδυε σε ακίνητα ύψους €2 εκ. πλέον Φ.Π.Α. και άνω. Στην περίπτωση που το ακίνητο που επέλεγε ήταν για σκοπούς ιδιοκατοίκησης δεν όφειλε να αγοράσει επιπλέον, άλλη ιδιωτική οικία άνω των €500.000. - Δεν υπήρχε καμία πρόνοια του ΚΕΠ που να απαγόρευε την ενοικίαση της ιδιόκτητης οικίας των Επενδυτών σε τρίτους. Μάλιστα, σε ανάρτηση στο διαδίκτυο περίληψης των προνοιών του ΚΕΠ σε ιστοσελίδα του Κυπριακού Οργανισμού Προώθησης Επενδύσεων, αναφερόταν ρητά πως τούτο ήταν δυνατό (σελ. 21 σε σχετικό συνημμένο του Εγγράφου Β

(3)). - Ούτε υπήρχε πρόνοια στο ΚΕΠ που να απαγόρευε τη σύναψη νόμιμης συμφωνίας διαχείρισης ή χρήσης του ακίνητου αντικειμένου της αίτησης πολιτογράφησης (Έγγραφο Β

(3)). - «Σε σχέση με την ερώτησή σου ότι αν η κατοχή και χρήση της κατοικίας θα έπρεπε να ήταν αποκλειστικά από τον επενδυτή, θέλω να σου αναφέρω ότι αυτό δεν αναφερόταν ξεκάθαρα στο ΚΕΠ», ήταν τα ακριβή λόγια της ΜΚ

1. - Στην αίτηση πολιτογράφησης της Ε το ΥΠΟΙΚ απάντησε πως ικανοποιείτο το οικονομικό κριτήριο Α1 νοουμένου ότι η Κ5, εκ μέρους της Ε, θα υπέβαλλε κάθε χρόνο στα ΥΠΕΣ και ΥΠΟΙΚ πιστοποιητικό προόδου ανέγερσης του ακινήτου και μετά την αποπεράτωσή του βεβαίωση ότι έχει ανεγερθεί και παραδοθεί το ακίνητο στην επενδύτρια. Η Κ5 συμμορφωνόταν εκ μέρους της Ε με αυτή της την υποχρέωση.
2. Ιδιότητες των μερών - Ο Κ1 είναι δικηγόρος, διευθύνων σύμβουλος της δικηγορικής εταιρείας Κ5 και της εταιρείας περιορισμένης ευθύνης Κ6 η οποία παρέχει διοικητικές υπηρεσίες. Είναι και στις δυο εταιρείες ο μοναδικός διευθυντής. - Η Κ5 είναι κατά μερίδιο 100% μέτοχος της Κ
3. - Οι αιτήσεις πολιτογράφησης μπορούσαν να υποβληθούν από τα ίδια τα φυσικά πρόσωπα ή από εγκεκριμένους «Παρόχους Υπηρεσιών». - Οι Κ5 και Κ6 είναι εγγεγραμμένες ως πάροχοι υπηρεσιών για σκοπούς του μητρώου πολιτογραφήσεων του ΚΕΠ. - Οι Κ5 και Κ6 ενεργούσαν, πότε η μία και πότε η άλλη, ως πάροχοι υπηρεσιών για τους Επενδυτές στην επίδικη υπόθεση. Από κοινού υπέβαλαν συνολικά 62 αιτήσεις πολιτογράφησης. - Ο Κ1 υπέγραψε εκ μέρους και για λογαριασμό των Κ5 και Κ6, το Τεκμήριο 30, ήτοι τον Κώδικα Συμπεριφοράς Παροχέων Υπηρεσιών για σκοπούς τους ΚΕΠ, ο οποίος άρχισε να εφαρμόζεται από 1.8.
4. - Η Κ7 είναι δικηγόρος και εργάζεται στην Κ5 ως συνέταιρος επί μισθώ (salary partner). Παρέχει επίσης διοικητικές υπηρεσίες μέσω της Κ
5. Ο Κ1 είναι προϊστάμενος της. - Ο Μ διόρισε τον Κ1 ως πληρεξούσιο αντιπρόσωπό του στην Κύπρο δια πληρεξουσίου εγγράφου ημερ. 28.11.2017 ώστε να προβεί στα απαραίτητα διαβήματα για απόκτηση της κυπριακής υπηκοότητας. Το ίδιο έπραξε ο Β στις 25.02.18 και η Ε στις 21.12.2017 (Τεκμήρια 1, 2 και 3). - Στις 8.1.2019 η Κ7 εκ μέρους της Κ6 παρέστησε δια του εγγράφου που τιτλοφορείται «Self-declaration by the Service Provider for the purposes of the Cyprus Investment Program» ότι, μεταξύ άλλων, επεξήγησε στον Μ τις πρόνοιες του προγράμματος και καμία παράνομη συμπεριφορά αυτού δεν ήρθε σε γνώση της, αλλά και ότι δεν επέτρεψε εν γνώσει της οποιαδήποτε παράνομη συμπεριφορά εκ μέρους του επενδυτή σχετικά με το ΚΕΠ. - Η Κ7 υπέγραψε το ίδιο έγγραφο για την Ε στις 31.07.
6. - Το τίμημα πωλήσεως και των τριών επίδικων διαμερισμάτων οι Επενδυτές το κατέβαλαν στο Λογαριασμό Πελατών (clients account) της Κ5, η οποία τα μετέφερε στην Κ
7. - Η Κ4 ανήκει στον όμιλο εταιρειών που διατηρεί ο Κ2 ως ιδιοκτήτης/πραγματικός δικαιούχος. Ο Κ2 είναι μοναδικός διευθυντής της Κ
8. - Ο Κ1 και Κ2 διατηρούν επαγγελματικές σχέσεις επί σχεδόν τρεις δεκαετίες.
9. Οι επίδικες Αιτήσεις Πολιτογράφησης - Οι Αιτήσεις Πολιτογράφησης των Μ, Β και Ε υποβλήθηκαν στις 05.02.2018, 21.03.2018 και 30.08.2019 αντίστοιχα και εγκρίθηκαν στις 13.11.2018, 17.1.2019 και 25.7.2019 αντίστοιχα. - Στις 8.10.2021 το ΥΣ αποφάσισε την αποστέρηση της υπηκοότητας των Μ, Β και Ε, οι οποίοι διαφωνώντας με την απόφαση αυτή προσέφυγαν μέσω της δικηγόρου τους, Κ5, σε επιτροπή, ως προνοείται στο άρθρο 113 του σχετικού Νόμου. - Τις αιτήσεις πολιτογράφησης των Μ, Β και Ε υπέγραψε η Κ7, εκ μέρους της Κ5 δικηγορικής εταιρείας. - Από την ημερ. υποβολής της αίτησης πολιτογράφησης οποιουδήποτε επενδυτή, αυτός λάμβανε προσωρινή άδεια παραμονής από το ΤΑΠΜ, η οποία ίσχυε μέχρι και την έγκριση ή απόρριψη της αίτησης του από το ΥΣ.
10. Τα εμβάσματα από την Κ4 προς τον Μ - Ο Κ2, ως εξουσιοδοτημένος υπογράφων για την Κ4, εξουσιοδότησε έμβασμα €300.000 από την Κ4 προς τον Μ με δικαιολογητικό "Management Agreement". Το έμβασμα εκτελέστηκε στις 6.2.
11. Η πληρωμή έγινε από την RCB Bank Cyprus σε λογαριασμό του Μ στην National Westminster Bank Plc στο Λονδίνο. - Ο Κ2, ως ο εξουσιοδοτημένος υπογράφων για την Κ4, εξουσιοδότησε τα εμβάσματα €300.000 και €450.000 από την Κ4 προς τον Μ με δικαιολογητικά ΣΔ ημερομηνίας 24.11.
12. Τα εμβάσματα εκτελέστηκαν στις 8.5.18 και 3.7.18 αντίστοιχα. Τα εμβάσματα έγιναν από την Τράπεζα Κύπρου σε λογαριασμό του Μ στην Qatar National Bank S.A.Q. στο Λονδίνο. Σχετικό σχεδιάγραμμα ιχνηλάτησης των χρημάτων που εκπόνησε η ΜΟΚΑΣ επισυνάπτεται στην παρούσα ως Παράρτημα (Τεκμήριο 1, μέρος 2, τελευταία σελίδα ερυθρού 51).
13. Τα επίδικα αγοραπωλητήρια συμβόλαια - Το αγοραπωλητήριο της Κ4 και του Μ ήταν ημερομηνίας 24.11.17, για την Ε και τον Β τα αγοραπωλητήρια (στο εξής «ΑΓ») ήταν αμφότερα ημερ. 16.2.
14. - Δια των ΑΓ των Μ, Β και Ε η Κ4 πωλούσε και οι Επενδυτές αγόραζαν προς €2 εκ. πλέον Φ.Π.Α. έκαστος τα διαμερίσματα 203, 204 και 202 αντίστοιχα. Τα ΑΓ προνοούσαν επίσης τον τρόπο πληρωμής του τιμήματος, ήτοι €2.100.000 τριάντα

(30)ημέρες από την υπογραφή τους και €280.000 - που αντιστοιχούσε στο 5% Φ.Π.Α. μαζί με τις πιο πάνω €100.000 = €380.000 - εντός 6 μηνών από την ημερομηνία υπογραφής τους. Προνοούσαν περαιτέρω στον όρο 2.1.2.iii πως οι Επενδυτές αν κρίνονταν ως δικαιούχο πρόσωπο στη βάση του νόμου 73(Ι)/2012 προς μειωμένο συντελεστή Φ.Π.Α., ήτοι από 19% σε 5%, τότε οποιοδήποτε ποσό πέραν τούτου εισέπραξε η Κ4 θα τους επιστρεφόταν. - Είχαν περαιτέρω τους ακόλουθους όρους: «D. WHERAS the Vendors declare that they have filed an Application for a Town Planning Permit with number ΠA392/16; and [.] 2. PURCHASE PRICE: 2.1. The Vendors agree to sell and the Purchaser agrees to buy the Apartment at the agreed purchase price of Euro Two Million (€2,000,000 ) plus VAT which will be paid by the Purchaser to the Vendors as follows 2.1.1. Euro Two Million One Hundred Thousand (€2,100,000) within 30 days from the signing of the present agreement. 2.1.2. Euro Two Hundred and Eighty Thousand (€280,000) within 6 months from the signing of the Agreement. (

1. i)V.A.T. shall always be calculated at the appropriate applicable rate and paid in accordance with the applicable laws and regulations in the Republic of Cyprus at the time of payment with respect to the sale of real estate. (
2. ii)The abovementioned sum will bear no interest if they are paid by the Purchaser to the Vendors on the abovementioned manner and furthermore it is agreed between the parties that if any sum of the purchase price is not paid on the date of payment as mentioned above, it will bear 5% interest from the date it becomes overdue and until payment thereof in full. (iii) Provided further that if the Purchasers are an eligible person n accordance with Law 73(I) 2012 and present to the Vendor a certified copy of the approval secured from the VAT Commissioner for the imposition of the reduced VAT rate of 5% such rate will be applied to the Purchase Price and any payments previously made at the rate of 19% VAT and/or at any other rate prevailing at the time of payment will be adjusted accordingly. [.] 3.5. The Vendor has yet to obtain a Planning Permission in respect of the Building and the Premises, by the relevant authority (hereinafter: "Planning Permission") and is in the process of obtaining all other permits required by any appropriate authorities in respect of the Building, the Project and the Premises [.] 3.12. It is understood that in the event of the Purchaser requiring any alterations in the construction whether in the nature of extras or otherwise such requirements shall be notified in writing by the Purchaser to the Vendors and these should be executed at the agreed price and the Vendors will be allowed an extension of time beyond the completion date equivalent to the time needed by the Vendors for executing such alterations and/or changes. [.] 3.15. Further, the Vendors reserve the right to extend the Delivery Date by up to six

(6)months by giving 1 (one) month written notice to the Purchaser prior to the Delivery Date, without such extension giving rise to any right to compensation, notwithstanding any other provision of this agreement. In addition, the Delivery Date may also be extended as provided below and without prejudice to the Vendors rights under this Agreement, especially those related to payments. [.] 3.

1. As from the deemed delivery of the Apartment, the Purchaser shall be responsible for the payment of all immovable Property taxes, common expenses, insurance premiums, and generally all taxes, dues and levies related to the Apartment. Any amount or amounts paid by the Vendors as aforesaid shall be added to the purchase price and shall be payable by the Purchaser to the Vendors. In the event that the Purchaser fails to pay any amount specified in this paragraph for a period of more than 10 days from the date that the said amount has fallen due, then the Vendor shall have the right to charge interest at the rate of 5% per annum.
2. On Delivery Date the Purchaser hereby undertakes to sign a Management Agreement with D. Zavos Group Management Services Ltd by which the Purchaser will appoint D. Zavos Group Management Services Ltd to manage the Building Complex and keep it in a good order, as well as to maintain the communal areas, swimming pool, gym, sauna, and other areas in a good and appropriate condition. [......]»
3. Οι επίδικες Συμφωνίες Διαχείρισης - Οι Συμφωνίες Διαχείρισης (στο εξής «ΣΔ») μεταξύ της Κ4 και των Μ, Β και Ε ήταν όλες ημερομηνίας 24.11.
4. - Δια των Συμφωνιών Διαχείρισης, η Κ4 (ως Παρόχοι Υπηρεσιών, ήτοι Service Providers) και οι Επενδυτές (ως οι Ιδιοκτήτες, ήτοι owners) συμφώνησαν μεταξύ άλλων, τα εξής: «B. WHEREAS the Owner wishes to give to the Service Provider an exclusive right to manage the Apartment and to take all necessary endeavours as to observe and keep the Owner informed at all material time about the status of the construction of the Apartment and/or the condition of the Apartment (hereinafter "Management Service") for a period of fifteen

(15)years commencing on the 24/11/2017 and ending on the 23/11/

1. [..]
2. The consideration for the provision of the Management Services for the apartment 203 will be the total sum of EURO 450,000 and will be paid in advance within two

(2)months from the signing of this agreement (hereinafter "Management Fee"). 5. In the event that the Owner falls to pay the Management Fee as per the above clause 4, then the Service Provide shall demand payment from the Owner by a written notice giving to the Owner 30days to comply to with the payment terms of this agreement. Failure to do so, then the Service Provider shall have the right to charge interest at the rate of 3%».» - Υπήρξε και μία 4η ΣΔ μεταξύ του Μ και της Κ4 ημερ. 24.11.2017, η οποία είχε τον ίδιο τύπο και περιεχόμενο με τις προαναφερθείσες με τη μόνη όμως διαφορά ότι προνοούσε ως τίμημα το ποσό των €2.250.000, αφορούσε τον Μ και αναφερόταν και στα τρία

(3)διαμερίσματα. Ήταν και αυτή υπογεγραμμένη από τα μέρη. - Σε κάποιες ΣΔ, ως θα επεξηγηθεί στη συνέχεια, ο όρος 5 ήταν τροποποιημένος χειρόγραφα, ώστε να διαβάζει: «In the event that the Owner (SERVICE PROVIDER) falls to pay the Management Fee as per the above clause 4, then the Service Provide (OWNER) shall demand payment from the Owner (SERVICE PROVIDER) by a written notice giving to the Owner 30days to comply to with the payment terms of this agreement. Failure to do so, then the Service Provider shall have the right to charge interest at the rate of 3%».» - Το ΥΠΕΣ και το ΥΠΟΙΚ κατά την εξέταση όλων των επίδικων αιτήσεων πολιτογραφήσεων δεν είχαν υπόψιν τους καμία από τις 4 (τέσσερεις) ΣΔ.

