ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ν. Λ.Κ., Αρ. Υπόθεσης 444/2025, 11/12/2025 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΜΕΣΟΥ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ε. ΜΙΝΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ, ΠΡΟΣ. Ε.Δ. Αρ. Υπόθεσης 444/2025 ΜΕΤΑΞΥ: ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟΣ ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΛΕΜΕΣΟΥ ν. Λ.Κ. Κατηγορούμενος Ημερομηνία: 11 Δεκεμβρίου 2025 Εμφανίσεις: Για Κατηγορούσα Αρχή: κος Π. Ευριπίδου (για να ακούσει απόφαση ο κος Γ. Αργυρού) Για Κατηγορούμενο: κος Λ. Μάρκου Κατηγορούμενος, παρών ΠΟΙΝΗ [I] ΑΔΙΚΗΜΑ 1. Ο Κατηγορούμενος κρίθηκε ένοχος μετά από δική του παραδοχή στην μοναδική κατηγορία που αντιμετωπίζει και αφορά το αδίκημα της αμελούς οδήγησης, κατά παράβαση των άρθρων 2, 8
(1)(γ), 19 και 20Α του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου, Ν. 86/1972, όπως έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα.
- Συγκεκριμένα, και σύμφωνα με τις λεπτομέρειες του αδικήματος, ο Κατηγορούμενος παραδέχεται ότι, στις 21/10/2022 στην οδό 28ης Οκτωβρίου στον Πύργο της Επαρχίας Λεμεσού, οδηγούσε το μηχανοκίνητο όχημα με αρ. εγγραφής [ ] (εφεξής «αυτοκίνητο»), χωρίς να καταβάλλει την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή και προκάλεσε σωματική βλάβη. [II] ΓΕΓΟΝΟΤΑ Η Κατηγορούσα Αρχή κατέθεσε 5 έγγραφα με τη συγκατάθεση του ευπαίδευτου συνηγόρου του Κατηγορούμενου. Συγκεκριμένα, έκθεση γεγονότων (ΕΓΓΡΑΦΟ Α), σχέδιο επί κλίμακας 1:200 της σκηνής του θανατηφόρου δυστυχήματος (ΕΓΓΡΑΦΟ Β), ιατροδικαστική έκθεση του Δρ. Νικόλα Χαραλάμπους (ΕΓΓΡΑΦΟ Γ), δύο τόμους (βιβλιάρια) φωτογραφιών του θανατηφόρου δυστυχήματος (shots 001 - shot 219) (ΕΓΓΡΑΦΟ Δ) και βιβλιάριο φωτογραφιών της νεκροτομής-νεκροψίας του θύματος (ΕΓΓΡΑΦΟ Ε). Τα γεγονότα που περιβάλλουν την υπόθεση, όπως έχουν εκτεθεί από την Κατηγορούσα Αρχή και καταγράφονται στην συνοπτική έκθεση (ΕΓΓΡΑΦΟ Α), δεν αμφισβητούνται από τον ευπαίδευτο συνήγορο του Κατηγορούμενου.
- Σύμφωνα με την έκθεση γεγονότων, στις 21/10/2022 και περί ώρα 18:30, ο Κατηγορούμενος οδηγούσε το αυτοκίνητο με βόρεια κατεύθυνση στην οδό 28ης Οκτωβρίου στο χωριό Πύργος της Επαρχίας Λεμεσού, με συνοδηγό την ανήλικη θυγατέρα του ηλικίας τότε 8 ετών, ύψους 1.50 μ. και αμφότεροι (οδηγός και συνοδηγός) έφεραν τις προστατευτικές ζώνες ασφαλείας τους. Σε κάποιο σημείο του δρόμου, όπου υπάρχει ελαφριά στροφή προς τα αριστερά (σύμφωνα με την πορεία του Κατηγορούμενου) και το πλάτος του δρόμου στενεύει από 7.3 μ σε 5.3 μ., χωρίς την ύπαρξη σήμανσης (διαχωριστικής γραμμής) στο οδόστρωμα, ο Κατηγορούμενος εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας (0.95 μ. ανατολικότερα της νοητής διαχωριστικής γραμμής), με αποτέλεσμα να συγκρουστεί με την εξ αντιθέτου κατευθύνσεως διερχόμενη αγωνιστικού τύπου εκτός δρόμου (off road) μοτοσικλέτα με αρ. εγγραφής [ ] (εφεξής «μοτοσικλέτα»), η οποία είχε νότια πορεία.
- Ο μοτοσικλετιστής Παναγιώτης Κωνσταντίνου, τέως 22 ετών, από τη Μονή της Επαρχίας Λεμεσού (εφεξής «θύμα»), κατά τον ουσιώδη χρόνο, οδηγούσε τη μοτοσικλέτα χωρίς πινακίδες εγγραφής, ανασηκωμένη στον ένα τροχό (ο μπροστινός τροχός ήταν προς τα πάνω), χωρίς να έχει επαρκή έλεγχο αυτής και χωρίς να λαμβάνει υπόψη άλλους οδηγούν που χρησιμοποιούσαν τον δρόμο. Αν και το θύμα έκανε προσπάθεια την τελευταία στιγμή να επανακτήσει τον έλεγχό της, επαναφέροντας και τους δύο τροχούς στο οδόστρωμα, η σύγκρουση ήταν αναπόφευκτη. Το θύμα έφερε πλήρη στολή μοτοσικλετιστή και στερεά προσδεμένο προστατευτικό κράνος στο κεφάλι του. Μαζί με το θύμα βρίσκονταν φίλοι του, οι οποίοι επίσης οδηγούσαν αγωνιστικού τύπου εκτός δρόμου (off road) μοτοσικλέτες, εκ των οποίων οι δύο τον ακολουθούσαν και ο τρίτος προπορευόταν και οι οποίοι είδαν το δυστύχημα.
- Από τη σύγκρουση το θύμα τραυματίστηκε θανάσιμα. Νοσηλευτική λειτουργός, κάτοικος της περιοχής, έσπευσε πρώτη στη σκηνή και είδε το θύμα ανάσκελα, χωρίς ζωτικά σημεία, παλμό ή αναπνοή. Έλεγξε για τυχόν σπασμένα πλευρά ή κλείδα και ακολούθως επιχείρησε καρδιοαναπνευστική αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ) στο θύμα, χωρίς όμως οποιαδήποτε ανταπόκριση. Στις 18:55 έφθασε στη σκηνή ασθενοφόρο με νοσηλευτική λειτουργό, η οποία βρήκε το θύμα ανάσκελα, πεσμένο σε χωμάτινο χώρο, εκτός δρόμου. Το θύμα μεταφέρθηκε στο Γ.Ν. Λεμεσού, όπου εκεί διαπιστώθηκε ο θάνατός του και εκδόθηκε σχετικό πιστοποιητικό.
- Από τη σύγκρουση, ο Κατηγορούμενος και η ανήλικη θυγατέρα του δεν τραυματίστηκαν.
- Τα δύο ενεχόμενα οχήματα υπέστησαν αρκετές ζημιές. Ειδικότερα, το αυτοκίνητο έφερε ζημιές στην μπροστινή αριστερή γωνία του προφυλακτήρα, στον μπροστινό αριστερό τροχό και στο μπροστινό δεξιό φτερό, καπό και φανάρι λόγω της πτώσης του θύματος, ενώ ο ανεμοθώρακας θρυμματίστηκε από το κράνος του θύματος.
- Η μοτοσικλέτα φέρει ζημιές στον μπροστινό σκελετό, στο πλαστικό μπροστινής αεροτομής-φως πορείας και στο τιμόνι και εκδορές στο πατίδι, εξώστ και τιμόνι στη δεξιά πλευρά λόγω της πτώσης της στην άσφαλτο.
- Η σκηνή αποκλείστηκε από μέλη της Αστυνομίας και τα ενεχόμενα οχήματα παρέμειναν στις τελικές τους θέσεις, λήφθηκαν δε οι μετρήσεις, τα ίχνη στο οδόστρωμα, τα ευρήματα και το σημείο σύγκρουσης για την ετοιμασία του σχεδίου (ΕΓΓΡΑΦΟ Β), στην παρουσία του Κατηγορούμενου. Ο Κατηγορούμενος υποβλήθηκε σε προκαταρκτικό έλεγχο αλκοόλης με μηδενική ένδειξη και σε νάρκοτεστ με αρνητική ένδειξη.
- Την ημέρα του δυστυχήματος και την αμέσως επόμενη ημέρα (22/10/2022) λήφθηκαν φωτογραφίες από τη σκηνή του δυστυχήματος, ενώ περαιτέρω φωτογραφίες λήφθηκαν από τα δύο ενεχόμενα οχήματα στην Τροχαία Λεμεσού την 24/10/2022 και φωτογραφίες, από τις ταυτοποιήσεις των ιχνών στο οδόστρωμα με την μοτοσικλέτα και των ζημιών στα δύο ενεχόμενα οχήματα και στο κράνος του θύματος και φωτογραφίες επίσης από τις επιτόπιες εξετάσεις ελέγχου ορατότητας του Κατηγορούμενου σε σχέση με την πορεία της μοτοσικλέτας (ΕΓΓΡΑΦΟ Δ).
- Το πρόχειρο σχεδιάγραμμα της σκηνής του θανατηφόρου δυστυχήματος υποδείχθηκε στον Κατηγορούμενο την επόμενη ημέρα (22/10/2022 και ώρα 14:10), το οποίο του επεξηγήθηκε επί τόπου στη σκηνή και αφού υποδείχθηκε η πορεία που ακολουθούσε το αυτοκίνητο του εντός του δρόμου συμφώνησε με αυτό και ως ορθό το υπέγραψε. Ακολούθως, λήφθηκε ανακριτική κατάθεση από τον Κατηγορούμενο στην Τροχαία Λεμεσού, στην παρουσία του δικηγόρου του.
- Τα δύο ενεχόμενα οχήματα ελέγχθηκαν μηχανικά από την Ηλεκτρομηχανολογική Υπηρεσία Λεμεσού (Η.Μ.Υ.). Διαπιστώθηκε ότι, το αυτοκίνητο έφερε καινούρια ελαστικά σε άριστη κατάσταση, το σύστημα πέδησης λειτουργούσε, το σύστημα διεύθυνσης είχε καταστραφεί στη δεξιά πλευρά από τη σύγκρουση και δεν μπορούσε να ελεγχθεί και το σύστημα μπροστινού φωτισμού και τα φώτα πορείας λειτουργούσαν κανονικά, εκτός από το μπροστινό δεξιό φανάρι, που καταστράφηκε από τη σύγκρουση. Τα ελαστικά της μοτοσικλέτας ήταν σε καινούρια κατάσταση, η χειρολαβή στροφών μηχανής στην δεξιά πλευρά του τιμονιού βρισκόταν στη θέση IDLE (ξεπαλάριστο), τα υδραυλικά συστήματα φρένων στον μπροστινό και πισινό τροχό λειτουργούσαν κανονικά, το σύστημα ανάρτησης μπροστινού και πισινού τροχού λειτουργούσαν κανονικά, το σύστημα διεύθυνσης (τιμόνι) στην αριστερή χειρολαβή ήταν κομμένο και κατεστραμμένο και ως εκ τούτου δεν μπορούσε να ελεγχθεί η χειρολαβή του συμπλέκτη (clatch), το σύστημα μπροστινού φωτισμού καταστράφηκε από τη σύγκρουση και δεν ελέγχθηκε ως προς την λειτουργία του, ενώ ο διακόπτης του μπροστινού φαναριού στη δεξιά χειρολαβή του τιμονιού βρισκόταν στη θέση «αναμμένα φώτα πορείας».
- Στις 24/10/2022 διενεργήθηκε η νενομισμένη νεκροψία και νεκροτομή επί της σορού του θύματος, σύμφωνα με την οποία εξωτερικά παρατηρήθηκαν εκδορές και εκχυμώσεις στην αριστερή μετωπιαία χώρα, ρινορραγία, μικρή εκδορά στον αριστερό δείκτη, εκδορές στην αριστερή κοιλιακή χώρα, κάταγμα δεξιού μηρού, πολλαπλές εκδορές στην πρόσθια χώρα του δεξιού και αριστερού μηρού και εκδορές στην αριστερή καρπική περιοχή. Εσωτερικά, διαπιστώθηκε ότι, ο εγκέφαλος παρουσίαζε υπαραχνοειδή αιμορραγία δεξιά, ρήξη θωρακικής αορτής και αιμορραγικές διηθήσεις κατά μήκος της θωρακικής αορτής, αιμοπεριτόναιο στην κοιλία, κάταγμα λεκάνης και ρήξη αγγείων γύρω από το κάταγμα με καταληκτικό συμπέρασμα ως αιτία θανάτου του θύματος την ρήξη θωρακικής αορτής, συνεπεία του τροχαίου δυστυχήματος (ΕΓΓΡΑΦΟ Γ). Το θύμα δεν οδηγούσε υπό την επήρεια αλκοόλης ή ναρκωτικών ουσιών (ίδε §3, σελ. 10, ΕΓΓΡΑΦΟ Α).
- Από επιτόπιες εξετάσεις που έγιναν στη σκηνή την 30/10/2022 με αντίστοιχο αυτοκίνητο με το αυτοκίνητο του Κατηγορούμενου σχετικά με την ορατότητα του Κατηγορούμενου σε σχέση με την πορεία που ακολουθούσε το θύμα, διαπιστώθηκε ότι, η εμβέλεια φώτων στη χαμηλή σκάλα ήταν 33 μ. και στη ψηλή στα 65 μ. Σε σχέση με την πορεία που ακολουθούσε το θύμα, χρησιμοποιήθηκαν οι δύο αγωνιστικού τύπου εκτός δρόμου (off road) μοτοσικλέτες που οδηγούσαν οι φίλοι του θύματος, οι οποίες ήταν αντίστοιχες με την ενεχόμενη μοτοσικλέτα και τοποθετήθηκαν στις θέσεις που αρχικά βρίσκονταν, διαπιστώθηκε δε ότι, σε απόσταση πέριξ των 50 μ. φαινόταν κάποιο αμυδρό φως (σε σχέση με την πορεία που είχε ο Κατηγορούμενος), χωρίς ωστόσο να είναι αντιληπτό από τί προερχόταν το φως (μικρός τριγωνικός φανός μοτοσικλέτας, ίδε φωτογραφίες 212 και 213, ΕΓΓΡΑΦΟ Δ). Από την κατεύθυνση που είχε η μοτοσικλέτα, ήταν εμφανή τα αναμμένα φώτα πορείας του αυτοκινήτου του Κατηγορούμενου, γεγονός που επιβεβαίωσαν οι φίλοι του θύματος. Επειδή το δυστύχημα επεσυνέβη όταν ήταν σούρουπο προς σκοτάδι και ο δρόμος στο σημείο της σύγκρουσης ήταν σκοτεινός, χωρίς οδικό φωτισμό, η ορατότητα του Κατηγορούμενου ήταν στην εμβέλεια των φώτων πορείας του αυτοκινήτου του στη χαμηλή σκάλα, δηλαδή 33 μ.