1. Οι επιστολές της ΜΟΚΑΣ - Στις 25.09.2019 η ΜΟΚΑΣ έστειλε επιστολή στο ΥΠΕΣ σχετικά με την Κ4 Larina Estates Ltd αναφέροντας πως έλαβε πληροφορίες ότι έγιναν τρία εμβάσματα για σύνολο €1.050.000 και λαμβάνοντας υπόψη πως «η αγοραία αξία του συγκεκριμένου ακινήτου εκτιμήθηκε από την τράπεζα στις €920.000» δημιουργήθηκαν «υποψίες ότι ενδεχομένως γίνεται προσπάθεια εξαπάτησης της Δημοκρατίας και απόκτησης κυπριακών διαβατηρίων, χωρίς να πληρούνται οι προϋποθέσεις». - Κατόπιν ανταλλαγής κάποιων επιστολών μεταξύ της ΜΟΚΑΣ και της ΜΚ2, η ΜΟΚΑΣ της απέστειλε επιστολή ημερ. 07.09.20, η οποία αναφέρει μεταξύ άλλων ότι: «Η Τράπεζα Κύπρου ζήτησε εξηγήσεις σχετικά με την απόκλιση της τιμής. Η εξήγηση που δόθηκε από την LARINA ESTATES LIMITED προς την Τράπεζα Κύπρου σχετικά με την απόκλιση μεταξύ της τιμής πώλησης και της αξίας της αποτίμησης είναι ότι ο αγοραστής έχει υποβάλλει αίτηση για το πρόγραμμα πολιτογράφησης. Όπως αναφέρεται στην περιγραφή της υποψίας, στις 08/05/2018, η εταιρεία LARINA ESTATES LIMITED ζήτησε να διενεργηθεί εξερχόμενο έμβασμα αξίας €300.000,00 από τον λογαριασμό της με αριθμό [.....], προς τον λογαριασμό [.....], του [M.A.M.S.] στο Ηνωμένο Βασίλειο. Για να μπορέσουν να τεκμηριώσουν την συγκεκριμένη πράξη, έδωσαν στην τράπεζα, ως δικαιολογητικό, μια Συμφωνία διαχείρισης του πωληθέντος ακινήτου για περίοδο 15 ετών συνολικής αξίας 450.000,00 ευρώ. Κατά τον έλεγχο των παραστατικών, η τράπεζα εντόπισε λάθη. Συνολικά η τράπεζα έλαβε 3 διαφορετικές εκδοχές της Συμφωνίας διαχείρισης (επισυνάπτονται ως Παράρτημα «1») προτού μπορέσει να αποδεχθεί το έγγραφο ως αποδεικτικό στοιχείο της συναλλαγής. Επίσης η τράπεζα αναφέρει ότι εντόπισε μια επιπρόσθετη εξερχόμενη πληρωμή ημερομηνίας 03/07/2018 από τον λογαριασμό της LARINA ESTATES LTD με αριθμό [.....] προς τον λογαριασμό [.....], [M.A.M.S.] αξίας €450.000 στο Ηνωμένο Βασίλειο. Με βάση τα όσα αναφέρονται ανωτέρω, η τράπεζα ανησύχησε ότι με αυτή τη μέθοδο ο αγοραστείς δεν επενδύει €2.000.000, αφού επιστρέφονται πίσω χρήματα στον αγοραστή και έτσι υπόβαλαν Αναφορά υποψίας στην Μονάδα.»
2. Σχετικά με τον Φ.Π.Α. - Τα τιμολόγια με αριθμό αναφοράς DF18000005 και DF18000006 για τα ποσά των €1.280 και €2.098.732,49 αντίστοιχα, τα οποία εκδόθηκαν στις 03.01.18 και εισπράχθηκαν στις 03.01.18 και 27.12.17, αντίστοιχα, δεν συμπεριλήφθηκαν στη φορολογική δήλωση της Κατηγορουμένης εταιρείας 4 που αφορούσε τη φορολογική περίοδο μεταξύ της 01.12.17 και 28.02.
3. - Στην ίδια φορολογική δήλωση της Κατηγορουμένης 4, δεν συμπεριλήφθηκε το τιμολόγιο με αριθμό αναφοράς DF18000003 που αφορούσε στο ποσό των €590.000 εκδοθέν στις 22.02.18 και το οποίο εισπράχθηκε αυθημερόν. - Επίσης στη φορολογική δήλωση της Κατηγορουμένης εταιρείας 4 που αφορούσε στη φορολογική περίοδο μεταξύ την 01.03.18 και 31.05.18, δεν συμπεριλήφθηκε το τιμολόγιο με αριθμό αναφοράς DF18000004 το οποίο αφορούσε στο ποσό των €1.510.000 και το οποίο εκδόθηκε στις 07.03.18, και ποσό το οποίο εισπράχθηκε αυθημερόν. - Οι αιτήσεις για μειωμένο συντελεστή Φ.Π.Α. βάσει ιδιοκατοίκησης καταχωρίστηκαν στις 21.11.18 για όλους τους Επενδυτές και εγκρίθηκαν στις 21.1.19 για τους Μ και Β και στις 7.12.18 για την Ε.
4. Λοιπά - Το κτίριο Corniche δεν έχει αποπερατωθεί μέχρι και σήμερα. Κατ' ακρίβεια η επί του παρόντος ισχύουσα Πολεοδομική Άδεια είναι η υπ' αρ. 15306, ΠΑ37/2022 και ημερ. 24/01/2023 και ισχύει μέχρι το
5. Βάσει αυτής προχωρούν οι εργασίες προς αποπεράτωση του κτιρίου. - Η υπόθεση του Μ ήταν ανάμεσα σε αυτές που σύμφωνα με τους όρους εντολής της θα διερευνούσε η Ερευνητική Επιτροπή Νικολάτου. - Η εν λόγω επιτροπή αποφάσισε την αποστέρηση της υπηκοότητας του Μ και του Β, βάσει των στοιχείων που τέθηκαν ενώπιον της. - Η Επιτροπή Νικολάτου δεν διερεύνησε καθόλου την υπόθεση της Ε. Η σχετική αστυνομική διερεύνηση επεκτάθηκε όμως και σε αυτήν. - Η κατάθεση του [Κ.Κ.] παραλήφθηκε από την Υπεράσπιση στις 5.9.2022, κατόπιν αιτήματος της Υπεράσπισης για αποκάλυψη πρόσθετου μαρτυρικού υλικού. - Δυνάμει της Πολεοδομικής άδειας ημερομηνίας 24.01.23 και αρ. Φακ. ΠΑ37/22 το διαμ. των Μ και Β, ήτοι αρ. 203 και 204 αντίστοιχα, στις 12.06.2023 δεν είχε ακόμα ολοκληρωθεί και η χρήση του θ' άλλαζε από οικιστική σε εμπορική. Συμφωνήθηκε μεταξύ Κ4 και Μ και Β και Ε η ανταλλαγή των αρ. 203, 204 και 202 με άλλα διαμερίσματα στον 3ο και 5ο όροφο του ίδιου κτιρίου. Δ. Η μαρτυρία και η αξιολόγησή της Είχα την ευκαιρία μέσα από την ζωντανή ατμόσφαιρα της δίκης να παρακολουθήσω με ιδιαίτερη προσοχή τους μάρτυρες που κατέθεσαν ενώπιον μου και είμαι σε θέση να αξιολογήσω τα λεγόμενά τους και την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. Προβαίνω σε αυτή την αξιολόγηση με γνώμονα, μεταξύ άλλων, την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος καθενός στην υπόθεση, τις ευκαιρίες που είχαν να γνωρίζουν ή να παρακολουθήσουν τα διαδραματισθέντα, τη γενική συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα, τη μνήμη και τους λόγους που είχαν να θυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία κατέθεταν και την αμεσότητα των απαντήσεων τους (βλ. Ζερβού v. Χαραλάμπους,

(1996)1 Α.Α.Δ. 447, Καρεκλά v. Κλεάνθους,

(1997)1 Α.Α.Δ. σελ. 1119 και Αθανασίου και άλλος v. Κουνούνη

(1997)1 Α.Α.Δ. σελ. 614). Επίσης κατά την αξιολόγηση υπόψη μου είχα και τις εισηγήσεις των δύο πλευρών κατά το στάδιο των τελικών αγορεύσεων. Αντιπαρέβαλα επίσης τις θέσεις κάθε μάρτυρα με τη λοιπή μαρτυρία που κατατέθηκε στην υπόθεση, γραπτή και προφορική και τη συνοχή και συνέπεια της εκδοχής καθενός, με το σύνολο και τη λογική της υπάρχουσας μαρτυρίας. Στην υπόθεση Ομήρου v. Δημοκρατίας

(2001)2 Α.Α.Δ. σελ. 506, υποδεικνύεται ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας κάθε μάρτυρα, δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του ξεχωριστά, αλλά πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενο της, την ποιότητα και πειστικότητα της και τη σύγκριση της με την υπόλοιπη μαρτυρία. Είναι επιθυμητό η μαρτυρία να συσχετίζεται, να αντιπαραβάλλεται και να διερευνάται με την αντικειμενική υπόσταση των εκατέρωθεν θέσεων, προσέγγιση η οποία επαυξάνει το κύρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου και ενισχύει την πίστη του κοινού στη δικαστική αποστολή (βλ. Στυλιανίδης v. Χ¨Πιέρα

(1992)1 Α.Α.Δ. 1056 και Mustafa v. Κακουρή κ.ά.

(2002)1(Α) Α.Α.Δ. σελ. 162). Κατά την αξιολόγηση των μαρτύρων στην παρούσα ποινική υπόθεση είχα υπόψη μου και το εξής σαφές και περιεκτικό απόσπασμα από την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου στη Monteanu v. Δημοκρατίας

(2013)2 ΑΑΔ 459: «Το έργο του Δικαστηρίου στην αναζήτηση της αλήθειας στο μέτρο βεβαίως του ανθρωπίνως δυνατού, είναι έργο περίπλοκο, περίτεχνο και ιδιαίτερα λεπτό. Η ανθρώπινη εμπειρία, την αντικειμενική συνισταμένη της οποίας εκφράζει το κάθε Δικαστήριο, διδάσκει ότι είναι απροσδιόριστα απεριόριστη η περιπτωσιολογία της ανθρώπινης έκφρασης μ' όλες τις εκφάνσεις της. Είναι γι' αυτό που ένα Δικαστήριο, ιδιαιτέρως ποινικής δικαιοδοσίας, οφείλει να διυλίζει, να διηθίζει και να φιλτράρει την όλη μαρτυρία με περισσή επιμέλεια και τέτοια προσοχή έτσι ώστε αν καταλήξει σε ενοχή, αυτή να είναι συμβατή με το διαχρονικό αξίωμα και θεμέλιο στην ποινική δίκη, ότι ουδείς καταδικάζεται εκτός εάν κριθεί ένοχος πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας.» Παρατίθεται κατωτέρω η μαρτυρία που δόθηκε από τους ΜΚ και ΜΥ στο βαθμό που αυτή δεν επαναλαμβάνει τα ανωτέρω παραδεκτά και μη αμφισβητούμενα γεγονότα. Μαρτυρία στην υπόθεση έδωσαν ο Αστ. 3554 Ανδρέας Χατζηλύρας (ΜΚ1), Χριστίνα Καούλλα (ΜΚ2), Γιώργος Γεωργίου (ΜΚ3), Μαρίλια Λευκάτου (ΜΚ4), Λίνος Σιακαλλής (ΜΚ5), Παντελής Γεωργίου (ΜΚ6), Μιράντα Σκέττου (ΜΚ7), Αντώνης Χαραλάμπους (ΜΚ8), Μάριος Αγγελίδης (ΜΚ9), Λοχ. 1954 Χάρης Θεμιστοκλέους (ΜΚ10), Χρίστος Λεωνίδας Νουσιάδης (ΜΚ11), Α/Λοχίας 819 Μάριος Ηροδότου (ΜΚ12), Αστ. 2952 Νικόλας Χειμώνας (ΜΚ13), Αστ. 251 Καίτη Χάννα (ΜΚ14). Εκ μέρους της Υπεράσπισης μαρτύρησαν οι [Φ.Τ.] (Κατηγορούμενος 1), Μιχάλης Ιωάννου (ΜΥ1), Νίκος Κυριακίδης (ΜΥ2) και Κωνσταντίνος Γεωργίου (ΜΥ3). Οι Κ2, Κ3 και Κ7, ως ήταν δικαίωμά τους, τήρησαν σιωπή στο Δικαστήριο, παρόλο που έδωσαν καταθέσεις στην Αστυνομία. Δ

1. Η μαρτυρία των αστυνομικών Οι ΜΚ1, 10, 12, 13 και 14 μαρτύρησαν σχετικά με τις ενέργειές τους στα πλαίσια των καθηκόντων τους για την παρούσα υπόθεση. Ο ΜΚ1 είχε στην κατοχή του κατάλογο τεκμηρίων και τα τεκμήρια της υπόθεσης. Τα αποσφράγισε και τα κατέθεσε στο Δικαστήριο. Δεν αντεξετάστηκε ουσιωδώς. Ο ΜΚ12 ήταν ο επικεφαλής της διερεύνησης της υπόθεσης. Η διερεύνηση είχε ως έναυσμά της το Πόρισμα Νικολάτου. Καθοδηγούσε τα μέλη της ανακριτικής ομάδας και συντόνιζε τη διερεύνηση καθ' όλα τα στάδιά της. Σύμφωνα με την γραπτή του κατάθεση ο ίδιος έλαβε την ανακριτική κατάθεση της Κ7 στις 22.9.21 και του Κ1 στις 24.9.
2. Στην κυρίως εξέτασή του στο Δικαστήριο εξήγησε ο ΜΚ12 πως εξέτασε και συνεχίζει μέχρι σήμερα να εξετάζει 97 στο σύνολό τους υποθέσεις κατ' εξαίρεσιν πολιτογραφήσεων. Μέχρι σήμερα έχουν καταχωριστεί 5 υποθέσεις. Το Πόρισμα Νικολάτου ήταν το έναυσμα και όχι το αποτέλεσμα της διερεύνησης της Αστυνομίας. Στα παραρτήματα του εν λόγω πορίσματος υπήρχαν πληροφορίες για τον Μ και Β αλλά όχι για την Ε. Τούτες ήταν τα βασικά στοιχεία που άρχισαν να διερευνούνται από την Αστυνομία σε ανεξάρτητη και αυτόνομη έρευνα από αυτήν της Επιτροπής Νικολάτου. Μέχρι τότε δεν υπήρχε καμιά υπόνοια για διάπραξη φορολογικών αδικημάτων εκ μέρους της Κ
3. Η σχετική διερεύνηση άρχισε με αποστολή επιστολής εκ της αστυνομίας προς το Τμήμα Φορολογίας (βλ. Τεκμήριο 126). Υπήρξε συνεργασία με το εν λόγω Τμήμα σε συνολικά ακόμη 21 υποθέσεις. Σε καμία από αυτές ο Έφορος Φορολογίας δεν έκδωσε βεβαίωση είσπραξης φόρου διότι οι οδηγίες από τον Ανώτερο του Χρυσοστόμου ήταν αυτή να μην εκδίδεται σε παρόμοιες υποθέσεις ώστε να δύναται να προχωρήσει απρόσκοπτα η διερεύνηση. Οι Επενδυτές Μ, Β και Ε τοποθετήθηκαν στο alert list της Δημοκρατίας για να ανακριθούν ως ύποπτοι κατόπιν αναζήτησης εκ της Αστυνομίας σχετικής βοήθειας από τον Κ1, δικηγόρο τους. Αυτός συνεργάστηκε και είπε πως θα προσπαθήσει να έρθουν οι Επενδυτές στην Κύπρο για να ανακριθούν. Τελικά ήρθε μόνο ο Β από τον οποίο λήφθηκε ανακριτική κατάθεση. Διενεργήθηκε έρευνα από γραφολόγο της Αστυνομίας, ο οποίος συνέταξε και σχετική έκθεση πραγματογνωμοσύνης (Τεκμήριο 143), το οποίο κατέθεσε ο ΜΚ
4. Στο Τεκμήριο 143 οι αρμόδιοι αστυνομικοί ανέλυσαν τις υπογραφές του ΜΚ11 και του Β ως εμφαίνονται στην επιστολή εξουσιοδότησης του Β ημερομηνίας 16.2.2018 και στην υπεύθυνη δήλωση του ιδίου ατόμου ιδίας ημερομηνίας που κατατέθηκαν για σκοπούς μειωμένου συντελεστή Φ.Π.Α.. Η έκθεση καταλήγει πως «η εκφορά απόλυτης γνώμης ως προς τον καθορισμό του προσώπου που υπέγραψε είναι επισφαλής». Το μόνο που μπορεί να καταγραφεί, και καταγράφεται σε αυτήν, είναι μια υποψία πως οι υπογραφές του Β επί των παραπάνω εγγράφων είναι αποτέλεσμα προσπάθειας αντιγραφής ή απομίμησης της γνήσιας υπογραφής του, από πρόσωπο που γνώριζε ή είχε στην κατοχή του τη γνήσια υπογραφή του. Περαιτέρω, οι υπογραφές που αποδίδονται στον ΜΚ11 παρουσιάζουν μεταξύ τους διαφορές και ο ΜΚ11 δεν μπορεί να συνδεθεί με αυτές. Επομένως, τα πιο πάνω συμπεράσματα δεν προσφέρουν απαντήσεις σε βαθμό σιγουριάς που απαιτείται σε ποινική δίκη ως προς την αυθεντικότητα των υπογραφών του Β και ΜΚ11 στα έντυπα σχετικά με τις αιτήσεις για μειωμένο συντελεστή Φ.Π.Α. Το μόνο για το οποίο μπορώ να προβώ σε εύρημα και προβαίνω, είναι ότι είναι επισφαλές να προβώ σε εύρημα για την αυθεντικότητα των υπογραφών του ΜΚ11 και του Β επί των σχετικών εγγράφων στην έκθεση Τεκμήριο
5. Ο λόγος που δεν εκδόθηκαν εντάλματα σύλληψης των Επενδυτών προς διεθνή εκτέλεσή τους ήταν διότι η δυνατότητα εκτέλεσής τους αξιολογήθηκε ως μικρή, αλλά και διότι οι Αραβικές Χώρες, δεν συνηθίζουν να ανταποκρίνονται σε σχετικά αιτήματα της ΚΔ. Σημειωτέον πως οι Επενδυτές είναι όλοι Αιγύπτιοι. Κατά την αντεξέταση του, ο ΜΚ2 ανέφερε ότι όταν ολοκληρώθηκε η διερεύνηση προώθησε την υπόθεση στη Νομική Υπηρεσία τον Μάιο του
6. Σε σχέση με τον ΜΚ6 είπε πως αυτός δεν ανακρίθηκε από την αστυνομία και δεν μαρτύρησε στην Επιτροπή Νικολάτου διότι δεν εμπλέκετο άμεσα στην εξέταση του οικονομικού κριτηρίου στην παρούσα υπόθεση. Του πήρε κατάθεση μόνο κατόπιν οδηγιών της εκπροσώπου της ΚΑ βάσει των οποίων ζητήθηκε από το μάρτυρα η θέση του σε σχέση με τις ΣΔ. Η κατάθεση αυτή κατατέθηκε ενώπιον μας, όχι όμως για την αλήθεια του περιεχομένου της, αλλά μόνο για το ότι πράγματι λήφθηκε και τα περιεχόμενά της είναι λεγόμενα του ΜΚ
7. Ο ΜΚ12 εξήγησε πως το Πόρισμα Νικολάτου ήταν το έναυσμα για τη δική τους διερεύνηση αλλά δεν περιορίστηκαν στα όσα αυτό ανέφερε στις ανακρίσεις της αστυνομίας. Το Πόρισμα Νικολάτου, εξήγησε, το οποίο ας σημειωθεί ουδέποτε κατατέθηκε ενώπιον μας, ουσιαστικά ανέφερε την υπερεκτίμηση της αξίας των διαμερισμάτων του Μ και Β και την επιστροφή χρημάτων στον Μ. Δεν υπήρχε οποιαδήποτε αναφορά για το επίδικο στην παρούσα υπόθεση διαμέρισμα της Ε. Απέρριψε σθεναρά την τοποθέτηση πως η διερεύνηση επηρεάστηκε ουσιωδώς και περιορίστηκε στα όσα το Πόρισμα Νικολάτου αποφάσισε, εξηγώντας πως η αστυνομία έκανε τη δική της διερεύνηση από την οποία προέκυψαν τα στοιχεία που κατατέθηκαν στην παρούσα υπόθεση και το Δικαστήριο μπορεί να εκτιμήσει. Αντεξετάστηκε και επί του ότι η διερεύνηση ήταν πλημμελής αφού, κατ' ισχυρισμόν:

(1)Ουδέποτε εκδόθηκε ένταλμα σύλληψης για τον Μ ή τον Β, ούτε ενεργοποιήθηκε η διμερής συμφωνία που έχει η Κύπρος με την Αίγυπτο ώστε να ληφθεί κατάθεση από τον Μ. Ο λόγος προς τούτο, είπε ο μάρτυρας, ήταν αφενός διότι ο Κ1 διαβεβαίωνε πως ο Μ θα ερχόταν στην Κύπρο για να του ληφθεί κατάθεση, αλλά εντέλει ήλθε μόνο ο Β (Τεκμήριο 142). Αφετέρου οι Αραβικές χώρες σύμφωνα με την εμπειρία του δεν εκδίδουν τους πολίτες τους και ούτε δείχνουν προθυμία στη συνεργασία για λήψη καταθέσεων από αυτούς. Βεβαίως και θα τον ανέκρινε αν βρισκόταν στην Κύπρο είπε, όπως άλλωστε ανακρίθηκε και ο Β μόλις εισήλθε στη χώρα. Ο Μ και η Ε μπήκαν στο alert list της Δημοκρατίας ώστε μόλις εισέλθουν σε αυτή να ανακριθούν, ανέφερε. Ουδέποτε εισήλθαν όμως.

(2)Δεν επικεντρώθηκε στις μεταγενέστερες επενδύσεις του Μ στην Κύπρο, στοιχείο σημαντικό εν προκειμένω. Ο ΜΚ12 ανέφερε πειστικά πως ο τρόπος με τον οποίο ο Μ, και οι λοιποί επενδυτές, απέκτησαν την πολιτογράφηση είναι ο επίδικος και όχι οι άλλες μεταγενέστερες επενδύσεις. Οι ανακριτές ήθελαν να εξαντλήσουν το ζήτημα του κατά πόσο υπήρξε εν προκειμένω δόλος κατά την πολιτογράφηση και όχι σε μεταγενέστερο χρονικό σημείο. Είπε πως οι άλλες του επενδύσεις δεν είχαν σχέση με την υπό εξέταση υπόθεση. Αρνήθηκε πεισματικά πως η διερεύνηση ήταν προσκολλημένη στο Πόρισμα Νικολάτου χωρίς άλλη διερεύνηση που ήταν σχετική.