- Επιπρόσθετα, από τις επιτόπιες εξετάσεις διαπιστώθηκε ότι, η φύση του δρόμου στην πορεία που ακολουθούσε ο Κατηγορούμενος (στένευε από 7.30 μ. σε 5.30 μ., χωρίς προειδοποιητικό σήμα τροχαίας) έδινε την εικόνα και ξεγελούσε ότι, βρισκόταν στο δικό του ρεύμα κυκλοφορίας, ενώ στην πραγματικότητα, χωρίς να είναι αντιληπτό, στο σημείο που στενεύει ο δρόμος, ο οδηγός βρισκόταν στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας.
- Ο μπροστινός δεξιός τροχός του αυτοκινήτου άφησε ίχνος μαυρίσματος στην άσφαλτο, κατά τον ελιγμό αποφυγής που έκανε ο Κατηγορούμενος για να αποφύγει τη σύγκρουση (ίδε Α1, ΕΓΓΡΑΦΟ Β). Προεκτείνοντας το ίχνος μαυρίσματος προς τα πίσω, διαφάνηκε ότι, το αυτοκίνητο βρισκόταν εντός της λωρίδας κυκλοφορίας του, μέχρι του σημείου που αρχίζει η αριστερή στροφή του δρόμου και είχε εισέλθει μερικώς στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας.
- Ο Κατηγορούμενος εκινείτο με πάρα πολύ χαμηλή ταχύτητα (30 ΧΑΩ σύμφωνα με τον ίδιο), ταχύτητα η οποία κάλυπτε απόσταση περίπου 8.3 μέτρα το δευτερόλεπτο. Η χαμηλή ταχύτητα που ανέφερε ο Κατηγορούμενος δεν αμφισβητήθηκε από τους εξεταστές της υπόθεσης, λαμβάνοντας υπόψη την μικρή απόσταση που κάλυψε από την αντίδραση του Κατηγορούμενου μέχρι και την τελική θέση του αυτοκινήτου (μετά τη σύγκρουση, ακινητοποιήθηκε περίπου στα 3-4 μέτρα από το σημείο Χ).
- Ο χρόνος αντίδρασης του Κατηγορούμενου κυμαίνεται σε 1.2 δευτερόλεπτα (λόγω του ελιγμού προς τα αριστερά- ίχνος μαυρίσματος). Ο Κατηγορούμενος, δηλαδή, αντέδρασε περίπου 10 μέτρα μέχρι και του σημείου που ο μπροστινός δεξιός τροχός του ενεχόμενου αυτοκινήτου άφησε ίχνος μαυρίσματος στην άσφαλτο. Το αυτοκίνητο, μέχρι την αντίδρασή του, εκινείτο στην ίδια κατεύθυνση με την αρχική του πορεία και αυτός ήταν ο λόγος που εισερχόμενος στην αριστερόστροφη πορεία του δρόμου εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας (0.95 ανατολικότερα του κέντρου του δρόμου), με αποτέλεσμα τη σύγκρουση με την εξ αντιθέτου κατευθύνσεως ερχόμενη μοτοσικλέτα.
- Βάσει του πρόχειρου σχεδιαγράμματος της σκηνής του δυστυχήματος, ετοιμάστηκε το σχέδιο επί κλίμακας 1:200 (ΕΓΓΡΑΦΟ Β). [III] ΜΗΤΡΩΟ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟΥ
- Ο ευπαίδευτος συνήγορος της Κατηγορούσας Αρχής ανέφερε ότι, ο Κατηγορούμενος είναι λευκού ποινικού μητρώου και βαρύνεται με 2 βαθμούς ποινής στην άδεια οδήγησης του. [IV]ΕΚΘΕΣΗ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΕΥΗΜΕΡΙΑΣ
- Κατόπιν οδηγιών του Δικαστηρίου, εξασφαλίστηκε έκθεση του Γραφείου Ευημερίας ημερ. 29/10/2025, αναφορικά με τις προσωπικές, οικογενειακές και οικονομικές περιστάσεις του Κατηγορούμενου. Στο περιεχόμενο της θα γίνει αναφορά, εκεί και όπου κρίνεται αναγκαίο, λαμβάνοντας υπόψη ότι, έχει υιοθετηθεί από τον ευπαίδευτο συνήγορο του Κατηγορούμενου [V] ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ/ΑΓΟΡΕΥΣΗ ΣΥΝΗΓΟΡΟΥ ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟΥ
- Ο ευπαίδευτος συνήγορος του Κατηγορούμενου αγόρευσε προφορικά εστιάζοντας στους ελαφρυντικούς παράγοντες σε σχέση με τις συνθήκες κάτω από τις οποίες επεσυνέβη η τροχαία σύγκρουση, τις προσωπικές περιστάσεις του Κατηγορούμενου και άλλους μετριαστικούς λόγους, τους οποίους καλεί το Δικαστήριο να λάβει υπόψη πριν την επιβολή ποινής.
- Επεσήμανε ότι, δεν υπάρχει οποιαδήποτε σήμανση στο οδόστρωμα ή οποιοδήποτε σήμα τροχαίας που να υποδεικνύει ότι, ο δρόμος στενεύει, δεν υπάρχει διαχωριστική γραμμή επί του οδοστρώματος και ο δρόμος συνεχίζει να έχει την ίδια μορφή 3 χρόνια μετά.
- Επειδή, πέραν του ασφάλτινου δρόμου, υπάρχει χωμάτινη προέκταση, δημιουργείται η εντύπωση ότι, ο δρόμος είναι πιο πλατύς, αφού είθισται τα οχήματα που έχουν νότια πορεία να καταλαμβάνουν μέρος της χωμάτινης προέκτασης για να συνεχίσουν την πορεία τους, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν ταυτόχρονα οχήματα που κινούνται εξ αντιθέτου με βόρεια κατεύθυνση και με τον τρόπο που είναι διαμορφωμένος ο δρόμος, μέχρι και σήμερα, ξεγελά τους οδηγούς ως προς το πλάτος της λωρίδας εντός της οποίας έχει περιθώριο να κινηθεί ένα όχημα.
- Παρουσίασε ενώπιον του Δικαστηρίου πλάνα που λήφθησαν από το επίδικο σημείο της σύγκρουσης μερικές ημέρες μετά την θανατηφόρα τροχαία σύγκρουση (usb, ΕΓΓΡΑΦΟ ΣΤ), θέλοντας να καταδείξει την διαμόρφωση του δρόμου και τον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούν τον δρόμο οχήματα που κινούνται με βόρεια κατεύθυνση, έχοντας υπόψη το δέντρο δυτικότερα του δρόμου (που φαίνεται και στο σχέδιο επί κλίμακας - ΕΓΓΡΑΦΟ Β), υποστηρίζοντας έτσι ότι, είναι σχεδόν αδύνατο να μην κινηθεί κανείς προς το κέντρο του δρόμου, στο σημείο που δημιουργείται αριστερή στροφή.
- Είναι η θέση του ότι, η αμέλεια του Κατηγορούμενου είναι μικρού βαθμού, έχοντας κατά νουν τις συνθήκες που επεσυνέβη η σύγκρουση και τη φύση του δρόμου, χωρίς να αναιρεί τις τραγικές συνέπειες της σύγκρουσης που επέφεραν το θάνατο του θύματος, το οποίο πλήρωσε με τη ζωή του την δική του οδηγική συμπεριφορά. Στον βαθμό όμως που ο ίδιος ο Κατηγορούμενος ευθύνεται, απολογείται.
- Η επίδικη οδός είναι γνωστή στον Κατηγορούμενο, αφού πλησίον ευρίσκεται η κατοικία του και η χρήση του εν λόγω δρόμου επί καθημερινής βάσης επιβαρύνει τη ψυχολογική του κατάσταση. Αν και πέρασε από το μυαλό του Κατηγορούμενου να αλλάξει σπίτι για να μην αναγκάζεται να χρησιμοποιεί τον εν λόγω δρόμο καθημερινά, αυτό δεν είναι εφικτό αφού είναι ενυπόθηκο και οι οικονομικές περιστάσεις τόσο του ιδίου, όσο και της οικογένειας του είναι δύσκολες.
- Η σύγκρουση με το θύμα ήταν μία τραγική στιγμή για τον ίδιο και την ανήλικη θυγατέρα του, που ήταν συνοδηγός στο αυτοκίνητο. Είναι ηλικίας σήμερα 40 χρονών, ουδέποτε έχει παραβεί τον Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας, ήταν πάντα ένας σωστός οδηγός, είναι δε επαγγελματίας οδηγός και η ζήση αυτού και της οικογένειας του εξαρτάται από την ίδια την άδεια οδήγησης του. Από μικρή ηλικία προσπάθησε να στηρίξει την οικογένεια του και σήμερα κάνει δύο δουλειές για να μπορέσει να αντεπεξέλθει στις υποχρεώσεις του. Σπούδασε με δικά του έξοδα και έχει χρέη. Η σύζυγός του πρόσφατα εξηύρε εργασία.
- Σε σχέση με την άδεια οδήγησης του Κατηγορούμενου, είναι η θέση του συνηγόρου του ότι, τυχόν αποστέρηση της θα οδηγήσει σε απώλεια εργασίας και εισοδήματος, που είναι σημαντικό για τον ίδιο και την οικογένεια του, αφού για να ανταποκριθεί στα οικογενειακά βάρη, αναγκάστηκε να βρει δεύτερη εργασία για τα Σαββατοκύριακα. Κατά τη διάρκεια της ημέρας εργάζεται ως μηχανοδηγός / χειριστής μηχανημάτων σε εταιρεία με έδρα το Λιμάνι Λεμεσού (ΕΓΓΡΑΦΟ Ζ) και κάθε Σάββατο και Κυριακή εργάζεται σε νυκτερινό κέντρο μεταξύ των ωρών 1800 και 0500 (ΕΓΓΡΑΦΟ Η). Πέραν από την αναγκαιότητα της άδειας οδήγησης για σκοπούς εργασίας, προσκόμισε ιατρική βεβαίωση που αφορά την μητέρα του, η οποία αντιμετωπίζει σιδηροπαινική αναιμία και όταν της χορηγείται ενέσιμο σίδηρο με ορό, η μεταφορά της συνήθως γίνεται από τον Κατηγορούμενο (ΕΓΓΡΑΦΟ Θ). Επίσης, καθημερινά μεταφέρει τα δύο ανήλικα τέκνα του στο σχολείο, λόγω της πρόσφατης εργασίας που εξηύρε η σύζυγός του.
- Ενόψει αυτών, εισηγείται ότι, πληρούνται οι προϋποθέσεις ώστε να θεωρηθούν εξαιρετικές οι περιστάσεις του Κατηγορούμενου, έχοντας κατά νουν τις συνθήκες τέλεσης του αδικήματος, την μειωμένη αμέλεια του και τις οικογενειακές του περιστάσεις, ώστε να μην αποστερηθεί της άδειας του.
- Καταληκτικά, απολογείται τόσο ενώπιον του Δικαστηρίου, όσο και προς την οικογένεια του θύματος. [VI]ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Το αδίκημα της κατηγορίας ερείδεται επί του άρθρου 8.1.(γ) του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Τροχαίας Κινήσεως Νόμου του 1972 (Ν. 86/1972), το οποίο έχει ως ακολούθως: Αμελής οδήγηση 8.-1(γ) (γ) Οποιοσδήποτε οδηγεί μηχανοκίνητο όχημα σε οποιανδήποτε οδό χωρίς να καταβάλλει την προσήκουσα επιμέλεια και προσοχή ή χωρίς να επιδεικνύει εύλογη μέριμνα για άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν την οδό, και προκαλεί σωματική βλάβη είναι ένοχος αδικήματος και, σε περίπτωση καταδίκης του υπόκειται σε ποινή φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα δύο
(2)έτη ή/και σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις έξι χιλιάδες ευρώ (€6.000). Σύμφωνα με το Άρθρο 19 του Ν. 86/1972, το Δικαστήριο έχει διακριτική ευχέρεια να αποστερήσει από καταδικασθέντα την ικανότητα του να κατέχει και να λαμβάνει άδεια οδήγησης μηχανοκινήτου οχήματος για περίοδο που δεν υπερβαίνει τους τρεις μήνες. Περαιτέρω, προνοείται βάσει του Άρθρου 20Α.
(2).10. του Ν. 86/1972, επιβολή μεταξύ 3 και 6 βαθμών ποινής. Στην απόφαση Σιλβέστρου ν. Αστυνομίας
(1996)2 ΑΑΔ 151 λέχθηκε ότι, το αδίκημα της αμελούς οδήγησης θεμελιώνεται με την έλλειψη της προσήκουσας προσοχής, η οποία προσμετράται με το μέτρο του μέσου συνετού και σώφρονα οδηγού. Το καθήκον για επιμέλεια συναρτάται με τα γεγονότα της κάθε υπόθεσης και το καθήκον για λήψη εξαιρετικά αποτρεπτικών μέτρων γεννάται όταν εκδηλωθεί κίνδυνος στο δρόμο για την αποφυγή του οποίου ο συνετός οδηγός έπρεπε να ενεργήσει. Τα ίδια τονίστηκαν και σε άλλες υποθέσεις όπως, Σάββα Γεώργιος ν. Αστυνομίας
(1998)2 ΑΑΔ 391 και Χριστοδούλου ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση 7/2019, 20/1/2020, ECLI:CY:AD:2020:B25. Στην Αναστάσης Παύλου ν. Αστυνομίας
(1998)2 ΑΑΔ 68, ειπώθηκαν τα ακόλουθα: «Η οδήγηση εξυπακούει την εξάσκηση προσήκουσας προσοχής. Το ερώτημα που εγείρεται σε περιπτώσεις αμελούς οδήγησης, κατά παράβαση του άρθρου 8 του Νόμου 86/72, είναι κατά πόσο ο οδηγός εκπλήρωσε την υποχρέωση εξάσκησης λογικής φροντίδας και προσοχής για άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν το δρόμο. Το κριτήριο που εφαρμόζεται σε μια τέτοια περίπτωση είναι αντικειμενικό και οι παράμετροί του αναφέρονται στη συμπεριφορά ενός συνετού και σώφρονα και όχι του τέλειου οδηγού. (Ίδε Παναγιώτου v. Αστυνομίας
(1982)1 Α.Α.Δ. 585, Σωκράτους v. Αστυνομίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 1 και Βασιλείου v. Αστυνομίας