(3)Το Πόρισμα Νικολάτου δημιούργησε στο μυαλό των ανακριτών προκατάληψη ως προς την ενοχή των Μ και Β. Όμως ο ΜΚ12, όπως και οι λοιποί ανακριτές, ανέφεραν πως διερεύνησαν με ανοικτό μυαλό και λαμβάνοντας υπόψη όλα τα ενδεχόμενα. Εξ ου και διερεύνησαν και την ανάμειξη της Ε η οποία καθόλου δεν αναφερόταν στο Πόρισμα Νικολάτου. Εξ ου και έλαβαν καταθέσεις μαρτύρων που ουδέποτε μαρτύρησαν ενώπιον της Επιτροπής Νικολάτου, όπως του ΜΚ6, του ΜΚ3 και του ΜΚ

1. Αντεξετάστηκε και επί τω ότι με σκοπιμότητα δεν έγιναν δεκτές οι εκκλήσεις της Κ4 για διευθέτηση των φορολογικών της υποχρεώσεων προς το τμήμα Φ.Π.Α.. Εξήγησε με πειστικότητα, πως δόθηκαν προφορικές οδηγίες όταν υπάρχει διερεύνηση ποινικών αδικημάτων, όπως στην παρούσα υπόθεση, να μην διευθετούνται εξωδικαστηριακά οι φορολογικές υποθέσεις μέχρις ότου τελεσιδικήσουν οι πρώτες. Αυτό δεν έγινε μόνο στην παρούσα υπόθεση. Σε τουλάχιστον ακόμα 21 υποθέσεις οι φορολογικές υποχρεώσεις των φορολογουμένων δεν διευθετήθηκαν εξώδικα, αν και αυτοί το ζήτησαν, διότι αυτοί διερευνούνταν και ποινικά. Σε σχέση με την κατάθεση [Κ.Κ.], για την οποία έγινε πολύς λόγος στην ακρόαση και εγείρεται από την Υπεράσπιση ως αυτοτελής λόγος μη δίκαιης δίκης, ο ίδιος ο ΜΚ12 έδωσε οδηγίες για να ληφθεί, αφού ήταν ο προϊστάμενος του αρμόδιου τμήματος του ΥΠΟΙΚ κατά τον επίδικο χρόνο, όμως ο τότε δικηγόρος που χειριζόταν την υπόθεση της ΚΑ ήθελε διευκρινίσεις επί των τοποθετήσεων του [Κ.] και έτσι ο ΜΚ12 μαζί με τον κ. [Α.] πήγαν να δουν τον [Κ.]. Η απάντησή του στα πρακτικά ως προς τον λόγο για τον οποίο ο μάρτυρας αυτός δεν συμπεριλήφθηκε στο κατηγορητήριο δίδει περαιτέρω εξηγήσεις: «Σύμφωνα με αυτά που μου ανέφερε ο κύριος [Α.], θεωρούσαν ότι δεν ήταν αξιόπιστος και αντικειμενικός ο μάρτυρας και η απόφαση ήταν να μην συμπεριληφθεί στον κατάλογο μαρτύρων. Ο κύριος [Α.] με πήρε τηλέφωνο να μεταβούμε, εάν θυμάμαι καλά, μετά που διαβιβάσαμε την υπόθεση στη Νομική Υπηρεσία και πριν να καταχωρηθεί στο Δικαστήριο, με πήρε τηλέφωνο και μου ζήτησε να πάμε στο γραφείο του κύριου [Κ.] να τον συναντήσουμε γιατί ήθελε να διευκρινίσει τις θέσεις του κύριου [Κ.] με βάση την κατάθεσή του, γιατί δημιουργούνταν κάποια ερωτηματικά σε σύγκριση με το υπόλοιπο μαρτυρικό υλικό. Και έτσι μεταβήκαμε μαζί με τον κύριο [Α.] στο γραφείο του, εκεί του έθεσε κάποια ερωτήματα ο κύριος [Α.], ο κύριος [Κ.] επέμενε στη θέση του χωρίς να δίνει ικανοποιητικές εξηγήσεις, όσον αφορούσε τη διαφορά των λεγομένων του με αυτά που υπήρχαν σε άλλη μαρτυρία. Και αφού επέμενε στη θέση του, θεωρήσαμε να αποχωρήσουμε. Κατά την αποχώρησή μας από το γραφείο του, ο κύριος [Κ.] ανέφερε επί λέξη: ''Ελπίζω κύριοι, να μην θεωρείτε ότι τούτη η στάση μου είναι αλλότρια κίνητρα, επειδή ήμουν μαζί με τον κύριο [κατηγορούμενο 2] σε κάποια διοικητικά συμβούλια'' (γραμμή 18 σελ. 726 πρακτικά 22/4/2024 μέχρι γραμμή 3 σελ. 727). Συμπληρωματικά ανέφερε πως οι ανακριτές συμπεριέλαβαν την κατάθεση κ. [Κ.] στο υλικό που έστειλαν στην Νομική Υπηρεσία και δεν ήταν απόφασή τους αν αυτός θα συμπεριλαμβανόταν στον κατάλογο μαρτύρων στο κατηγορητήριο. Αυτή τη στιγμή, είπε, ο [Κ.] βρίσκεται εκτός Δημοκρατίας κατέχοντας θέση στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ήταν η θέση της Υπεράσπισης των Κ2 και Κ4 κατά την αντεξέταση του ΜΚ12 πως εκ λάθους στάληκε η τέταρτη ΣΔ για €2.250.000 στην Τράπεζα Κύπρου προς δικαιολόγηση των εμβασμάτων από την Κ4 προς τον Μ, θέση την οποία ο ΜΚ12 δεν ήταν σε θέση ούτε να επιβεβαιώσει ούτε να απορρίψει. Ουδεμία όμως εξήγηση δόθηκε, οποτεδήποτε, ως προς το γιατί αυτή υπήρξε εξαρχής και ήταν μάλιστα υπογεγραμμένη και από τα δυο μέρη αυτής φέροντας τη σφραγίδα της Κ5 όπως και οι λοιπές ΣΔ. Είχε δηλαδή και αυτή η τέταρτη ΣΔ τα εξωτερικά γνωρίσματα μιας έγκυρης συμφωνίας, όπως και οι άλλες τρεις. Αφ' ης στιγμής η ΚΑ παρουσίασε την τέταρτη ΣΔ ως ένα ακόμα στοιχείο μαρτυρίας που καταδεικνύει την προχειρότητα με την οποία αυτές καταρτίστηκαν και υπεγράφησαν αφού, συνέχισε ο ισχυρισμός της ΚΑ, επί της ουσίας τους ουδέποτε θα τιμούνταν και ήταν προσχηματικές ώστε να επιστραφούν χρήματα στον Μ, η Υπεράσπιση έφερε το αποδεικτικό βάρος (evidential burden) να δώσει έστω μια πειστική εξήγηση για την ύπαρξή της αποσείοντας το βάρος αυτό, στο ισοζύγιο των πιθανοτήτων. Αυτή η εξήγηση ουδέποτε δόθηκε, ούτε από τους Κ2 και Κ4 ούτε εκ μέρους του Κ3 που ήταν παραδεκτά αυτός που την απέστειλε στον [Κ.Φ.] της Τράπεζας Κύπρου και αργότερα την ίδια μέρα έστειλε και τις «ορθές» κατά τη θέση του. Ο ΜΚ12 θεωρώ πως ήταν μάρτυρας της αλήθειας. Ήταν ήρεμος και συγκροτημένος στο εδώλιο του μάρτυρα, έδινε συγκεκριμένες απαντήσεις και μαρτύρησε καθηκόντως χωρίς διάθεση υπεκφυγής. Η μαρτυρία του συνάδει και με την λογική των πραγμάτων, αντικειμενικά ομιλούντες. Δεν κρίνω ότι διακατείχετο από υπερβάλλοντα ζήλο ή οδηγείτο από καταδιωκτικά (και όχι απλώς διερευνητικά) κίνητρα. Θεωρώ πως είναι αξιόπιστος και προβαίνω σε ευρήματα ως οι τοποθετήσεις του. Ο ΜΚ13 ήταν μέλος της ανακριτικής ομάδας. Από τις 3.6.2021 ασχολείται με διερεύνηση υποθέσεων κατ' εξαίρεσιν πολιτογραφήσεων που προέκυψαν από το Πόρισμα Νικολάτου. Η μαρτυρία του, στις ουσιώδεις πτυχές της, επιβεβαίωσε τα όσα ο ΜΚ12 επικεφαλής των ανακρίσεων είπε. Πήρε τις καταθέσεις των Κ2, ΜΚ3 και Μ αλλά και του ΜΚ
2. Αρνήθηκε και ο ίδιος πως ήταν επηρεασμένος από το Πόρισμα Νικολάτου. Είπε πως η ανακριτική ομάδα διερεύνησε δίκαια, ασχέτως εάν αυτή η δίκαιη διερεύνηση θα έβλαπτε την υπόθεση της ΚΑ. Γνώριζε όπως και οι λοιποί ανακριτές, πως ο όρος 6 των ΑΓ δεν είχε σχέση με τις επίδικες ΣΔ, άρα ούτε και με την υπόθεση. Δέχθηκε όμως την πιθανότητα, ερωτήσεις περί τούτου να διαμορφώθηκαν λανθασμένα κατά τις ανακρίσεις τους. Εν πάση περιπτώσει, τούτο είναι ζήτημα που μπορεί και πρέπει το Δικαστήριο να προβεί σε σχετικό εύρημα βάσει όλης της μαρτυρίας που τέθηκε ενώπιον του. Αφού αποτελεί νομικό ζήτημα, το Δικαστήριο θα αποφανθεί πρωτογενώς, χωρίς αναφορά σε, τοποθετήσεις μη νομικών, μαρτύρων. Ήταν και ο ΜΚ13 σαφής και θετικός στις απαντήσεις του. Θεωρώ πως μαρτύρησε καθηκόντως και δίχως διάθεση παραποίησης των ενεργειών του. Στην αντεξέταση υπεραμύνθηκε χωρίς αμφιταλάντευση των αρχικών του θέσεων. Προβαίνω σε ευρήματα ως η μαρτυρία του. Ο ΜΚ10 ήταν επίσης μέλος της ανακριτικής ομάδας και έλαβε την κατάθεση της Κ7, του Κ1 και του Κ
3. Επανέλαβε και ο ίδιος ότι το Πόρισμα Νικολάτου ήταν το έναυσμα για την διερεύνησή τους και όχι ο προορισμός της διερεύνησης. Πολλά περισσότερα στοιχεία προέκυψαν από την διερεύνηση που δεν υπήρχαν στον Πόρισμα, είπε, και η ανακριτική ομάδα σχημάτισε τη δική της άποψη. Ότι δηλαδή με την επιστροφή των χρημάτων των ΣΔ στον Μ καταστρατηγήθηκαν οι όροι του ΚΕΠ. Η ΜΚ14 (η οποία προσφέρθηκε για αντεξέταση) ήταν παρούσα όταν έδωσαν τις καταθέσεις τους, τόσο ο κ. [Κ.] όσο και η [Α.Α.] Όπως και ο ΜΚ10 έτσι και η ίδια αντεξετάστηκε επί του τρόπου λήψης της κατάθεσης της [Α.Α.], ο οποίος χαρακτηρίστηκε από την Υπεράσπιση ως πλημμελής, προκατειλλημένος και παράλογος, ειδικά σε σχέση με θέση καθοδηγητικών ερωτήσεων και την αντίληψη της ανακριτικής ομάδας περί της σημασίας στην υπόθεσή του όρου 6 των επίδικων ΑΓ. Τόσο ο ΜΚ10 όσο και η ΜΚ14 αντεξετάστηκαν επί μακρώ για τον τρόπο λήψης κατάθεσης της [Α.Α.]. Θεωρώ, ως εξελίχθηκαν τα πράγματα, πως δεν υπήρχε αναγκαιότητα προς τούτο και ούτε αυτή η γραμμή αντεξέτασης προσέφερε οτιδήποτε προς όφελος της Υπεράσπισης για τον εξής λόγο. Η ΚΑ ζήτησε και η Υπεράσπιση συναίνεσε, ώστε παρόλο που η [Α.Α.] βρισκόταν ως μάρτυρας στο κατηγορητήριο να θεωρηθεί ως αναξιόπιστη, κατά τρόπο που η ΚΑ δεν υποχρεούτο ούτε να την παρουσιάσει ούτε να την προσφέρει προς αντεξέταση. Σχετική ενδιάμεση απόφαση εκδόθηκε και από το Δικαστήριο στις 27.2.
4. Αφού λοιπόν η μαρτυρία της [Α.Α.], ως συμφωνήθηκε από τα μέρη και επισφραγίστηκε από το Δικαστήριο, δεν θα λαμβανόταν υπόψη ως μέρος του μαρτυρικού υλικού της υπόθεσης, δεν διακρίνω την αναγκαιότητα έκφρασης από το Δικαστήριο αξιολογικής κρίσης επί του περιεχομένου της ή του τρόπου λήψης της. Αντιλαμβάνομαι πως η Υπεράσπιση συνέχισε να προωθεί αυτή τη γραμμή ως άλλο ένα στοιχείο της κατ' ισχυρισμό της πλημμελούς διερεύνησης. Αφού όμως η κατάθεσή της, ουσιαστικά δεν βρίσκεται ενώπιον του Δικαστηρίου και δεν μπορώ να την λάβω υπόψη, δεν μπορώ ούτε και να προβώ σε οποιοδήποτε σχετικό εύρημα, ούτε καν για μόνο το λόγο της ισχυριζόμενης πλημμελούς διερεύνησης. Τόσο οι ΜΚ10 και ΜΚ14 θεωρώ πως μαρτύρησαν ειλικρινά και χωρίς διάθεση παραποίησης των γεγονότων. Μαρτύρησαν καθηκόντως υπεραμυνόμενοι των ανακριτικών τους ενεργειών. Δεν έχω αμφιβολία να τους αποδεχθώ ως μάρτυρες της αλήθειας. Προβαίνω σε ευρήματα ως η μαρτυρία τους. Δ
5. Η μαρτυρία δημοσίων λειτουργών Η ΜΚ2 είναι Διοικητική λειτουργός Α' στην διοίκηση του ΥΠΕΣ από το 2011 και ασχολείται με πολιτογραφήσεις ξένων επενδυτών στην Κύπρο. Ήταν η επικεφαλής της μονάδας του Κυπριακού Επενδυτικού Προγράμματος από τον 11ο του 2017 και υπηρέτησε στην μονάδα Ελέγχου Πολιτογραφήσεων από το 2020 μέχρι και την κατάργηση του Σχεδίου Πολιτογραφήσεων. Στον παρόντα χρόνο ασχολείται με θέματα ελέγχου των αιτήσεων και αποστερήσεων υπηκοότητας. Εξήγησε τόσο στις καταθέσεις της όσο και προφορικά τη διαδικασία υποβολής αιτήσεων, τον τρόπο που αυτές εξετάζονταν από τα αρμόδια τμήματα και τη δική της συνεισφορά στην σύνταξη δικών της σημειωμάτων που έθετε ενώπιον του Υπουργού Εσωτερικών, τα οποία, εάν εγκρίνονταν, τίθεντο ενώπιον του Υπουργικού Συμβουλίου προς έγκριση. Είχε ευθύνη, ανέφερε, στα σημειώματά, να παρουσιάζει στον Υπουργό Εσωτερικών μια σφαιρική εικόνα των θέσεων όλων των εμπλεκόμενων τμημάτων και όλων των πληροφοριών που έρχονταν στην αντίληψή της, ώστε ο Υπουργός να είναι σε θέση να τα εγκρίνει και να θέσει το ζήτημα ενώπιον του Υπουργικού Συμβουλίου (στο εξής «ΥπΣυ») ή να τα απορρίψει και να μην το θέσει ενώπιον του ΥπΣυ. Εξήγησε πως ο ρόλος της δεν ήταν τυπικός, αλλά ουσιαστικός. Ήταν καθήκον και ευθύνη της να εξετάζει όσα στοιχεία έρχονταν στην κατοχή της επί της ουσίας τους, διότι βάσει αυτών θα αποφάσιζε ο Υπουργός. Ανάμεσα στα στοιχεία που έπρεπε να περιλαμβάνονταν στην αίτηση κατ' εξαίρεσιν πολιτογράφησης ήταν και υπεύθυνη δήλωση του παροχέα υπηρεσιών ότι εξήγησε στον αιτητή και κατάλαβε τους όρους και προϋποθέσεις του ΚΕΠ. Το εν λόγω έγγραφο και για τους τρεις επενδυτές υπεγράφη από την Κ7 εκ μέρους της Κ
6. Επίσης ο πάροχος υπηρεσιών, όφειλε να προβεί σε δέουσα επιμέλεια (due diligence) προς διακρίβωση ότι τα στοιχεία που έδινε ο επενδυτής ήταν ορθά και αληθή. Εξήγησε πως όλες οι επίδικες αιτήσεις καταχωρήθηκαν, εξετάστηκαν και εγκρίθηκαν στη βάση της επίδικης απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου, υπ' αριθμό 81.292 ημερομηνίας 13.9.2006 η οποία ίσχυε μέχρι και τις 13.2.
7. Ανέφερε πως έλαβε τις επιστολές της ΜΟΚΑΣ (Ερυθρά 51-53 και 75-78 στο Τεκμήριο 1) βάσει των οποίων ηγέρθηκε υποψία πως η Κ4 επέστρεφε κεφάλαια στον Μ, ενώ τίποτα δεν είχε υποπτευθεί προηγουμένως. Ανέφερε επίσης πως στη βάση νέας πολεοδομικής άδειας (βλ. Τεκμήρια 31-33) τα επίδικα διαμερίσματα δεν θα ανεγείρονταν αλλά θα αντικαθιστούνταν από εμπορικές αναπτύξεις και θα δίδονταν στους Επενδυτές, εις αντικατάσταση των πρώτων, αλλά διαμερίσματα στον 3ο και 5ο όροφο αντίστοιχα του κτιρίου Corniche. Ανέφερε πως η Επιτροπή Νικολάτου εισηγήθηκε την αποστέρηση της υπηκοότητας των επενδυτών Μ και Β βάσει του σχετικού Νόμου, ήτοι βάσει απόκτησης αυτής με δόλο, απόκρυψη ουσιωδών στοιχείων και ψευδείς παραστάσεις. Το Υπουργικό Συμβούλιο στις 8.10.2021 αποφάσισε την αποστέρηση της υπηκοότητας όλων των Επενδυτών Μ και Ε. Ενημερώθηκε σχετικά η Κ5, δικηγόρος και πάροχος υπηρεσιών τους, η οποία προσέφυγε εναντίον της εν λόγω απόφασης στην Ανεξάρτητη Επιτροπή που προνοείται στο άρθρο 113 του Νόμου. Αναμένεται η τελική απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου. Εξήγησε ότι ουδέποτε ήρθαν εις γνώση της οι ΣΔ μέχρι και τη λήψη των επιστολών της ΜΟΚΑΣ. Με τα δεδομένα που το ΥΠΕΣ γνώριζε μέχρι και τη σύνταξη του σημειώματός της για έγκριση του αιτήματος πολιτογράφησης ήτοι βάσει των ΑΓ, την απόδειξη κατάθεσης αυτών στο Κτηματολόγιο, τις αποδείξεις πληρωμής των ποσών σε κυπριακή τράπεζα στο λογαριασμό της Κ4, όλων των λοιπών απαραίτητων στοιχείων και βάσει των απόψεων του ΥΠΟΙΚ, εγκρίθηκαν οι αιτήσεις, αφού πληρούνταν τα κριτήρια. Εξήγησε πως στη βάση της σχετικής απόφασης του Υπουργικού Συμβουλίου το κριτήριο Α1 πληρείτο όταν επενδυτής αγόραζε οικία για σκοπούς ιδιοκατοίκησης που υπερέβαινε τα €2 εκ. νοουμένου ότι το ακίνητο αυτό ήταν τουλάχιστον €500.000 και νοουμένου ότι ο επενδυτής θα το διατηρούσε εφόρου ζωής. Στην κατάθεσή της ημερομηνίας 11.8.2021 (έγγραφο Β1) ανέφερε «Επίσης, σε ερώτησή σου για το τι θα έπραττα σε περίπτωση που ήταν εις γνώση μου η επιστροφή χρημάτων προς τον επενδυτή από τον πωλητή κατά την εξέταση της αίτησης, σου απαντώ ότι θα ανέφερα το γεγονός στο σημείωμα προς τον ΥΠΕΣ και θα εισηγούμουν την απόρριψη της αίτησης, καθότι θα διαφαινόταν ότι ο επενδυτής δεν είχε προβεί στην απαιτούμενη επένδυση.» (γραμμές 165-169). Την ίδια θέση είχε και σε προφορική ερώτηση κατά την κυρίως εξέτασή της. Ανέφερε συγκεκριμένα πως εάν γνώριζε τα όσα ανέφεραν οι δυο επιστολές της ΜΟΚΑΣ κατά την εξέταση των αιτήσεων των Επενδυτών οπωσδήποτε θα της εγείρονταν υποψίες. Θα της δημιουργούνταν «το λιγότερο αμφιβολίες», είπε αυτολεξεί, για την ικανοποίηση του οικονομικού κριτηρίου Α
8. Θα εισηγείτο, είπε, στον ΥΠΕΣ να μην προχωρήσει άμεσα με την κατάθεση της σχετικής πρότασης στο Υπουργικό Συμβούλιο και να σταλεί η υπόθεση στην Αστυνομία και στην ΜΟΚΑΣ για περαιτέρω διερεύνηση. Της φαίνεται, είπε, παράδοξο να πληρώνεται το τίμημα των ΣΔ προκαταβολικά για 15 έτη, πριν την ολοκλήρωση της ανέγερσης του κτιρίου και πριν την παράδοση στον Επενδυτή. Παράδοξο, επίσης, της φαίνεται πως στην παράγραφο 5 των ΣΔ υπάρχει χειρόγραφη σημείωση, δια της οποίας τα μέρη καταγράφονται ως αντίθετα από το τι θα ήταν το λογικό. Ήτοι, αντί ο Ιδιοκτήτης-Επενδυτής να πληρώνει για τη διαχείριση του διαμερίσματος του, που παραχωρεί στην Κ4, ήτοι διαχειρίστρια εταιρεία, τον πληρώνει η Κ
9. Και τούτο ενώ είναι τυπογραφημένο ορθά, γίνεται χειρόγραφη σημείωση προς το αντίθετο. Αντεξεταζόμενη η ΜΚ2 ανέφερε πως, σύμφωνα με το ΚΕΠ το ακίνητο που αγοραζόταν θα μπορούσε να τύχει ενοικίασης, σύμφωνα και με σχετική τοποθέτησή της σε ερώτηση της Κ7 ημερομηνίας 17.10.2019 (και επομένως κατά πολύ μεταγενέστερη των επίδικων θεμάτων), Τεκμήριο 29, νοουμένου ότι ο επενδυτής διατηρούσε για 3 συνεχόμενα έτη την επένδυσή του και νοουμένου ότι η αγορασθείσα κατοικία ήταν για ιδιοκατοίκηση εφόρου ζωής. Της υπεβλήθη κατά την αντεξέταση πως οι ΣΔ ήταν καθόλα νόμιμες, δεσμευτικές και σύμφωνες με τη θέληση των μερών. Οι χειρόγραφες σημειώσεις αφορούσαν σε διόρθωση λαθών στο δαχτυλογραφημένο κείμενο και έγιναν καλόπιστα από τον Κ
10. Δεν μπορούσε, είπε, ούτε να απορρίψει αλλά ούτε και να επιβεβαιώσει αυτά, και επέμεινε στην αρχική της άποψη περί του ότι αν γνώριζε την ύπαρξη των ΣΔ θα της εγείρονταν τουλάχιστον υποψίες περί μη γνήσιας συναλλαγής. Επιβεβαίωσε πως τίποτα στο ΚΕΠ δεν απαγόρευε την ενοικίαση των αγορασθέντων ακινήτων ή τη σύναψη γνήσιων ΣΔ γι' αυτά. Κριτήρια, είπε, ήταν ο επενδυτής να διατηρεί κατοικία στην Κύπρο για σκοπούς ιδιοκατοίκησης και όχι απαραίτητα να διαμένει στην πραγματικότητα στην Κύπρο. Επανέλαβε πολλάκις πως η γνήσια ενοικίαση και η γνήσια διαχείριση ακινήτου δεν απαγορευόταν από το ΚΕΠ. Η μόνη προϋπόθεση για τον επενδυτή ήταν η διατήρηση της επένδυσης για τρία χρόνια μετά την απόκτηση της κυπριακής υπηκοότητας και η διατήρηση μόνιμης ιδιόκτητης κατοικίας στην Κύπρο εφόρου ζωής. Με την απόφαση του ΥΠΣΥ ημερομηνίας 21.5.2018 τέθηκε επιπρόσθετα η προϋπόθεση πως στην περίπτωση των υπό ανέγερση ακινήτων η τρίχρονη περίοδος υποχρεωτικής διατήρησης της επένδυσης θα ξεκινούσε από την ημερομηνία έκδοσης της πολεοδομικής άδειας και όχι από την ημερομηνία πολιτογράφησης. Υπήρξαν περιπτώσεις, είπε, στις οποίες οι αιτούντες επενδυτές δεν πληρούσαν τα οικονομικά κριτήρια αλλά το ΥΠΣΥ αποφάσισε να παραχωρήσει υπηκοότητα λόγω μεγάλης συνεισφοράς των επενδυτών αυτών στην κυπριακή οικονομία. Υπήρχαν επίσης περιπτώσεις πολιτογράφησης όπου δεν υπήρχε καν μόνιμη κατοικία στην Κύπρο για τον επενδυτή. Σε κάποιες από αυτές τις περιπτώσεις, η ΜΚ2 διαφωνούσε, εν τούτοις τέθηκαν ενώπιον του ΥΠΣΥ και εγκρίθηκαν. Αντεξετάστηκε επί περιπτώσεων όπου τούτο έγινε (βλ. τεκμήριο για περιορισμένο σκοπό Β