(1994)2 Α.Α.Δ. 202)». Το καθήκον φροντίδας και μέριμνας (duty of care) οφείλεται σε κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού. Όπως αναφέρεται στην Σωκράτης Σωκράτους ν. Αστυνομίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 1: «Η αμέλεια σύγκειται στην παράλειψη εκπληρώσεως του καθήκοντος μέριμνας και φροντίδας για την ασφάλεια άλλων προσώπων που χρησιμοποιούν το δρόμο. Το καθήκον φροντίδας και μέριμνας (duty of care) οφείλεται σε κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού· τον γείτονα, όπως επιγραμματικά αναφέρεται στην απόφαση του Λόρδου Atkin στην υπόθεση Donoghue v. Stevenson [1932] A.C. 562. Τα συστατικά στοιχεία της αμέλειας είναι τα ίδια στο αστικό* και ποινικό δίκαιο** ό,τι διαφέρει είναι το βάρος της αποδείξεως. Το απρόσωπα προσδιοριζόμενο καθήκον προς κάθε ένα που είναι λογικά δυνατό να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού, συγκεκριμενοποιείται στα πλαίσια των γεγονότων της υποθέσεως για να αποφασισθεί - (α) η φύση του καθήκοντος και (β) όπου διαπιστώνεται η ύπαρξη του, κατά πόσον ο οδηγός το έχει εκπληρώσει. Το κριτήριο για τη διαπίστωση αμέλειας είναι αντικειμενικό, και μέτρο ο προσεκτικός και όχι ο τέλειος οδηγός. Τέλος, η πρόβλεψη συναρτάται με τις κοινές εμπειρίες και τη λογική συνέπεια. * [Βλ. μεταξύ άλλων, ΒΑΚΑΝΑΣ ν. ΘΩΜΑ & ΑΛΛΟΥ
(1982)1 Α.Α.Δ. 530. ΑΔΑΜΗΣ & ΑΛΛΟΣ ν. ΗΡΑΚΛΕΟΥΣ
(1982)1 Α.Α.Δ. 746. ΠΟΛΥΚΑΡΠΟΥ & ΑΛΛΟΣ ν. ΑΔΑΜΟΥ
(1988)1 Α.Α.Δ. 727], ** [Βλ. μεταξύ άλλων, ΤΡΙΦΤΑΡΙΔΗΣ ν. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ
(1968)2 Α.Δ.Δ., 140. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ ν. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ
(1982)2 Α.Α.Δ. 134. ΝΕΟΦΥΤΟΥ ν. ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ
(1983)2 Α.Α.Δ. 136].» Όπως προκύπτει από την σχετική νομολογία, ένας οδηγός έχει πάντοτε και κάτω από όλες τις περιστάσεις, καθήκον τήρησης δέουσας παρατηρητικότητας [Κωνσταντίνου ν. Κατσούρη
(1975)1 C.L.R. 188]. Η αμέλεια είναι συνυφασμένη με το χρόνο, τόπο και άλλες συνθήκες. Παράλειψη να δει κανείς ό,τι είναι ορατό αποτελεί αμέλεια [Νικολαΐδης ν. Οικονομίδης
(1963)2 C.L.R. 78]. Επίσης, όταν η πιθανότητα κινδύνου είναι εύλογα αντιληπτή, τότε η παράλειψη προφύλαξης συνιστά αμέλεια [Αργυρού ν. Αστυνομίας
(2002)2 ΑΑΔ 378]. Παράλληλα με τα πιο πάνω, τονίζεται ότι, σύμφωνα με την Λουκά v Αστυνομίας, Ποινική Έφεση 187/2018, ημερ. 18/9/2019, ECLI:CY:AD:2019:B375, σε ποινική υπόθεση, έστω και μικρού βαθμού αμέλεια είναι αρκετή για να οδηγήσει σε καταδίκη. Σε αδικήματα που εξετάζονται υπό το πρίσμα του άρθρου 8 του Ν. 86/1972, η ύπαρξη λανθασμένης ενέργειας, η οποία άπτεται της οδήγησης χωρίς τη δέουσα επιμέλεια και φροντίδα, δεν εξομοιώνεται με τον βαθμό σφάλματος στην οποία εμπεριέχεται συμπεριφορά ή παράλειψη αλόγιστης, απερίσκεπτης και επικίνδυνης οδήγησης, όπως διαλαμβάνει το άρθρο 210 του ΠΚ. Αμέλεια του άλλου εμπλεκομένου (στην προκειμένη του θύματος) δεν εξουδετερώνει αφ' εαυτής την αμέλεια κατηγορούμενου, εάν διαπιστωθεί από το Δικαστήριο, πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας, ότι ο κατηγορούμενος φέρει, έστω και κάποια, ευθύνη για την πρόκληση του δυστυχήματος. Αυτό που εξετάζεται είναι η οδική συμπεριφορά του κατηγορουμένου και σε αυτή αναζητείται τυχόν ποινική ευθύνη του [βλ. σχόλια του Δ. Βασιλειάδη στην Triftarides v. Police
(1968)2 CLR 140,144 - 145[1] και στην Varnakkides v. Police
(1962)2 CLR 1,3[2] κατ' αναλογία].
- Πέραν από την σοβαρότητα, όπως αυτή προκύπτει από τις προβλεπόμενες στο νόμο ποινές, πρέπει να τονιστεί ότι, αδικήματα τα οποία σχετίζονται με την οδική ασφάλεια έχουν καταστεί δεσπόζοντα και αποτελούν μεγάλο κίνδυνο για κάθε άνθρωπο που κυκλοφορεί στους δρόμους και αυτή τούτη την ανθρώπινη ζωή (Τουμάζου ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση 166/2016, ημερ. 5.10.2018), ECLI:CY:AD:2018:B
- Ειδικότερα, το αδίκημα της αμελούς οδήγησης παρουσιάζεται με ανησυχητική συχνότητα ενώπιον του Δικαστηρίου, κάτι που δημιουργεί την ανάγκη για επιβολή αποτρεπτικών ποινών. Στην υπόθεση Μενελάου ν. Αστυνομίας
(1998)2 ΑΑΔ 232 λέχθηκαν τα εξής: «Τα τροχαία δυστυχήματα έχουν προσλάβει ανησυχητικές διαστάσεις, διαπίστωση που άπτεται τόσο της επιλογής των τιμωρητικών μέσων, όσο και του ύψους της ποινής, μέσα στο πλαίσιο που επιλέγεται. Τα οδικά δυστυχήματα έχουν αποβεί χαίνουσα πληγή για την κυπριακή κοινωνία. Οι απώλειες σε ανθρώπινες ζωές, τραυματισμούς και υλική ζημιά είναι τεράστιες. Δεν μπορεί το Δικαστήριο να αδιαφορήσει μπροστά στο καταστροφικό αυτό φαινόμενο. Αυτό επιβάλλει το καθήκον του Δικαστηρίου για την αποτελεσματική εφαρμογή του νόμου, που έχει ως λόγο την καθήλωση μέσω της τιμωρίας, της παράνομης συμπεριφοράς, που στην περίπτωση της οδικής αμέλειας χαρακτηρίζει ο έντονος αντικοινωνικός χαρακτήρας.» Δυστυχώς, η πιο πάνω διαπίστωση, στην οποία προέβη το Ανώτατο Δικαστήριο, είναι επίκαιρη μέχρι και σήμερα. Έχει νομολογηθεί ότι, η σοβαρότητα που προσδίδεται στο αδίκημα από τον Νομοθέτη, όπως προσδιορίζεται από το ανώτατο όριο ποινής, συνιστά έναν από τους παράγοντες που συνθέτουν την σοβαρότητα του αδικήματος. Το στοιχείο αυτό λαμβάνεται υπόψη στην επιμέτρηση της ποινής και συνεκτιμάται με τα γεγονότα της υπόθεσης, τόσο για την επιλογή του είδους της ποινής, όσο και για τον καθορισμό της έκτασής της [Δημοκρατία ν. Κυριάκου
(1990)2 ΑΑΔ 264]. Όπως τέθηκε στην υπόθεση Λεβέντης ν. Αστυνομίας