(3)). Ο τρόπος αξιολόγησης εκ της ιδίας των αιτήσεων πολιτογράφησης ήταν βάσει οδηγιών των προϊσταμένων της που ανέφεραν πως θα επικεντρωνόταν σε θέματα ικανοποίησης των οικονομικών κριτηρίων και λευκού ποινικού μητρώου. Αναφορικά με τις επίδικες πολιτογραφήσεις δεν είχε καμία επικοινωνία ούτε με την [Α.Α.] ούτε με τον [Κ.Κ.]. Στο έντυπο απόδειξης πληρωμής για την αίτηση του Β το τέλος εισπράχθηκε από την Κ6 εκ μέρους και για λογαριασμό του ενώ ο παροχέας υπηρεσιών για σκοπούς του ΚΕΠ ήταν η Κ

1. Της υπεβλήθη ότι οι ΣΔ συντάχθηκαν από τον Κ1 και διορθώθηκαν χειρόγραφα από τον Κ2 χωρίς ένοχη διάνοια, κακοπιστία ή πρόθεση καταδολίευσης. Της υπεβλήθη περαιτέρω πως τα όποια ποσά πλήρωσε η Κ4 ήταν στα πλαίσια νόμιμων και έγκυρων συμφωνιών διαχείρισης οι οποίες καταρτίστηκαν στα πλαίσια της αρχής της ελευθερίας των συμβάσεων και βάση των οποίων η Κ4 μπορούσε να κατέχει και να εκμεταλλεύεται τα διαμερίσματα για 15 έτη χωρίς τούτο να απαγορεύεται ρητώς από το ΚΕΠ. Βεβαίως δεν ήταν σε θέση απαντήσει. Επεσήμανε εν τέλει πως η τελική απόφαση για πολιτογράφηση δεν άνηκε στην ίδια αλλά άνηκε σε πρώτο στάδιο στον Υπουργό Εσωτερικών και σε τελικό στάδιο το ΥΠΣΥ. Συμφώνησε δε πως η αναφορά σε μόνιμη κατοικία του επενδυτή στην Κύπρο αναφερόταν σε ιδιοκτησία κατοικίας εφόρου ζωής και όχι απαραίτητα σε μόνιμη διαμονή του επενδυτή στην Κύπρο. Η ΜΚ2 ήταν πειστική από το εδώλιο του μάρτυρα. Ήταν συγκροτημένη, μετρημένη και σοβαρή. Απαντούσε στις ερωτήσεις που της υποβάλλονταν με την απαραίτητη τεκμηρίωση και μετά λόγου γνώσεως, γνωρίζοντας δηλαδή το βάρος και τις συνέπειες των λεγομένων της. Μαρτύρησε εμπεριστατωμένα για ό,τι ενέπιπτε στην σφαίρα γνώσης και αρμοδιότητάς της και χωρίς ουδέποτε να εκφύγει του θέματος. Τοποθετείτο με σαφήνεια, ήταν ξεκάθαρα έμπειρη στον τομέα της και με ηρεμία και υπομονή έπαιρνε το χρόνο της να θυμηθεί και να απαντήσει ολοκληρωμένα στις ερωτήσεις που της υποβάλλονταν. Ήταν μάρτυρας της αλήθειας και τη βρίσκω πλήρως αξιόπιστη. Εξάλλου η αξιοπιστία της δεν αμφισβητήθηκε επί της ουσίας από την Υπεράσπιση. Προβαίνω σε ευρήματα ως η μαρτυρία της. Ο ΜΚ3 είναι προϊστάμενος της Μονάδας Διερεύνησης Φορολογικής Απάτης από τον 12ο του 2018 μέχρι και σήμερα. Ήταν ο άμεσα υπεύθυνος εξέτασης των φορολογικών θεμάτων μεταξύ των επενδυτών Μ, Β και Ε και της Κ
2. Σχετικά με όλα τα αγοραπωλητήρια συμβόλαια των Μ, Β και Ε, είπε πως αυτοί ζήτησαν να εγκριθεί μειωμένος συντελεστής Φ.Π.Α., δηλαδή από 19% σε 5% λόγω χρησιμοποίησης των επίδικων διαμερισμάτων ως μόνιμη και κύρια κατοικία των Επενδυτών και για σκοπούς ιδιοκατοίκησης. Οι αιτήσεις των Μ, Β και Ε εγκρίθηκαν στις 21.1.2019, 21.1.2019 και 6.12.2018, προφανώς διότι πληρούνταν τα απαιτούμενα κριτήρια. Εάν περιέρχονταν στην αντίληψη του τμήματος του ΜΚ3 η ύπαρξη των ΣΔ δυνάμει των οποίων ήταν ξεκάθαρο πως οι Επενδυτές δεν θα τα χρησιμοποιούσαν για ιδιοκατοίκηση αλλά τα παραχωρούσαν στην Κ4 για διαχείριση, δεν θα μπορούσε εκ των πραγμάτων να εφαρμοστεί ο μειωμένος συντελεστής Φ.Π.Α. προς 5% και οι αιτήσεις θα απορρίπτονταν δίχως άλλο. Ζητήθηκαν, είπε, από το τμήμα του πληροφορίες από την Αστυνομία το οποίο ζήτησε με τη σειρά του στοιχεία περί Φ.Π.Α. εκροών (πωλήσεων) και Φ.Π.Α. εισροών (αγορών) από την Κ
3. Η Κ4 για την φορολογική περίοδο μεταξύ της 1.12.2017 και 28.2.2018 δήλωσε ότι δεν πραγματοποίησε οποιεσδήποτε φορολογικές πωλήσεις. Αντιθέτως ανέφερε πως σε σχέση με το αγοραπωλητήριο συμβόλαιο της Ε έγιναν όλα ορθά και νόμιμα, δηλαδή σχετική καταχώριση υπάρχει στη φορολογική δήλωση για τις εκροές της Κ4 σχετικά με την Ε, σε αντίθεση με τους Μ και Β. Δηλαδή η Κ4 δήλωσε μόνο μία από τις πωλήσεις που έκανε στους Επενδυτές. Αυτήν της Ε. Τις πωλήσεις στους Μ και Β τις απέκρυψε από την Υπηρεσία Φ.Π.Α.. Τούτο επιβεβαιώθηκε διότι με οδηγίες του ΜΚ3 έγινε σχετική έρευνα στο Κτηματολόγιο και βρέθηκαν κατατεθειμένα τα τρία

(3)ΑΓ, όχι μόνο αυτό της Ε. Εξήγησε πως αποκρύβηκαν τιμολόγια εκροών από την Υπηρεσία Φ.Π.Α.. Σε σχέση με τα τέσσερα τιμολόγια εκροών Φ.Π.Α. που δεν συμπεριλήφθηκαν στις φορολογικές δηλώσεις της Κ4, και τα οποία αναφέρονται στην Ενότητα Β.8 της παρούσας, αποφεύχθηκε Φ.Π.Α. ύψους €670.590,

1. Εάν το τμήμα του ΜΚ3 γνώριζε πως τα τρία διαμερίσματα για τα οποία υποβλήθηκε αίτηση μειωμένου συντελεστή Φ.Π.Α. δεν κτίστηκαν ποτέ, αλλά αντίθετα άλλαξε η χρήση τους σε εμπορική οι Επενδυτές όφειλαν να επιστρέψουν στο Φ.Π.Α. για κάθε διαμέρισμα ποσό €235.294,12, ήτοι συνολικό ποσό €705.882,36 αφού ποτέ δεν χρησιμοποιήθηκαν για ιδιοκατοίκηση. Στην αντεξέταση του ΜΚ3, του υπεβλήθη πως όφειλε κατά την αναζήτηση στοιχείων από την Κ4 να την προειδοποιήσει για τα αδικήματα που διερευνούσε, ώστε να έχει την επιλογή της τήρησης σιωπής και επομένως να επωφεληθεί του δικαιώματος της μη αυτοενοχοποίησης. Εξήγησε πως το τμήμα του δεν διερευνούσε την υπόθεση πρωτογενώς. Ο έλεγχός του τμήματός του ήταν προκαταρκτικός ώστε να διερευνηθεί αν δημιουργείτο εύλογη υπόνοια διάπραξης φορολογικών αδικημάτων. Κατά τα λοιπά, θα αναλάμβανε η αστυνομία. Δηλαδή η διερεύνηση άρχισε λόγω αναζήτησης στοιχείων από την αστυνομία και ολοκληρώθηκε όταν τα στοιχεία που το Φ.Π.Α. περισυνέλλεξε στάληκαν πίσω στην αστυνομία. Του ζητήθηκε απλώς να εξετάσουν από φορολογικής απόψεως συγκεκριμένα ερωτήματα που έθεσε η αστυνομία. Βοηθούσαν δηλαδή στη διερεύνηση χωρίς να έχουν τον χειρισμό ή την ευθύνη της. Εξ ου και παρά το ότι η Κ4 δήλωσε πρόθυμη να συμβιβάσει τις οφειλές που παραδέχθηκε πως είχε προς το τμήμα Φ.Π.Α., τούτο δεν έγινε αποδεκτό αφού τους δόθηκαν σαφείς οδηγίες προς το αντίθετο. Ότι, δηλαδή, οφειλές σχετικά με φορολογητέες συναλλαγές για κατ' εξαίρεσιν πολιτογραφήσεις αλλοδαπών δεν θα διευθετούνταν εξώδικα. Εάν το ζήτημα ήταν αμιγώς φορολογικό είπε, δηλαδή εάν η αστυνομία δεν εξέταζε περαιτέρω αδικήματα με βάση τον Ποινικό Κώδικα, εξέφρασε την άποψη πως τα αιτήματα για εξώδικο συμβιβασμό των οφειλών προς το Φ.Π.Α. της Κ4 και των Επενδυτών θα μπορούσαν να γίνουν αποδεκτά, ώστε να εισπράξει η Δημοκρατία το λαβείν της. Το γεγονός, εξήγησε, πως το Τμήμα Φ.Π.Α. δεν άσκησε τις νομοθετικά προβλεπόμενες εξουσίες του για εξώδικο συμβιβασμό δεν αλλάζει το γεγονός ότι η Κ4 απέφυγε να καταβάλει οφειλόμενο Φ.Π.Α. και ότι οι Επενδυτές Β, Μ και Ε επωφελήθηκαν συντελεστή 14% Φ.Π.Α. (η διαφορά μεταξύ του 19% και του 5%) χωρίς να το δικαιούνται αφού τα διαμερίσματα ουδέποτε χρησιμοποιήθηκαν μέχρι και σήμερα για σκοπούς ιδιοκατοίκησης. Ουδέποτε το τμήμα φορολογίας γνώριζε για την ύπαρξη των ΣΔ. Τα τεκμήρια 43, 44, και 45, περιλαμβάνουν στοιχεία των φακέλων που τηρείται στην Υπηρεσία Φ.Π.Α. για τους Μ, Β και Ε αλλά τις ΣΔ δεν τις περιλαμβάνουν διότι ουδέποτε αποκαλύφθηκαν στο Φ.Π.Α., γεγονός που η Υπεράσπιση δεν αμφισβήτησε. Σε σχέση με τον ΜΚ11, Χρήστο Λεωνίδα Νουσιάδη, ο ΜΚ3 είπε ότι ήταν το άτομο που υπέβαλε τις αιτήσεις για μειωμένο συντελεστεί Φ.Π.Α. εκ μέρους των Επενδυτών, εργοδοτείτο για τα έτη 2017 και 2018 στην εταιρεία D. Zavos Group Property Developments Limited και για τα έτη 2019 και 2020 από την εταιρεία Kartas Limited, οι οποίες έχουν τον ίδιο αριθμό φορολογικού μητρώου, που σημαίνει πως άλλαξε απλώς η ονομασία του νομικού προσώπου που τον εργοδοτούσε. Βρίσκω τον ΜΚ3 ως μάρτυρα της αλήθειας. Με συνοχή και λεπτομέρεια επεξήγησε τις σχετικά τεχνικές πρόνοιες της περί Φ.Π.Α. νομοθεσίας και επέτρεψε στο Δικαστήριο να αντιληφθεί τις θέσεις του. Η αξιοπιστία του δεν αμφισβητήθηκε ουσιωδώς και έτσι δεν έχω αμφιβολία ότι μπορώ με ασφάλεια να βασιστώ στα λεγόμενά του. Προβαίνω σε ευρήματα ως η μαρτυρία του. Η ΜΚ4 δεν αντεξετάστηκε και τα λεγόμενα της δεν αμφισβητήθηκαν και έτσι καθίστανται αυτόματα ευρήματά μου. Είναι τα εξής:
2. Για τον Μ εκδόθηκε πιστοποιητικό πολιτογράφησης με αριθμό 012388 ημερ. 4.12.
3. Τα δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας καταβλήθηκαν από την Κ5 εκ μέρους του Μ.
4. Για τον Β εκδόθηκε πιστοποιητικό πολιτογράφησης με αριθμό 012562 ημερ. 6.2.
5. Τα δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας καταβλήθηκαν από την Κ6 εκ μέρους του Β. Ο ΜΚ8 είναι ο Δημοτικός Μηχανικός και προϊστάμενος των Τεχνικών Υπηρεσιών του Δήμου Λεμεσού. Προσκόμισε στο Δικαστήριο την αρχική αίτηση που υπεβλήθη από την Κ4 για το επίδικο κτίριο, καθώς και την Πολεοδομική Άδεια που ο Δήμος Λεμεσού εξέδωσε βάσει αυτής, δηλαδή την Πολεοδομική Άδεια με αριθμό [Ε]13144 και Π.Α. 392/
6. Ο ΜΚ8 είπε ότι, ούτε στα αρχιτεκτονικά σχέδια που περιλαμβάνονταν στην εν λόγω αίτηση (Τεκμήριο 81), ούτε στα αρχιτεκτονικά σχέδια της εγκεκριμένης από τον Δήμο Λεμεσού Πολεοδομικής Άδειας (Τεκμήριο 82) δεν υπάρχει διαμέρισμα υπ' αριθμό
7. Υπάρχουν μόνο τρία διαμερίσματα στον 2ο όροφο, ήτοι τα διαμερίσματα υπ' αριθμό 201, 202 και
8. Σε μεταγενέστερο χρόνο, εξήγησε, υπεβλήθηκαν άλλες τέσσερις αιτήσεις για Πολεοδομική άδεια από την Κ4, με αρ. Π.Α.502/18, Π.Α.139/19, Π.Α.390/20 και Π.Α.37/
9. Οι τρεις πρώτες αιτήσεις, οι οποίες περιλάμβαναν και το Διαμέρισμα 204 αποσύρθηκαν από την αιτήτρια. Η τέταρτη, η Π.Α.37/22 είναι αυτή που σήμερα υφίσταται και βάσει της οποίας εξασφαλίστηκε πράγματι η νέα Πολεοδομική Άδεια με αρ. 15306 ημερ. 24.1.
10. Βάσει αυτής προχωρά η ανέγερση του κτιρίου. Στη βάση της άδειας αυτής, ο 2ος όροφος περιλαμβάνει μόνο γραφεία και όχι διαμερίσματα. Κατά την αντεξέταση, δεν αμφισβητήθηκε από τους συνηγόρους Υπεράσπισης. Ερωτήθηκε, μόνο, εάν είναι σύνηθης η αλλαγή αρχιτεκτονικών σχεδίων για επικείμενες αναπτύξεις ακινήτων. Απάντησε θετικά. Είπε πως δεν είναι σύνηθες μόνο για μεγάλες αναπτύξεις σε προνομιακές περιοχές όπως το Corniche. Είναι λογικό ο κάθε επιχειρηματίας, είπε, να επιθυμεί μεγιστοποίηση των πολεοδομικών ωφελημάτων της τοποθεσίας μιας ανάπτυξης. Δεν έχω αμφιβολία πως μπορώ να αποδεχτώ τις τοποθετήσεις του ΜΚ8, αφού αυτές συνάδουν με τα έγγραφα που προσκόμισε στο Δικαστήριο. Η αντικειμενική δηλαδή, υπόσταση της μαρτυρίας του είναι δεδομένη και δεν αμφισβητήθηκε. Η στάση του από το εδώλιο του μάρτυρα κατά την πρώτη του εμφάνιση στο Δικαστήριο δεν ήταν και η καλύτερη αφού έμπαινε σε αχρείαστη αντιπαράθεση με την ΚΑ. Κατά τη δεύτερη του, όμως, εμφάνιση προσκόμισε όλα τα απαραίτητα έγγραφα, ήταν πιο συνεργάσιμος και συγκεκριμένος και έδωσε στο Δικαστήριο να καταλάβει επ' ακριβώς το τι περιείχαν οι σχετικοί φακέλου του Δήμου Λεμεσού και πώς τα λεγόμενά του είχαν σχέση με τα επίδικα θέματα. Προβαίνω σε σχετικά ευρήματα. Δ
11. Μαρτυρία των λειτουργών της Τράπεζας Κύπρου και της RCB BANK Ο ΜΚ5 εργάζεται ως υπεύθυνος λειτουργός συμμόρφωσης από 30.7.2018 στην εταιρεία Finstella Limited πρώην RCB Bank Limited. Επιβεβαίωσε πως εντολή για πληρωμή €300.000 προς τον Μ δόθηκε από τον Κ2, εκ μέρους της Κ4, στις 2.2.2018 με δικαιολογητικό "Management Agreement". Η εντολή εκτελέστηκε και τα λεφτά εμβάστηκαν σε λογαριασμό του Μ στην National Westminster Bank Plc Λονδίνου. Ως δικαιολογητικά τούτης της συναλλαγής δόθηκαν το επίδικο ΑΓ μεταξύ Κ4 και Μ, καθώς και η ΣΔ μεταξύ Κ4 και Μ, χωρίς τις χειρόγραφες σημειώσεις στην παράγραφο 5 της ΣΔ που αντάλλασσαν τα μέρη, ως προς το ποιος θα κατέβαλε και ποιος θα εισέπραττε το τίμημα αυτής εκτελέστηκε. Ο ΜΚ5 παραδέχτηκε πως ενώ στην όψη της η συναλλαγή φαινόταν νόμιμη και η τράπεζα προχώρησε με το έμβασμα, όταν η Αστυνομία το 2021 του ζήτησε σχετικά στοιχεία και εξέτασε τις πρόνοιες των πιο πάνω εγγράφων πιο προσεκτικά, του δημιουργήθηκε αμφιβολία για το γνήσιο της συναλλαγής. Ο ίδιος δεν ήταν στην RCB Bank όταν εκτελέστηκε η εντολή αυτή, αλλά όταν το 2021 ήλθε στην αντίληψή του έκανε αναφορά στην ΜΟΚΑΣ για ύποπτη συναλλαγή, ως όφειλε ως λειτουργός συμμόρφωσης της εταιρείας. Έκτοτε έκανε εκπαιδεύσεις στους υπαλλήλους των καταστημάτων της τράπεζας, ώστε να κοιτάζουν πιο προσεκτικά τις συναλλαγές που εγκρίνουν και να μελετούν εις βάθος τα έγγραφα που δίδονται ως δικαιολογητικά αυτών, ώστε να μπορούν να επιτελούν τον ρόλο τους για διακρίβωση της γνησιότητας των συναλλαγών. Ο λόγος που ο ΜΚ5 είδε τη συναλλαγή για πρώτη φορά το 2021 ήταν διότι η αστυνομία ζήτησε από την εταιρεία του σχετικά έγγραφα και όφειλε να ανατρέξει σε παλιά αρχεία για να τα βρει. Όταν είδε τα δικαιολογητικά βάσει των οποίων προχώρησε το έμβασμα το 2018 θεώρησε περίεργα ή και ύποπτα τα εξής στοιχεία που προκύπτουν από τα ΑΓ και τις ΣΔ του Μ. · Οι δυο συμφωνίες υπεγράφησαν την ίδια μέρα ή σε κοντινό χρονικό διάστημα, ενώ η πολυκατοικία δεν είχε καν ξεκινήσει να ανεγείρεται. · Ενώ η ΣΔ λέει ότι ο Μ θα πληρώσει την Κ4, και τούτο είναι το λογικό βάση του ότι είναι ο Μ που εισπράττει υπηρεσίες διαχείρισης, η εντολή πληρωμής και το έμβασμα ήταν αντίθετα, δηλαδή από την Κ4 προς τον Μ. · Γιατί ο Μ να πληρώσει λεφτά ώστε να ενημερώνεται πως προχωρά η εξέλιξη των εργασιών του έργου από την Κ4, αφού ήδη πλήρωσε €2 εκ. για να αγοράσει το ακίνητο; Όταν του υπεβλήθη κατά την αντεξέταση πως υπήρξε τυπογραφικό λάθος και προς διόρθωση του έγινε χειρόγραφη σημείωση, αλλάζοντας τα μέρη στον όρο 5 της ΣΔ, είπε πως η ΣΔ που αυτός είχε στην κατοχή του δεν έφερε τέτοια χειρόγραφη διόρθωση. Αλλά και να έφερε οι υποψίες του θα εντείνονταν, είπε, διότι θα διερωτάτο πώς και πριν ολοκληρωθεί το έργο υπήρχε συμφωνία διαχείρισης του; Βρίσκω τον ΜΚ5 ως ακριβή στις τοποθετήσεις του και συνεπή στα λεγόμενά του. Η λογική του ως λειτουργού συμμόρφωσης βρίσκω πως είναι ορθή και τα ερωτήματα που έθεσε στον εαυτό του το 2024, όταν ο ίδιος είδε τη συναλλαγή του 2018 ήταν απολύτως έγκυρα. Εξ ου και ορθά, κατά την άποψή μου, προέβη έστω και εκ των υστέρων σε σχετική καταγγελία της συναλλαγής ως ύποπτη στην ΜΟΚΑΣ, σύμφωνα με το εκ του νόμου απορρέον καθήκον του ως λειτουργός συμμόρφωσης. Η ΜΚ7 στις καταθέσεις της (Έγγραφα Ε1 και Ε2) ανέφερε τα εξής: Εργάζεται στην Τράπεζα Κύπρου ως λειτουργός εξυπηρέτησης στην Υπηρεσία Αναδιάρθρωσης Χρεών. Εξήγησε πως στο πλαίσιο των απαραίτητων ελέγχων για την προέλευση των χρημάτων και την πηγή πλούτου του Μ, ζητήθηκαν όχι από την ίδια αλλά από τον συνάδελφό της [Κ.Φ.] , ο οποίος ήταν ο αρμόδιος λειτουργός κατά τον επίδικο χρόνο, δικαιολογητικά για τα εμβάσματα από την Κ4 στον Μ ποσών €300.000 και €450.000 στις 8.5.2018 και 3.7.2018 αντίστοιχα (Τεκμήρια 65, 66 και 67). Εξήγησε πως αρχικά και εκ λάθους στάληκε στον [Κ.Φ.] ως δικαιολογητικό για το πρώτο έμβασμα η συμφωνία διαχείρισης για το διαμέρισμα 204 του Β. Ο [Κ.Φ.] διαπίστωσε πως στην παράγραφο 5 της εν λόγω ΣΔ (τεκμήριο 68) προνοείτο πως ο Β ως ιδιοκτήτης του διαμερίσματος υπ' αριθμό 204 όφειλε να στείλει λεφτά στην Κ4 για τη διαχείριση εκ μέρους της του διαμερίσματος του, ενώ το έμβασμα που ζητείτο ήταν αντίθετο. από την Κ4 στον Μ δηλαδή. Όταν ζήτησε διευκρινίσεις, ο Κ3 του έστειλε τη «σωστή» ΣΔ μεταξύ Κ4 και Β, όπου για πρώτη φορά υπήρχαν διορθωμένα χειρόγραφα στην παράγραφο 5 τα μέρη ώστε η εντολή του εμβάσματος από τη Κ4 προς τον Μ να δικαιολογείται λογικά (Τεκμήριο 68). Ο [Κ.Φ.] θεώρησε πως τούτο ήταν επαρκές και εξουσιοδότησε το έμβασμα. Ως δικαιολογητικό του 2ου εμβάσματος στάληκε στον [Κ.Φ.] μια ΣΔ μεταξύ της Κ4 και του Μ για το ποσό των €2.250.000 που αφορούσε σε διαχείριση και των τριών διαμερισμάτων 202, 203 και 204 με χειρόγραφα διορθωμένα τα μέρη στην παράγραφο 5 αυτής ώστε να συνάδουν με την εντολή του εμβάσματος από την Κ4 προς τον Μ (τεκμήριο 70). Όταν ο [Κ.Φ.] υπέδειξε τη διαφορά του ποσού του εμβάσματος και της ΣΔ (τεκμήριο 70) τότε του στάληκε η «ορθή» ΣΔ μόνο για το διαμέρισμα 203 του Μ (τεκμήριο 69). Επιπρόσθετα προσκομίστηκε συμφωνία διαχείρισης μεταξύ της Κ4 και της Ε για το διαμέρισμα
12. Τα εμβάσματα δεν εξουσιοδοτήθηκαν στη βάση των τεκμηρίων 70 και 68 - πρώτες ΣΔ και «λανθασμένες» που στάληκαν στον [Κ.Φ.] - αλλά στη βάση των τεκμηρίων 68 και 69 (δεύτερες και «ορθές» ΣΔ). Βάσει των πιο πάνω ηγέρθηκαν υποψίες γνησιότητας για τις εν λόγω συναλλαγές και έγιναν οι απαραίτητες ενέργειες με βάσει τους κανονισμούς της Κεντρικής Τράπεζας συμπεριλαμβανομένης και της αναφοράς στη ΜΟΚΑΣ, των υπόπτων συναλλαγών. Περαιτέρω, η Κ4 τέθηκε σε λίστα της Τράπεζας Κύπρου υψηλού ρίσκου, ώστε οι συναλλαγές της να παρακολουθούνται στενότερα, δηλαδή με την ένδειξη branch close monitory (Τεκμήριο 73). Οι συναλλαγές ήταν ύποπτες για τον περαιτέρω λόγο ότι η τιμή πώλησης των διαμερισμάτων σε συνάρτηση με την τιμή εκτίμησης που είχε η Τράπεζα Κύπρου (αυτή που εκπόνησε ο ΜΚ9) αλλά και λόγω της ύπαρξης των ΣΔ, με τις οποίες επιστρέφονταν χρήματα στους Επενδυτές. Προφορικά στο Δικαστήριο, η ΜΚ7 εξήγησε κατά την αντεξέταση της, πως τα αντικειμενικά εξωτερικά γνωρίσματα των εμβασμάτων με βάση τα δικαιολογητικά που δόθηκαν από την Κ4 ήταν αυτά που ήγειραν τις υποψίες της Τράπεζας. Δηλαδή, η συνάρτηση της τιμής πώλησης των διαμερισμάτων με την πραγματική αξία αυτών ως προκύπτει μέσα από την εκτίμηση του ΜΚ9 (Τεκμήριο 75) και ότι το κτίριο ήταν ατέλειωτο οπόταν δεν μπορούσε να εισπραχθεί ενοίκιο, για να δικαιολογούνται τα εμβάσματα. Αυτά, είπε, παραπέμπουν σε επιστροφή χρημάτων από την Κ4 στον Μ εξ ου και η πρώτη τέθηκε υπό στενή παρακολούθηση για ύποπτες συναλλαγές από την Τράπεζα Κύπρου. Δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει αν το κτίριο Corniche έχει σήμερα οποιαδήποτε υποθήκη επ' αυτού. Γνωρίζει μόνο πως η υποθήκη της Τράπεζας Κύπρου δεν υπάρχει διότι εκχωρήθηκε μέσω πώλησης δανείου στην Gordian Holdings Ltd. Η ΜΚ7 κατά την αντεξέταση της επανέλαβε τα λεγόμενά της στην κυρίως εξέτασή της. Οι τοποθετήσεις της ήταν σαφείς και χωρίς διάθεση υπεκφυγής. Είπε και επανέλαβε την άποψή της με σταθερότητα ως προς την αμφιβολία της για την εγκυρότητα των ΣΔ. Διευκρίνισε τόσο με τη δεύτερη κατάθεση της όσο και κατά την κυρίως εξέτασή της όσα παρέμειναν αδιευκρίνιστα μετά την πρώτη της κατάθεση. Τα εμβάσματα ήταν εξ αρχής παραδεκτά από την Υπεράσπιση. Μέσω της μη σχετικής αντεξέτασης της ΜΚ7 επί των δικαιολογητικών που δόθηκαν γι' αυτά, κατέστησαν και τα τελευταία ως αδιαμφισβήτητα γεγονότα. Τα όσα η μάρτυς ανέφερε αποτελούν ευρήματά μου. Στις δυο καταθέσεις του, ο ΜΚ11 ανέφερε πως κατά τον επίδικο χρόνο ήταν υπεύθυνος λογιστηρίου του Ομίλου [Ζ], υπό την εποπτεία του Κ3, ο οποίος ενημέρωνε τον Κ
13. Ό,τι έπραττε το λογιστήριο του Ομίλου ήταν πάντοτε με τη σύμφωνη γνώμη των Κ2 και Κ3, είπε. Ήταν το άτομο που διαχειριζόταν τις αιτήσεις προς μειωμένο συντελεστή Φ.Π.Α. από τους πελάτες. Αν γνώριζε την ύπαρξη των ΣΔ για τα επίδικα διαμερίσματα δεν θα προωθούσε τις εν λόγω αιτήσεις, αφού η μη ιδιοκατοίκηση των διαμερισμάτων εκ των Επενδυτών θα ήταν λόγος για απόρριψή τους. Δεν θυμάται να είχε πάρει οδηγίες, ώστε τα τιμολόγια πώλησης των επίδικων διαμερισμάτων να μην καταχωριστούν στα βιβλία της εταιρείας για σκοπούς Φ.Π.Α. και εν πάση περιπτώσει ουδέποτε πήρε πρωτοβουλία να κάνει κάτι τέτοιο χωρίς τη σύμφωνη γνώμη των Κ2 και Κ
14. Ο ίδιος, είπε, υπέβαλε τη δήλωση μειωμένου συντελεστή Φ.Π.Α. του Β, κάτι το οποίο θυμήθηκε μόνο βλέποντας τα έντυπα που του υπέδειξε ο αστυνομικός, διότι έφεραν την υπογραφή του. Όταν η αίτηση για μειωμένο συντελεστή δόθηκε στον ίδιο για καταχώριση στο Φ.Π.Α. ήταν ήδη υπογεγραμμένη από τον Β, ανέφερε, και ο ίδιος συμπλήρωσε μόνο τα κενά πεδία. Τις αιτήσεις και τα σχετικά έντυπα τα λάμβανε είτε από το νομικό τμήμα της εταιρείας, είτε από τον Κ3, πάντοτε με τη σύμφωνη γνώμη του Κ
15. Δεν ήταν σε θέση να αναγνωρίσει την υπογραφή του Β, αλλά συγκατατέθηκε και έδωσε δείγματα γραφής για τον έλεγχο της αυθεντικότητας της δικής του υπογραφής. Στο Δικαστήριο επιβεβαίωσε πως οι Κ2 και Κ3, όπως και ο ίδιος, ήταν γνώστες του πότε πρόσωπο δικαιούτο σε μειωμένο συντελεστή Φ.Π.Α., ήτοι μόνο για σκοπούς ιδιοκατοίκησης. Τα χαρτοσημασμένα ΑΓ των Επενδυτών, ως φαίνονται στα Τεκμήρια 43, 44 και 45 (φακέλους του Φ.Π.Α. για τους Επενδυτές) τα έλαβε από το γραφείο του Κ3 για να τα επισυνάψει στις υπεύθυνες δηλώσεις των Επενδυτών για σκοπούς μειωμένου συντελεστή Φ.Π.Α. Αξιολογώντας τον ΜΚ11 δεν έχω λόγο να τον αμφισβητήσω με δεδομένο ότι καθόλου δεν αντεξετάστηκε. Η μαρτυρία του, επομένως, κατέστη αδιαμφισβήτητη και ως εκ τούτου υιοθετείται ως αληθής και προβαίνω σε σχετικά ευρήματα. Δ
16. Μαρτυρία εμπειρογνωμόνων Δ4