(1999)2 ΑΑΔ 632: «το μέγιστο ύψος της ποινής που προβλέπεται από τον Νόμο είναι η βάση από την οποία ξεκινά το Δικαστήριο για να επιμετρήσει την ποινή». Ακόμη όμως και στις υποθέσεις εκείνες που άπτονται της αλόγιστης, απερίσκεπτης ή επικίνδυνης συμπεριφοράς δυνάμει του άρθρου 210 του Π.Κ. είναι νομολογημένο ότι, στις περιπτώσεις που το ατύχημα οφείλεται σε στιγμιαία αβλεψία ή απροσεξία και ο κατηγορούμενος έχει λευκό ποινικό μητρώο, η ποινή περιορίζεται σε χρηματική και στέρηση της άδειας οδηγού, η έκταση της οποίας είναι ανάλογη με τις ειδικές συνθήκες της κάθε υπόθεσης, εκτός εάν υπάρχουν ειδικοί λόγοι για να μην επιβληθεί στέρηση της άδειας. Τα γεγονότα της υπόθεσης, σε συνδυασμό με την ανάγκη για αποτελεσματική εφαρμογή του νόμου, αποτελούν, σε συνάρτηση με τις προσωπικές συνθήκες του Κατηγορούμενου, την αναλλοίωτη αρχή δικαίου που διέπει τον καθορισμό της ποινής. [VII] ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΛΗΞΗ Στο στάδιο της επιμέτρησης της ποινής, το πρώτιστο καθήκον του Δικαστηρίου είναι η εξυπηρέτηση του δημοσίου συμφέροντος, στόχος που επιτυγχάνεται μόνο με την αποτελεσματική εφαρμογή του Νόμου (Sentencing in Cyprus[3], και Republic ν. Georghiou[4]). Αποτελεί αξίωμα ότι, η ανάγκη για αυστηρή αντιμετώπιση δεν μειώνει την παράλληλη ανάγκη εξατομίκευσης της ποινής σε κάθε συγκεκριμένη περίπτωση, ώστε αυτή να αρμόζει στις συνθήκες του παραβάτη και να προσιδιάζει στην προσωπικότητά του. Όπως χαρακτηριστικά λέχθηκε στην υπόθεση Φιλίππου ν. Αστυνομίας
(1989)2 ΑΑΔ 245, ακόμα και όταν υπάρχει ανάγκη επιβολής αποτρεπτικής ποινής, τούτο σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει ότι, ατονεί το καθήκον εξατομίκευσής της. Το Δικαστήριο, κατά την επιμέτρηση της ποινής, λαμβάνει υπόψη ένα ευρύ φάσμα παραγόντων. Πρόκειται για διεργασία στην οποία το Δικαστήριο διατηρεί κατ' εξοχήν διακριτική ευχέρεια, έχοντας ταυτόχρονα υποχρέωση να επιδεικνύει τη μεγαλύτερη δυνατή προσοχή. Η εξισορρόπηση είναι έργο λεπτό και δύσκολο (Sentencing in Cyprus[5]). Με βάση τα όσα έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου, διαπιστώνεται ότι, ο Κατηγορούμενος εκινείτο με χαμηλή ταχύτητα (30 ΧΑΩ), ακινητοποίησε το αυτοκίνητο 3-4 μέτρα από το σημείο σύγκρουσης και οδηγούσε σε δρόμο που το πλάτος του στένευε από 7.5 μ. σε 5.3 μ. (στο σημείο Χ) στο σημείο που δημιουργείται αριστερή στροφή, χωρίς να υπάρχει σήμανση στο δρόμο περί τούτου ή διαγράμμιση, ώστε να ξεχωρίζουν οι δύο λωρίδες κυκλοφορίας. Τη στιγμή της σύγκρουσης, το αυτοκίνητο ήταν 0.95 μ. ανατολικότερα (δεξιότερα) του κέντρου του δρόμου (νοητή διαχωριστική γραμμή) και το σημείο πρώτης επαφής ήταν το μπροστινό δεξιό μέρος του αυτοκινήτου. Ο δρόμος στην περιοχή που έγινε η σύγκρουση ήταν σκοτεινός, χωρίς οδικό φωτισμό και η μοτοσικλέτα του θύματος εκινείτο με ανασηκωμένο τον ένα τροχό, με αποτέλεσμα να μην είναι ορατή, η δε εμβέλεια ορατότητας του Κατηγορούμενου, έχοντας αναμμένα τα φώτα πορείας στη χαμηλή σκάλα, ήταν 33 μ. Σύμφωνα με τα γεγονότα, τα φώτα πορείας του Κατηγορούμενου ήταν ορατά από την πορεία που είχε το θύμα. Σύμφωνα όμως με τον έλεγχο ορατότητας της μοτοσικλέτας σε σχέση με την πορεία που είχε ο Κατηγορούμενος η μοτοσικλέτα δεν ήταν ορατή σε απόσταση 50 μ. (ίδε φωτογραφίες 212 και 213, όπου το τριγωνικό φως από μακριά δεν είναι ευδιάκριτο από τί προέρχεται). Από τις επιτόπιες εξετάσεις της Αστυνομίας διαπιστώθηκε ότι ένας οδηγός, εισερχόμενος στην αριστερή στροφή της επίδικης οδού, συνεχίζει να κινείται ως εάν το πλάτος του οδοστρώματος παραμένει στα 7,3 μ., παρότι στο σημείο αυτό μειώνεται σε 5,3 μ. Η εσφαλμένη αυτή πορεία οφείλεται στη χωμάτινη προέκταση που υπάρχει στο ανατολικό άκρο του δρόμου, η οποία δημιουργεί στον οδηγό την εντύπωση συνέχειας του οδοστρώματος και ότι, παραμένει εντός της λωρίδας κυκλοφορίας του. Η ποινική ευθύνη του Κατηγορούμενου έγκειται ακριβώς στο γεγονός αυτό, ότι λανθασμένα εκτίμησε ότι, βρισκόταν εντός της δικής του λωρίδας κυκλοφορίας, ενώ το όχημα του ευρισκόταν 0.95 εκ. εντός της εξ αντιθέτου κατευθύνσεως λωρίδας κυκλοφορίας, είναι δε δρόμος που χρησιμοποιεί επί καθημερινής βάσης και γνωρίζει πολύ καλά, αφού πλησίον του σημείου σύγκρουσης ευρίσκεται το σπίτι του. Το σφάλμα του Κατηγορούμενου όμως δεν συνδυάζεται με άλλο επιβαρυντικό παράγοντα ή άλλη τροχαία παράβαση (π.χ. οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλης, χρήση κινητού τηλεφώνου, παραβίαση κανονισμών τροχαίας, κοκ), χωρίς αυτό να αναιρεί, βεβαίως, το γεγονός ότι, η λανθασμένη θέση του αυτοκινήτου εισερχόμενο στην αριστερή στροφή του δρόμου, σε συνδυασμό με την οδηγική συμπεριφορά του θύματος απέβησαν μοιραία, με τραγική συνεπεία την απώλεια μίας ανθρώπινης ζωής. Οι συνθήκες τέλεσης του συγκεκριμένου θανατηφόρου δυστυχήματος και η φύση της αμέλειας που επιδείχθηκε από τον Κατηγορούμενο, καταδεικνύουν ότι, πρόκειται για αμέλεια μικρού βαθμού, γεγονός που αντικατοπτρίζεται και στο ότι ο Κατηγορούμενος δεν αντιμετωπίζει κατηγορία δυνάμει του άρθρου 210 του Ποινικού Κώδικα, το οποίο προϋποθέτει επικίνδυνη, απερίσκεπτη ή αλόγιστη οδήγηση, αλλά την κατηγορία της αμελούς οδήγησης (άρθρο 8, Ν. 86/1972), που αποτελεί τον κατώτατο βαθμό ποινικά κολάσιμης αμέλειας.[6] Προχωρώ να εξετάσω τις προσωπικές, οικογενειακές, κοινωνικοοικονομικές και άλλες περιστάσεις του Κατηγορούμενου, με σκοπό τον προσδιορισμό του ύψους της ποινής που θα επιβληθεί. Κατά την επιβολή ποινής, λαμβάνω υπόψη μου την παραδοχή του Κατηγορούμενου, η οποία ήταν σχετικά άμεση (εντός 6 μηνών από την πρώτη εμφάνιση)[7] και δεικνύει με απτό και έμπρακτο τρόπο την μεταμέλειά του. Όπως τονίστηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο στην υπόθεση Ανδρέου ν. Δημοκρατίας «[.] η παραδοχή είναι ο μόνος απτός τρόπος για να "μεταφερθεί" στο Δικαστήριο η μεταμέλεια ενός κατηγορουμένου και γι' αυτό το λόγο έχει δεσπόζουσα σημασία στην επιμέτρηση της ποινής.»