(1). Υπήρχε οικονομική ή χρηματοοικονομική λογική στη σύναψη των ΣΔ; Επί του ερωτήματος αυτού τοποθετήθηκαν κατά τρόπο εκ διαμέτρου αντίθετο ο ΜΚ6 και ο ΜΥ

1. Ο ΜΚ6 Γιώργος Παντελή υπηρετεί στο ΥΠΟΙΚ από τον Μάρτιο του 1993 και στις 15.10.2019 διορίστηκε ως Γενικός Διευθυντής του. Όταν υπηρετούσε στη διεύθυνση προϋπολογισμού του ΥΠΟΙΚ ήταν ένας από τους λειτουργούς που εξέταζαν αιτήσεις πολιτογράφησης. Μεταξύ 2011 και 2013 εφάρμοζε προσωπικά την απόφαση του ΥΠΣΥ, περί κατ' εξαίρεσιν πολιτογραφήσεις, ως ίσχυαν τότε. Είχε ενεργή ανάμειξη στη διαμόρφωση και επικαιροποίηση των οικονομικών κριτηρίων του ΚΕΠ, ειδικά μετά το 2013 που μετακινήθηκε στο Τμήμα Οικονομικών Μελετών του ΥΠΟΙΚ. Γνωρίζει την επίδικη απόφαση του ΥΣ και συνείσφερε από τις εκάστοτε θέσεις που κατείχε στη διαμόρφωση ή και επικαιροποίηση των κριτηρίων της. Η εμπειρογνωμοσύνη του ως οικονομικού εμπειρογνώμονα δεν αμφισβητήθηκε από την Υπεράσπιση. Έδωσε κατάθεση το 2023 γι' αυτή την υπόθεση και από τη θέση πλέον του Γενικού Διευθυντή του ΥΠΟΙΚ και έχοντας επιθεωρήσει τους σχετικούς διοικητικούς φακέλους. Η κατάθεσή του δεν κατατέθηκε για την αλήθεια του περιεχομένου της, αλλά μόνο προς αντεξέταση και έλεγχο της αξιοπιστίας άλλου μάρτυρα στην υπόθεση και έτσι δεν θα αποτελέσει βάση για εξαγωγή ευρημάτων μου. Του ζητήθηκε να εξηγήσει πώς νοείται στην επιστήμη των οικονομικών ο όρος «απόδοση της επένδυσης», ώστε προφανώς να καταδειχθεί πως τα όσα προέβαλε η Υπεράσπιση σε σχέση με το ότι οι ΣΔ καταρτίστηκαν ώστε τα ακίνητα των επενδυτών να αποφέρουν μελλοντικά κέρδη, δεν ευσταθούν. Ο ΜΚ6 εξήγησε πως «απόδοση της επένδυσης» είναι τα χρηματικά αποτελέσματα που μια επένδυση επιφέρει σε βάθος χρόνου λαμβάνοντας υπόψη όλα της τα χαρακτηριστικά και το ρίσκο που ενέχει αυτή. Δεχόμενος πως η ενοικίαση ενός ακινήτου μπορεί να εμπίπτει στον οικονομικό ορισμό απόδοση της επένδυσης, δηλαδή μεγιστοποίηση του ποσού που καταβλήθηκε για την αγορά του, όμως σημείωσε πως στη βάση των εν προκειμένω χαρακτηριστικών των ΣΔ και κυρίως του γεγονότος πως το ακίνητο δεν έχει μέχρι στιγμής ανεγερθεί, η τυχόν ενοικίαση ή και διαχείριση στη βάση των ΣΔ δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως απόδοση της επένδυσης. Αντιθέτως, στη βάση των ίδιων χαρακτηριστικών, οι ΣΔ μπορούν μόνο να χαρακτηριστούν ως επιστροφή μέρους του τιμήματος πώλησης των επίδικων διαμερισμάτων. Και εξήγησε περαιτέρω. Λαμβάνοντας υπόψη πως τα τιμήματα των τεσσάρων ΣΔ (3 Χ €450.000 + €2.250.000) ανέρχονταν σε σύνολο €3,6 εκ. ενώ τα ΑΓ ανέρχονταν σε €6 εκ. και άρα αποτελούσαν το 60% της επένδυσης των ΑΓ, η απόδοση της επένδυσης θα έπρεπε να ξεπεράσει κατά πολύ το 60% κατά τη διάρκεια των 15 χρόνων ισχύος των ΣΔ, ήτοι η ενοικίαση θα έπρεπε να αποφέρει κέρδη κατά πολύ πέραν των €3.6 εκ. Συνέχισε επίσης πως πρέπει να ληφθούν υπόψη τα ρίσκα και κυρίως ότι: - το κτίριο δεν είχε αρχίσει να ανεγείρεται κατά την ημερομηνία των ΣΔ - η μείωση της αξίας του χρήματος σε βάθος χρόνου λόγω πληθωρισμού και - η μείωση του χρόνου εκμετάλλευσης και αξιοποίησης των επίδικων διαμερισμάτων αφού μέχρι σήμερα, 7 χρόνια μετά τις ΣΔ, δεν έχουν ακόμα ανεγερθεί ώστε η ενοικίασή τους ή η διαχείρισή τους να δύναται να αποφέρει κέρδη. Προέβη, επίσης, στον τον ίδιο συλλογισμό χωρίς να λάβει υπόψη την τέταρτη ΣΔ των €2,25 εκ. Οι υπόλοιπες τρεις, εις σύνολο €1.350.000, αποτελούν περίπου το 22,5% του τιμήματος αγοράς των €6 εκ. Επέμεινε ότι ούτε αυτή η πράξη έχει οικονομική λογική ως απόδοση της επένδυσης των επενδυτών και δύναται μόνο να νοηθεί ως μείωση της αξίας αγοράς των επίδικων διαμερισμάτων. Είπε σχετικά «Άλλο να έχεις ένα ακίνητο και το ενοικιάζεις και άλλο να έχει μια ανέγερση η οποία δεν έχει ολοκληρωθεί, είναι στα χαρτιά, καταβάλλεται ένα ποσό για την απόκτησή της και ταυτόχρονα επιστρέφεται ένα ποσό πίσω. Αυτό θεωρείται ότι μειώνεται η αξία της επένδυσης, δεν έχει απόδοση, αφού είναι στα χαρτιά τι απόδοση έχει η επένδυση;». Δεν έχει οικονομική λογική, επανέλαβε, να αγοράζεται ένα ακίνητο που ακόμη δεν υπάρχει και την ίδια ημέρα να δίνονται πίσω το 60% ή το 22,5% από την πρώτη μέρα που γίνεται η συναλλαγή «Αυτό δεν είναι απόδοση της επένδυσης, είναι η αξία της επένδυσης». Και ο ίδιος αντιλαμβανόταν πως το κριτήριο της μόνιμης ιδιόκτητης κατοικίας ενός επενδυτή, πως η κατοικία θα έπρεπε να παρέμενε στην ιδιοκτησία του επενδυτή εφ' όρου ζωής, μη αποκλειόμενης της ευχέρειας ενοικίασης της. Σημείωσε, δε, ότι δηλαδή το χρονικό σημείο εξέτασης του οικονομικού κριτηρίου, είναι ο χρόνος εξέτασης της αίτησης και όχι οποιοδήποτε άλλο χρονικό σημείο. Παραδέχθηκε επίσης πως, τότε, στο ΥΠΟΙΚ δεν υπήρχε οποιοσδήποτε μηχανισμός ελέγχου της αξίας των ακινήτων που αγοράζονταν για σκοπούς πολιτογράφησης. Εξήγησε πως αφ' ης στιγμής δηλώνεται από επενδυτή πως η επένδυσή του είναι ύψους €2 εκατομμυρίων και άνω, χωρίς ταυτόχρονα να αποκαλύπτει πως υπήρξε επιστροφή χρημάτων προς τον Επενδυτή, τεκμαίρεται πως δεν ικανοποιείται το οικονομικό κριτήριο. Κατά την αντεξέταση δόθηκε στον ΜΚ6 η ευκαιρία να επεξηγήσει πολλές από τις θέσεις του και να εμπεριστατώσει αυτές. Παρόλο, είπε, που δεν απαγορεύετο ρητά από την απόφαση του ΥΠΣΥ ο καταρτισμός σύμβασης διαχείρισης, τούτη έπρεπε αφενός να ήταν νόμιμη και αφετέρου να έχει οικονομική λογική, δηλαδή να μην συνίστατο σε επιστροφή του τιμήματος πώλησης. Ήταν η θέση που του υπεβλήθη πως οι ΣΔ δεν μείωναν την αξία της επένδυσης των επενδυτών, αλλά ήταν ένας τρόπος για να αποφέρουν έσοδα στους επενδυτές μελλοντικά, να απέδιδε δηλαδή η επένδυσή τους. Εξήγησε, πειστικά, πως αφ' ης στιγμής τα επίδικα διαμερίσματα δεν υπήρχαν τότε, μειωνόταν κατά πολύ ο χρόνος που θα μπορούσε η Κ4 να τα εκμεταλλευτεί και να της αποφέρουν έσοδα τέτοια που να υπερκαλύπτεται το ποσό των €450.000 για κάθε επενδυτή και άρα να νοείται ως κέρδος. Στην επιχειρηματολογία της Υπεράσπισης πως οι ΣΔ ήταν τρόπος απόσβεσης της επένδυσης σημείωσε «Πρώτη φορά ακούω επένδυση να αποσβένεται από τον πρώτο χρόνο [.] αφού η πράξη έγινε την ίδια χρονική στιγμή, η αγορά και η επιστροφή του ποσού που αντιστοιχεί στη σύμβαση διαχείρισης». Με βάση τις ΣΔ και με γνώμονα πως απομένουν ακόμα σε αυτές 8 από τα 15 χρόνια εκμετάλλευσής τους αφού το κτίριο δεν ανεγέρθηκε ακόμα και λαμβάνοντας υπόψη πως η απομείωση του χρήματος σε βάθος χρόνου είναι 5 - 7% ανά έτος ανάλογα με τον πληθωρισμό, τότε η Κ4 θα έπρεπε να εισπράξει πολύ περισσότερα από το 22,5% για να κάνει κέρδος. Αφ' ης στιγμής, εξήγησε, ένα λογικό ενοίκιο θα ήταν μεταξύ 3 - 5% της αξίας του ακινήτου, η απόδοση αυτή ποτέ δεν θα ξεπερνούσε το συνολικό ποσό των ΣΔ. Ανέφερε επίσης πως με το να μην έχει ολοκληρωθεί ένα κτίριο, αυξάνεται το ρίσκο που αναλαμβάνει ο διαχειριστής αυτού, δηλαδή ρίσκο σχετικά με πολεοδομικές άδειες, σχετικές εγκρίσεις, δάνεια και άλλα κατασκευαστικά και χρηματοοικονομικά ρίσκα που συντείνουν στις καθυστερήσεις. Άρα η απόδοση πρέπει να είναι υπερβολικά ψηλή για να μπορεί να υπερβαίνει το ποσό των €450.000 που δόθηκε προκαταβολικά από τον πρώτο χρόνο. Ούτε δέχθηκε πως είχε οικονομική λογική η εξήγηση που έδωσε ο Κ2 ότι δηλαδή πλήρωνε προκαταβολικά αποζημιώσεις που θα όφειλε να πληρώσει στους επενδυτές λόγω καθυστέρησης της ολοκλήρωσης του κτιρίου. Αφενός διότι οι αποζημιώσεις καθορίζονται ρητά από τη σύμβαση είπε και αφετέρου διότι το πότε θα ολοκληρωθεί το έργο δεν μπορεί με ακρίβεια να προβλεφθεί εκ των προτέρων, ώστε να είναι δυνατός ο υπολογισμός των καθυστερήσεων και κατ' επέκταση των αποζημιώσεων. Όταν κατά την αντεξέταση του υπεβλήθη πως ποσό €450.000 μπορεί να αποσβεστεί σε 15 έτη με €2.500 το μήνα ενοίκιο, συμφώνησε υπό τον όρο ότι το ακίνητο είναι ήδη κτισμένο ώστε να μπορεί να αποφέρει κέρδη από την πρώτη ημέρα της σύμβασης διαχείρισης. Κάτι που δεν ισχύει εδώ εν προκειμένω. Το πιο κάτω απόσπασμα από τα πρακτικά συνοψίζει, εν πολλοίς, τις θέσεις του. "A. Όχι δεν είναι αυτό που λέω. Λέω ότι μιλούμε για μία επένδυση η οποία όταν έγινε από τον επενδυτή κατέβαλλε τα δύο εκατομμύρια, τα ακίνητα δεν έχουν ανεγερθεί, άρα μιλούμε για μία στα εισαγωγικά όπως το αποκαλείται απόδοση από τον πρώτο χρόνο που δόθηκε από τον πωλητή προς τον αγοραστή. 22,5% η αξία του ακινήτου η οποία έπρεπε να αντικατοπτρίζει από τις εκμεταλλεύσεις που θα γίνονταν από τον διαχειριστή ακινήτου. Τον πωλητή δηλαδή σε βάθος 15ετία όπως έχω πει η 15ετία δεν είναι 15 χρόνια. Στην προκειμένη περίπτωση είναι πολύ πιο μικρή περίοδος, που εξυπακούει ότι το ενοίκιο που έπρεπε να καταβαλλόταν προς όφελος του διαχειριστή θα έπρεπε να ήταν πολύ πιο ψηλό από τους κανόνες της αγοράς για να μπορέσει να δικαιολογηθεί αυτή η πράξη. Γι' αυτό σας έχω πει στην αρχή δεν έχει οικονομική λογική να καταβάλλει κάποιος από τον πρώτο χρόνο με όλα τα ρίσκα που έχετε αναφέρει εσείς πολεοδομικές άδειες, εγκρίσεις κατασκευαστικά ρίσκα, χρηματοοικονομικά ρίσκα, δάνεια, είναι πολλά τα ρίσκα που έχει κάποιος developer για να κτίσει ένα κτίριο, πολλές οι καθυστερήσεις. Άρα οι αποδόσεις πρέπει να είναι υπέρμετρα ψηλές για να μπορεί να δημιουργηθεί το ποσό των 400 χιλιάδων που δόθηκε προκαταβολικά τονίζω από τον πρώτο χρόνο." Επεξήγησε, επίσης, πως εάν το ΥΠΟΙΚ είχε ενώπιον του όλα τα δεδομένα κατά τον επίδικο χρόνο σίγουρα θα ζητούσε επιπρόσθετες πληροφορίες για να μπορέσει η αίτηση να αξιολογηθεί ορθά, συμφωνώντας κατ' ουσία με την τοποθέτηση της ΜΚ2 επί τούτου. Εξήγησε, δε, αντεξεταζόμενος πως, υπήρξε μια περίπτωση που ο ίδιος γνώριζε στην οποία δίχως να πληρούνται τα κριτήρια του ΥΠΣΥ πολιτογραφήθηκαν οι διευθυντές μιας εταιρείας. Τούτο έγινε διότι η επένδυση ήταν πολύ μεγάλη και έγινε ώστε να στηριχθεί συγκεκριμένη τράπεζα και άρα είχε αυξημένη σημασία για την κυβέρνηση. Για λόγους πολιτικούς δόθηκε η έγκριση, σε εκείνη την περίπτωση, όχι βάσει των κριτηρίων του ΚΕΠ. Αντεξετάζοντας τον ΜΚ6, ο δικηγόρος των Κ2 και Κ4 του υπέβαλε ότι τα ακίνητα που θα αγοράζονταν για σκοπούς του ΚΕΠ θα μπορούσε να ήταν και εμπορικά, εννοώντας πως τέτοια ήταν η επένδυση των πελατών του, ήτοι του Κ2 και των Επενδυτών, παρακάμπτοντας ότι στην περίπτωση αγοράς εμπορικού ακινήτου, ο επενδυτής όφειλε ν' αγοράσει επιπρόσθετα οικιακή μονάδα αξίας €500.
2. Γενικά αντεξέτασε τον ΜΚ6 κυρίως επί της ανεπάρκειας του ΥΠΟΙΚ και ΥΠΕΣ να εφαρμόσουν κατά γράμμα την επίδικη απόφαση του ΥΠΣΥ, ενώ το ζητούμενο ήταν άλλο, ήτοι αν οι Κατηγορούμενοι με δόλο παρέστησαν ότι πληρούσαν τα κριτήρια, ενώ στην πραγματικότητα δεν τα πληρούνταν, λόγω της επιστροφής χρημάτων στον Μ. Ο ΜΥ2 Νίκος Κυριακίδης, ήταν εμπειρογνώμονας στην παροχή χρηματοοικονομικών υπηρεσιών με εμπειρία 40 ετών σε μεγάλους λογιστικούς και ελεγκτικούς οίκους. Δεν αμφισβητήθηκε από την ΚΑ η εμπειρογνωμοσύνη του στο πιο πάνω πεδίο. Μαρτύρησε κατ' ουσία υπέρ της επιχειρηματικής λογικής του καταρτισμού των ΣΔ. Εξήγησε γιατί τόσο η πωλήτρια εταιρεία Κ4 όσο και οι Επενδυτές είχαν να κερδίσουν από τη συναλλαγή αυτή. Έλαβε ως δεδομένα τα όσα του αναφέρθηκαν από τους πελάτες του, ότι δηλαδή (α) κατά το χρόνο σύναψης των ΣΔ τα επίδικα διαμερίσματα ήταν υπό ανέγερση και (β) ότι ο Κ2 γνώριζε πως θα υπήρχαν καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση του έργου και σκοπός του ήταν να περιορίσει τυχόν πληρωτέες μελλοντικές αποζημιώσεις προς τους Επενδυτές. Το γεγονός είπε πως τα ΑΓ και οι ΣΔ καταρτίστηκαν κατά τον ίδιο χρόνο ή σε κοντινό χρονικό διάστημα ήταν αδιάφορο για τον ίδιο. Ανέφερε πως η σύναψη των ΣΔ συνέφερε στον πωλητή διότι (α) προπλήρωνε για τις καθυστερήσεις που θα υπήρχαν μελλοντικά, (β) λαμβάνοντας έσοδα από την εκμετάλλευση των επίδικων διαμερισμάτων μετά την ολοκλήρωση της κατασκευής του και για το υπόλοιπο της περιόδου των 15 χρόνων, ενώ (γ) οι Κ2 και Κ4 ήταν σε πλεονεκτικότερη θέση έναντι των Επενδυτών να ενοικιάσουν τα διαμερίσματα αφού δραστηριοποιούνταν και στον τομέα διαχείρισης ακινήτων. Συνέχισε πως η πράξη αυτή συνέφερε και στους Επενδυτές, διότι: (α) θα εισέπρατταν αμέσως ποσό €450.000 ενώ παράλληλα θα αποκτούσαν και υπηκοότητα, (β) οι ίδιοι έτσι κι αλλιώς δεν μπορούσαν να ενοικιάσουν τα διαμερίσματα από την ημερομηνία υπογραφής των ΣΔ, αφού δεν υπήρχαν ακόμα και διότι (γ) οι Επενδυτές που δεν δραστηριοποιούνταν στην κυπριακή αγορά διαχείρισης ακινήτων θα είχαν επιπρόσθετο κόστος υπολογιζόμενο σε 8-10% για να ενοικιάσουν τα ακίνητα. Αντέκρουσε έτσι τη θέση του ΜΚ6 πως η είσπραξη συνολικού ποσού €1,35 εκ. σύμφωνα με τις ΣΔ ουσιαστικά ισοδυναμεί με μείωση της αξίας επένδυσης των Επενδυτών. Ήταν, είπε, μια ανεξάρτητη και ξεχωριστή συναλλαγή, η οποία ουδόλως μείωνε την αξία των επίδικων διαμερισμάτων και βασιζόταν στην επιχειρηματική λογική που ανέφερε. Ο ΜΥ2 ανέφερε επίσης πως ο πωλητής ήταν ενημερωμένος για το ρίσκο που αναλάμβανε κατά τη σύναψη των ΣΔ, αλλά το ρίσκο υπερκαλύπτετο από το ότι θα είχε την εκμετάλλευση των διαμερισμάτων για 15 έτη. Αντεξεταζόμενος φάνηκε πως δεν γνώριζε πολλά από τα δεδομένα που ίσχυαν εν προκειμένω, αλλά αντίθετα βασίστηκε για τα συμπεράσματά του στα όσα του ανέφεραν οι κατηγορούμενοι και τα οποία εν πολλοίς αμφισβητούνται. Βρίσκω πως, οι πελάτες του ΜΥ2 ουσιαστικά του ζήτησαν την εμπειρογνωμοσύνη του επί λανθασμένης βάσης. Συμφώνησε, πάντως, με την ΚΑ πως τα συμπεράσματά του θα ήταν οπωσδήποτε διαφορετικά εάν γνώριζε πως υπήρχε και μια τέταρτη συμφωνία διαχείρισης ύψους €2,25 εκ. Δέχθηκε επίσης πως ουδέποτε είδε τις αρχικές ΣΔ χωρίς τις χειρόγραφες αλλαγές και παραδέχθηκε πως δίχως τις χειρόγραφες αλλαγές δεν υπάρχει λογική στις ΣΔ, αφού αν η Κ4 είχε την εκμετάλλευση των διαμερισμάτων τότε οι Επενδυτές δεν όφειλαν να την πληρώνουν, αλλά η Κ4 να πλήρωνε αυτούς. Δέχθηκε πως οι ΣΔ μπορούσαν να ήταν πολύ καλύτερα διατυπωμένες και όχι τόσο γενικά ως προς το τι ορίζονται σε αυτές ως υπηρεσίες διαχείρισης (management services). Δέχθηκε, επίσης, πως δεν ήταν λογικό χωρίς τη δυνατότητα εκμετάλλευσης από την Κ4 και πριν ανεγερθούν τα επίδικα διαμερίσματα, το τίμημα των ΣΔ να ήταν για ενημέρωση των επενδυτών εκ της Κ4 για την πρόοδο των εργασιών. Σε αυτή την περίπτωση οι Επενδυτές θα έπρεπε να πληρώνουν την Κ4 και όχι το αντίστροφο. Παραδέχθηκε, περαιτέρω, πως θα ήταν πιο λογικό η έναρξη ισχύος των ΣΔ να ήταν η ημερομηνία ολοκλήρωσης ανέγερσης των διαμερισμάτων. Ανέφερε, δε, πως δεν γνώριζε ότι έγιναν αιτήσεις για μειωμένο συντελεστή Φ.Π.Α.. Θεωρώ πως η μαρτυρία του ΜΥ2 στο βαθμό και έκταση που διαφώνησε με την ΚΑ, δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή. Και τούτο διότι δεν φαίνεται να ήταν ανεξάρτητος ως εμπειρογνώμονας, αλλά να έλαβε λανθασμένα από τους Κατηγορούμενους δεδομένα που αποτέλεσαν την βάση εξαγωγής των συμπερασμάτων του. Αυτό που θεώρησε ως δεδομένο, επειδή οι πελάτες του το παρουσίασαν ως τέτοιο, ήταν το ζητούμενο, αν δηλαδή οι ΣΔ, παρά τους όρους τους ήταν τρόπος προκαταβολικής εξόφλησης μελλοντικών αποζημιώσεων. Ο ίδιος ενεργούσε επί της παραδοχής πως οι Επενδυτές δεν θα χρησιμοποιούσαν τα επίδικα διαμερίσματα για ιδιοκατοίκηση. Επίσης, θεώρησε τις ΣΔ ως νόμιμες και έγκυρες εξηγώντας την επιχειρηματική τους λογική, αλλά η εισήγηση της ΚΑ ήταν ακριβώς πως ποτέ δεν υπήρξε πρόθεση τίμησής τους και ήταν το όχημα μέσω του οποίου μπόρεσαν να επιστραφούν λεφτά στους Επενδυτές χωρίς εκείνοι να εισπράττουν οτιδήποτε σε αντάλλαγμα, αλλά απλώς να μειώνεται η επένδυσή τους. Ο ΜΥ2 ήταν ειλικρινής όταν δεχόταν τα πιο πάνω δεδομένα που του έθετε η ΚΑ αλλά τούτο δεν εξ υπακούει πως είναι ταυτόχρονα και αξιόπιστος σε όλες του τις τοποθετήσεις. Προτιμώ τη μαρτυρία του ΜΚ6 για τους εξής λόγους: (α) γνώριζε όλα τα δεδομένα της υπόθεσης όταν μαρτυρούσε, όχι μόνο κάποια αποσπασματικά, (β) ήταν σε θέση να γνωρίζει εκ της θέσεως του τόσο τον τρόπο εφαρμογής των κριτηρίων του ΥΠΣΥ όσο και την οικονομική λογική που οδήγησε στον καθορισμό αυτών και (γ) διότι τα στοιχεία που δόθηκαν στον ΜΥ2, χωρίς τη δυνατότητα επαλήθευσης τους ή τη δυνατότητα επικοινωνίας με τους Επενδυτές ήταν λανθασμένα. Κατά το χρόνο σύναψης των ΣΔ το έργο δεν είχε καν αρχίσει ν' ανεγείρεται. Ενώ η καταβολή αποζημιώσεων για καθυστέρηση ολοκλήρωσης του έργου, δεν ήταν δεδομένη, ούτε πραγματικά ούτε νομικά, κατά το χρόνο εκείνο. Επίσης, υπήρξαν και περιπτώσεις όπου ο ΜΥ2 δεν μου άφησε καλή εντύπωση όπως:

(1)αρχικά είπε πως δεν θα τοποθετηθεί για το πόσα χρωστούσαν οι Κ2 και Κ4 στην τράπεζα, διότι έδωσαν προς εξόφληση κάποιων οικονομικών τους υποχρεώσεων ακίνητα στην Gordian, έπειτα είπε πως δεν γνώριζε περί τούτου και κατά το τέλος της αντεξέτασής του πως οι οφειλές τους ήταν περί τα €70 εκ.

(2)Επίσης, δεν δέχθηκε την απόλυτα λογική τοποθέτηση της ΚΑ πως ουδείς ήταν σε θέση να προβλέψει εκ των προτέρων τις αποζημιώσεις που θα καλείτο η Κ4 να πληρώσει στους Επενδυτές, αφενός διότι το δικαίωμα αποζημιώσεων δεν προβλέπετο στα ΑΓ αλλά μάλιστα προνοείτο ακριβώς το αντίθετο - ότι ο Αγοραστής δεν θα είχε δικαίωμα σε τέτοιες αποζημιώσεις - και αφετέρου διότι το έργο δεν έχει καν ολοκληρωθεί μέχρι σήμερα.

(3)Αναφέρθηκε ο ΜΥ2 σε δικαίωμα του αγοραστή για «νόμιμη αποζημίωση», ενώ δεν είναι νομικός και δεν εξήγησε τι εννοεί με τη φράση αυτή.

(4)Προχώρησε σε περαιτέρω νομική ερμηνεία, ενώ τούτη αρμόζει μόνο στο Δικαστήριο, ως προς το ότι είναι αδιάφορο πως η σύναψη των ΑΓ και ΣΔ έγινε στον ίδιο χρόνο ή σε κοντινό χρονικό διάστημα.

(5)Δέχτηκε τελικά ότι η ενοικίαση των διαμερισμάτων δεν θα μπορούσε να ξεκινήσει πριν από την παρέλευση 30 ή 36 μηνών από την υπογραφή των ΑΓ, ενώ οι ίδιες οι ΣΔ δεν αναφέρουν κάτι τέτοιο αλλά αντίθετα αναφέρουν για την άμεση ισχύ τους από την ημερομηνία της υπογραφής τους. Δηλαδή, παρόλο που παρατήρησε διαβάζοντας τα ΑΓ πως η μέγιστη περίοδος ολοκλήρωσης των επίδικων διαμερισμάτων καθοριζόταν στους 36 μήνες από την υπογραφή τους χωρίς δικαίωμα αποζημίωσης προς τον Επενδυτή σε περίπτωση καθυστέρησης, εντούτοις δέχτηκε την εξήγηση του Κ2 πως γνώριζε το ύψος των αποζημιώσεων που θα καλείτο εντέλει να καταβάλει και τις οποίες κατέβαλε προκαταβολικά μέσω των ΣΔ. Τούτο κατ' εμένα δεν έχει ούτε επιχειρηματική λογική ούτε νομική λογική. Όλα τα πιο πάνω με οδηγούν στο αναπόφευκτο συμπέρασμα πως ο ΜΥ2 δεν ήταν αντικειμενικός, αλλά ήθελε να βοηθήσει και ήταν σαφώς επηρεασμένος από τον εντολέα του στις τοποθετήσεις του. Προσπάθησε, δε, να εκλογικεύσει εκ των υστέρων τις αναφορές του εντολέα του, χωρίς να καταφέρει να πείσει. Η μαρτυρία του ΜΥ2 εγείρει μάλιστα στο μυαλό μου τα εξής εύλογα ερωτήματα τα οποία παρέμειναν αναπάντητα: Αφού, σύμφωνα με τα λεγόμενά του, σκοπός του Κ2 ήταν να προκαταβάλει αποζημιώσεις που θα δημιουργούνταν μελλοντικά, γιατί στα ΑΓ υπάρχει ρητή πρόνοια ότι ο αγοραστής δεν δικαιούται σε τέτοιες αποζημιώσεις; Και αν σκοπός ήταν αυτός, γιατί δεν καταρτίστηκε συμφωνία που να λέει ακριβώς αυτό, αλλά καταρτίστηκαν οι ΣΔ, οι οποίες ρητά αναφέρουν άλλον ως το σκοπό τους; Και πως γνώριζε ο Κ2 εκ των προτέρων το ύψος των οφειλόμενων καθυστερήσεων, αφού το πότε το έργο θα τελείωνε, ήταν τότε αβέβαιο αφού δεν είχε καν αρχίσει ν' ανεγείρεται; Ο ΜΥ2 ουδόλως απάντησε στα ερωτήματα αυτά που εγείρουν οι τοποθετήσεις του Κ2, τις οποίες υιοθέτησε ανερώτητα. Δεν με έπεισε με τις τοποθετήσεις του. Προτιμώ, ως απόρροια της λογικής των πραγμάτων εν προκειμένω, τις τοποθετήσεις του ΜΚ6, ότι δηλαδή η σύναψη των ΣΔ, κατά το χρόνο που αυτές συνήφθηκαν και με τις πρόνοιες που είχαν, σε σύγκριση με τις πρόνοιες των ΑΓ, δεν είχαν οικονομική λογική και ισοδυναμούσαν με επιστροφή μέρους της επένδυσης εκάστου Επενδυτή, κατά τρόπο που δεν πληρείτο για κανένα από αυτούς το οικονομικό κριτήριο του ΚΕΠ. Δ4

(2)Ποιά η αγοραία αξία των επίδικων διαμερισμάτων στις 24.11.17; Κανενός εκ των δυο εκτιμητών που μαρτύρησαν ενώπιον μας, ΜΚ9 και ΜΥ3, δεν αμφισβητήθηκαν τα προσόντα. Οι διαφορές τους στην εκτίμηση της αγοραίας αξίας των τριών επίδικων διαμερισμάτων ήταν τεράστιες (Τεκμήριο 75 και 199 αντίστοιχα) Ο ΜΚ9 εκτίμησε τον Μάρτιο του 2018 τα διαμερίσματα 202 (της Ε), 203 (του Μ) και 204 (του Β) σε €700.000, €920,000 και €820,000 αντίστοιχα. Ήταν εντεταλμένος από την Τράπεζα Κύπρου για σκοπούς εξασφάλισης του δανείου που αυτή παρείχε στην Κ

1. Όταν ο ΜΚ9 εκτίμησε τα επίδικα διαμερίσματα τον Μάρτιο του 2018, δεν είχε ακόμη αρχίσει η ανέγερση του κτιρίου Corniche. Επισκέφθηκε ένα άδειο οικόπεδο. Τούτο δεν αμφισβητήθηκε και καθίσταται αυτόματα εύρημα μου. Ενώ, ο ΜΥ3 εξέδωσε την εκτίμησή του στις 17.06.24, αναπροσαρμόζοντας τις τιμές για να αντικατοπτρίζουν την αγοραία αξία των διαμερισμάτων στις 24.11.2017, τις οποίες υπολόγισε σε €1.770.000, €2.015,000 και €1.795,000 αντίστοιχα. Προέκυψε, μέσα από τα λεγόμενα των δυο αυτών εκτιμητών το αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι χρησιμοποίησαν και οι δύο την ίδια μέθοδο εκτίμησης, ήτοι την συγκριτική. Εν τούτοις, χρησιμοποίησαν διαφορετικά ακίνητα ως συγκρίσιμα. Ο ΜΚ9 εκτίμησε στη βάση προγενέστερων πωλήσεων στο ίδιο κτίριο, ενώ ο ΜΥ3 αγνόησε τις πωλήσεις, προγενέστερες και μεταγενέστερες των επίδικων θεμάτων, στο επίδικο κτίριο και εκτίμησε στη βάση πωλήσεων με παρόμοια χαρακτηριστικά σε άλλα πολυτελή κτίρια του παραλιακού μετώπου της Λεμεσού. Όμως, ο ΜΚ9 δεν ήταν σε θέση να γνωρίζει - διότι ουδέποτε του λέχθηκε - ένα δεδομένο που στον ΜΥ3 δόθηκε εξαρχής από τους Κατηγορούμενους - εντολείς του και καθόρισε την επιλογή του περί συγκρίσιμων ακινήτων. Ότι, δηλαδή, οι εννέα προηγούμενες πωλήσεις στο επίδικο κτίριο Corniche έγιναν υπό «ειδικές συνθήκες», δηλαδή προς δύο εταιρείες, κοινών όμως συμφερόντων, ήτοι από τις εταιρείες Sky Callisto Ltd και Callisto Wave Ltd και από τα σχέδια (Off plan), σε πολύ χαμηλότερες τιμές από την αγοραία τους αξία, με σκοπό να καλυφθεί κατά το δυνατό το κατασκευαστικό κόστος του κτιρίου (βλ. σελ. 57-60 του Τ. 199). Στο Τ. 199 ο ΜΥ2, επίσης, ανέφερε ότι 6 μεταγενέστερες πωλήσεις έγιναν προς την εταιρεία Lagerta LTD (έγιναν όλες στις 3/01/2019 και φέρουν αριθμούς κατάθεσης στο Κτηματολόγιο ΠΩΕ 6,7 και 9-12/2019), η οποία είναι συνδεδεμένη με την Κ4 εταιρεία και τα διαμερίσματα έχουν πωληθεί σε τιμές πολύ χαμηλότερες από την αγοραία τους αξία. Έτσι, ο ΜΥ2 παρόλη την ύπαρξη 15 πωλήσεων επί του ίδιου κτιρίου (9 προγενέστερων και 6 μεταγενέστερων) γνώριζε πως αυτές έγιναν υπό τις ανωτέρω ειδικές συνθήκες και δεν τις έλαβε υπόψιν. Και οι δύο εκτιμητές συμφώνησαν πως η ταυτόχρονη πώληση ακινήτων στον ίδιο - ουσιαστικά - αγοραστή αυξάνει τη διαπραγματευτική ισχύ του αγοραστή και συνεπώς μειώνει αρκετά την τιμή πώλησης. Ο ΜΚ9 δέχθηκε πως αν γνώριζε αυτό το δεδομένο, οπωσδήποτε θα το ενσωμάτωνε στο σκεπτικό της έκθεσης εκτίμησης του και θα το λάμβανε υπόψη για τα τελικά του συμπεράσματα. Ο ΜΚ9 συμφώνησε ότι αν γνώριζε περί ειδικών συνθηκών πώλησης θα τις λάμβανε υπόψη ως προς το ποια διαμερίσματα θα χρησιμοποιούσε ως συγκρίσιμα. Υπάρχει όμως και η παραδοχή του ΜΥ3 ότι αν ο ΜΚ9 δεν γνώριζε αυτό το δεδομένο, ήταν λογικό να χρησιμοποιήσει τα συγκρίσιμα στοιχεία που χρησιμοποίησε. Οι ΜΚ9 και ΜΥ3 μου άφησαν θετική εντύπωση, ως αντικειμενικοί και δίκαιοι στις τοποθετήσεις τους, χωρίς να υπεισέρχονται σε πεδία που ήταν εκτός της εμπειρογνωμοσύνης τους. Έδωσαν και οι δύο με τις τοποθετήσεις τους τα αναγκαία επιστημονικά εφόδια στο Δικαστήριο να αξιολογήσει την γνώμη τους. Εν τούτοις, δεν μπορώ να βασιστώ στα αποτελέσματα της έκθεσης κανενός. Ο ΜΚ9 είχε κενά στις πληροφορίες που έλαβε από την Κ
2. Δεν γνώριζε εξαρχής, ως γνώριζε ο ΜΥ3 επειδή του λέχθηκε σαφώς, ότι οι εννέα

(9)προγενέστερες πωλήσεις έγιναν «υπό ειδικές συνθήκες». Όπως ο ίδιος παραδέχθηκε, η ελλείπουσα αυτή πληροφόρηση, ήτοι ότι διαμερίσματα με τα οποία σύγκρινε τα επίδικα ώστε να καταλήξει σε αγοραία αξία πώλησης, πωλήθηκαν ταυτόχρονα σε δύο

(2)εταιρείες, κοινών ουσιαστικά συμφερόντων, ήταν σημαντική για την ορθή επιλογή των συγκρίσιμων ακινήτων. Με άλλα λόγια, εάν γνώριζε πως τα εννέα αυτά ακίνητα δεν πωλήθηκαν στην ελεύθερη αγορά, σε τιμές δηλαδή που καθορίζονται από τις δυνάμεις του ελεύθερου ανταγωνισμού, αλλά έγιναν υπό ειδικές συνθήκες διότι ο αγοραστής είχε αυξημένη διαπραγματευτική ισχύ και ο πωλητής είχε κίνητρο να χαμηλώσει την τιμή λόγω των εννέα μονάδων που πωλήθηκαν ταυτόχρονα, θα χρησιμοποιούσε άλλες συγκριτικές πωλήσεις. Από την άλλη, αυτό που ο ΜΥ3 έλαβε ως δεδομένο, επειδή του λέχθηκε από τους πελάτες του, ότι δηλαδή οι 15 πωλήσεις στο ίδιο κτίριο, προγενέστερες και μεταγενέστερες των επίδικων ΑΓ δεν αποτελούσαν συγκρίσιμα ακίνητα, διότι πωλήθηκαν υπό ειδικές συνθήκες, παρέμεινε ενώπιον μας ένας απλός ισχυρισμός. Ουδέποτε αποδείχθηκε ενώπιον μας, με ικανή μαρτυρία, ώστε να αναχθεί σε αληθινό γεγονός. Παρέμεινε μέχρι τέλους ένας αυτοεξυπηρετικός ισχυρισμός του Κ2. Συγκεκριμένα, δεν αποδείχθηκε ενώπιον μας ότι οι εννέα πωλήσεις που έγιναν όλες στις 30.12.16 από την Κ4 προς τις εταιρείες Sky Callisto Ltd και Callisto Wave Ltd, οι οποίες έχουν ως Διευθυντές τους ίδιους δύο Σαουδάραβες (βλ. Τ.162 και 163) έγιναν «υπό ειδικές συνθήκες», κατά τρόπο που δεν έπρεπε να ληφθούν υπόψη για σκοπούς σύγκρισης. Δεν αποδείχθηκε δηλαδή ότι, οι τιμές πώλησης των εννέα

(9)αυτών διαμερισμάτων κατά το χρόνο πώλησης τους ήταν ως φαίνεται στο Τεκμήριο 199, σελ. 57 όχι διότι εκείνες ήταν οι αγοραίες αξίες τους κατά τον εν λόγω χρόνο, αλλά διότι η Κ4 χαμήλωσε την τιμή τους επειδή τα διαμερίσματα πωλήθηκαν ως σύνολο την ίδια ημέρα και σε δυο συνδεδεμένες μεταξύ τους εταιρείες. Αυτός δηλαδή παρέμεινε μέχρι τέλους ένας αναπόδεικτος ισχυρισμός του Κ2, τον οποίο ο ΜΥ3 θεώρησε δεδομένο. Οι μεταγενέστερες έξι

(6)πωλήσεις στο ίδιο κτίριο έγιναν από την Κ4 στην εταιρεία Lagerta Ltd, που ως μοναδική μέτοχο έχει την κόρη του Κ2 και μοναδικό διευθυντή τον Κ1. Οι Κ1 - στο Δικαστήριο - και Κ2 - στην ανακριτική του κατάθεση - είχαν διαφορετικές θέσεις ως προς τον λόγο ύπαρξης των ΑΓ με την LAGERTA Ltd, στην οποία η κόρη του Κ1 είναι διευθύντρια. Τούτη η διάσταση έχει την αξία της. Ο καθένας τοποθετήθηκε κατά τρόπο που του συνέφερε. Ο Κ1 κατά την αντεξέτασή του, είπε ότι ήταν ο τρόπος ώστε ο Κ2 να θέσει κάποια διαμερίσματα εκτός της πιθανότητας επιβολής διαχειριστή από την τράπεζα στην Κ4 (προς αποπληρωμή του δανείου της τράπεζας προς την Κ4), ώστε να έχει ρευστότητα αν αυτό το ενδεχόμενο καθίστατο πράξη όπως και εν τέλει συνέβη. Ο Κ1 παραδέχθηκε κατ' ουσίαν ότι, ο Κ2 έλεγχε την LAGERTA Ltd, μέσω της κόρης του. Είπε συγκεκριμένα: «Μια νόμιμη αμυντική πράξη από επιχειρηματίες, είναι ακριβώς εάν με την τράπεζα έχουν διαφορές, να δημιουργήσει μια εταιρεία ελεγχόμενη από τον ίδιο, με σκοπό να κάνει πωλητήρια έγγραφα και στη συνέχεια εάν η τράπεζα πραγματοποιήσει το δικαίωμα αυτό που έχει να διορίσει διαχειριστή, να μπορεί ο επιχειρηματίας χωρίς τη συγκατάθεση της τράπεζας να κάνει εκχωρήσεις των πωλητηρίων εγγράφων, να εισπράττει τα χρήματα που θέλει η τράπεζα για να απαλλάξει με αυτόν τον τρόπο να σώσει την εταιρεία του. [.]» «Αυτό έχει κάνει ο κύριος [Ζ] και δεν είναι μόνο ο κύριος [Ζ] που το έχει κάνει, όλοι οι developer οι οποίοι νιώθουν ότι η τράπεζα είτε τους πιέζει είτε τους υπερτοκίζει, είτε έχουν διαφορές [.]» «Αυτός είναι ο λόγος δημιουργίας της Lacerta» Ο Κ2, όμως, είπε στη δεύτερη του κατάθεση ότι πωλήθηκαν 18 διαμερίσματα στο Corniche προς τρεις εταιρείες - συμπεριλαμβανομένης και της LAGERTA Ltd - πιο κάτω από την πραγματική τους τιμή, ώστε αφενός να φανεί ότι υπήρχαν εισπράξεις και να τους δώσει η τράπεζα δάνειο και αφετέρου ώστε οι εταιρείες αυτές να τα μεταπωλήσουν αργότερα κάνοντας κέρδη. Δεν μπορώ να βασιστώ σε κανενός την τοποθέτηση ως προς τον πραγματικό λόγο σύναψης των συμφωνιών αυτών. Το βέβαιο είναι πως οι τιμές των διαμερισμάτων αυτών που η Κ4 πώλησε στην LAGERTA Ltd δεν μπορούν να θεωρηθούν, βάσει των πιο πάνω, ως επαρκώς αξιόπιστες ώστε να μπορεί να εξαχθεί, βάσει αυτών, συμπέρασμα. Υπό τα ανωτέρω δεδομένα δεν είμαι σε θέση να καταλήξω σε εύρημα περί της αγοραίας αξίας των επίδικων διαμερισμάτων κατά τον επίδικο χρόνο, αφού σε κανενός εκτιμητή την άποψη δεν μπορώ με ασφάλεια να βασιστώ ώστε να εξαγάγω πέραν λογικής αμφιβολίας συμπέρασμα για την αγοραία αξία των επίδικων διαμερισμάτων κατά τον επίδικο χρόνο. Μπορώ, όμως, να προβώ σε εύρημα και προβαίνω, ότι στις 9.3.18 που ο ΜΚ9 έκανε επιτόπια εξέταση στο επίδικο ακίνητο, δεν είχε ακόμα αρχίσει να κτίζεται το κτίριο. Τούτο δεν αμφισβητήθηκε από την Υπεράσπιση. Δ4

(3). Ήταν οι ηλεκτρονικές επικοινωνίες (emails) μεταξύ της Τράπεζας Κύπρου και του Κ3, Τεκμήρια 165 και 166 και μεταξύ του Τμήματος Φ.Π.Α. και εργαζομένων στον Όμιλος Ζαβός αυθεντικές; Η ΚΑ ισχυρίστηκε πως όχι. Ο ΜΥ1 επιβεβαίωσε με την πρώτη έκθεσή του (Έγγραφο Θ

(1)) την αυθεντικότητα των emails ημερομηνίας 3.5.2018 και ωρών 10:32 και 11:18 (Τεκμήρια 165 και 166), τα οποία ανταλλάγηκαν μεταξύ του Κ3 και κάποιου [Κ.Φ.] της Τράπεζας Κύπρου. Στο τεκμήριο 165 επισυναπτόταν η συμφωνία διαχείρισης μεταξύ της Κ4 και του Μ για όλα τα διαμερίσματα 202, 203 και 204 και είχε ως αντιπαροχή της ποσό €2.250.000. Αυτή, μετά από λίγα λεπτά, αναφέρθηκε από τον Κ3 ως λανθασμένη και ο Κ3 έστειλε τις ορθές κατά τον ίδιο ΣΔ, οι οποίες ήταν ξεχωριστές για τον Μ και Β αντίστοιχα, για ποσό €450.000 έκαστη και για τα διαμερίσματα 203 και 204 αντίστοιχα (βλ. Τεκμήριο 166). Ο ΜΥ1 με τη δεύτερη έκθεσή του (Έγγραφο Θ

(2)) επιβεβαίωσε την αυθεντικότητα των emails που ανταλλάγηκαν μεταξύ κάποιου [Τ.], υπαλλήλου της Υπηρεσίας Φ.Π.Α. και κάποιου [Χ.Κ.] Financial Controller της Κ4 αλλά και μεταξύ του ΜΚ11, κάποιας υπαλλήλου του Ομίλου Ζαβός ονόματι [N.S.] και του Κ3 στις 2, 3, 9, 10 και 24.2.2022, σχετικά με τους λογαριασμούς εισροών και εκροών Φ.Π.Α. της Κ4 από την εγγραφή αυτής μέχρι τις 30.11.2021. Από τις επικοινωνίες αυτές, προκύπτει πως αυτοβούλως η Κ4 συνεργάστηκε με την Υπηρεσία Φ.Π.Α. και παρέδωσε τις καταστάσεις εισροών και εκροών Φ.Π.Α. για τις ζητηθείσες περιόδους. Τα συμπεράσματα του ΜΥ1, ως πιο πάνω αναφέρονται, αμφισβητήθηκαν από την ΚΑ, μέσω της αμφισβήτησης της μεθοδολογίας του. Χωρίς όμως επιτυχία. Η αντεξέταση της ΚΑ δεν έφερε τα επιθυμητά, για αυτήν, αποτελέσματα. Μέσα από τις απαντήσεις του ΜΥ1, οι οποίες ήταν λογικές, ευθείς και δίχως διάθεση υπεκφυγής, δεν αντιλήφθηκα ότι η μεθοδολογία του ΜΥ1 ήταν λανθασμένη. Ήταν απλώς διαφορετική από εκείνην που θα χρησιμοποιούσε ο εμπειρογνώμονας της ΚΑ (ο οποίος συμβούλευε την συνήγορο της κατά την αντεξέταση). Οι δυο μεθοδολογίες, όμως, δεν φάνηκε πως θα κατέληγαν κατ' ανάγκη σε διάφορο αποτέλεσμα. Δεν καταδείχθηκε, δηλαδή, ότι η μεθοδολογία του ΜΥ1 τον οδήγησε σε λανθασμένο συμπέρασμα. Εν πάση περιπτώσει, δεν έχω αντιληφθεί πως η αμφισβήτηση της αυθεντικότητας αυτών των emails βοηθούσε τις θέσεις που η ΚΑ προώθησε στο Δικαστήριο, αφού δια του Τεκμηρίου 165 η Υπεράσπιση παραδεχόταν σε αποστολή τριών

(3)ΣΔ προς δικαιολόγηση ενός εμβάσματος, ως ήταν η θέση της ΜΚ

1. Ο ΜΥ1, δηλαδή, επιβεβαίωσε, όχι αντέκρουσε, την ΜΚ
2. Βάσει του πιο πάνω σκεπτικού, λοιπόν, προβαίνω σε ευρήματα ως οι πιο πάνω διαπιστώσεις του ΜΥ1 και επιπρόσθετα, ως εξής: Τρεις διαφορετικές ΣΔ μεταξύ Κ4 και Μ στάληκαν στις τράπεζες ως δικαιολογητικά των εμβασμάτων: (α) το τεκμήριο 166 (κατατέθηκε από τον ΜΚ12) και ανταλλάγηκε μεταξύ Κ3, ο οποίος το έστειλε, μεταξύ άλλων, και στον [Κ.Φ.] , ο οποίος το έλαβε στις 3.5.2018 και η ώρα 11:18 π.μ. Είναι αλλαγμένος χειρόγραφα ο όρος 5 της συνημμένης ΣΔ με μονογραφές και σφραγίδες της Κ4 και του Μ. Ο Κ3 έγραψε εντός του ηλεκτρονικού μηνύματος αυτού πως οι προηγούμενες ΣΔ στάληκαν κατά λάθος. Μαζί στάληκε και η ΣΔ για τον Β η οποία ήταν χειρόγραφα αλλαγμένη στον όρο 5 αυτής και έφερε μόνο τη σφραγίδα της Κ4 και τη μονογραφή του Κ2 εκ μέρους της Κ
3. (β) το τεκμήριο 165 (κατατέθηκε από τον ΜΚ12) και ανταλλάγηκε μεταξύ Κ3, ο οποίος το έστειλε, μεταξύ άλλων, και στον [Κ.Φ.] , ο οποίος το έλαβε στις 3.5.2018 και η ώρα 10:32 π.μ. Είναι αλλαγμένος χειρόγραφα ο όρος 5 της συνημμένης ΣΔ με μονογραφές και σφραγίδα της Κ4, αλλά χωρίς σφραγίδα του Μ. Το 165 είναι, δηλαδή, διαφορετικό έγγραφο από το Τεκμήριο 166 αφού οι σφραγίδες της Κ4 και οι μονογραφές των μερών είναι αλλού τοποθετημένες απ' ότι στο Τεκμήριο
4. Ακόμα και τα χειρόγραφα γράμματα με τα οποία έγιναν αλλαγές είναι διαφορετικά μεταξύ των δυο. Το τεκμήριο 165 είναι μικρά ενώ στο 166 κεφαλαία. Δ
5. Η μαρτυρία του Κατηγορούμενου 1 Ο Κ1 στην γραπτή του κατάθεση στην αστυνομία ημερ. 24.9.21 (Τεκμήριο 97) ανέφερε πως ο Όμιλος Ζαβός είναι πελάτης του εδώ και 27 χρόνια. Η αμοιβή του για κάθε αίτηση πολιτογράφησης ήταν €15.000 συν Φ.Π.Α.. Γνώρισε τον Μ υπό την επαγγελματική του ιδιότητα και όταν πήγε στο γραφείο του Κ2 να τον συναντήσει στις 24.11.
6. Ο Μ συνέχιζε μέχρι το 2021 να ήταν πελάτης του Κ1 και ο τελευταίος διαχειριζόταν όλες του τις υποθέσεις στην Κύπρο για νέες επενδύσεις που έκανε μετά την πολιτογράφηση. Είχε μαζί του έκτοτε πολλές συναντήσεις, τόσο για το θέμα της κυπριακής πολιτογράφησης όσο και για άλλες επιχειρηματικές του δραστηριότητες σε διάφορα μέρη του κόσμου. Τα ΑΓ τα συνέταξε η Κ7, μετά από δικές του οδηγίες, και στάληκαν ηλεκτρονικά στο εξωτερικό για να υπογραφούν από τους Β και Ε. Τα υπέγραψαν και τα επέστρεψαν με courier. Ο όρος 6 των ΑΓ είναι τυπικός όρος που περιέχεται σε όλα τα πωλητήρια έγγραφα και δεν συσχετίζεται με τις ΣΔ. Με οδηγίες και των δυο συμβαλλομένων του Κ2, εκ μέρους της Κ4 από τη μια και του Μ από την άλλη, το γραφείο του ετοίμασε μια πρότυπη συμφωνία διαχείρισης η οποία απεστάλη ηλεκτρονικά και στους δυο συμβαλλόμενους. Τους εμπορικούς όρους της συμφωνίας τους διαπραγματεύθηκαν μεταξύ τους οι συμβαλλόμενοι, οι οποίοι συμπλήρωσαν και προσάρμοσαν το αρχικό κείμενο που τους είχε σταλεί. Ούτε ο ίδιος ο Κ1, ούτε η Κ7 ήταν παρόντες κατά την διαπραγμάτευση ή την υπογραφή των ΣΔ. Σε μεταγενέστερη ημερομηνία τους παραδόθηκε αντίγραφο αυτών και έτσι έμαθαν για τη συνομολόγησή τους. Στο φωτοαντίγραφο των ΣΔ που τους παραδόθηκε υπάρχει χειρόγραφη διόρθωση του τυπωμένου κειμένου, με αντικατάσταση της λέξης «owner» με τις λέξεις «service provider» και το αντίστροφο. Θεώρησε αυτό εύλογο βάσει της λογικής των ΣΔ. Οι λόγοι μη υποβολής των ΣΔ μαζί με τις αιτήσεις πολιτογράφησης, είπε, ήταν: (α) αυτές δεν βρίσκονταν στη λίστα των εγγράφων που απαιτούσε το ΥΠΕΣ για πολιτογράφηση, (β) δεν υπήρχε οποιαδήποτε απαγόρευση και ούτε ήταν επιλήψιμο τα ακίνητα της επένδυσης να ενοικιάζονται. Αντιθέτως, η Κ7 ρώτησε ρητά την ΜΚ2 προς τούτο και της απάντησε ότι δεν υπάρχει καμία διάταξη στο ΚΕΠ που να απαγορεύει την ενοικίαση (Τεκμήριο 28). (γ) υπάρχει συγκεκριμένη αναφορά στον (οδηγό) για το ΚΕΠ (Τεκμήριο 176) ότι οι Επενδυτές μπορούν να ενοικιάσουν τα ακίνητα της επένδυσής τους. (δ) ούτε ο ίδιος ούτε η Κ7, είχαν νομική υποχρέωση να γνωστοποιήσουν στο ΥΠΕΣ τις ΣΔ. Δεν γνωρίζει γιατί το έργο δεν ολοκληρώθηκε μέχρι σήμερα. Έχει πληροφορηθεί εκ των υστέρων από τον Κ2 την καταβολή των ποσών των ΣΔ στον Μ. Δεν είχε ούτε ο ίδιος ούτε η Κ7 εμπλοκή στην εκτέλεση των ΣΔ, ούτε ήταν δική τους επιθυμία να υπογραφούν ή δική τους δουλειά να προτείνουν τις εμπορικές πρόνοιες αυτών. Εκτελούσαν οδηγίες και των δυο συμβαλλομένων όταν έστελναν την πρότυπη ΣΔ. Πέραν των διαδικασιών KYC (know your client) οι εταιρείες του με δικές του οδηγίες ζήτησαν και έλαβαν σωρεία πληροφοριών για τους επενδυτές, όπως ποινικά μητρώα, πηγή εισοδημάτων, πηγή πλούτου και περιουσιακή κατάσταση τους. Ο Μ ως γιατρός και επιχειρηματίας, είναι άτομο με μεγάλη οικονομική επιφάνεια και πολύ μ