[8] Η παραδοχή, επίσης, έχει περισώσει πολύτιμο χρόνο του Δικαστηρίου. Συμφώνως της πάγιας νομολογίας η παραδοχή αποτελεί ένδειξη έμπρακτης μεταμέλειας, δικαιολογώντας ανάλογη έκπτωση στην ποινή (Χαρτούπαλλος v. Δημοκρατίας[9]). Το λευκό ποινικό μητρώο του Κατηγορούμενου και το γεγονός ότι, αν και επαγγελματίας οδηγός με καθημερινή χρήση του οδικού δικτύου, η άδεια οδήγησής του δεν βαρύνεται με βαθμούς ποινής, όντας στην ηλικία των 38 ετών, με οδηγεί στο συμπέρασμα ότι, διάγει μίαν, κατά τα άλλα, αψεγάδιαστη οδηγική πορεία και το παρόν ήταν -πράγματι- ένα ατυχές περιστατικό. Μέσα από την ίδια τη νομολογία, καταδεικνύεται πως, όταν ένας πολίτης είναι νομοταγής, λαμβάνεται υπόψη ως μετριαστικός παράγοντας. Στην απόφαση Νίκος Χ'' Ιωάννου ν. Αστυνομίας,[10] όπου αφορούσε θανατηφόρο τροχαίο δυστύχημα, το Εφετείο ανέτρεψε την πρωτόδικα επιβληθείσα ποινή φυλάκισης 2 μηνών, με ποινή προστίμου Λ.Κ.£1000=, αναφέροντας και τα εξής επί του προκειμένου. «Στα πιο πάνω πρέπει να προστεθεί ότι, όπως παρατήρησε και η ευπαίδευτη Δικαστής, ο Εφεσείων, στα 50 χρόνια του, δεν έχει άλλως πως απασχολήσει τα Δικαστήρια και παρουσιάζει την εικόνα ενός καθ' όλα νομοταγούς και κοινωνικά σωστού πολίτη. Ο παράγων αυτός λαμβάνεται υπ' όψη και σε συνδυασμό με τα πιο πάνω, προσθέτει έρεισμα στην έφεση, ώστε η σημασία του να πρέπει να αντανακλάται δεόντως στην ποινή». [Έμφαση και υπογράμμιση δική μου] Η συντρέχουσα ευθύνη του θύματος για την πρόκληση του δυστυχήματος, η οποία συνέτεινε σε μεγάλο βαθμό -ενόψει του ότι, οδηγούσε με ανασηκωμένο τον ένα τροχό (κοινώς «σούζα»), με αποτέλεσμα η μοτοσικλέτα να μην είναι ορατή, καθ' ον χρόνο δεν υπήρχε οδικός φωτισμός και επικρατούσε σκοτάδι στο σημείο, χωρίς πινακίδες εγγραφής και χωρίς να καλύπτεται από πιστοποιητικό ασφάλισης κινδύνου έναντι τρίτου μέρους-, δεν εξουδετερώνει την μικρή, έστω, ποινική ευθύνη του Κατηγορούμενου,[11] συνιστά όμως ουσιώδη ελαφρυντικό παράγοντα [βλ. Sentencing in Cyprus, 2nd ed, G. M. Pikis, σελ. 235 με αναφορά στην Diran Der Avedisian v. Ρ
(1969)2 CLR 57]. Η οδηγική συμπεριφορά του θύματος πριν τη σύγκρουση είναι παράγοντας που λαμβάνονται υπόψη. Εάν και το θύμα οδηγούσε συνετά και είχε επόπτευση του δρόμου, το ατύχημα ενδεχομένως να μπορούσε να αποφευχθεί, με τη λήψη κατάλληλων μέτρων. Σε ό,τι αφορά τις προσωπικές του περιστάσεις και σύμφωνα με την έκθεση του Γραφείου Ευημερίας, ο Κατηγορούμενος προέρχεται από χαμηλής κοινωνικοοικονομικής κατάστασης οικογένεια, έχει δύο μεγαλύτερα[12] αδέλφια και την εν ζωή μητέρα του - χαμηλοσυνταξιούχα - ηλικίας 77 ετών. Ο ίδιος είναι πατέρας δύο τέκνων (11 ετών και 12 μηνών αντίστοιχα), εργάζεται ως μηχανοδηγός στο Λιμάνι Λεμεσού από τον Ιανουάριο του 2025 με μηνιαίο εισόδημα πέριξ των €1.500=, ενώ η σύζυγός του άρχισε εργασία στις 27/10/2025 με μηνιαίο μισθό €2.000=. Διαμένει με την οικογένεια του σε ιδιόκτητη ενυπόθηκη κατοικία, για την οποία υπάρχει στεγαστικό δάνειο €145.000= (καταβάλλεται δόση €900= μηνιαίως). Έχει διαγνωστεί με κληρονομική πίεση και λαμβάνει φαρμακευτική αγωγή, ενώ συνεργάστηκε με ψυχολόγο στο παρελθόν, λόγω άγχους που παρουσίασε, ένεκα του υπό κρίση περιστατικού. Λαμβάνεται υπόψη ότι, ο Κατηγορούμενος στην προσπάθεια του να βελτιώσει τις οικονομικές συνθήκες της οικογένειας του, εργάζεται με μερική απασχόληση τα Σαββατοκύριακα. Καταληκτικά, δεν διαλανθάνει της προσοχής μου ως αντικειμενικό γεγονός ότι, το Δικαστήριο καλείται να επιβάλει ποινή μετά από πάροδο 3 ετών από την τέλεση του αδικήματος. Παρά το γεγονός ότι, η διερεύνηση φαίνεται να ολοκληρώθηκε σε σύντομο χρόνο από την διάπραξη του αδικήματος, η υπόθεση καταχωρήθηκε τον Φεβρουάριο του 2025 και δεν διαπιστώνεται οποιαδήποτε καθυστέρηση στη διαδικασία ενώπιον του Δικαστηρίου. Εντούτοις, η βαρύτητα που αποδίδεται στον χρόνο που παρήλθε δεν είναι δραστικός, αφού στην προκείμενη περίπτωση, δεν έχουν τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου οποιαδήποτε στοιχεία, που να καταδεικνύουν ότι, επήλθε οποιαδήποτε δραματική αλλαγή στις προσωπικές συνθήκες του Κατηγορούμενου, πέραν της απόκτησης του δεύτερου τέκνου του και της αλλαγής στην εργασία του. Αναφορικά με το ζήτημα της άδειας οδήγησης, κάθε οδηγός πρέπει να αντιληφθεί ότι, η άδεια οδήγησης, έστω κι αν συναρτάται με τις καθημερινές ασχολίες κάποιου ανθρώπου, δεν αποτελεί σύμφυτο δικαίωμα, αλλά επίκτητο. Παραχωρείται υπό μια βασική διαλυτική αίρεση, ότι θα τυγχάνει σεβασμού με την απόλυτη συμμόρφωση προς τους κανόνες οδικής συμπεριφοράς [Σαρίδης v. Αστυνομίας
(1991)2 Α.Α.Δ. 465]. Η ποινή της στέρησης της άδειας οδήγησης επαφίεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου και αποτελεί μέρος της συνολικής ποινής [Ελευθερίου v. Αστυνομίας
(1992)2 Α.Α.Δ. 300]. Η διάρκειά της θα πρέπει να είναι σε συνάρτηση με τις υπόλοιπες ποινές που επιβάλλονται [Ευθυμίου v. Αστυνομίας
(1989)2 Α.Α.Δ. 327, Kiamil v. Αστυνομίας
(1974)2 Α.Α.Δ. 16]. Στη Χριστάκης Ανθίας ν. Αστυνομίας, Ποινική Έφεση αρ. 107/2022, ημερ. 05/07/2022, το Ανώτατο Δικαστήριο ανέφερε τα εξής αναφορικά με το ζήτημα της στέρησης της άδειας οδήγησης: «Είναι πάγια νομολογημένο ότι, η ποινή της στέρησης της άδειας οδηγού βρίσκεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, αποτελεί μέρος της συνολικής ποινής και πρέπει να δικαιολογείται με βάση τις αρχές που διέπουν την επιμέτρηση της ποινής. Τόσο τα γεγονότα που προσδιορίζουν τη σοβαρότητα του αδικήματος, όσο και οι προσωπικές συνθήκες του παραβάτη πρέπει να λαμβάνονται υπόψη για να διαπιστωθεί αν δικαιολογείται η αποστέρηση της άδειας και η χρονική διάρκεια της αποστέρησης (Ελευθερίου ν. Αστυνομίας
(1992)2 Α.Α.Δ. 300 και Πουλλής ν. Αστυνομίας
(2002)2 Α.Α.Δ. 57).» 65. Λαμβάνοντας υπόψη τις ιδιάζουσες περιστάσεις του συμβάντος, καθώς και το γεγονός ότι, η αμέλεια του Κατηγορούμενου περιορίζεται αποκλειστικά στην κατάληψη μέρους της αντίθετης λωρίδας κυκλοφορίας - η οποία λόγω και της διαμόρφωσης του δρόμου δεν ήταν τέτοιου βαθμού, ώστε να καταδεικνύει σοβαρού βαθμού αμέλεια - σε συνδυασμό με τις προσωπικές και οικογενειακές περιστάσεις του, όπως αυτές έχουν εκτεθεί ανωτέρω, κρίνω ότι, δεν ενδείκνυται η επιβολή ποινής φυλάκισης. Η αρμόζουσα υπό τις περιστάσεις, δίκαιη και ανάλογη, ποινή είναι η χρηματική. Ο Κατηγορούμενος παραδέχθηκε κατηγορία που του καταλογίζει ως συνέπεια της αμέλειας τον τραυματισμό και αυτό δεν μπορεί να αγνοηθεί. Έχοντας υπόψη ότι, ο Κατηγορούμενος είναι επαγγελματίας μηχανοδηγός και η άδεια οδήγησης του είναι άρρηκτα συνυφασμένη με την επαγγελματική ιδιότητα του και συνακόλουθα τον βιοπορισμό της οικογένειας του, κρίνω ότι, παρέχουν στο Δικαστήριο τη δυνατότητα να ασκήσει τη διακριτική του ευχέρεια υπέρ της μη αποστέρησης της άδειας οδήγησης του για οποιοδήποτε χρονικό διάστημα. Για του λόγους που έχω εξηγήσει ανωτέρω, επιβάλλεται στον Κατηγορούμενο χρηματική ποινή ύψους €3.000= πλέον 4 βαθμοί ποινής, οι οποίοι να σημειωθούν στην άδεια οδήγησής του. Η χρηματική ποινή να καταβληθεί εντός 6 μηνών από σήμερα. Προτού εγκαταλείψω την απόφαση μου θεωρώ σκόπιμο και τούτο ενόψει των τραγικών συνεπειών του δυστυχήματος, να επισημάνω ότι, ο επίδικος δρόμος χρήζει άμεσης και αναγκαίας βελτίωσης μη αποκλειόμενης και διαπλάτυνσης, καθώς και της τοποθέτησης του απαιτούμενου οδικού φωτισμού και σήμανσης, ούτως ώστε να αποφευχθούν στο μέλλον ανάλογα περιστατικά. (Υπ.) ......... Ε. Μιντή Οικονόμου ΠΡΟΣ. Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ [1] "Careless driving, when the subject of a prosecution is the main element of the offence charged; and must be positively established by the prosecution as part of the conduct of the accused, constituting the offence. Simultaneous negligence on the part of other persons concerned, cannot affect the question of the guilt of a careless driver. It can only affect the sentence to be imposed in case of conviction: The carelessness of the victim cannot affect the guilt or the innocence of the driver which must be found in his own conduct. The issue, which the Court has to decide is whether there is, or there is not,careless driving. The question whether, as a result, of careless driving there has been serious, trifling, or no injury at all, to another person is immaterial in a case of this kind." Υπογράμμιση του Δικαστηρίου. [2] "The case arises from the collision of two motor cars at a cross-road. Such a collision may give rise to civil claims and may also give rise to criminal liability.This court is not concerned with the way in which a civil court could look upon this same collision. The approach is different; and the consequences are different. In a criminal prosecution the position is that the driver who is negligent has a criminal liability regardless of the negligence of the other driver. If the collision is due to the negligence of the accused, either entirely or partly, his criminal liability is established, but not until then. The prosecution has to show criminal negligence beyond reasonable doubt; and to avoid confusion, the appropriate statute speaks of criminal liability for driving without due care and attention." Υπογράμμιση του Δικαστηρίου. [3] Γ.Μ. Πική, σελ. 3 [4] 22 C.L.R., 147 [5] Supra, σελ. 2, 5‑8 [6] Για την κατηγοριοποίηση της ποινικής αμέλειας που απαιτείται για διάφορα ποινικά αδικήματα εκτενής αναφορά με παραπομπή στη νομολογία γίνεται στη Μαυρομμάτης ν Αστυνομίας
(1996)2 ΑΑΔ
- [7] Ο Κατηγορούμενος καταχώρησε μη παραδοχή κατά την πρώτη εμφάνιση του ενώπιον του Δικαστηρίου στις 28/02/2025, και ορίστηκε για Ακρόαση (χωρίς μάρτυρες) την 30/05/
- Την ημέρα εκείνη επανορίστηκε για Ακρόαση και προγραμματίστηκε να ακουστεί σε 3 δικασίμους (11/09, 18/09 και 23/09). Την 11/09/2025 ο Κατηγορούμενος δήλωσε ότι, επιθυμεί να προβεί σε αλλαγή απάντησης και παραδέχθηκε την κατηγορία που αντιμετωπίζει, οπόταν και η υπόθεση ορίστηκε για Γεγονότα και Επιβολή Ποινής. [8] Ποινική Έφεση αρ. 163/2015, ημερ. 11/07/
- Βλέπε, επίσης, M.C.T. ν. Δημοκρατίας, Ποινική Έφεση αρ. 222/2020, ημερ. 14/10/2022, ECLI:CY:AD:2022:B
- [9]
(2002)2 Α.Α.Δ. 28. [10] Νίκος Χατζηιωάννου ν. Αστυνομίας
(2004)2 ΑΑΔ 453. [11] Triftarides v. Police
(1968)2 C.L.R. 140, Varnakides v. Police
(1962)2 C.L.R. 1. [12] Στην έκθεση του Γ.Ε. αναφέρεται ότι, λόγω χάσματος ηλικίας με τα αδέλφια του, δεν είχε ιδιαίτερες σχέσεις μαζί τους στην παιδική και εφηβική του ηλικία. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο