ΔΙΕΥΘΥΝΤΗ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΕΡΓΑΣΙΑΚΩΝ ΣΧΕΣΕΩΝ ν. I.M.K.A. QUALITY FARM LTD κ.α., Αρ. Υπόθεσης: 2498 / 2024, 13/1/2026

(1)και 20 του περί Προστασίας των Μισθών Νόμου του 2007, Ν. 35(Ι)/2007, ως έχει τροποποιηθεί (εφεξής «Νόμος») (κατηγορίες 1 - 162), 1.2 παράλειψης αντικατάστασης της ετήσιας άδειας με χρηματική αποζημίωση κατά τον τερματισμό απασχόλησης κατά παράβαση των άρθρων 8

(2)και 19 του περί της Οργάνωσης του Χρόνου Εργασίας Νόμου του 2002, Ν. 63(Ι)/2002, ως έχει τροποποιηθεί (εφεξής «Νόμος Χρόνου Εργασίας») (κατηγορίες 163 - 190), και 1.3 παράλειψης παρουσίασης αποδείξεων πληρωμής μισθών και ετήσιας άδειας οι οποίες είχαν ζητηθεί από αρμόδιο λειτουργό του Επαρχιακού Γραφείου Εργασιακών Σχέσεων, κατά παράβαση των άρθρων 2, 12, 17 και 20

(4)(γ) του Νόμου και των άρθρων 2, 8

(2), 20Δ

(1), 20ΣΤ(γ) και 20ΣΤ

(2)του Νόμου Χρόνου Εργασίας (κατηγορίες 191 - 196).

1. Η υπόθεση αφορά την παράλειψη καταβολής μισθών, ή μέρους του μισθού και χρηματική αποζημίωση για άδεια η οποία δεν είχε χρησιμοποιηθεί σε δεκατέσσερεις εργοδοτούμενους της Κατηγορούμενης (εφεξής «Παραπονούμενοι»). Όλοι οι Παραπονούμενοι κατάγονται από την Ινδία και είχαν έρθει στην Κύπρο για να εργαστούν στην κτηνοτροφική μονάδα της Κατηγορούμενης.
2. Οι κατηγορίες με αριθμούς 61 - 94 και 193 - 194 οι οποίες αφορούσαν τον παραπονούμενο Rahul Kumar αναστάλθηκαν από το την Κατηγορούσα Αρχή και επομένως οι Κατηγορούμενοι απαλλάχθηκαν από αυτές.
3. Σημειώνεται ότι ο Κατηγορούμενος 2 κατηγορείται υπό την ιδιότητα του ως διευθυντής της Κατηγορούμενης 1 ότι συγκατατέθηκε στην παράλειψη καταβολής μισθών και ότι παρακίνησε την Κατηγορούμενη 1 να μην καταβάλει στους Παραπονούμενους τους μισθούς τους και τη χρηματική τους αποζημίωση για άδεια μετά από τερματισμό της απασχόλησης τους. Β. ΠΑΡΑΔΕΚΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ
4. Τα ποσά τα οποία αναφέρονται στον κατάλογο στο Τεκμήριο 76 καθώς και στη δέσμη αποδείξεων η οποία κατατέθηκε ως Τεκμήριο 75 έχουν καταβληθεί στους Παραπονούμενους.
5. Το Τεκμήριο 29 το οποίο αποτελείται από πιστοποιητικό σύστασης της Κατηγορούμενης, πιστοποιητικό διεύθυνσης εγγεγραμμένου γραφείου, και πιστοποιητικό αξιωματούχων της Κατηγορούμενης έγινε παραδεκτό και ως προς την αλήθεια του περιεχομένου του. Δηλαδή, είναι παραδεκτό γεγονός ότι ο Κατηγορούμενος 2 είναι διευθυντής της Κατηγορούμενης
7. Τα προαναφερόμενα παραδεκτά γεγονότα αφού εγκρίθηκαν με βάση το άρθρο 19 του περί Αποδείξεως Νόμου, Κεφ. 9 καθίστανται ευρήματα του Δικαστηρίου.
8. Σημειώνω ότι δεν αμφισβητήθηκε ότι όλοι οι Παραπονούμενοι (ΜΚ2 - ΜΚ14) ήταν εργοδοτούμενοι στην Κατηγορούμενη
9. Γ. ΜΑΡΤΥΡΙΑ Η ΟΠΟΙΑ ΠΡΟΣΑΧΘΗΚΕ
10. Προς απόδειξη της υπόθεσης της Κατηγορούσα Αρχής κατέθεσαν δεκαπέντε μάρτυρες. Η ΜΚ1, κα Μαργαρίτα (Ρίτα) Χατζηκωνσταντίνου είναι Επιθεωρήτρια Εργασιακών Σχέσεων και ήταν μία εκ των προσώπων τα οποία διερεύνησαν τα παράπονα των Παραπονούμενων. Ο ΜΚ15, κος Άντης Αποστόλου είναι ο Διευθυντής του Τμήματος Εργασιακών Σχέσεων (εφεξής «ΤΕΣ» ή «Κατηγορούσα Αρχή») και η μαρτυρία του αφορούσε την εφαρμογή της Συλλογικής Σύμβασης στον τομέα της γεωργίας και κτηνοτροφίας και τους όρους εργοδότησης των εργατών από τρίτες χώρες στους εν λόγω τομείς.
11. Έδωσαν μαρτυρία επίσης δεκατρείς από τους δεκατέσσερεις Παραπονούμενους. Ο Rahul Kumar δεν προσήλθε στο Δικαστήριο για να δώσει μαρτυρία και οι κατηγορίες οι οποίες τον αφορούσαν αναστάλθηκαν ως έχει προαναφερθεί.
12. Αφού το Δικαστήριο με ενδιάμεση απόφαση του έκρινε ότι αποδείχθηκε επαρκώς εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον των Κατηγορούμενων, κλήθηκαν σε απολογία. Οι Κατηγορούμενοι τήρησαν το δικαίωμα της σιωπής. Κατατέθηκαν εκ συμφώνου διάφορα έγγραφα ως τεκμήρια, περιλαμβανομένων και των Τεκμήριων 75 και 76 σε σχέση με τις πληρωμές προς τους Παραπονούμενους και η υπόθεση ορίστηκε για τελικές αγορεύσεις.
13. Σημειώνω σε αυτό το στάδιο ότι το σύνολο της μαρτυρίας βρίσκεται καταγεγραμμένο στα πρακτικά της διαδικασίας, έχει τύχει προσεκτικής μελέτης και το έχω λάβει υπόψιν μου. Δεδομένου ότι οι αρχές οι οποίες διέπουν την αιτιολόγηση δικαστικών αποφάσεων δεν επιβάλλουν την επανάληψη του συνόλου της μαρτυρίας ή την αναφορά σε κάθε επιμέρους πτυχή αυτής, θα προσπαθήσω να περιοριστώ σε μια συνοπτική αναφορά στα ουσιώδη σημεία της μαρτυρίας εκάστου μάρτυρα.
14. Το δε περιεχόμενο των εμπεριστατωμένων και επιμελών αγορεύσεων των συνηγόρων των μερών έχει ληφθεί υπόψη και ειδική αναφορά σε επιχειρήματα τα οποία προβάλλονται γίνεται όπου αυτό κρίνεται σκόπιμο. Επισημαίνω, ωστόσο, ότι τα επιχειρήματα αμφότερων των πλευρών υπήρξαν, σε όλη τους την εμβέλεια, αντικείμενο σκέψης και προβληματισμού από το Δικαστήριο χωρίς να υπάρχει ανάγκη ειδικής επίκλησης τους. Η δραστικότητα ενός επιχειρήματος συναρτάται με την επίδραση την οποία μπορεί να έχει στη θεώρηση των επίδικων θεμάτων.[1] i. MK1 - Ρίτα Χατζηκωνσταντίνου
15. Η ΜΚ1 είναι Επιθεωρήτρια Εργασιακών Σχέσεων στο Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων Λάρνακας - Αμμοχώστου. Η ΜΚ1 μαζί με τον κ. Ανδρέα Λαού διερεύνησαν τα παράπονα των Παραπονούμενων και συνέταξαν την 76σέλιδη Γραπτή Δήλωση / Κατάθεση Λειτουργού η οποία κατατέθηκε ως Έγγραφο Α στο πλαίσιο της κυρίως εξέτασης της ΜΚ
17. Η ΜΚ1 εργάζεται στο ΤΕΣ από το
18. Τα κύρια της καθήκοντα περιλαμβάνουν τη διεξαγωγή επιθεωρήσεων για σκοπούς ελέγχου εφαρμογής της εργατικής νομοθεσίας, επιθεωρήσεις για αδήλωτη εργασία και παράνομη απασχόληση, διερεύνηση παραπόνων εργοδοτουμένων και παροχή συμβουλών σε εργοδότες και εργοδοτούμενους σε σχέση με την εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας. Εκτός από την μακρόχρονη εμπειρία της έχει παρακολουθήσει αριθμό σεμιναρίων στην Κύπρο και στην Ευρωπαϊκή Ένωση σε σχέση με την άσκηση των καθηκόντων της. Πριν από το 2007 εργαζόταν για 16 χρόνια ως λογίστρια σε ξενοδοχειακή μονάδα.
19. Στο Έγγραφο Α αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι: 16.1 Στις 08.02.2023 έλαβε χώρα επιχείρηση της Αστυνομίας σε συνεργασία με την Υπηρεσία Επιθεωρήσεων στο υποστατικό της Κατηγορούμενης όπου διέμεναν και εργάζονταν οι Παραπονούμενοι. Οι Παραπονούμενοι τέθηκαν υπό την προστασία του του Γραφείου Καταπολέμησης Εμπορίας Προσώπων της Αστυνομίας. 16.2 Στις 10.02.2023 υποβλήθηκαν δεκατέσσερα γραπτά παράπονα στην Αστυνομία από εργοδοτούμενους της Κατηγορούμενης. 16.3 Στις 20.02.2023 είχαν συνάντηση με τους Παραπονούμενους σε χώρο τον οποίο τους υπέδειξε η Αστυνομία. Οι Παραπονούμενοι ανέλυσαν τα παράπονα τους και έδωσαν σχετικές διευκρινίσεις. 16.4 Παρατίθενται για τον κάθε παραπονούμενο σχετικές πληροφορίες, περιλαμβανομένων των πότε ξεκίνησε να εργάζεται, συμφωνημένος μισθός, ποσά τα οποία έλαβε, ποσά τα οποία οφείλονται, το κατά πόσον έλαβε άδεια ανάπαυσης, πόσες μέρες την εβδομάδα εργαζόταν, ώρες εργασίας, το κατά πόσον αποζημιωνόταν για τις επιπλέον ώρες εργασίας και το κατά πόσον ο εργοδότης του του παρείχε διατροφή. 16.5 Τα γραπτά παράπονα των Παραπονούμενων κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 1 -
20. 16.6 Όλοι ανεξαιρέτως οι Παραπονούμενοι ανέφεραν ότι ο εργοδότης τους δεν τους παρείχε φαγητό και νερό, ότι εργάζονταν επτά μέρες την εβδομάδα, δεν πήραν ποτέ ρεπό ή άδεια ανάπαυσης. Σε κανέναν δεν είχε καταβληθεί ο μισθός Ιανουαρίου του 2023 ούτε και ο μισθός για τις ημέρες που εργάστηκαν κατά το Φεβρουάριο. Επιπρόσθετα, όλοι οι Παραπονούμενοι ανέφεραν ότι εργάζονταν περισσότερες από οκτώ ώρες την ημέρα. 16.7 Η ΜΚ1 αναφέρθηκε στις επικοινωνίες τις οποίες είχε με τον Κατηγορούμενο και τους δικηγόρους του. 16.8 Ως Τεκμήριο 15 κατατέθηκε επιστολή προς τους Κατηγορούμενους, με την οποία καλείτο ο Κατηγορούμενος 2 σε συνάντηση, στις 10.03.2023, για διερεύνηση των παραπόνων. Ζητήθηκε και η προσκόμιση εγγράφων σε σχέση με τους Παραπονούμενους όπως συμβόλαια εργασίας και αποδείξεις πληρωμής μισθών. 16.9 Αναφέρει ότι ο Κατηγορούμενος επικαλέστηκε λόγους υγείας και η συνάντηση εν τέλει πραγματοποιήθηκε στα γραφεία του ΤΕΣ στη Λάρνακα στις 12.04.2023 παρουσία του τότε δικηγόρου των Κατηγορούμενων. 16.10 Κατά τη συνάντηση, ο Κατηγορούμενος δεν απάντησε σε καμία από τις ερωτήσεις οι οποίες υποβλήθηκαν επικαλούμενος την έρευνα την οποία διεξάγει η Αστυνομία και το ότι αν ανέφερε οτιδήποτε θα μπορούσε να θεωρηθεί ως παρέμβαση στο έργο της Αστυνομίας. Παρέδωσε κατάθεση την οποία είχε παραδώσει και στην Αστυνομία (Τεκμήριο 18) καθώς και δήλωση την οποία συνέταξε και υπέγραψε (Τεκμήριο 19). Στο Τεκμήριο 19 ο Κατηγορούμενος προβάλλει διάφορους ισχυρισμούς τόσο γενικούς για όλους τους εργοδοτούμενους όσο και ειδικούς για κάθε παραπονούμενο ξεχωριστά. 16.11 Ο Κατηγορούμενος ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι εκκρεμεί για όλους τους Παραπονούμενους ο μισθός Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου του 2023 και είναι διατεθειμένος να τον καταβάλει. Ο λόγος για τον οποίο δεν πληρώθηκε είναι η επιχείρηση της Αστυνομίας και η πιθανότητα η καταβολή του μισθού να θεωρηθεί προσπάθεια επηρεασμού μαρτύρων. 16.12 Ανέφερε περαιτέρω ότι δεν παρεχόταν διατροφή αλλά το σπίτι στο οποίο διέμεναν είναι πλήρως εξοπλισμένο με όλες τις απαραίτητες οικιακές συσκευές. Προέβαλε τον ισχυρισμό ότι όλοι οι εργάτες εργάζονταν 6 μέρες την εβδομάδα, 6 - 8 ώρες την ημέρα. Οι εργοδοτούμενοι λάμβαναν αυτά τα οποία είχαν συμφωνήσει. Σε σχέση με την κατακράτηση του διαβατηρίου τους ανέφερε πως οι εργοδοτούμενοι του παρέδιδαν τα διαβατήρια τους για σκοπούς ασφαλούς φύλαξης. 16.13 Ορισμένοι εργοδοτούμενοι, όπως ο Amit Kumar, Amarpreet Singh και ο Rohit Rai οι οποίοι είχαν ξεκινήσει τον Δεκέμβριο δεν είχαν πληρωθεί καθότι δεν πρόλαβε να ανοίξει ο τραπεζικός τους λογαριασμός. 16.14 Στις 15.05.2023 οι νομικοί σύμβουλοι των Κατηγορούμενων ενημέρωσαν το ΤΕΣ ότι έχει καταχωριστεί ποινική υπόθεση στο Ε.Δ. Λευκωσίας για να παραπεμφθεί στο Κακουργιοδικείο σε σχέση με τα ίδια θέματα, ότι δεν πρόκειται να απαντήσουν σε άλλες ερωτήσεις και ότι η παράλληλη διερεύνηση από το ΤΕΣ συνιστά παρέμβαση στο ανακριτικό έργο, κατάχρηση της διαδικασίας και παραβιάζει το δικαίωμα των Κατηγορούμενων στη μη αυτοενοχοποίηση (Τεκμήριο 20). 16.15 Στις 13.06.2023 η ΜΚ1 απέστειλε επιστολή προς τους Κατηγορούμενους με την οποία τους ζητούσε όπως προσκομίσουν τα στοιχεία τα οποία είχαν ζητηθεί από το ΤΕΣ (Τεκμήριο 21). Τέθηκε προθεσμία μέχρι την 21.06.
21. Προειδοποιήθηκαν οι Κατηγορούμενοι ότι αν δεν προσκομιστούν στοιχεία το ΤΕΣ θα προχωρήσει στις σχετικές διαδικασίες μόνο με τις θέσεις οι οποίες τέθηκαν από τους Παραπονούμενους. 16.16 Στις 26.06.2023 και 28.06.2023 προσκομίστηκαν έγγραφα από τους Κατηγορούμενος μέσω ηλ. ταχυδρομείου (Τεκμήριο 23). Δεν είχαν προσκομιστεί αποδείξεις πληρωμής των μισθών των Παραπονούμενων. 16.17 Στις 03.08.2023 στάλθηκε επιστολή μέσω τηλεομοιότυπου, από την ΜΚ1 για το ΤΕΣ προς τους Κατηγορούμενους ενημερώνοντας τους για τα οφειλόμενα ποσά. Περαιτέρω οι Κατηγορούμενοι καλούντο όπως καταβάλουν τους αναφερομένους μισθούς και όπως προσκομίσουν τα κατάλληλα αποδεικτικά στοιχεία πληρωμής, μέχρι τις 17.08.2023 (Τεκμήριο 24). 16.18 Στις 04.08.2023 στάλθηκε απαντητική επιστολή στο ΤΕΣ από τους δικηγόρους των Κατηγορούμενων (Τεκμήριο 25), με την οποία ζητούσαν όπως τους εφοδιάσουν, για κάθε Παραπονούμενο αναλυτική κατάσταση υπολογισμού των οφειλόμενων ποσών. 16.19 Στις 08.08.2023 στάλθηκε επιστολή μέσω τηλεομοιότυπου από το ΤΕΣ προς τους Κατηγορούμενους, ενημερώνοντας τους για την κατάσταση των οφειλών προς τους Παραπονούμενους κατά τρόπο αναλυτικό (Τεκμήριο 6). Στις 12.09.2023 η ΜΚ1 παρέλαβε επιστολή από τους δικηγόρους των Κατηγορούμενων με την οποία τους ενημέρωναν ότι ο Κατηγορούμενος δε θα προβεί σε οποιαδήποτε πληρωμή προς τους Παραπονούμενους γιατί οι ισχυρισμοί τους δεν ανταποκρίνονται στην αλήθεια. (Τεκμήριο 27). 16.20 Εξηγεί ότι αξιολογήθηκαν τα στοιχεία τα οποία τέθηκαν ενώπιον τους και υπολόγισαν το ποσό το οποίο οφείλεται στον κάθε Παραπονούμενο. Χρησιμοποιήθηκαν ως βάση οι συμβάσεις απασχόλησης αλλοδαπών εργαζομένων στον τομέα της γεωργίας και κτηνοτροφίας. 16.21 Η ΜΚ1 εξηγεί ότι λήφθηκαν υπόψη οι μισθοί οι οποίοι αναφέρονται στη Συλλογική Σύμβαση η οποία καλύπτει τους όρους εργοδότησης στους τομείς της γεωργίας και κτηνοτροφίας, οι οποίοι είναι όπως αναφέρονται στο Διάταγμα Κατώτατων Μισθών. Συγκεκριμένα, μέχρι τις 31.12.2022 ήταν €870 μικτά για τους πρώτους 6 μήνες της απασχόλησης και ακολούθως €924 μικτά. Από 01.01.2023 ανέρχετο σε €885 μικτά για τους 6 πρώτους μήνες της εργοδότησης και €940 μικτά μετά τους 6 μήνες εργοδότησης. Στη συνέχεια, από τα ποσά αυτά αφαιρέθηκε ποσοστό ύψους 10% λόγω του ότι προσφερόταν διαμονή. 16.22 Δεδομένου του ότι οι Κατηγορούμενοι δεν προσκόμισαν στοιχεία σε σχέση με την παροχή σίτισης στους Παραπονούμενους η ΜΚ1 προχώρησε επί τη βάσει ότι δεν προσφερόταν σίτιση από τον εργοδότη - γι' αυτό και αφαιρέθηκε μόνο το ποσοστό που αναλογεί στη διαμονή. 16.23 Ακολούθως, η ΜΚ1 προβαίνει στον υπολογισμό του καθαρού ημερήσιου μισθού για τα έτη 2021 και 2022 καθώς και του ωριαίου μισθού για σκοπούς υπολογισμού των ωφελημάτων. Ο ίδιος υπολογισμός γίνεται και για το έτος 2023 όταν ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε από €870 σε €885 για τους πρώτους 6 μήνες εργοδότησης και από €924 σε €940 (μικτά). Από τον υπολογισμό του μισθού αφαιρούνται και €60 για την συνεισφορά του εργοδοτούμενου για την ασφάλεια υγείας. 16.24 Για κάθε έναν από τους Παραπονούμενους παρατίθεται σχετικός πίνακας στον οποίο υπολογίζεται ο μισθός τον οποίο έπρεπε να λαμβάνει και αφαιρείται το ποσό το οποίο είχε πληρωθεί στην πραγματικότητα. Περαιτέρω, υπολογίζεται πόσες ώρες εργαζόταν κάθε εβδομάδα και από την τιμή αυτή αφαιρούνται οι 80 ώρες που θα έπρεπε να εργάζεται ο κάθε Παραπονούμενος με βάση το πρότυπο της σύμβασης απασχόλησης και τη Συλλογική Σύμβαση. Οι επιπρόσθετες ώρες θεωρούνται υπερωρίες και πολλαπλασιάζονται επί ενάμιση φορά τον ωριαίο μισθό (π.χ. ο Βharat εργάστηκε 102 επιπλέον ώρες τον Σεπτέμβριο οι οποίες πολλαπλασιάζονται επί 1.5 φορές €4.42 που αναλογεί στον ωριαίο μισθό το 2022 για εργοδοτούμενο που εργαζόταν λιγότερο από 6 μήνες). 16.25 Ως προς τις άδειες υπολογίζονται οι μέρες άδειας που δικαιούτο ο κάθε εργοδοτούμενος ανάλογα με την διάρκεια της εργοδότησης του π.χ. για απασχόληση 4.5 μηνών δικαιούται σε 9 μέρες άδειας. Ακολούθως ο αριθμός ημέρων πολλαπλασιάζεται επί το ημερομίσθιο του εργοδοτούμενου για να υπολογιστεί η αποζημίωση που έπρεπε να δοθεί κατά το τέλος της απασχόλησης για άδειες οι οποίες δεν χρησιμοποιήθηκαν. 16.26 Επιπρόσθετα κατέθεσε ως Τεκμήριο 28 επιστολή από την Ελληνική Τράπεζα ημερομηνίας 14.08.2023 η οποία αναφέρει πως η Κατηγορούμενη κατέβαλε συγκεκριμένα ποσά σε εννέα εκ των Παραπονούμενων μέχρι τον Ιανουάριο του
22. Η ΜΚ1 σημειώνει πως οι Παραπονούμενοι τους ανέφεραν πως είχαν λάβει κάποιους μισθούς οι οποίοι είχαν ληφθεί υπόψη στους υπολογισμούς στους οποίους προέβη το ΤΕΣ. Κάποια ποσά είναι διαφορετικά από αυτά που δήλωσαν οι Παραπονούμενοι. Πέντε εκ των Παραπονούμενων δήλωσαν ότι είχαν λάβει μεγαλύτερο ποσό από αυτά που φαίνονται στο Τεκμήριο 28 - περίπου €100 περισσότερα. Και η μάρτυρας στον υπολογισμό συμπεριέλαβε το ποσό το οποίο ανέφεραν οι Παραπονούμενοι (δηλαδή το πιο ευνοϊκό για τον εργοδότη). 16.27 Ο Ranjit Singh ανέφερε ότι έλαβε το ίδιο ποσό με αυτό που αναφέρεται στο Τεκμήριο 28 δηλαδή €
23. Ο Kumar Anil ανέφερε ότι έλαβε €1,355 (Τεκμήριο 28: €1807), ο Hari Singh €1495 (Τεκμήριο 28: €2050 - το οποίο εν τέλει διαφάνηκε πως ήταν λάθος και το σωστό ποσό είναι αυτό που ανέφερε ο Hari Singh), και ο Bharat €805 (αντί €1807, ως αναφέρει το Τεκμήριο 28). 16.28 Η καταγραφή των παραπόνων των Παραπονούμενων στο Έγγραφο Α έγινε με βάση το περιεχόμενο του Τεκμηρίου
25. Η μάρτυρας πρόσθεσε ότι δεν έχουν προσκομιστεί αποδείξεις πληρωμής μισθού από τους Κατηγορούμενους.
26. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 30 αντίγραφο της Συλλογικής Σύμβασης η οποία καλύπτει τους όρους εργοδότησης προσωπικού στους τομείς της Γεωργίας και Κτηνοτροφίας ημερομηνίας 10.01.2021 μέχρι 31.12.
27. Πρόσθεσε ότι από τη στιγμή που δεν έχει αντικατασταθεί με άλλην εξακολουθεί να ισχύει.
28. Κατέθεσε επίσης τα έντυπα δεδομένων διερεύνησης παραπόνων τα οποία συμπλήρωσαν οι λειτουργοί του ΤΕΣ που διερεύνησαν την υπόθεση (ΜΚ1 και Α. Λαού) όταν συναντήθηκαν με τους Παραπονούμενους (Τεκμήριο 31).
29. Ως Τεκμήριο 32 κατέθεσε την Υπουργική Απόφαση του 1991, η οποία αναθεωρήθηκε το 2007 «Εγκύκλιος για την υλοποίηση της στρατηγικής απασχόλησης ξένου εργατικού δυναμικού στην Κύπρο, Μάιος 2008 Λευκωσία» στην οποία καθορίστηκαν τα κριτήρια, καθώς και η διαδικασία για παραχώρηση αδειών και εργασίας αλλοδαπού, καθώς και η αμοιβή και οι όροι απασχόλησης της. Σε αυτήν την εγκύκλιο αναγράφεται συγκεκριμένα στη σελίδα 16 ότι το ποσοστό της διατροφής ανέρχεται στο 15%, ενώ το ποσοστό της διαμονής στα 10%.
30. Η ΜΚ1 πρόσθεσε, ότι όσον αφορά τα ποσοστά 15% αποκοπή για διατροφή και 10% για διαμονή, γίνεται αναφορά στη σελίδα 16 στο σημείο γ

(3). Ανέφερε επίσης ότι όσον αφορά τους όρους απασχόλησης, αναφέρεται στη σελίδα 15, στο σημείο α

(3)ότι: « Οι όροι εργοδότησης που προβλέπονται από τη σχετική συλλογική σύμβαση, διακλαδική ή επιχειρησιακή, για ντόπιο προσωπικό, θα εφαρμόζονται από τον εργοδότη και για το αλλοδαπό προσωπικό ».

1. Σε σχέση με τις ώρες εργασίας των Παραπονούμενων ο εργοδότης δεν παρείχε οποιοδήποτε πρόγραμμα εργασίας. Ανέφερε ο εργοδότης κατά τρόπο αόριστο ότι εργάζονταν 6 - 8 ώρες. Οι θέσεις του εργοδότη πρόσθεσε δεν ήταν σαφείς και δεν μπορούσε να ληφθούν υπόψη. Λήφθηκαν υπόψη οι θέσεις των Παραπονούμενων που ανέφεραν ότι δεν εργάζονταν λιγότερο από 8 ώρες κάθε μέρα. Με βάση τα συμβόλαια τους και τη Συλλογική Σύμβαση στον κλάδο γεωργίας και κτηνοτροφίας οι εργάτες έπρεπε να εργάζονται 80 ώρες ανά δύο εβδομάδες.
2. Κατά την αντεξέταση της, η ΜΚ1 διευκρίνισε σε σχέση με τα παράπονα τα οποία είχαν υποβληθεί για το χώρο διαμονής των Παραπονούμενων, ότι το ΤΕΣ θεώρησε πως παρεχόταν διαμονή και δεν ήταν δικό τους θέμα να κρίνουν εάν ήταν κατάλληλη αλλά θέμα άλλης υπηρεσίας. Περαιτέρω, η ΜΚ1 ανέφερε πως η συνεργασία του ΤΕΣ με την Αστυνομία ήταν μέχρι να ληφθούν οι καταθέσεις / δηλώσεις των Παραπονούμενων, υπό την έννοια ότι τους μετέφεραν στο χώρο που κατοικούσαν οι Παραπονούμενοι και ακολούθως δεν υπήρχε οποιαδήποτε συνεργασία.
3. Η ΜΚ1 αναγνώρισε το υπόδειγμα της σύμβασης απασχόλησης στον τομέα γεωργίας και κτηνοτροφίας με ημερομηνία Μάιος 2022 (Τεκμήριο 34) και ανέφερε ότι είχε ετοιμαστεί από Τμήμα Εργασίας και κατατίθεται υπογραμμένο από τον εργοδότη για να μπορέσει να εργοδοτήσει οποιοδήποτε πρόσωπο. Οι όροι εργοδότησης στο Τεκμήριο 34 στην ουσία υιοθετούν τους όρους της Συλλογικής Σύμβασης (Τεκμήριο 30). Στη σύμβαση γίνεται παραπομπή και στη Συλλογική Σύμβαση και αναφέρεται ότι οποιαδήποτε άλλα ωφελήματα περιλαμβάνονται σε αυτήν και δεν αναφέρονται στη σύμβαση απασχόλησης αποτελούν μέρος της σύμβασης απασχόλησης.
4. Απέρριψε τον ισχυρισμό ότι ήταν σημαντικό να καταγράψει στην κατάθεση της ότι άλλα πρόσωπα τα οποία εργάζονταν στην Κατηγορούμενη δεν είχαν παράπονο αναφέροντας ότι η αρμοδιότητα της είναι να εξετάζει τα παράπονα τα οποία υποβλήθηκαν και όχι αυτά που δεν υποβλήθηκαν.
5. Ανέφερε επίσης ότι κατά τη συνάντηση που είχαν με τον Κατηγορούμενο 2 δεν απαντήθηκαν όλες οι ερωτήσεις τους. Δεν προσκομίστηκε κάποιο πρόγραμμα εργασίας. Υπήρχε ασάφεια ως προς το ωράριο εργασίας του κάθε Παραπονούμενου. Για παραδείγματα αναφέρθηκε στη δήλωση του Κατηγορούμενου ότι εργάζονταν 6 - 8 ώρες ημερησίως. Η μάρτυρας εξήγησε ότι αν πολλαπλασιαστεί ο μέσος όρος ήτοι 7 ώρες επί 6 μέρες έχουμε 42 ώρες την εβδομάδα και 84 ώρες σε δύο εβδομάδες, δηλαδή πάλι υπάρχει υπέρβαση τεσσάρων ωρών.
6. Για τους τρεις Παραπονούμενους οι οποίοι δεν έλαβαν καθόλου μισθό, υποβλήθηκε ότι δεν πρόλαβαν να τελειώσουν οι διαδικασίες εγγραφής τους. Η ΜΚ1 επιβεβαίωσε ότι αυτός ήταν ο ισχυρισμός του εργοδότη, ωστόσο ανέφερε πως θα μπορούσαν να πληρωθούν με άλλο τρόπο.
7. Υποβλήθηκε ότι δεν ήταν πλήρης η διερεύνηση και ότι δεν ήταν αντικειμενική καθότι δεν λήφθηκαν καταθέσεις από τους άλλους δέκα υπάλληλους της φάρμας. Η ΜΚ1 επέμεινε ότι έπραξαν σύμφωνα με τις αρμοδιότητες που έχουν για τη διερεύνηση των παραπόνων και επανέλαβε ότι δεν είναι σχετικό το τι γινόταν με άλλους εργοδοτούμενους οι οποίοι δεν υπέβαλαν παράπονο.
8. Υποβλήθηκε ακόμα ότι ο κάθε εργοδοτούμενος ενημερωνόταν προφορικά πριν να έρθει στην Κύπρο ότι δεν θα παρεχόταν διατροφή και συμφωνούσε με αυτόν τον όρο. Η ΜΚ1 παρέπεμψε στη σύμβαση απασχόλησης και ανέφερε ότι πρέπει να τηρείται ανεξαρτήτως προφορικών συμφωνιών.
9. Σε σχέση με το ύψος του μισθού όπως το υπολόγισε η ΜΚ1: 30.1 Υποβλήθηκε ότι οι πρόνοιες της Συλλογικής Σύμβασης σε σχέση με τον κατώτατο μισθό ενεργοποιούνται μόνο όταν ο εργοδότης δεν παρέχει ούτε διατροφή ούτε στέγαση. Η μάρτυρας απάντησε πως είναι σαφέστατο στη σύμβαση ότι στις περιπτώσεις που δεν παρέχεται διαμονή και διατροφή ο μικτός μισθός θα πρέπει να είναι ο κατώτατος μισθός. Και μέσα στην στρατηγική απασχόλησης αναφέρονται ξεκάθαρα στη σελίδα 16 τα ποσοστά τα οποία αναλογούν στην στέγαση και στην διατροφή. Εάν δεν παρέχεται διαμονή ή διατροφή, τα αντίστοιχα ποσοστά θα πρέπει να αφαιρούνται. 30.2 Υποβλήθηκε ότι το Τεκμήριο 33 δεν έχει καμιά νομική ισχύ. Η ΜΚ1 συμφώνησε ωστόσο ανέφερε πως είναι η στρατηγική - η πολιτική που εφαρμόζεται και καθορίζει τους όρους εργοδότησης όλων των αλλοδαπών εργαζομένων. Παρέπεμψε στην σελ. 15 στο σημείο 3 όπου αναφέρεται πως «Οι όροι εργοδότησης που προβλέπονται από τη σχετική συλλογική σύμβαση (κλαδική ή επιχειρησιακή), για ντόπιο προσωπικό, θα εφαρμόζονται από τον εργοδότη και για αλλοδαπό προσωπικό. Νοείται ότι αν παραβιάζονται οι όροι του συμβολαίου η άδεια αποσύρεται». Πρόσθεσε ότι πρόκειται για ένα προσωπικό συμβόλαιο το οποίο παραπέμπει στη Συλλογική Σύμβαση, ενώ τα ποσοστά εξαγάγονται από τη στρατηγική απασχόλησης. Όσα ωφελήματα και όροι διαλαμβάνονται στη Συλλογική Σύμβαση και δεν προβλέπονται στη σύμβαση απασχόλησης ισχύουν. 30.3 Υποβλήθηκε ότι το περί Κατώτατου Ορίου Μισθών Διάταγμα προνοεί ότι οι διατάξεις του παρόντος Διατάγματος δεν εφαρμόζονται στους οικιακούς εργαζόμενους, στους εργάτες γεωργοκτηνοτροφίας και στους εργαζόμενους στη ναυτιλία. Η ΜΚ1 συμφώνησε, ανέφερε όμως ότι η σύμβαση των εργαζομένων και η ισχύουσα συλλογική σύμβαση προνοούν ότι ισχύει. 30.4 Διαφώνησε ότι το ποσοστό του 10% είναι αυθαίρετο. 30.5 Υποβλήθηκε ότι υπήρχε ρητή συμφωνία μεταξύ της Κατηγορούμενης 1 και των Παραπονούμενων ότι θα λαμβάνουν κάθε μήνα συγκεκριμένο ποσό, ως βασικό μισθό. Ότι θα τους παρέχεται διαμονή και όχι διατροφή και ότι ανάλογα με την απόδοση τους, θα λαμβάνουν ίσως και κάποιο φιλοδώρημα. Η ΜΚ1 ανέφερε ότι οι Παραπονούμενοι δεν ανέφεραν κάτι τέτοιο. 30.6 Υποβλήθηκε ότι η μαθηματική φόρμουλα η οποία χρησιμοποιήθηκε για να υπολογίσει τα ποσά τα οποία οφείλονται στους Παραπονούμενους είναι λανθασμένη καθότι δεν χρησιμοποίησε ως βάση τα ποσά που ανέφεραν οι Παραπονούμενοι. Δεν έπρεπε να χρησιμοποιηθεί ο κατώτατος μισθός. Η ΜΚ1 απάντησε ότι οι υπολογισμοί των μισθών έχουν γίνει με βάση τις πρόνοιες στη σύμβαση απασχόλησης των εργαζομένων. Δηλαδή λήφθηκαν υπόψη οι μισθοί που αναφέρονται στη συλλογική σύμβαση και όπως αναφέρονται στο διάταγμα του κατώτατου μισθού.
10. Υποβλήθηκε ότι το Τεκμήριο 28 δηλαδή η επιστολή της Ελληνικής Τράπεζας στην οποία αναφέρονται τα συνολικά ποσά που είχαν πληρωθεί μέσω της Τράπεζας προς εννέα από τους Παραπονούμενους ήταν επαρκής. Η Μάρτυρας ανέφερε ότι το εν λόγω έγγραφο δεν ξεκαθαρίζει το κατά πόσον τα ποσά αυτά αποτελούν μισθούς και δεν μπορεί να εξισωθεί με αρχείο μισθοδοσίας το οποίο ο εργοδότης όφειλε να τηρεί και να προσκομίσει για τον κάθε Παραπονούμενο. Υποβλήθηκε πως η ουσία είναι ότι δόθηκαν οι πληροφορίες.
11. Σε υποβολή ότι οι Παραπονούμενοι δεν ζήτησαν ποτέ άδεια, η ΜΚ1 ανέφερε ότι ακόμα και αν δεν ζήτησαν ο εργοδότης όφειλε να την πληρώσει κατά τον τερματισμό της απασχόλησης.
12. Περαιτέρω, υποβλήθηκε ότι εάν χρειαζόταν περαιτέρω διευκρινίσεις ή έγγραφα όφειλε να τα ζητήσει όπως είχε κάνει και προηγουμένως. Η ΜΚ1 ανέφερε ότι απέστειλε επιστολές στην Κατηγορούμενη και ζήτησε τα έγγραφα τα οποία χρειαζόταν. Από τη στιγμή που οι Κατηγορούμενοι απάντησαν μέσω των δικηγόρων τους ότι δεν συμφωνούν με τα ποσά και συνεπώς δεν θα προχωρήσουν σε πληρωμή τότε δεν υπήρχε οτιδήποτε άλλο να πράξουν.
13. Τέλος, απέρριψε υποβολή ότι δεν διεξήγαγε μια σωστή, πλήρη και αντικειμενική διερεύνηση. ii. ΜΚ2 - Rajinder Singh
14. Αφίχθηκε στην Κύπρο στις 09.11.2022 για με εργαστεί στη φάρμα της Κατηγορούμενης. Αναγνώρισε τον Κατηγορούμενο 2 ως τον ιδιοκτήτη της κτηνοτροφικής μονάδας. Εργαζόταν εκεί μέχρι την 08.02.2023 όταν πήγε η Αστυνομία. Αναγνώρισε το Τεκμήριο 9 ως το παράπονο το οποίο υπέβαλε και υιοθέτησε το περιεχόμενο του. Όταν ήρθε τον πληροφόρησαν ότι θα εργάζεται 8 ώρες την ημέρα και εάν εργάζεται περισσότερο θα πληρώνεται υπερωρίες.
15. Όταν μετέβηκε στη φάρμα από το αεροδρόμιο μετά τις ιατρικές εξετάσεις τους σύστησαν τον ιδιοκτήτη (Κατηγορούμενο 2) και τους έδειξε που θα εργαστούν από την επόμενη ημέρα. Υπήρχε ένας Ινδός ιατρός (κτηνίατρος) ο οποίος μετέφραζε τα όσα ανέφερε ο Κατηγορούμενος
17. Κατά τους πρώτους δύο μήνες εργαζόταν από τις 07:00 μέχρι τις 21:
18. Ακολούθως για δύο ώρες περίπου τα μεσάνυχτα τάιζε τις μικρές αγελάδες. Ακολούθως άλλαξε βάρδια και εργαζόταν από τις 19:00 μέχρι τις 06:
19. Έπειτα άλλαξε ξανά βάρδια και εργαζόταν από τις 20:00 μέχρι τις 04:
20. Κατά την αντεξέταση του διευκρίνισε ότι εργαζόταν από τις 20:00 μέχρι τις 04:00 για ενάμιση μήνα.
21. Εργαζόταν επτά μέρες την εβδομάδα ενώ τους είχαν πει πως θα εργάζονταν έξι μέρες. Δεν πληρώθηκε καθόλου για τις υπερωρίες του.
22. Σε σχέση με τη διαμονή και τη διατροφή είχαν συμφωνήσει πως θα παρέχονταν από τον εργοδότη ωστόσο τα δωμάτια ήταν πάρα πολύ βρώμικα και τα κρεβάτια σπασμένα και δεν παρεχόταν διατροφή. Για να αγοράσουν φαγητό έπρεπε να πάνε στην πόλη με ταξί. Αρχικά τους φρόντιζαν οι παλαιότεροι συνάδελφοι τους διότι δεν είχαν χρήματα. Μετά από 15 μέρες πήρε €100 και αγόρασε φαγητό. Δεν πήρε ποτέ άδεια ανάπαυσης και εργαζόταν τόσο τις Κυριακές όσο και στις αργίες.
23. Υποδείχθηκε στο μάρτυρα η σελίδα υπογραφών της υποτιθέμενης σύμβασης εργοδότησης του, ωστόσο δεν αναγνώρισε την υπογραφή αναφέροντας πως αυτή δεν είναι η υπογραφή του. Δεν έλαβε ποτέ οποιοδήποτε αντίγραφο συμβολαίου.
24. Το διαβατήριο του το κρατούσε το άτομο το οποίο τους παρέλαβε από το αεροδρόμιο. Τους έδωσε αντίγραφο της πρώτης σελίδας και έκτοτε δεν το ξαναείδε. Δεν έλαβε κανένα ποσό από τον εργοδότη του μετά τις 08.02.
26. Κατά την αντεξέταση του ανέφερε πως αρχικά είχε ξεχάσει να αναφέρει ότι τους πρώτους δύο μήνες που εργαζόταν την πρωινή βάρδια, εργαζόταν και 2 ώρες τη νύχτα. Η εξήγηση που έδωσε ήταν ότι απαντούσε στις ερωτήσεις που υποβάλλονταν και δεν κατάλαβε ότι έπρεπε να το αναφέρει.
27. Ερωτήθηκε για το κατά πόσον συναντήθηκε η αν συζήτησε την υπόθεση με οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο / παραπονούμενο και ανέφερε ότι του είχαν τηλεφωνήσει να συναντηθεί με τον κύριο Λαού. Όταν συναντήθηκαν ο κύριος Λαού τους ανέφερε πως έπρεπε να πουν την αλήθεια στο Δικαστήριο. Δεν ενημερώθηκε για το ακριβές ποσό που του οφείλει ο εργοδότης του.
28. Τους πρώτους δύο μήνες καθάριζε το χώρο που ήταν τα μικρά μοσχάρια, τα τάιζε, άλλαζε το νερό τους και έβαζε άχυρο στο έδαφος. Καθάριζε και την μεγαλύτερη μάντρα. Αν είχε γέννηση πήγαινε και εκεί. Στην ομάδα του ήταν τέσσερα άτομα.
29. Υποβλήθηκε ότι αν ήταν ειλικρινής θα ανέφερε στο Τεκμήριο 9 ότι τον τελευταίο ενάμιση μήνα εργαζόταν 8 ώρες. Εκτός από την μία ώρα διάλειμμα δεν είχε άλλα διαλείμματα. Τελείωνε η μία δουλειά και ξεκινούσε άλλη αμέσως.
30. Ερωτήθηκε για την αλλαγή της βάρδιας του μετά από δύο μήνες αφότου ξεκίνησε να εργάζεται στη φάρμα. Είχε τοποθετηθεί στο αρμεκτήριο.
31. Του υποδείχθηκαν διάφορες φωτογραφίες και βίντεο από το χώρο της φάρμας (Τεκμήριο 51) για να υποβληθεί ότι οι ώρες της κάθε βάρδιας που ανέφερε δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα καθότι είναι πολύ συγκεκριμένες οι εργασίες και δεν θα μπορούσε την ίδια ώρα στο αρμεκτήριο να ήταν δώδεκα άτομα.
32. Υποδείχθηκαν στο μάρτυρα επίσης φωτογραφίες στις οποίες απεικονίζονται υπάλληλοι της φάρμας να κάθονται και να διασκεδάζουν. Ο ΜΚ2 αναγνώρισε τον εαυτό του.
33. Του υποδείχθηκε το Τεκμήριο 1 προς Αναγνώριση ως η σύμβαση εργοδότησης του. Ο ΜΚ1 επανέλαβε ότι δεν είναι η υπογραφή του και ουδέποτε υπέγραψε σύμβαση. Απέρριψε υποβολή ότι πήγε στην πρεσβεία ή προξενείο της Κύπρου στην Ινδία για να υπογράψει σύμβαση.
34. Υποβλήθηκε ότι οι εργοδοτούμενοι συνεννοούνταν μεταξύ τους για το ποια μέρα θα έπαιρναν ρεπό, ότι οι ώρες εργασίας του δεν ξεπερνούσαν τις 80 ώρες ανά δύο εβδομάδες και ότι δεν είπε την αλήθεια και υπέρβαλλε για τις ώρες εργασίας του για να λάβει περισσότερα χρήματα, υποβολές τις οποίες απέρριψε ο ΜΚ
35. iii. ΜΚ3 - Rohit Rai
36. Ξεκίνησε να εργάζεται στη φάρμα στις 09.12.
37. Αναγνώρισε τον Κατηγορούμενο 2 ως τον ιδιοκτήτη της φάρμας. Δεν έλαβε κανένα μισθό. Αναγνώρισε την υπογραφή του στο Τεκμήριο 13, ήτοι το παράπονο του και επιβεβαίωσε την αλήθεια τον όσων ανέφερε σε αυτό.
38. Όταν έφτασε στην Κύπρο τον παρέλαβε ένα πρόσωπο, τον πήρε για ιατρικές εξετάσεις και μετά τον παρέλαβε κάποιος με το όνομα Chris. Ο Chris του έδωσε μερικά έγγραφα για να υπογράψει πήρε το διαβατήριο του και έπειτα πήρε την υπογραφή του και τον άφησε στη φάρμα. Την επόμενη μέρα ξεκίνησε να εργάζεται.
39. Εργαζόταν από τις 12:00 μέχρι τις 22:00 το βράδυ. Πριν από τη δική του βάρδια υπήρχε μια άλλη μια βάρδια και έπρεπε να καθαρίσει μαζί με την προηγούμενη βάρδια. Αφού τέλειωνε η πρώτη βάρδια στις 14:00 συνέχιζε την εργασία του. Πολλές φορές τελείωναν την εργασία τους στις 23:
41. Σε περίπτωση που χαλούσαν τα μηχανήματα δεν μπορούσαν να μετακινηθούν από εκεί. Ανέφερε ότι τον Δεκέμβριο του 2022 μια μέρα εργάστηκαν από τις 11:00 το πρωί μέχρι τις 4:00 π.μ. της επόμενης μέρας επειδή δεν δούλευε η μηχανή (για το άρμεγμα) και έπρεπε να περιμένουν μέχρι να ολοκληρώσουν τη εργασία τους. Τα άτομα της επόμενης βάρδιας μαγείρευαν για αυτούς μερικές φορές. Μερικές φορές τέλειωνε την εργασία του πιο αργά. Όταν τέλειωνε τη δουλειά του, έκανε μπάνιο, έτρωγε και κοιμόταν. Εάν έσπαζε σωλήνας ή κάτι πήγαινε λάθος παρέμεναν στην εργασία τους.
42. Εργαζόταν επτά μέρες την εβδομάδα. Η συμφωνία ήταν να εργάζεται 8 ώρες την ημέρα και να λαμβάνει μισθό €550 κάθε μήνα και ο ιδιοκτήτης να παρέχει τροφή και στέγη αλλά τίποτε από αυτά δεν έγινε (εκτός από τη διαμονή που ήταν σε άσχημη κατάσταση). Δεν είχε την ευκαιρία να κάνει παράπονο στον Κατηγορούμενο 2 καθότι ποτέ δεν είχε έρθει για να τους δει. Οδηγίες λάμβανε από έναν Ινδό ο οποίος ήταν κτηνίατρος, εν ονόματι Kaku. Τα πάντα εξαρτιόνταν από αυτόν.
43. Όταν πέρασε ένας μήνας και δεν πληρώθηκε ρώτησε τους συναδέλφους του και του ανέφεραν ότι θα ξεκινούσαν να τον πληρώνουν από το δεύτερο μήνα και έπειτα. Για ένα μήνα οι παλαιότεροι συνάδελφοι του είπαν ότι θα του δίνουν φαγητό. Ζήτησε χρήματα για φαγητό αλλά δεν έλαβε κανένα ποσό. Εξήγησε ότι η πρακτική του εργοδότη ήταν να κρατά ένα μισθό.
44. Υποδείχθηκε στον μάρτυρα η σελίδα υπογραφών της σύμβασης εργοδότησης του (στο Τεκμήριο 23). Ο ΜΚ3 ανέφερε ότι αυτή δεν είναι η υπογραφή του και δεν θυμάται να υπέγραψε. Διαβάζει μόνο Punjabi και Hindi και όχι Αγγλικά.
45. Δεν πήρε ούτε και μία μέρα άδεια ανάπαυσης. Δεν έλαβε κανένα ποσό αφότου αποχώρησε από τη φάρμα. Ανέφερε ότι ο γιατρός Kaku, κατόπιν οδηγιών του εργοδότη, του είπε να τον πληρώσουν €1000 ή περισσότερα για να μην υποβάλει καταγγελία.
46. Κατά την αντεξέταση του ανέφερε πως πριν να δώσει μαρτυρία τον είχε καλέσει το ΤΕΕ σε συνάντηση και μίλησε με τον κο Λαού ο οποίος του είπε πως θα πρέπει να πει όλη την αλήθεια στο Δικαστήριο. Περαιτέρω, είχε μιλήσει και με τον MK2 ο οποίος όμως εκτελούσε διαφορετική εργασία και ανέφερε πως ο καθένας ήρθε στο Δικαστήριο για να πει την αλήθεια του. Δεν τον είχαν ενημερώσει για το ποσό το οποίο θα έπαιρνε εάν το Δικαστήριο αποδεχθεί τους ισχυρισμούς του και δεν ρώτησε ο ίδιος.
47. Ερωτήθηκε σε σχέση με τα καθήκοντα του. Απάντησε ότι καθάριζε το χώρο που συλλεγόταν το γάλα, όχι το υπόστεγο που ήταν οι αγελάδες αλλά εξωτερικά του αρμεκτηρίου. Καθάριζε τα κόπρανα των αγελάδων πριν να μπουν στο αρμεκτήριο. Συμφώνησε ότι υπήρχαν τρεις βάρδιες.
48. Υποβλήθηκε ότι το μηχάνημα το οποίο φαίνεται στο Τεκμήριο 53 πλενόταν 3 φορές την ημέρα για να αφαιρεθούν υπολείμματα που αφήνει το γάλα και το πλύσιμο διαρκούσε μια ώρα περίπου κάθε φορά, ενώ το αρμεκτήριο δεν μπορούσε να λειτουργήσει εκείνη την ώρα. Ο ΜΚ3 ανέφερε ότι υπήρχε πάντα καθάρισμα που έπρεπε να γίνει έστω και αν δεν δούλευε το μηχάνημα.
49. Επέμεινε ότι δεν υπέγραψε τη σύμβαση εργοδότησης που του υποδείχθηκε. Θυμάται ότι υπέγραψε κάποια έντυπα ωστόσο η υπογραφή στη σύμβαση εργοδότησης δεν είναι δική του. Δεν μετέβηκε στην πρεσβεία της Κύπρου για να υπογράψει οτιδήποτε.
50. Ο ΜΚ3 επέμεινε ότι για δύο ώρες περίπου εργάζονταν και οι δύο βάρδιες μαζί. Ο ίδιος εκείνη την ώρα καθάριζε μέχρι τις 14:
51. Επίσης ανέφερε ότι αν δεν τελείωνε το καθάρισμα πριν την έναρξη της βάρδιας του έπρεπε να συνεχίσει μετά το τέλος του αρμέγματος.
52. Κατά την αντεξέταση του δέχθηκε ότι ο μισθός που του υποσχέθηκαν ήταν €550 χωρίς να αναφερθεί οτιδήποτε για φιλοδώρημα. Η διαμονή θα ήταν από τον εργοδότη και η διατροφή από τον ίδιο.
53. Απέρριψε τις υποβολές ότι εργαζόταν έξι μέρες την εβδομάδα και όχι επτά και ότι δεν εργαζόταν πέραν των 80 ωρών κάθε δύο εβδομάδες. Επίσης, ο ΜΚ3 επέμεινε ότι εργαζόταν μέχρι τις 21:00 το βράδυ.
54. Απέρριψε επίσης την υποβολή ότι επειδή πλήρωσε ένα μεγάλο ποσό στον πράκτορα ο οποίος του βρήκε την εργασία έχει κίνητρο να πει ψέματα στο Δικαστήριο.
55. Υποβλήθηκε επίσης πως ο λόγος για τον οποίο δεν πήρε κανένα μισθό είναι επειδή δεν είχαν ετοιμαστεί τα σχετικά έγγραφα για να μπορεί να ανοιχθεί ο τραπεζικός λογαριασμός. Ο ΜΚ3 ανέφερε πως δεν γνωρίζει αλλά αυτό που του αναφέρθηκε ήταν ότι ο εργοδότης κρατά ένα μισθό και πληρώνει τον πρώτο μισθό μετά από δύο μήνες. iv. ΜΚ4 - Amarpreet Singh
56. Κατά την κυρίως εξέταση του ανέφερε ότι ήρθε στην Κύπρο στις 12.12.2022 και ξεκίνησε να εργάζεται την επόμενη ημέρα. Αναγνώρισε τον Κατηγορούμενο 2 ως το «αφεντικό» του. Μιλά και διαβάζει μόνο Punjabi. Ασχολείτο με την καθαριότητα της φάρμας, έβαζε νερό στις αγελάδες, καθάριζε τη δεξαμενή και μετακινούσε τα κόπρανα των αγελάδων.
57. Εργαζόταν από τις 08:00 μέχρι τις 18:00 με μία ώρα διάλειμμα. Ορισμένες φορές όταν τελείωνε την εργασία του του καλούσαν να ξαναπάει πίσω. Οδηγίες λάμβανε από έναν Ινδό γιατρό. Εργαζόταν κάθε μέρα χωρίς ρεπό και δεν πήρε ποτέ άδεια.
58. Δεν έλαβε κανένα μισθό για την εργασία του. Ως προς το πως επιβίωνε χωρίς κανένα μισθό, ανέφερε πως τον βοηθούσαν οι φίλοι του. Είχε συμφωνήσει πως θα λάμβανε €550 μηνιαίως, θα παρεχόταν η διαμονή από τον εργοδότη αλλά όχι η διατροφή. Ο χώρος διαμονής του ήταν πολύ άσχημος.
59. Αναγνώρισε το Τεκμήριο 14 ως το παράπονο του και ανέφερε ότι συμφωνεί με το περιεχόμενο του. Κατά την αντεξέταση του διευκρίνισε πως είναι απαντήσεις σε ερωτήσεις τις οποίες του υπέβαλε η Αστυνομία.
60. Δεν αναγνώρισε την υπογραφή του στην τελευταία σελίδα της σύμβασης εργοδότησης στο Τεκμήριο
61. Από την ημέρα που αποχώρησε από τη φάρμα δεν έλαβε οποιοδήποτε ποσό.
62. Κατά την αντεξέταση του επέμεινε πως ότι είπε στην κατάθεση του είναι αλήθεια, συμφώνησε ότι είναι σημαντική η διαδικασία για τον ίδιο, επέμεινε πως το μόνο που συζήτησε με τους τέως συναδέλφους του είναι ότι πρέπει να πουν την αλήθεια. Ήρθε στο Δικαστήριο για να αναζητήσει δικαιοσύνη και να λάβει τα ποσά τα οποία δικαιούται. Δεν ενημερώθηκε για το ποσό το οποίο ενδεχομένως να λάβει.
63. Περαιτέρω, απάντησε πως για να έρθει στην Κύπρο να εργαστεί πλήρωσε σε ένα ατζέντη με το όνομα Manna το ποσό των 7 Lakh το οποίο αντιστοιχεί περίπου σε €7.000 το οποίο ποσό είναι τεράστιο. Είχε δανειστεί χρήματα για να μπορεί να το πληρώσει και ακόμα δεν το έχει εξοφλήσει.
64. Επέμεινε ότι η δουλειά του στην ουσία ήταν να καθαρίζει τις ποτίστρες για όλες τις αγελάδες - σε όλα τα υπόστεγα. Επέμεινε ότι τον καλούσαν να πάει πίσω και να εργαστεί και αυτό λάμβανε χώρα σχεδόν καθημερινά. Συγκεκριμένα υπήρχε ένας γιατρός από τo Punjab που κάθε μέρα τον καλούσε να πάει πίσω και να εργαστεί κι' άλλο, για δύο με τρεις επιπρόσθετες ώρες, είτε να καθαρίσει ποτίστρες είτε να μεταφέρει αντικείμενα από τον ένα τόπο σε άλλο. Δεν υπήρχε άλλο πρόσωπο το οποίο να κάνει την ίδια εργασία για να υπάρχει βάρδια. Μόνο αυτός καθάριζε ποτίστρες και επανέλαβε ότι δεν ασχολείτο με τα ζώα.
65. Εκτός από διάλειμμα το μεσημέρι δεν είχαν άλλα διαλείμματα, ούτε πέντε ή δέκα λεπτά διότι συνέχεια είχε δουλειά και δεν μπορούσε να σταματήσει διότι ο εργοδότης του ήταν πάνω από το κεφάλι του. Ερωτήθηκε αν έκαναν ποτέ πάρτι γενεθλίων και ανέφερε πως όταν κάποιος είχε γενέθλια έκαναν κάτι για να το γιορτάσουν. Αυτό έγινε μια φορά και έλαβε χώρα στο ισόγειο της κατοικίας που διέμεναν.
66. Αναγνώρισε τον εαυτό του σε δύο φωτογραφίες (Τεκμήριο 56) στην οποία φαίνεται να κάθεται πάνω σε ένα μοσχάρι. Ανέφερε ότι του είχε ζητήσει ο Ινδός κτηνίατρος να το κάνει, δηλαδή να βάλει βάρος πάνω στην αγελάδα για να μπορέσουν να της κόψουν τα κέρατα. Εξήγησε πως περνούσε από εκεί και επειδή ήταν ο πιο βαρύς του είπαν να καθίσει πάνω στο ζώο για να το ακινητοποιήσουν ώστε να του κόψουν τα κερατάκια του. Υποβλήθηκε ότι η διαδικασία αυτή γινόταν από τον Κύπριο κτηνίατρο και όχι με αυτόν τον τρόπο. Ο μάρτυρας επέμεινε ότι το έκανε ο Ινδός γιατρός και μάλιστα έβραζε κάτι σαν σίδερο και αφαιρούσε τα κερατάκια των αγελάδων. Μάλιστα ανέφερε ότι έχει και άλλες φωτογραφίες σε σχέση με αυτή τη διαδικασία.
67. Υποβλήθηκε ότι στις 08.02.23 όταν έγινε ο έλεγχος στη φάρμα ανέφερε στο Τμήμα Εργασίας ότι εργαζόταν οκτώ ώρες την ημέρα. Ο μάρτυρας επέμεινε πως τους είπε ότι εργάζεται οκτάωρο μεν αλλά πως πήγαινε και άλλες τρεις ώρες μετά. Ήταν παρούσα μια διερμηνέας με το όνομα Sandeep.
68. Δεν είχε παραπονεθεί για το ότι δεν παρεχόταν φαγητό από τον εργοδότη. Στο παράπονο του το δήλωσε ως γεγονός ότι δεν παρεχόταν φαγητό. Το παράπονο του αφορά το ότι δεν πληρώθηκε και ότι εργαζόταν επτά μέρες την εβδομάδα. Υποβλήθηκε ότι ανέφερε πως δεν του παρείχε φαγητό ο εργοδότης του για να διασφαλίσει ότι θα πάρει περισσότερα χρήματα από τον εργοδότη του σε περίπτωση που το Δικαστήριο υιοθετήσει του ισχυρισμούς του. Ο μάρτυρας απάντησε ότι δεν ζήτησε περισσότερα χρήματα.
69. Υποβλήθηκε ότι ενώ αρχικά δήλωσε στο Τεκμήριο 14 ότι εργαζόταν από τις 08:00 μέχρι τις 19:00 όταν συναντήθηκε με το ΤΕΣ ανέφερε μία με δύο επιπρόσθετες ώρες δηλαδή μέχρι τις 21:
70. Ο μάρτυρας εξήγησε πως προκύπτουν οι δώδεκα ώρες. Επίσης, σε αυτό το σημείο, έγινε δήλωση ότι η Κατηγορούμενη οφείλει τους μισθούς του ΜΚ4 όχι όμως τα ποσά που αναφέρονται στις λεπτομέρειες των αδικημάτων στις σχετικές κατηγορίες.
71. Όταν αναφέρθηκε από την Υπεράσπιση ότι ο λόγος που δεν πληρώθηκε είναι επειδή δεν ανοίχθηκε λογαριασμός στο όνομα του, ο ΜΚ4 ανέφερε ότι αυτό ήταν θέμα του εργοδότη και μπορούσε πολύ απλά να τους δώσει χρήματα «στο χέρι».
72. Διευκρινίστηκε από την Υπεράσπιση ότι αυτό που αμφισβητείται είναι οι ώρες κατά τις οποίες εργαζόταν και υποβλήθηκε ότι όταν συνειδητοποίησε συζητώντας με τους υπόλοιπους ότι υπήρχε το ενδεχόμενα να λάβει σημαντικό χρηματικό ποσό πέραν του ποσού που συμφώνησε να λαμβάνει, άρχισε να παραποιεί και να παραφουσκώνει τα γεγονότα προκειμένου να εξασφαλίσει περισσότερα χρήματα. Ο ΜΚ4 απάντησε ότι δεν έγινε κάτι τέτοιο. Ανέφερε ότι έγινε στην πραγματικότητα και κανείς δεν τους είπε ότι μπορούν να πληρωθούν περισσότερα χρήματα.
73. Υποβλήθηκε ότι αρχικά ήταν τοποθετημένος στο πόστο που αφορούσε τη φροντίδα των μικρών αγελάδων και υπήρχαν δύο βάρδιες, υποβολή με την οποία διαφώνησε ο ΜΚ4 και επέμεινε πως η δουλειά του ήταν να καθαρίζει τις ποτίστρες σε ολόκληρη τη φάρμα. Υποβλήθηκε επίσης πως όταν ήταν στο πόστο με τις μικρές αγελάδες εργαζόταν 6 ώρες την ημέρα και ότι μεταγενέστερα εργαζόταν στην καθαριότητα των μεγάλων αγελάδων και ήταν υπεύθυνος ως θυρωρός να ελέγχει τις πόρτες που έμπαιναν και έβγαιναν οι αγελάδες. Ο ΜΚ4 επέμεινε πως η δουλειά του ήταν να καθαρίζει ποτίστρες. Υπήρχαν 7 υπόστεγα 3 ποτίστρες πίσω από το σπίτι, άλλα ήταν μπροστά και ήταν περίπου 250 ποτίστρες συνολικά. Μόνο κάποτε του φώναζαν να προσέχει να μην βγουν οι αγελάδες.
74. Ο ΜΚ4 επέμεινε ότι δεν ήταν σε βάρδια και ότι ποτέ δεν πήρε ρεπό, ούτε άδεια και εργαζόταν επτά μέρες την εβδομάδα. Υποβλήθηκε πως σε κάθε περίπτωση υπήρχαν 120 ποτίστρες οι οποίες καθαρίζονταν μια φορά την εβδομάδα εκ περιτροπής. Ο ΜΚ4 ανέφερε ότι λερώνονταν όταν έτρωγαν τα ζώα και έπρεπε να καθαρίζονται. Επίσης ανέφερε πως είχε και μεγάλες και μικρές ποτίστρες. v. MK5 - Amit Kaundal
75. Κατά την κυρίως εξέταση του ανέφερε ότι ξεκίνησε να εργάζεται στη φάρμα στις 16.09.
76. Του βρήκε την δουλειά ένας φίλος του αδελφού του. Αναγνώρισε τον Κατηγορούμενο 2 ως τον εργοδότη του. Το πρόσωπο το οποίο τους ανέθετε εργασία ήταν ένας γιατρός ο οποίος ήταν ο υπεύθυνος.
77. Τα καθήκοντα του πριν να φύγει από τη φάρμα ήταν να οδηγεί μηχανή και να κόβει μπάλες σανού. Εργαζόταν από τις 05:00 μέχρι τις 22:00 το βράδυ. Αναγνώρισε την υπογραφή του στο Τεκμήριο 11 και αφού του διαβάστηκε ανέφερε πως αυτό είναι το παράπονο του. Διευκρίνισε ότι διαβάζει Hindi και Punjabi, όχι Αγγλικά.
78. Το πρόσωπο το οποίο είχε μιλήσει με τον αδελφό του, του ανέφερε πως ο μισθός που θα λάμβανε θα ήταν €650 μηνιαίως. Δεν συζήτησε με κάποιον στην Κύπρο το μισθό του.
79. Ανέφερε ότι του οφείλονται μισθοί 40 ημέρων. Εργαζόταν επτά μέρες την εβδομάδα χωρίς ρεπό και δεν έλαβε ποτέ άδεια. Δεν ζήτησε ποτέ off διότι πάντα υπήρχε δουλειά να γίνει και οι παλαιότεροι υπάλληλοι δεν έπαιρναν ποτέ. Η συμφωνία ήταν να αγοράζουν οι ίδιοι το φαγητό τους και τη διαμονή να την προσφέρει ο εργοδότης.
80. Τα καθήκοντα του ήταν να οδηγεί το περονοφόρο μηχάνημα. Ένας έβαζε τροφή στα ζώα και ο ίδιος οδηγούσε το forklift που έπαιρνε τα χόρτα. Ετοίμαζε τις μπάλες σανού και οδηγούσε το forklift. Υπήρχε και ένα άλλο μηχάνημα το οποίο έσμιγε την τροφή και αυτό το οδηγούσε άλλος.
81. Δεν είχε συμβόλαιο. Τον έβαλαν να υπογράψει πάνω σε ένα χαρτί όταν του είχε δώσει €100 σε μετρητά ο «μάστρος» ήτοι ο Κατηγορούμενος
83. Αναγνώρισε την υπογραφή του πάνω στη σελίδα του διαβατηρίου του. Δεν αναγνώρισε την υπογραφή στο Τεκμήριο 23 στην σελίδα υπογραφών της σύμβαση εργοδότησης. Δεν είναι η ίδια με την υπογραφή στο διαβατήριο του ανέφερε.
84. Υποβλήθηκε ότι ενημερώθηκε για το ποσό το οποίο θα λάβει από τον πρώην εργοδότη του σε περίπτωση που το Δικαστήριο αποδεχθεί τη μαρτυρία του. Ο ΜΚ5 απάντησε επανειλημμένα ότι το μόνο που θέλει είναι να λάβει τον μισθό του, να πει την αλήθεια και ότι δεν του είπε κανένας το ποσό το οποίο του οφείλεται.
85. Για να έρθει στην Κύπρο πλήρωσε η οικογένεια του 700 χιλιάδες Ρουπία περίπου €7.
86. Πρόκειται για ένα τεράστιο ποσό. Δεν γνωρίζει εάν η οικογένεια του το έχει αποπληρώσει. Ο ίδιος δεν μίλησε ποτέ με τον φίλο του αδελφού του αλλά αυτό που του είπε ο αδελφός του ήταν ότι θα λάμβανε €650 το μήνα καθαρά, θα εργάζεται 6 μέρες την εβδομάδα και οκτώ ώρες την ημέρα.
87. Για μία εβδομάδα καθάριζε τη φάρμα μαζί με άλλους από τις 06:00 μέχρι τις 18:
88. Αντεξετάστηκε σε σχέση με τα καθήκοντα του στη φάρμα.
89. Υποβλήθηκε ότι δεν λέει την αλήθεια ότι εργαζόταν 17 ώρες την ημέρα καθότι ανέφερε πως πήγε σε κατάστημα στην Ορμήδεια να αγοράσει τρόφιμα και το μόνο κατάστημα που υπάρχει κλείνει πριν την ώρα που σχολνούσε.
90. Κατά την αντεξέταση του αναφέρθηκε από την Υπεράσπιση ότι όντως είχε συμφωνήσει με τον εργοδότη του να λαμβάνει €650, ωστόσο δεν είναι ειλικρινής σε σχέση με τις ώρες που εργαζόταν. Υποβλήθηκε πως υπήρχαν δύο βάρδιες και το φαγητό για τις οκτώ μονάδες αγελάδων το ετοίμαζε η πρώτη βάρδια. Ο ΜΚ5 απέρριψε τις υποβολές και επέμεινε στο ότι ο ίδιος όλη μέρα ετοίμαζε φαγητό για τις αγελάδες. Δεν δέχθηκε ότι υπήρχαν βάρδιες.
91. Στην ουσία κατέστη παραδεκτό ότι ετοίμαζε την τροφή των αγελάδων, ωστόσο υποβλήθηκε πως υπήρχαν δύο βάρδιες, υποβολή την οποία απέρριψε ο μάρτυρας. Απέρριψε επίσης την υποβολή ότι μπορούσε να πάρει ρεπό μία μέρα την εβδομάδα καθώς και το ότι δεν εργαζόταν περισσότερο από 80 ώρες ανά δεκαπενθήμερο. vi. MK6 - Ranjit Singh
92. Αφίχθηκε στην Κύπρο τον Νοέμβριο του
93. Του ανέφερε ένας πράκτορας πως υπάρχει δουλειά στην Κύπρο για να παίρνει καλό μισθό. Του ανέφερε ότι ο μισθός θα είναι €850 μηνιαίως, θα παρέχεται διαμονή και διατροφή από τον εργοδότη και θα εργαζόταν οκτώ ώρες την ημερά, ενώ εάν εργαζόταν υπερωρίες θα λάμβανε περισσότερα χρήματα.
94. Αναγνώρισε τον Κατηγορούμενο 2 ως τον πρώην εργοδότη του. Του ανέθετε εργασία κάποιος Ινδός τον οποίο φώναζαν Dr Kaku. Στην αρχή του έδειξε πως να καθαρίζει τους μαστούς των αγελάδων και αυτή ήταν η εργασία του στην αρχή.
95. Στις 10 μέρες άλλαξε καθήκοντα και του ανατέθηκε να μαζεύει τις 900 αγελάδες σε μια περιοχή για το άρμεγμα και όταν τελείωναν έπρεπε να τις πάρει πίσω στο υπόστεγο του. Ήταν το μόνο πρόσωπο με αυτά τα καθήκοντα. Εργαζόταν για 13 - 15 ώρες. Αρχικά εργαζόταν από τις 17:00 - 18:00 μέχρι το επόμενο πρωί στις 06:
97. Ακολούθως, άλλαξε και πάλι καθήκοντα και οδηγούσε το ανυψωτικό από τις 05:00 μέχρι τις 21:00 - 22:00 το βράδυ. Αυτή την εργασία την έκανε τις τελευταίες 10 μέρες.
98. Εργαζόταν κάθε μέρα δηλαδή επτά μέρες την εβδομάδα από την ημέρα που εργοδοτήθηκε μέχρι τη λήξη της εργοδότησης του.
99. Πληρώθηκε μόνο μια φορά περίπου €
100. Όταν παραπονέθηκε στον ατζέντη του ανέφερε πως θα τον απέλαυνε.
101. Αναγνώρισε το παράπονο του και την υπογραφή του επί αυτού (Τεκμήριο 8). Δεν αναγνώρισε την υπογραφή στο Τεκμήριο 23 ήτοι την υπογραφή στη σύμβαση εργοδότησης.
102. Κατά την αντεξέταση του σε σχετικές ερωτήσεις απάντησε ότι εν προκειμένω διεκδικεί τα δικαιώματα του ήτοι τους μισθούς του και τίποτε άλλο, δεν γνωρίζει το ακριβές ποσό που έχει να λαμβάνει σε περίπτωση που το Δικαστήριο αποδεχθεί τους ισχυρισμούς του και κανένας δεν του ανέφερε το ποσό.
103. Διευκρίνισε ότι τον πρώτο μήνα εργαζόταν μόνο τη νύχτα και έπειτα από ένα μήνα τον άλλαξαν και τον τοποθέτησαν στην πρωινή βάρδια. Επέμεινε ότι δεν είχε καθόλου διάλειμμα. Αρχικά εργαζόταν 10 ώρες και μετά 16 - 17 ώρες κάθε μέρα. Είχε ανάγκη την εργασία γι' αυτό δεν αντέδρασε στην αλλαγή αυτή.
104. Ο ατζέντης του ανέφερε πως ο μισθός του θα ήταν €
105. Επέμενε ότι όταν παραπονέθηκε στην ουσία τον απείλησαν πως θα του δώσουν release και θα απελαθεί στη χώρα του. Δεν γνωρίζει αν το ποσό που έλαβε ύψους €624 ήταν για ένα μήνα ή για 45 μέρες.
106. Ναι μεν υπήρχαν τρεις βάρδιες στο αρμεκτήριο αλλά εργαζόταν 10 - 12 ώρες. Έπρεπε η κάθε βάρδια να ολοκληρώσει την εργασία της. Εκείνη την ώρα δεν άρμεγαν μόνο τις αγελάδες αλλά έκαναν και άλλες εργασίες όπως π.χ. καθαριότητα ή μεταφορά των αγελάδων.
107. Επέμενε ότι το μηχάνημα καθαρισμού χρειαζόταν 5 - 7 λεπτά για να πλυθεί και σε κάθε περίπτωση εκείνη την ώρα δεν σταματούσε να εργάζεται.
108. Σε σχέση με τα καθήκοντα του την περίοδο πριν να φύγει από τη φάρμα ανέφερε ότι οδηγούσε το ανυψωτικό όχημα, μάζευε την τροφή - άχυρο ή γρασίδι - και την έπαιρνε σε ένα άλλο μηχάνημα όπου ετοιμαζόταν. Βοηθούσε με το άνοιγμα της μπάλας σανού και το μείγμα του σανού με την τροφή. Ανέφερε ότι το άλλο πρόσωπο που εργαζόταν μαζί του ήταν ο Rohit και όχι ο Amit Kaundal. Ενδεχομένως ο Amit Kaundal να ήταν το πρόσωπο το οποίο αρρώστησε.
109. Αντεξετάστηκε και σε σχέση με τα καθήκοντα του να μεταφέρει τις αγελάδες από το υπόστεγο για άρμεγμα. Υποβλήθηκε ότι η εργασία του ήταν στο αρμεκτήριο και δεν είχε μετακινηθεί ως ισχυρίζεται. Επίσης υποβλήθηκε ότι εργαζόταν λιγότερες ώρες από αυτές που ανέφερε διότι έπρεπε το μηχάνημα να καθαρίζεται και διαρκούσε αυτή η διαδικασία περί τη μία ώρα. Ο μάρτυρας επέμεινε στους ισχυρισμούς του.
110. Περαιτέρω αντεξετάστηκε σε σχέση με το περιεχόμενο της κατάθεσης του που έδωσε στην Αστυνομία (Τεκμήριο 59). Υποβλήθηκε πως τα όσα ανέφερε σε σχέση με τον μισθό που συμφώνησε, τις ώρες που εργαζόταν και τα καθήκοντα του είναι αντίθετα με τα όσα είχε αναφέρει στην Αστυνομία. vii. MK7 - Rohit
111. Αφίχθηκε στην Κύπρο το Σεπτέμβριο 2022 μαζί με άλλα έξι ή επτά άτομα. Αναγνώρισε τον Κατηγορούμενο 2 ως τον διευθυντή του (τον «μάστρο» του). Τη δουλειά στην Κύπρο του την είχε βρει ο αδελφός του. Συμφώνησε όπως λαμβάνει μισθό περίπου €
112. Στην αρχή καθάριζε για δεκαπέντε μέρες. Έπειτα άρχισε να δουλεύει στη «μηχανή». Ο Kaku - γιατρός είχε ρωτήσει ποιος από αυτούς ήξερε να οδηγεί και επειδή ο ΜΚ7 ανέφερε πως ήξερε να οδηγεί του ανατέθηκε να οδηγεί το μηχάνημα.
113. Για 15 μέρες εργαζόταν από τις 7 - 7:30 το πρωί έως και τις 19:00 - 19:30 το βράδυ. Όταν οδηγούσε τη μηχανή εργαζόταν από τις 4:30 το πρωί μέχρι τις 21:30 το βράδυ χωρίς διάλειμμα. Εξήγησε τι ακριβώς είναι αυτή η μηχανή και απάντησε ότι χρησιμοποιείται για να ταΐζουν τα ζώα. Έβαζαν μέσα στην μεγάλη κάσα την τροφή και αυτόματα έκοβε τα χόρτα και ετοιμαζόταν η τροφή των αγελάδων. Διευκρίνισε ότι το ανυψωτικό - forklift ήταν κάτι διαφορετικό. Η μηχανή την οποία οδηγούσε είχε μια κάσα στην οποία βάζεις το φαγητό - χόρτα και τα τεμαχίζει αυτόματα. Αυτή την εργασία την έκανε μέχρι και τη μέρα που έφυγε από την φάρμα όταν είχε πάει η Αστυνομία.
114. Δεν είχε προκαθορισμένο χρόνο για διάλειμμα, ωστόσο έβρισκε λίγη ώρα για να φάει όταν η μηχανή υπερθερμαινόταν και έπρεπε να μείνει για λίγη ώρα κλειστή μέχρι να κρυώσει.
115. Αναγνώρισε την υπογραφή του στο Τεκμήριο 2 και αφού μεταφράστηκε σε αυτόν το περιεχόμενο του από τη διερμηνέα ανέφερε ότι συμφωνεί με το περιεχόμενο του εκτός από μια ημερομηνία που η σωστή θα έπρεπε να ήταν
117. Ενώ του είχαν αναφέρει πως θα εργάζεται οκτώ ώρες την ημέρα, έξι μέρες την εβδομάδα, εργαζόταν δώδεκα ώρες τουλάχιστον, όλες τις μέρες της εβδομάδας. Στο δε δωμάτιο διέμεναν άλλα έξι έως επτά άτομα και δεν υπήρχαν αρκετά κρεβάτια ενώ το δωμάτιο τους δεν ήταν σε καλή κατάσταση. Εργαζόντουσαν και τις αργίες και δεν πήρε ποτέ ρεπό. Ανέφερε πως ήταν οι ίδιοι υπεύθυνοι για τη διατροφή τους και αυτό ήταν που είχε αναφέρει στον αδελφό του ο ατζέντης. Εξέφραζαν τα παράπονα τους στον Ινδό γιατρό, ωστόσο δεν είχαν ώρα για να βγουν έξω.
118. Δεν πληρώθηκε όλους τους μισθούς του ο ίδιος υπολογίζει ότι του οφείλονται μισθοί για 40 - 45 μέρες. Πληρώθηκε €650 για τους πρώτους δύο μήνες και μετά πήρε €
119. Αρχικά πληρώθηκε με επιταγή και μετά με έμβασμα στο λογαριασμό του. Μόνο μια φορά πήρε μετρητά ύψους €
121. Η υπογραφή στο Τεκμήριο 23 στη σελίδα υπογραφών της σύμβασης εργοδότησης που φέρει το όνομα του δεν είναι δική του. Ανέφερε ότι κάποιος άλλος υπέγραψε ενώ δεν θυμάται να υπέγραψε ο ίδιος συμβόλαιο.
122. Κατά την αντεξέταση του ανέφερε πως δεν γνωρίζει ακριβώς το ποσό το οποίο του οφείλει ο εργοδότης του. Για να έρθει στην Κύπρο αυτός και η οικογένεια του πλήρωσαν ένα σημαντικό ποσό. Μάλιστα έβαλαν υποθήκη το σπίτι τους για βρουν τα χρήματα, ωστόσο το δάνειο έχει αποπληρωθεί.
123. Τον ΜΚ6 τον γνωρίζει από τη φάρμα και ανέφερε ότι δούλεψαν μαζί για λίγες μέρες διότι το άλλο παιδί που δούλευε μαζί του ήταν άρρωστος και ο ΜΚ6 γνώριζε Αγγλικά.
124. Κατά την θέση του λάμβανε πιο ψηλό μισθό από αυτόν που του είχαν αναφέρει πριν να έρθει στην Κύπρο επειδή εργαζόταν σκληρά και καλά και όχι επειδή λάμβανε υπερωρίες. Δεν αναφέρθηκε τίποτε για υπερωρίες ανέφερε.
125. Εξήγησε πως υπήρχαν 800 περίπου αγελάδες για άρμεγμα. Ανέφερε πόσες αγελάδες υπήρχαν σε κάθε υπόστεγο και ότι έκανε και δύο δέσμες τροφή για μικρές αγελάδες. Το μηχάνημα το γέμιζε 20 - 24 φορές κάθε μέρα. Αντεξετάστηκε σε έκταση σε σχέση με τα καθήκοντα του, π.χ. πόσες φορές ετοίμαζε τροφή και πόσες αγελάδες έτρωγαν την τροφή που ετοίμαζε. Υποβλήθηκε ότι δεν χρειαζόταν να ετοιμάζει τόσες πολλές δέσμες με φαγητό.
126. Αρνήθηκε ότι υπήρχε σύστημα βάρδιας. Επέμεινε ότι ξεκινούσε η ώρα 04:30 το πρωί και γινόταν βράδυ για να κλείσει τη μηχανή.
127. Υπήρξε παραδοχή από πλευράς Υπεράσπισης ότι ο ΜΚ7 εργαζόταν πέραν του κανονικού για μία περίοδο και γι' αυτό τον λόγο ο εργοδότης του τον πλήρωσε περισσότερα χρήματα τον Νοέμβριο και το Δεκέμβριο.
128. Του υποδείχθηκε η κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία και την αναγνώρισε (Τεκμήριο 60).
129. Υποβλήθηκε ότι δεν εργαζόταν 17 ώρες την ημέρα και ότι υπερβάλλει για να λάβει περισσότερα χρήματα, υποβολή την οποία απέρριψε ο μάρτυρας επιμένοντας στις θέσεις του. viii. MK8 - Bharat
130. Κατάγεται από την Punjab, Ινδία και ήρθε στην Κύπρο στις 16.09.2022 αναζητώντας μια καλύτερη ζωή. Αναγνώρισε τον Κατηγορούμενο 2 ως τον «μάστρο» του. Βρήκε τη δουλειά μέσω ενός ατζέντη ο οποίος του ανέφερε ότι είναι καλή δουλειά, θα έχουν φαγητό, καλή διαμονή και καλό μισθό (€800 - €850) αλλά δεν ίσχυε τίποτε από όλα αυτά. Τον εν λόγω ατζέντη τον πλήρωσε η οικογένεια του περίπου €8000 για να έρθει στην Κύπρο, ποσό το οποίο εξασφάλισε με δάνειο.
131. Τις πρώτες μέρες εργαζόταν από το πρωί η ώρα 08:00 μέχρι τις 19:00 και ασχολείτο με την καθαριότητα της φάρμας, ήτοι μεταφορά πετρών, αφαίρεση χόρτων. Έπειτα εργαζόταν στην απογευματινή βάρδια. Έπλενε το στήθος των αγελάδων και ακολούθως τις άρμεγε με την τοποθέτηση ενός μηχανήματος στο στήθος τους. Εργαζόταν από τις 16:00 μέχρι το πρωί. Ωστόσο, ανέφερε πως δεν είχε σταθερό ωράριο. Πολλές φορές μπορούσε να τους φωνάξει το αφεντικό (Κατηγορούμενος 2) να μεταφέρουν αγελάδες από το ένα υπόστεγο στο άλλο.
132. Αναγνώρισε το Τεκμήριο 1 ως το παράπονο του που έδωσε στην Αστυνομία.
133. Παρότι του ανέφεραν ότι θα λάμβανε €800 και όταν ήρθε έπαιρνε γύρω στα €500 δεν έκανε παράπονο καθότι τον συμβούλευσε ο πατέρας του ότι είχαν πληρώσει πολλά χρήματα για να έρθει στην Κύπρο και είχε ανάγκη την εργασία.
134. Εργαζόταν 7 μέρες την εβδομάδα και δεν πήρε ποτέ άδεια. Μια φορά όταν αρρώστησε του ανέφερε ο Ινδός ιατρός ότι αν δεν δουλέψει θα τον διώξουν και θα απελαθεί.
135. Του υποδείχθηκαν οι σελ. 47 - 49 του Τεκμηρίου
136. Δεν αναγνώρισε την υπογραφή στη σελίδα υπογραφών της σύμβασης εργοδότησης με το όνομα του. Ανέφερε ότι δεν υπέγραψε.
137. Κατά την αντεξέταση του υποβλήθηκε ότι μίλησε σε άλλους Παραπονούμενους πριν να έρθει στο Δικαστήριο, ότι έχει οικονομικό όφελος από αυτή την υπόθεση και ότι γνωρίζει πολύ καλά το ποσό το οποίο θα πάρει εάν το Δικαστήριο αποδεχθεί τους ισχυρισμούς του, υποβολές τις οποίες απέρριψε ο ΜΚ
139. Δεν μίλησε ποτέ απευθείας με τον Κατηγορούμενου
140. Μιλούσε στον Ινδό γιατρό και ήταν ο τελευταίος που τον απειλούσε πως αν δεν δουλέψει παρά το ότι ήταν άρρωστος θα τον έδιωχναν.
141. Ως προς το ότι δεν ανέφερε τίποτε στο Τεκμήριο 1 ότι του είχαν υποσχεθεί πως ο μισθός του θα ήταν €800, ο ΜΚ8 εξήγησε πως όταν συνειδητοποίησε πως δεν θα έπαιρνε €800 αλλά €550 το συζήτησε με τον πατέρα του ο οποίος του είπε να μην παραπονιέται και να συνεχίσει να εργάζεται εκεί διότι έχουν ανάγκη τα χρήματα.
142. Το ότι ο μισθός ήταν €800 του το είχε μεταφέρει ο πατέρας του. Δεν είχε μιλήσει ο ίδιος με τον ατζέντη.
143. Αντεξετάστηκε σε σχέση με το ωράριο του. Ανέφερε ότι είχε αλλάξει βάρδια και εργαζόταν από τις 20:00 μέχρι τις 05 - 07:00 το πρωί επειδή μετά από το άρμεγμα υπήρχαν και άλλες εργασίες.
144. Αναγνώρισε την κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία (Τεκμήριο 61).
145. Δέχθηκε ότι στο αρμεκτήριο υπήρχε μια μηχανή η οποία έπρεπε να καθαρίζεται και αυτή η διαδικασία διαρκούσε μία ώρα. Υποβλήθηκε ότι εκείνη την ώρα δεν εργαζόταν. Ο ΜΚ8 ανέφερε πως έκανε άλλη εργασία εκείνη την ώρα. Απέρριψε τον ισχυρισμό ότι υπήρχαν 3 βάρδιες εκείνη την περίοδο. Τρείς βάρδιες έγιναν σε μεταγενέστερο στάδιο όταν προσλήφθηκαν και άλλοι εργοδοτούμενοι.
146. Υποβλήθηκε πως προσπάθησε να παραποιήσει τα γεγονότα για να εξασφαλίσει περισσότερα χρήματα, υποβολή την οποία απέρριψε ο μάρτυρας. Αντεξέταστηκε σε σχέση με αντιφάσεις μεταξύ των όσων ανέφερε στην κατάθεση του και των όσων ανέφερε στο Δικαστήριο. ix. MK9 - Amit Kumar
147. Κατά την κυρίως εξέταση του ανέφερε ότι ήρθε στην Κύπρο στις 12.12.2022 και ξεκίνησε να εργάζεται στη φάρμα την επόμενη ημέρα. Βρήκε την εργασία μέσω του αδελφού του ο οποίος μίλησε με έναν πράκτορα ο οποίος του εξασφάλισε τι βίζα. Του ανέφερε ο αδελφός του ότι θα λάμβανε μισθό ύψους €850 μηνιαίως και τόσο η διαμονή όσο και η διατροφή θα παρέχονταν από τον εργοδότη.
148. Τους ανέθεσε εργασία ο Dr. Αρχικά καθάριζε τη φάρμα από τις 08:00 μέχρι τις 18:00 με μία ώρα διάλειμμα το μεσημέρι για φαγητό. Αυτή την εργασία την εκτελούσε για 7 - 8 μέρες. Ακολούθως ο Dr. του ανέθεσε να φροντίζει τις μικρές αγελάδες. Το πρωί (ώρα 08:00) τους έβαζε νερό και φαγητό και ακολούθως καθάριζε τα σπιτάκια τους. Έκανε διάλειμμα η ώρα 13:00 και ακολούθως ξεκινούσε ξανά τις ίδιες εργασίες μέχρι τις 18:
149. Ακολούθως, πήγαινε ξανά για μιάμιση με δύο ώρες για να τους δίνει γάλα. Αυτό γινόταν μεταξύ των ωρών 20:00 και 23:
151. Εργαζόταν επτά μέρες την εβδομάδα χωρίς ρεπό. Δεν έλαβε ποτέ άδεια. Δεν έλαβε κανένα μισθό για όσο καιρό εργαζόταν στη φάρμα. Είχε φέρει μαζί του κάποια χρήματα από την Ινδία και έδινε στους άλλους για να του φέρνουν φαγητό όταν πήγαιναν για ψώνια.
152. Αναγνώρισε την υπογραφή του στο Τεκμήριο 3 και ανέφερε πως συμφωνεί με το περιεχόμενο του. Δεν αναγνώρισε την υπογραφή του στη σελίδα 37 του Τεκμηρίου
153. Ανέφερε ότι οι υπογραφή εκείνη δεν είναι δική του.
154. Κατά την αντεξέταση του απέρριψε την υποβολή ότι είχε συζητήσει με άλλους Παραπονούμενους την υπόθεση και την κατάθεση τους στο Δικαστήριο. Ανέφερε ότι ο Dr την ημέρα που ήρθε η Αστυνομία προσπάθησε να τους μεταπείσει λέγοντας του ότι αν μείνουν στη φάρμα θα πάρουν αύξηση, ωστόσο δεν γνωρίζει αν αυτό έγινε κατ' εντολή του Κατηγορούμενου
156. Ανέφερε ότι η υπόθεση είναι σημαντική για τον ίδιο, ωστόσο δεν γνωρίζει το ποσό το οποίο έχει να παίρνει. Θέλει μόνο να πληρωθεί το μισθό του. Παρότι του είχε αναφερθεί από τον αδελφό του ότι ο μισθός του θα ήταν €850 αλλά του ανέφεραν ότι θα λάμβανε €550 μηνιαίως δεν έκανε παράπονο λόγο φόβου ότι θα του έδιναν αποδέσμευση και θα τον έδιωχναν. Για να έρθει στην Κύπρο δανείστηκε η οικογένεια του χρήματα τα οποία ανέφερε ότι τα επέστρεψε.
157. Επανέλαβε ότι καθημερινά έπρεπε το βράδυ να επιστρέφει και να ταΐζει τα μικρά γελάδια από τις 21:00 μέχρι τις 22:00 - 22:
159. Αντεξετάστηκε σε σχέση με τα καθήκοντα του. Στην ουσία κατέστη παραδεκτό ότι φρόντιζε τις μικρές αγελάδες, τόσο τα νεογέννητα όσο και τα πιο μεγάλα μοσχαράκια. Υποβλήθηκε από την Υπεράσπιση ότι ήταν περίπου 300 ζώα. Ο μάρτυρας συμφώνησε ότι μέσα στα καθήκοντα του ήταν να πηγαίνει με το τρακτέρ και να φορτώνει την τροφή από άλλο υπόστεγο και να την μεταφέρει εκεί που ήταν οι μικρές αγελάδες.
160. Επέμεινε ως προς το ότι η διαμονή και η διατροφή θα παρέχονταν από τον εργοδότη. Αναγνώρισε την κατάθεση που έδωσε στην Αστυνομία η οποία κατατέθηκε ως Τεκμήριο
162. Υποβλήθηκε ότι υπήρχαν δύο βάρδιες με τα ίδια καθήκοντα, ήτοι την φροντίδα των μικρών αγελάδων και ότι ο μάρτυρας εργαζόταν στη δεύτερη βάρδια και εργαζόταν επτά ώρες ημερησίως. Ο μάρτυρας απέρριψε την υποβολή, ως επίσης και την υποβολή ότι έπαιρνε ρεπό μία φορά την εβδομάδα. x. MK10 - Amandeep Singh
163. Ξεκίνησε να εργάζεται στην κτηνοτροφική μονάδα των Κατηγορούμενων στις 26.11.
164. Την εργασία τη βρήκε μέσω ενός φίλου του αδελφού του ο οποίος του ανέφερε πως θα εργάζεται σε μια φάρμα με αγελάδες και θα λάμβανε μισθό μεταξύ €600 - €650 μηνιαίως ενώ τη διαμονή και τη διατροφή θα την παρείχε ο εργοδότης του. Αναγνώρισε τον Κατηγορούμενο 2 ως τον «πρώην μάστρο» του.
165. Τα καθήκοντα του ήταν να πλένει το στήθος των αγελάδων και εργαζόταν από τις 19:00 μέχρι τις 05:
166. Μόλις τέλειωνε την εργασία του ασχολείτο με το ξεχορτάριασμα τόσο μέσα όσο και στην είσοδο της φάρμας. Κατά την αντεξέταση του διευκρίνισε πως αυτό το έκανε σε περίπτωση κατά την οποία ολοκλήρωνε την κύρια εργασία του πριν από τις 05:
168. Εργαζόταν επτά μέρες την εβδομάδα και δεν πήρε ποτέ άδεια ανάπαυσης. Δεν παραπονέθηκε διότι κανένας δεν έπαιρνε άδεια ή ρεπό. Πληρώθηκε μια φορά με επιταγή το ποσό των €
169. Δεν θυμάται να υπέγραψε σύμβαση εργοδότησης.
170. Αναγνώρισε την υπογραφή του στο Τεκμήριο 5 και ανέφερε πως συμφωνεί με το περιεχόμενο του. Δεν αναγνώρισε την υπογραφή του στη σελίδα 55 του Τεκμηρίου
171. Ανέφερε ότι οι υπογραφή εκείνη δεν είναι δική του. Η υπογραφή του φαίνεται στην σελίδα 53 του Τεκμηρίου 23 στο αντίγραφο της σελίδας του διαβατηρίου του.
172. Κατά την αντεξέταση του διευκρίνισε ότι πριν να έρθει να εργαστεί του είπαν πως ο μισθός του θα ήταν μεταξύ €550 και €650 και δεν έχει παράπονο ως προς το ύψος του μισθού αλλά ως προς το ότι δεν έχει λάβει όλους τους μισθούς του, η διαμονή δεν ήταν σε καλή κατάσταση και δεν παρεχόταν διατροφή και πόσιμο νερό.
173. Όταν ερωτήθηκε γιατί δεν ανέφερε τίποτε στο Τεκμήριο 5 για τη διατροφή ανέφερε πως απαντούσε στις ερωτήσεις που του υποβάλλονταν και είναι βέβαιος ότι το είχε αναφέρει σε άλλες καταθέσεις του.
174. Περαιτέρω, ανέφερε ότι στο αρμεκτήριο αρχικά υπήρχαν δύο βάρδιες και μετά από λίγες μέρες δημιουργήθηκε τρίτη βάρδια. Υπήρχαν περιπτώσεις που χαλούσε το μηχάνημα και έπρεπε να εργαστούν μέχρι τις 07:00 - 08:00 ώστε να επισκευαστεί το μηχάνημα και να αρμεχθούν οι αγελάδες που έπρεπε να αρμεχθούν στη βάρδια του. Εξήγησε ότι μετά περνούσαν 1 - 2 μέρες ώστε να επέλθει ξανά ισορροπία σε σχέση με το ωράριο.
175. Απέρριψε τον ισχυρισμό ότι συνεννοήθηκε με τον προηγούμενο μάρτυρα πριν να δώσει κατάθεση ως επίσης και τον ισχυρισμό ότι υπερβάλλει για να πάρει περισσότερα χρήματα. Εξήγησε ότι ο λόγος για τον οποίο ανέφερε στο ΤΕΣ ότι δεν συμφώνησε με τον εργοδότη του το μισθό είναι επειδή ουδέποτε συζήτησε με τον Κατηγορούμενο 2 και δεν θεωρεί ότι συμφώνησε. xi. MK11 - Hari Singh
176. Ξεκίνησε να εργάζεται στις 10.10.
177. Το πρόσωπο το οποίο του είπε για την εργασία στην Κύπρο του ανέφερε πως θα εργαζόταν 8 ώρες την ημέρα με μισθό €550 και ότι ο εργοδότης του θα του παρείχε διαμονή.
178. Τα καθήκοντα του ήταν να αρμέγει και παίρνει τα ζώα μέσα. Του ανέθεσε εργασία κάποιος με το όνομα Rahul. Εργαζόταν από τις 16:00 - 16:30 μέχρι τις 4:00 με 4:30 το πρωί ωστόσο κάποτε εργαζόταν περισσότερες ώρες, ήτοι μέχρι τις 7:00 - 08:00 το πρωί. Αυτό διήρκησε 3 μήνες.
179. Μεταγενέστερα ήρθαν και άλλοι εργάτες στη φάρμα και άλλαξε το ωράριο του. Εργαζόταν από τις 12:00 μέχρι τις 20:00 για περίπου ένα μήνα συνέχισε αυτό διότι ήρθε το immigration στη φάρμα.
180. Αναγνώρισε την υπογραφή του στο Τεκμήριο 4 και ανέφερε ότι συμφωνεί με το περιεχόμενο του. Επίσης αναγνώρισε τον Κατηγορούμενο 2 ως τον «μάστρο» του.
181. Εργαζόταν επτά μέρες την εβδομάδα. Δεν παραπονέθηκε σε οποιονδήποτε και διερωτήθηκε σε ποιον μπορούσε να υποβάλει παράπονο. Ανέφερε ότι στη φάρμα εργοδοτείτο και κάποιος Ινδός από την Punjab ο οποίος ήταν κτηνίατρος και είχε καλή σχέση με τον Κατηγορούμενο 2 ο οποίος ήταν ο «μάστρος». Ο μάρτυρας μιλούσε με κάποιον Rahul ο οποίος του είπε πως δεν πρέπει να ζητήσει άδεια ακόμα και όταν είχε χτυπήσει διότι ο μάστρος θα του δώσει αποδέσμευση (release). Δεν πήρε ποτέ ρεπό και εργαζόταν ακόμα και όταν ήταν άρρωστος.
182. Πληρώθηκε δύο φορές το ποσό των €550 και μια φορά €
183. Δεν θυμάται να υπέγραψε σύμβαση εργοδότησης. Του υποδείχθηκε το Τεκμήριο 23 σελ 29 -
184. Ενώ αναγνώρισε την υπογραφή του κάτω από τη φωτογραφία στη φωτοτυπία σελίδας του διαβατηρίου του, στη σελίδα της σύμβασης εργοδότησης δεν αναγνώρισε την υπογραφή του και ανέφερε ότι εκείνη η υπογραφή δεν είναι η ίδια με την υπογραφή του. Παρέπεμψε και στο Τεκμήριο 4 αναφέροντας πως το γράμμα "s" είναι διαφορετικό στις υπογραφές.
185. Κατά την αντεξέταση του διευκρίνισε ότι στο Τεκμήριο 4 αναφέρει μόνο τις δύο φορές που πληρώθηκε ενώ είχε πληρωθεί άλλη μια φορά και δεν θυμάται πότε.
186. Αναφέρθηκε επίσης στις συνθήκες διαβίωσης του στη φάρμα. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι δεν ήταν κατάλληλος ο χώρος για ανθρώπινη διαβίωση και πως ο Κατηγορούμενος 2 δεν ενδιαφέρθηκε να διορθώσει την κατάσταση.
187. Διευκρίνισε ότι κανονικά ο ρόλος του ήταν να παίρνει / καθοδηγεί τις αγελάδες προς το αρμεκτήριο ωστόσο κάποτε ασχολείτο και με το άρμεγμα και με το πλύσιμο των αγελάδων πριν από το άρμεγμα.
188. Σε σχέση με τις ώρες εργασίας του ανέφερε ότι ήταν πολλές ειδικά όταν χαλούσε το μηχάνημα και εργαζόταν από 16:00 μέχρι τις 07:00 - 08:00 το πρωί, ωστόσο, δεν έκανε παράπονο καθότι φοβόταν πως θα του έδιναν release (αποδέσμευση) όπως έγινε και σε άλλες περιπτώσεις εργοδοτουμένων οι οποίοι παραπονέθηκαν.
189. Υποβλήθηκε ότι την ώρα που καθαριζόταν το φίλτρο του μηχανήματος για το άρμεγμα δεν εργαζόταν. Ο μάρτυρας απάντησε ότι εκείνη την ώρα έκανε άλλες εργασίες όπως καθαριότητα μαζί με τα άλλα πρόσωπα στη βάρδια του.
190. Αντεξετάστηκε σε σχέση με το ποσό που του είπαν ότι θα λάμβανε πριν να έρθει στην Κύπρο. Ο μάρτυρας επανέλαβε αυτά που είπε και στην κατάθεση του στην Αστυνομία (Τεκμήριο 66).
191. Υποβλήθηκε επίσης ότι έλαβε σε μισθούς το συνολικό ποσό των €2.050 και ο μάρτυρας απέρριψε την υποβολή. Σημειώνω πως σε μεταγενέστερο στάδιο κατέστη παραδεκτό ότι ο μάρτυρας έλαβε μισθούς ύψους €1.
192. Ο ευπαίδευτος συνήγορος της Υπεράσπισης εξήγησε στο Δικαστήριο το λόγο της σύγχυσης που ήταν ότι η επιταγή με την οποία πληρώθηκε ο μάρτυρας επιστράφηκε και κατατέθηκε ξανά και γι' αυτό φαινόταν πως έγινε δύο φορές η ίδια πληρωμή. Ο ΜΚ11 επέμενε ότι στο ότι είχε πληρωθεί τρεις φορές και έλαβε το συνολικό ποσό των €1500 και συνεπώς διαφάνηκε πως είχε δίκαιο.
193. Απέρριψε επίσης τις υποβολές ότι εργαζόταν έξι μέρες την εβδομάδα και όχι επτά και ότι δεν εργαζόταν πέραν των 80 ωρών ανά δεκαπενθήμερο. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι «ήταν υπερβολικά πολλή η δουλειά εκεί». xii. MK12 - Anil Kumar
194. Αφίχθηκε στην Κύπρο στις 16.09.2022 για να εργαστεί στην φάρμα της Κατηγορούμενης. Αναγνώρισε τον Κατηγορούμενο 2 ως τον εργοδότη του και τον ιδιοκτήτη της φάρμας. Πριν να έρθει στην Κύπρο του ανέφερε ο συγγενής του ο οποίος του εξασφάλισε τη βίζα ότι θα λάμβανε €650 το μήνα, θα εργαζόταν έξι μέρες την εβδομάδα και θα παρείχε ο εργοδότης τη διαμονή και τη διατροφή του. Στην Κύπρο του ανέφεραν ότι ο μισθός του θα ήταν €550 μηνιαίως.
195. Όταν ξεκίνησε να εργάζεται στη φάρμα ασχολείτο με την καθαριότητα και συγκεκριμένα έπλενε τα τρακτέρ και τα φορτηγά για μία με δύο εβδομάδες και ακολούθως φρόντιζε τα μοσχαράκια - μωρά. Αρχικά εργαζόταν από τις 07:00 το πρωί μέχρι το βράδυ - δεν ξέρει ακριβώς τι ώρα τέλειωνε. Όταν φρόντιζε τα μοσχαράκια ξεκινούσε το πρωί στις 07:00 και τελείωνε στις 20:00 - 21:00 το βράδυ. Η φάρμα είχε περίπου 300 - 400 μοσχαράκια. Επίσης τους ξυπνούσαν και το βράδυ κατά τις 12:00 - 1:00 τα μεσάνυχτα για να δώσουν ξανά γάλα στα μοσχαράκια. Η ομάδα του αποτελείτο από τέσσερα άτομα.
196. Εργαζόταν επτά μέρες την εβδομάδα και δεν έλαβε ούτε και μία μέρα άδεια. Δεν έκανε παράπονο διότι ο εργοδότης του κρατούσε όλα τα έγγραφα του και δεν ήξερε κανέναν στην Κύπρο.
197. Έλαβε €100 σε μετρητά 10 - 15 μέρες μετά την άφιξη του, €157 στον τραπεζικό του λογαριασμό και έπειτα δύο φορές επί €550 (κατά την αντεξέταση του διευκρίνισε ότι πληρώθηκε δύο φορές €550 και μία €530). Δεν πληρώθηκε για τον Ιανουάριο και τις μέρες που εργάστηκε κατά τον Φεβρουάριο του
198. Οι Κατηγορούμενοι καθυστερούσαν ένα μήνα να τους πληρώσουν.
199. Αναγνώρισε την υπογραφή του επί του Τεκμηρίου 6 και ανέφερε πως το περιεχόμενο του είναι ορθό. Ανέφερε ότι δεν υπέγραψε σύμβαση εργοδότησης. Όταν του υποδείχθηκε το Τεκμήριο 23 σελ. 59 και εντεύθεν αναγνώρισε την υπογραφή του στην φωτοτυπία της σελίδας από το διαβατήριο του. Σε σχέση με την υπογραφή στην σελίδα υπογραφών της σύμβασης εργοδότησης που φέρει το όνομα του, ανέφερε ότι δεν είναι δική του και δεν υπέγραψε τέτοιο έγγραφο (σελ. 61).
200. Κατά την αντεξέταση του αμφισβητήθηκε ότι του είχαν δώσει οδηγίες να πλένει κάθε μέρα τα οχήματα της φάρμας. Ο ΜΚ12 επέμεινε στις θέσεις του και παρείχε λεπτομέρειες ως προς την εργασία που εκτελούσε τις πρώτες του μέρες στη φάρμα. Επέμεινε επίσης σε σχέση με το ότι τον ξυπνούσαν τα μεσάνυχτα για να δίνει γάλα στα νεογέννητα. Ακόμα επέμεινε ως προς το ότι τέλειωνε την εργασία του στις 21:
201. Έπρεπε να αλλάζει το άχυρο στο πάτωμα καθημερινά. Περαιτέρω, όταν είχαν γεννήσεις πήγαιναν να πάρουν το νεογέννητο και το φρόντιζαν.
202. Αντεξετάστηκε σε σχέση με το πόσες ώρες εργαζόταν και υποβλήθηκε ότι δεν δικαιολογείται η θέση του ότι εργαζόταν 13 ώρες την ημέρα. Περαιτέρω, διευκρινίστηκε σε σχέση με τις πληρωμές, ότι δεν έλαβε πληρωμή για τους μισθούς Ιανουαρίου και Φεβρουαρίου του
203. Με άλλα λόγια, δέχθηκε ότι έλαβε μια πρόσθετη πληρωμή σε σχέση με αυτές που ανέφερε κατά την κυρίως εξέταση του.
204. Κατά την αντεξέταση του, αναγνώρισε τον εαυτό του σε μια φωτογραφία η οποία κατατέθηκε ως Τεκμήριο
205. Στο Τεκμήριο 67 φαίνεται ο ΜΚ12 να κάθεται μέσα σε ένα σπιτάκι για μοσχαράκια φορώντας ακουστικά και να κρατά το κινητό του. Ο ΜΚ12 ανέφερε ότι την φωτογραφία πρέπει να την πήρε ο Ινδός γιατρός ο οποίος ήταν το δεξί χέρι του Κατηγορούμενου 2 και ήταν χωρίς τη συγκατάθεση του που τον φωτογράφισε. Προηγουμένως ανέφερε πως τους έβγαζε φωτογραφίες όταν κάθονταν να ξεκουραστούν για να τις φυλάξει και να τις χρησιμοποιήσει για να τους εκβιάσει ότι θα τις έδειχνε στον Κατηγορούμενο
206. Γενικά για τον Dr ανέφερε ότι κάποιες φορές ήταν φιλικός μαζί τους ωστόσο ήταν απρόβλεπτος, διότι σε άλλες φάσεις τους απειλούσε.
207. Αναγνώρισε επίσης δύο βίντεο (Τεκμήριο 68) τα οποία παρουσίασε η Υπεράσπιση για να του υποβάλει ότι δεν ισχύουν τα όσα ανέφερε σε σχέση με τον Dr.
208. Ο μάρτυρας απέρριψε την υποβολή ότι υπήρχαν δύο βάρδιες με καθήκοντα την φροντίδα των μοσχαριών, ότι μία φορά την εβδομάδα είχε ρεπό και ότι εργαζόταν λιγότερο από 80 ώρες ανά δεκαπενθήμερο. xiii. MK13 - Sandeep Singh Birdi
209. Αφίχθηκε στην Κύπρο στις 16.09.2022 για να εργαστεί στην Κατηγορούμενη ελπίζοντας για ένα καλύτερο μέλλον. Αναγνώρισε τον Κατηγορούμενο 2 ως τον «μάστρο» του.
210. Του είχε αναφέρει ο φίλος του ο οποίος του διευθέτησε τη βίζα πως ο μισθός του θα ήταν €500 - 600, μηνιαίως, ο ίδιος θεώρησε €550 και ότι ο εργοδότης θα παρείχε διατροφή και διαμονή. Θα εργαζόταν 8 ώρες την ημέρα με μια μέρα ρεπό κάθε εβδομάδα.
211. Όταν έφθασε στην Κύπρο, μαζί με άλλα επτά ή οκτώ πρόσωπα που θα εργαζόντουσαν στη φάρμα τους παρέλαβε από το αεροδρόμιο ένας Ινδός με το όνομα Μάννα, και τους πήραν για ιατρικές εξετάσεις. Ακολούθως, κάποιος Κύπριος με το όνομα Κρις τους πήρε στη φάρμα. Εκεί συνάντησαν και άλλους Ινδούς οι οποίοι τους ανέφεραν ότι θα τους κατατοπίσει ο Ινδός γιατρός (Dr) και ότι ο μάστρος θα τους έφερνε παπούτσια για τη δουλειά. Δεν είχαν τόπο να καθίσουν και οι χώροι διαμονής ήταν σε κακή κατάσταση.
212. Ξεκίνησε να εργάζεται την επόμενη μέρα. Για 10 ή 12 μέρες καθάριζαν και ξεχορτάριαζαν τη φάρμα. Ακολούθως ο Dr του ανέθεσε να φροντίζει τα μικρά μοσχάρια - μωρά. Τις πρώτες μέρες άρχιζαν το πρωί η ώρα 7:00 μέχρι τις 19:00 - 21:00 το βράδυ με μία ώρα διάλειμμα η οποία δεν ήταν αρκετή επειδή είχε μία εστία γκαζιού για 7 -8 άτομα και δεν προλάβαιναν να μαγειρέψουν.
213. Όταν του ανατέθηκε η φροντίδα των μωρών και μικρών μοσχαριών η εργασία του συνίστατο στην καθαριότητα του χώρου και στο τάισμα των μοσχαριών. Έπρεπε να υπάρχει σανός καθαρός και στεγνός στο πάτωμα. Έδινε γάλα δύο φορές την ημέρα στα μωρά τα οποία πρέπει να είναι πάνω από 400 σε αριθμό. Υπήρχαν τέσσερεις σειρές με σπιτάκια, περίπου 80 σε κάθε σειρά. Αυτή την εργασία την εκτελούσαν τέσσερα άτομα, ήτοι ο Νίκος, ο ΜΚ12 και o Janta.
214. Εργαζόταν από τις 07:00 μέχρι τo μεσημέρι, είχε μία ώρα διάλειμμα και μετά ξεκινούσαν την ίδια ρουτίνα δηλαδή έδιναν φαγητό και νερό και καθάριζαν τα σπιτάκια των μοσχαριών. Οδηγούσε τρακτέρ και πήγαινε να πάρει μπάλες σανού από άλλο υπόστεγο που ήταν ένα - δύο χιλιόμετρα μακριά. Μέχρι τις 19:00 ολοκλήρωνε την εργασία του με το τρακτέρ και μετά μάζευε περιττώματα από τα σπιτάκια να τα πάει στη στοίβα με τα περιττώματα που προοριζόταν για λίπασμα. Σχολνούσε περί τις 20:00 - 21:00 το βράδυ.
215. Αφού σχολνούσε ετοίμαζε φαγητό, ωστόσο εάν υπήρχε γέννα επέστρεφε πίσω στην εργασία του για να βοηθήσει, να τακτοποιήσει το χώρο για το νεογέννητο και για να δώσει γάλα στο νεογέννητο το οποίον τους έφερναν από τις μαμάδες αγελάδες. Αυτό μπορούσε να συμβεί μεταξύ των 21:00 και τα μεσάνυχτα και διαρκούσε περί τις 2 - 2.5 ώρες. Πρόσθεσε ότι γενικά δεν υπήρχε ωράριο.
216. Εργαζόταν επτά μέρες την εβδομάδα και δεν έλαβε ποτέ άδεια ανάπαυσης. Ούτε και την ημέρα που ήταν άρρωστος. Μόνο μια φορά μια Κυριακή πήρε ολιγόωρη άδεια που ήταν ο αρραβώνας του. Του ανέφεραν ότι αν δεν επιστρέψει μέχρι τις έξι το απόγευμα στη δουλειά, να μην επιστρέψει καθόλου.
217. Δεν έκανε παράπονο διότι φοβόταν πως θα τον έδιωχναν όπως έγινε και με κάποιον άλλο συνάδελφο του που τον έδιωξαν από τη φάρμα μέσα στη νύχτα.
218. Υποδείχθηκε στο μάρτυρα το Τεκμήριο
219. Αναγνώρισε την υπογραφή του, ανέφερε πως είναι το παράπονο του και πως συμφωνεί με το περιεχόμενο του. Πληρώθηκε €100 σε μετρητά και €157 μέσω Τράπεζας την 21.11.
220. Πληρώθηκε €550 στις 25.11.
221. Πληρώθηκε €550 τρεις φορές και ο τελευταίος του μισθός ήταν με επιταγή για €550 στις 26.01.
223. Δεν υπέγραψε κανένα συμβόλαιο εργοδότησης. Ανέφερε πως ένας Κύπριος ατζέντης με το όνομα Chris του είπε να υπογράψει σε ένα σημείο πάνω σε ένα έγγραφο. Δεν γνωρίζει τι αφορούσε το έγγραφο διότι o Chris το έκρυβε με το χέρι του.
224. Του υποδείχθηκε η σελ. 28 του Τεκμηρίου 23 (η σελίδα υπογραφών σύμβασης εργοδότησης) και ανέφερε πως δεν είναι δική του η υπογραφή.
225. Ανέφερε επίσης κατά την κυρίως εξέταση του ότι του τηλεφώνησε ο Dr και του είπε να πάρει τα χρήματα και να σιωπήσει, δηλαδή να αποσύρει το παράπονο του και του δώσει περισσότερα χρήματα ο μάστρος.
226. Κατά την αντεξέταση του ανέφερε πως κατά την αντίληψη του ο Dr ακολουθούσε τις οδηγίες του Κατηγορούμενου
227. Επίσης, δεν μπόρεσε ποτέ να ζητήσει άδεια διότι δεν του δόθηκε ποτέ η ευκαιρία καθότι ο μάστρος ούτε καν τους απαντούσε όταν του έλεγαν «καλημέρα».
228. Διευκρίνισε ότι αρχικά είχε μιλήσει με ένα φίλο του ο οποίος μίλησε με έναν ατζέντη. Ήταν ο ατζέντης που ανέφερε πως θα λάμβανε €500 - €600 μισθό, θα εργαζόταν οκτάωρο με ρεπό την Κυριακή, ωστόσο ο μάρτυρας ανέφερε πως δεν είχε συμβόλαιο. Εν ολίγοις δεν θεωρεί ότι ήταν συμφωνημένα τα όσα του ανέφερε ο ατζέντης.
229. Αντεξετάστηκε σε έκταση σε σχέση με τα καθήκοντα του στη φάρμα χωρίς να αμφισβητηθεί ότι εκτελούσε τα εν λόγω καθήκοντα. Αμφισβητήθηκαν τα όσα ανέφερε σε σχέση με το ωράριο του καθώς και τη σειρά με την οποία εκτελούνταν οι εργασίες. Σημειώνω ότι ο μάρτυρας έδειξε και βίντεο στο κινητό του στο οποίο φαίνεται να οδηγεί το τρακτέρ και να μεταφέρει σανό.
230. Ο μάρτυρας εξηγούσε με λεπτομέρεια τις εργασίες τις οποίες εκτελούσε και επέμενε στις θέσεις του.
231. Υποδείχθηκε στον μάρτυρα η φωτογραφία Τεκμήριο 56 στην οποία φαίνονται 2 άτομα μαζί με ένα μοσχάρι και ανέφερε πως τους είχε φέρει ο Dr να τον βοηθήσουν να κόψει τα κερατάκια του μοσχαριού. Αντεξέταστηκε επίσης σε σχέση με το περιεχόμενο της κατάθεσης του στην Αστυνομία την οποία αναγνώρισε και κατατέθηκε ως Τεκμήριο
233. Υποβλήθηκε ότι στη φροντίδα των μικρών αγελάδων υπήρχαν δύο βάρδιες, ότι εργαζόταν έξι ώρες την ημέρα και είχε μια μέρα ρεπό την εβδομάδα, υποβολές τις οποίες απέρριψε ο μάρτυρας εμμένοντας στα όσα είχε προαναφέρει. Περαιτέρω υποβλήθηκε ότι δεν βοηθούσε ο ίδιος στις γέννες και ότι ήταν άλλο πρόσωπο που είχε αυτό το καθήκον. Ο μάρτυρας εξήγησε τη διαδικασία όταν υπήρχε γέννα. Όταν υποβλήθηκε πως εργαζόταν 80 ώρες ανά δεκαπενθήμερο ο μάρτυρας απάντησε ότι δεν εργαζόταν κάτω από 16 ώρες την ημέρα και κάποτε εργαζόταν 20 όταν χαλούσε κάτι στο αρμεκτήριο, προσθέτοντας ότι δεν τέλειωνε την δουλειά του μέχρι να έρθει το γάλα για να ταΐσουν τα μωρά. Αν δεν γινόταν αυτό δεν μπορούσαν να κοιμηθούν. xiv. MK14 - Baljit Kumar
234. Κατά την κυρίως εξέταση του ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι κατάγεται από την επαρχία Punjab στην Ινδία. Ήρθε στην Κύπρο στις 09.09.2022 για να εργαστεί. Αναγνωρίζει τον Κατηγορούμενο 2 ως τον πρώην εργοδότη του.
235. Βρήκε την δουλειά μέσω ενός φίλου του πατέρα του. Ο πατέρας του του είχε αναφέρει πως θα εργάζεται 8 ώρες την ημέρα σε φάρμα, θα λαμβάνει €650, θα έχει μια μέρα ημεραργία και η διατροφή και διαμονή θα παρέχεται από τον εργοδότη. Όταν ήρθε διαπίστωσε ότι την διατροφή δεν την παρείχε ο εργοδότης.
236. Έφτασε στην Κύπρο μαζί με τρία ή τέσσερα άλλα άτομα τα οποία θα εργάζονταν στη φάρμα. Τους παρέλαβε από το αεροδρόμιο ένας Κύπριος. Τους πήρε τα διαβατήρια τους και τους πήγε για ιατρικές εξετάσεις. Όλοι υπέγραψαν πάνω σε μια φωτοτυπία σελίδας από το διαβατήριο τους. Ακολούθως τους μετέφεραν στη φάρμα. Εκεί συναντηθήκαν με 8 - 9 άλλους Ινδούς οι οποίοι εργαζόντουσαν εκεί. Τους έδειξαν το δωμάτιο στο οποίο θα διέμεναν και το οποίο δεν ήταν σε καλή κατάσταση. Ήταν και ένας Ινδός ο οποίος ήταν πιο παλιός ο οποίος τους πήγε στον Κατηγορούμενο 2 για να τους πει ποιες ώρες θα εργαζόντουσαν. Ο Κατηγορούμενος 2 τους ανέφερε ότι μπορούν να διαλέξουν μεταξύ πρωινής και νυχτερινής βάρδιας και διάλεξε τη νυχτερινή.
237. Ξεκίνησε να εργάζεται την επόμενη ημέρα. Εργαζόταν από τις 16:00 - 17:00 μέχρι τις 4:30 - 5:00 το πρωί. Τις πρώτες 5 - 6 μέρες έπλενε το στήθος των αγελάδων και μετά άρχισε να χρησιμοποιεί τη μηχανή για το άρμεγμα των αγελάδων. Όταν τέλειωνε έκανε και διάφορες άλλες δουλειές. Καθάριζε το διάδρομο που χρησιμοποιούσαν οι αγελάδες στην πορεία τους προς το αρμεκτήριο. Αν αρρώσταιναν πήγαινε να τις δει, άλλαζε το σανό τοποθετώντας φρέσκο στεγνό σανό. Σχολνούσε όταν ερχόταν η άλλη βάρδια.
238. Αφού τελείωνε τη βάρδια του εκτελούσε και άλλες εργασίες. Επίσης ο Dr τον έπαιρνε πριν να ξεκινήσει η βάρδια του για να αλλάζει το σανό στο διάδρομο που περνούσαν οι αγελάδες προς το αρμεκτήριο. Ενώ ήταν δική του δουλειά του εκφόβιζε για να την κάνουν αυτοί.
239. Εργαζόταν με αυτόν τον τρόπο για δύο μήνες οπότε ήρθαν και άλλοι εργοδοτούμενοι και έγιναν τρεις οι βάρδιες. Τότε άλλαξε το ωράριο του. Εργαζόταν από τις 12:00 το μεσημέρι μέχρι τις 20:30 το βράδυ. Εξήγησε ότι αρχικά τους ανέφεραν ότι θα εργάζονταν από τις 14:00 μέχρι τις 22:30 αλλά επέλεξαν να καθαρίζουν πριν την έναρξη της βάρδιας τους και να τελειώνουν στις 20:
240. Δεν είχαν διάλειμμα.
241. Εργαζόταν επτά μέρες την εβδομάδα χωρίς ημεραργία. Δεν έκανε παράπονο διότι ο Dr τους έλεγε πως πρέπει να εργάζονται αλλιώς θα τους έδιωχνε ο Κατηγορούμενος
242. Δεν ξέρει εάν ο Dr μετέφερε τα παράπονα τους στον Κατηγορούμενο
244. Στις 08.2.2023 ήρθε η Αστυνομία στη φάρμα. Τους έβγαλαν έξω, τους ρώτησαν αν έχουν τα διαβατήρια τους. Ανέφεραν ότι τα διαβατήρια τους τα κρατά ο Κατηγορούμενος
245. Η Αστυνομία έλεγξε τα δωμάτια τους και τους είπαν ότι δεν μπορούν να καταλάβουν άντεχαν να διαμένουν κάτω από αυτές τις συνθήκες. Οι Αστυνομικοί τους ρώτησαν εάν ήθελαν να φύγουν από τη φάρμα. Ο μάρτυρας ανέφερε πως αρχικά δεν ήξερε τι να κάνει. Συζήτησε το θέμα με τους υπόλοιπους και έφυγε με την Αστυνομία επειδή δεν μπορούσε άλλο να ανεχθεί αυτή την κατάσταση.
246. Αναγνώρισε το Τεκμήριο 10 ως την κατάθεση του και την υπογραφή του επί αυτού. Ωστόσο, ανέφερε πως οι ημερομηνίες στο Τεκμήριο 10 είναι λανθασμένες. Ανέφερε πως είπε και στον διερμηνέα ότι είναι λάθος οι ημερομηνίες και ότι ξεκίνησε να εργάζεται στις 10.09.
248. Ανέφερε ότι όταν πληρώθηκε τα €284 την 21.10.2022 του ανέφεραν πως πληρώθηκε €20 περισσότερα από αυτά που έπρεπε και του τα αφαίρεσαν από το μισθό του επόμενου μηνός. Αρχικά είχε πάρα €100 σε μετρητά. Πληρώθηκε επίσης δύο φορές €530 και €550 αντίστοιχα. Δεν έλαβε ποτέ άδεια ανάπαυσης. Δεν είχε σύμβαση εργοδότησης.
249. Του υποδείχθηκε το Τεκμήριο 23 σελ. 56 και αναγνώρισε πως το έγγραφο είναι αντίγραφο της σελίδας του διαβατηρίου του. Αναγνώρισε την υπογραφή του κάτω από τη φωτογραφία. Στην σελίδα 58 (σελίδα υπογραφών σύμβασης εργοδότησης) δεν αναγνώρισε την υπογραφή του και ανέφερε ότι δεν υπέγραψε τέτοιο έγγραφο.
250. Κατά την αντεξέταση του, ανέφερε ότι δεν προσβλέπει στην αποκόμιση οικονομικού οφέλους από τη μαρτυρία του. Ο σκοπός του είναι να πληρωθεί για τις μέρες που δούλεψε, τις αργίες και τις υπερωρίες δηλαδή να πάρει αυτά τα οποία δικαιούται. Δεν γνωρίζει το ακριβές ποσό και κανένας δεν τον ενημέρωσε περί τούτου.
251. Όταν συνειδητοποίησε την πρώτη φορά ότι έλαβε χαμηλότερο ποσό από αυτό που ανέμενε το ανέφερε στον Ινδό που ήξερε Ελληνικά και του είπε ότι πρέπει να συνεχίσει να εργάζεται αλλιώς θα χάσει τη δουλειά του. Μάλιστα δεν ήξερε το ύψος του μισθού που θα λάμβανε. Δεν συμφώνησε με κάποιον το ύψος του μισθού του, απλώς πήρε την επιταγή και τότε έμαθε ποιος ήταν ο μισθός του.
252. Διευκρίνισε ότι η Αστυνομία δεν τους παρότρυνε να κάνουν καταγγελία εναντίον του εργοδότη τους στις 08.2.
253. Το μόνο που τους είπαν είναι ότι μπορούμε να σας βοηθήσουμε. Συζήτησαν μεταξύ τους και αποφάσισαν ότι έπρεπε να φύγουν από τη φάρμα διότι ήταν σαν «πεθαμένοι». Τους ανέφερε η Αστυνομία ότι θα τους βοηθήσουν να βρουν πιο καλή δουλειά.
254. Σε σχέση με το σπίτι στο οποίο διέμενε ανέφερε πως μόνο το ισόγειο του έδειξαν. Πρέπει να είχε 5-6 δωμάτια. Στο δωμάτιο του διέμεναν 4-5 άτομα και λιγότερα κρεβάτια. Στο ίδιο κρεβάτι κοιμόντουσαν 2 άτομα ο ένας το πρωί και ο άλλος το βράδυ.
255. Εξήγησε επίσης ότι η βάρδια του έκανε και άλλες δουλειές π.χ. καθαριότητα, ξεχορτάριασμα, έφτιαχναν τα σπιτάκια που έμεναν τα μοσχαράκια, διότι η δική του βάρδια είχαν λιγότερες αγελάδες να αρμέξουν. Διευκρίνισε επίσης ότι καθαριότητα έκανε και όταν ήταν δύο οι βάρδιες.
256. Περαιτέρω κατά την αντεξέταση του ο μάρτυρας θυμήθηκε ότι πληρώθηκε ένα επιπρόσθετο μισθό.
257. Σε σχέση με το πλύσιμο των φίλτρων της μηχανής στο αρμεκτήριο ο μάρτυρας ανέφερε πως αυτό διαρκεί 15 - 20 λεπτά και εξήγησε ότι τα έπλεναν στο τέλος της βάρδιας για να τα βρει η επόμενη βάρδια έτοιμα.
258. Υποβλήθηκε ότι εργαζόταν καθ' όλη τη διάρκεια της εργοδότησης του από τις 14:00 μέχρι της 21:00, υποβολή την οποία απέρριψε ο μάρτυρας εμμένοντας στις θέσεις του. Υποβλήθηκε επίσης ότι παραποίησε τα δεδομένα για να εξασφαλίσει περισσότερα χρήματα. Ο ΜΚ14 απάντησε ότι δεν έχει τίποτε να κερδίσει. Επέμεινε ότι εργαζόταν επτά μέρες την εβδομάδα χωρίς ρεπό. xv. MK15 - Άντης Αποστόλου
259. Ο κ. Αποστόλου είναι Διευθυντής του Τμήματος Εργασιακών Σχέσεων καθώς και προϊστάμενος στην Υπηρεσία Επιθεωρήσεων η οποία είναι αρμόδια για την πάταξη της αδήλωτης και παράνομης εργασίας.
260. Κατέχει πτυχίο και μεταπτυχιακό στη διοίκηση επιχειρήσεων. Εργάστηκε για οκτώ χρόνια στην ΟΕΒ ως λειτουργός εργασιακών σχέσεων και από το 2002 εργάζεται στο Υπουργείο Εργασίας και στο Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων.
261. Οι αρμοδιότητες του ΤΕΣ και του ιδίου περιλαμβάνουν την επίλυση εργατικών διαφορών μεταξύ συντεχνιών και εργοδοτών, στις οποίες συμμετέχουν ως μεσολαβητές. Περαιτέρω, το ΤΕΣ είναι αρμόδιο για την εφαρμογή αρκετών βασικών εργασιακών νομοθεσιών, π.χ. τη νομοθεσία για τον κατώτατο μισθό, σε σχέση εργαζόμενους σε ξενοδοχεία, σε οικοδομές και σε κέντρα αναψυχής. Στο πλαίσιο αυτών των αρμοδιοτήτων το ΤΕΣ συμβουλεύει και καθοδηγεί εργοδότες και εργαζομένους, σε σχέση με πρόνοιες των νομοθεσιών και παράλληλα έχει την ευθύνη να προβαίνει σε ελέγχους για σκοπούς συμμόρφωσης με τις εν λόγω νομοθεσίες. Πέραν των αρμοδιοτήτων του ως Διευθυντής του ΤΕΣ από το 2017 είναι προϊστάμενος στην Υπηρεσία Επιθεωρήσεων, της οποίας η κύρια ευθύνη είναι μέσα από επιθεωρήσεις να επιτυγχάνεται συμμόρφωση, σε σχέση με τις νομοθεσίες για αδήλωτη και παράνομη εργασία.
262. Σε σχέση με τους εργαζόμενους από τρίτες χώρες στον γεωργικό και κτηνοτροφικό τομέα ο κ. Αποστόλου ανέφερε ότι η απασχόληση τους διέπεται από το γενικότερο πλαίσιο, κριτήρια και όρους απασχόλησης εργαζομένων τρίτων χωρών όπως καθορίστηκαν από το Υπουργικό Συμβούλιο από το 1991 - Τεκμήριο
263. Στην στρατηγική αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ποιοι δικαιούνται να αιτηθούν να απασχολήσουν αλλοδαπούς και τα κριτήρια για την παραχώρηση αδειών εργασίας.
264. Μια γεωργοκτηνοτροφική μονάδα η οποία επιθυμεί να εργοδοτήσει εργαζόμενους από τρίτες χώρες θα πρέπει να τηρεί τους όρους της ισχύουσας συλλογικής σύμβασης.
265. Ο κ. Αποστόλου εξήγησε τους λόγους για τους συνομολογήθηκε η κλαδική συλλογική σύμβαση στον τομέα της γεωργοκτηνοτροφίας: 227.1 Το 1991 δεν υπήρχε κλαδική σύμβαση. Υπήρχε όμως η πρόνοια ότι οι εργαζόμενοι από τρίτες χώρες πρέπει να απολαμβάνουν τους ίδιους όρους εργοδότης με το ημεδαπό προσωπικό. 227.2 Από το 1991 μέχρι το 2004 οι όροι εργοδότησης καθορίζονταν σύμφωνα με μια συλλογική σύμβαση για την εκκοπή εσπεριδοειδών. 227.3 Το 2004, μετά από μία μεγάλη κινητοποίηση γεωργών και κτηνοτρόφων, λόγω της συσσώρευσης μεγάλων οφειλών που είχαν στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων, συμφωνήθηκε μεταξύ του Προέδρου της Δημοκρατίας και του τότε Υπουργού Εργασίας η έναρξη συζήτησης μεταξύ των αγροτικών οργανώσεων, ως εκπρόσωποι των εργοδοτών και των συντεχνιών ΣΕΚ, ΠΕΟ, ΔΕΟΚ, με στόχο να συνομολογηθεί μία συλλογική σύμβαση, η οποία θα θεωρείτο πλέον ως κλαδική σύμβαση για τον τομέα της γεωργοκτηνοτροφίας. 227.4 Ο σκοπός ήταν μέσα από τη σύμβαση, αφενός να μειωθεί το κόστος απασχόλησης του προσωπικού, σε αντιπαράθεση με τα μέχρι τότε ισχύοντα δεδομένα, ήτοι η σύμβαση των εκκοπέων εσπεριδοειδών η οποία προέβλεπε ψηλούς μισθούς για την εποχή και παράλληλα δινόταν και μία ευελιξία, έχοντας υπόψη την ιδιομορφία του κλάδου, σε περιόδους βροχής, ή υψηλών θερμοκρασιών, μπορούσε να διαφοροποιηθεί ανάλογα το ωράριο. 227.5 Μετά από μια διαδικασία η οποία διήρκησε αρκετούς μήνες στο επίπεδο του Υπουργείου Εργασίας, στην οποία ο κ. Αποστόλου συμμετείχε ως μεσολαβητής, κατέληξαν στην υπογραφή για πρώτη φορά μιας κλαδικής συλλογικής σύμβασης, μεταξύ αγροτικών οργανώσεων και συντεχνιών. Και έκτοτε ανάλογα με τη διάρκεια, μπορεί σε κάποιες περιπτώσεις να είναι διετής ή τριετής η διάρκεια, μέσα από μία διαδικασία διαπραγματεύσεων, πάλι των ιδίων οργανώσεων επιτυγχάνεται η ανανέωση της σύμβασης - Τεκμήριο
267. Εξήγησε επίσης τη διαδικασία ανανέωσης μιας συλλογικής σύμβασης η οποία προνοείται στον Κώδικα Βιομηχανικών Σχέσεων («ΚΒΣ»). Ο ΚΒΣ είναι μία συμφωνία μεταξύ των εταίρων, δηλαδή των εργοδοτικών οργανώσεων και των συντεχνιών και μέσα από αυτή τη διαδικασία σε ό,τι αφορά την ισχύ της συλλογικής σύμβασης, καθορίζεται ότι δύο μήνες πριν από τη λήξη της, η κάθε πλευρά δικαιούται να προειδοποιήσει την άλλη πλευρά ότι θα υποβάλει κάποια αιτήματα για συζήτηση και διαφοροποίηση της σύμβασης. Εάν δεν υποβληθούν οποιαδήποτε αιτήματα, και δεν προχωρήσουν οποιεσδήποτε διαπραγματεύσεις, η σύμβαση βάσει του ΚΒΣ ανανεώνεται αυτόματα, για ακόμη ένα χρόνο.
268. Σε περιπτώσεις στις οποίες υποβάλλονται αιτήματα και συνεχίζονται διαπραγματεύσεις, η σύμβαση θεωρείται ότι ισχύει παρά το γεγονός ότι παρήλθε η ημερομηνία ισχύος της, μέχρι να καταστεί εφικτή η συμφωνία ανανέωσης. Σε σχέση με την συγκεκριμένη κλαδική συλλογική σύμβαση ο μάρτυρας διευκρίνισε ότι είναι πολύ κοντά στο να ανανεωθεί.
269. Εξήγησε επίσης τη διαδικασία για την συνομολόγηση συμβάσεων για απασχόληση αλλοδαπών εργαζομένων: (α) Ο εργοδότης υποβάλλει αίτηση για αριθμό απασχόλησης αλλοδαπών εργαζομένων. (β) Όταν λάβει την έγκριση προχωρεί στην ετοιμασία συμβολαίων, για το κάθε άτομο. (γ) Υπογράφεται ως προσωπικό συμβόλαιο από τον εργοδότη και τον εργαζόμενο και (δ) σφραγίζεται από το αρμόδιο τμήμα ήτοι το Τμήμα Εργασίας. Αυτή είναι διαδικασία που ακολουθείται διαχρονικά μέσα από τη στρατηγική απασχόλησης αλλοδαπών. Δεδομένου του ότι υπάρχουν κλαδικές συμβάσεις, υπάρχουν πρότυπα συμβόλαια απασχόλησης. Ένα τέτοιο είναι και το συμβόλαιο που αφορά τον τομέα γεωργίας και κτηνοτροφίας ήτοι το Τεκμήριο
271. Ο κ. Αποστόλου επίσης εξήγησε ότι δεν υπάρχει περίπτωση κάποιος εργοδότης να καταρτίσει συμβάσεις απασχόλησης που να μην συνάδουν με τη συλλογική σύμβαση. Οι όροι εργοδότησης είναι αυτοί που καταγράφονται στη συλλογική σύμβαση. Σε σχέση με αυτό το ζήτημα παρέπεμψε στα κριτήρια για την παραχώρηση αδειών εργασίας στο Τεκμήριο
273. Σημειώνω ότι στα κριτήρια για την έγκριση άδειας εργοδότησης περιλαμβάνεται όρος ότι ο εργοδότης προσφέρει όρους εργοδότησης στα επίπεδα τουλάχιστον της αντίστοιχης κλαδικής συλλογικής σύμβασης.
274. Ο εργοδότης, τόνισε, δεν μπορεί να μην εφαρμόσει την κλαδική ή επιχειρησιακή συλλογική σύμβαση σε σχέση με αλλοδαπούς εργαζομένους. Το Τεκμήριο 34 έχει ετοιμαστεί με βάση τις πρόνοιες της συλλογικής σύμβασης.
275. Όσον αφορά τον κατώτατο μισθό, ο μάρτυρας εξήγησε πως συνδέεται ο κατώτατος μισθός με τη συλλογική σύμβαση. Σε ότι αφορά αλλοδαπούς εργαζόμενους επειδή είναι υποχρεωτική η εφαρμογή της συλλογικής σύμβασης για να μπορεί να εξασφαλίσει την άδεια ο εργοδότης για να εργοδοτήσει αλλοδαπό προσωπικό, εάν η συλλογική σύμβαση όπως και η εν προκειμένω παραπέμπει στον κατώτατο μισθό - δηλαδή συνδέει το διάταγμα κατώτατου μισθού με τη σύμβαση - τότε εφαρμόζεται το διάταγμα κατώτατου μισθού.
276. Ο μάρτυρας εξήγησε με λεπτομέρεια τη λογική και τη φιλοσοφία της Συλλογικής Σύμβασης. Σκοπός ήταν μειωθεί το κόστος το οποίο καλείτο ο εργοδότης να καταβάλει σε ότι αφορά την απασχόληση. Στην ουσία πριν από τη συλλογική σύμβαση ο μισθός ήταν περί τα €924 και πάνω σε αυτό το ποσό προστίθετο ακόμα ένα ποσό της τάξης του 25% για εισφορές στα διάφορα ταμεία. Οι γεωργοί και κτηνοτρόφοι τότε δεν μπορούσαν να καταβάλλουν αυτά τα ποσά και ως αποτέλεσμα είχαν συσσωρευτεί οφειλές εκατομμυρίων προς τα διάφορα ταμεία.
277. Το 90% των εργοδοτούμενων στον κλάδο ήταν αλλοδαποί και έχοντας υπόψη την πρόνοια των κριτηρίων απασχόλησης ότι όπου υπάρχει κλαδική συλλογική σύμβαση, εφαρμόζεται αυτόματα, βοήθησαν τις αγροτικές οργανώσεις που εκπροσωπούσαν τους γεωργούς και τις συντεχνίες να καταλήξουν σε μία σύμβαση, με ένα πολύ χαμηλότερο μισθό, ούτως ώστε πάνω σε εκείνο το χαμηλότερο μισθό οι εισφορές, το 25% θα ήταν κατά πολύ μειωμένες και μειώθηκε ο μισθός στα €
279. Πρόσθεσε επίσης τα ακόλουθα: «Όμως τούτο το πράγμα, δεν έγινε για να αδικήσει τον εργαζόμενο, έγινε για να βοηθήσει τον εργοδότη, μειώσαμε τον μισθό, για να είναι μειωμένες οι εισφορές όμως παράλληλα δεν θέλαμε να αδικηθεί ο εργαζόμενος και τι συμφωνήσαμε σε αυτήν τη σύμβαση; Που δεν θα το βρούμε σε καμία άλλη σύμβαση, που υπάρχει υπογραμμένη από συντεχνίες και εργοδότες. . Ότι ενώ ο εργοδότης είχε υποχρέωση να παρέχει διαμονή να παρέχει διατροφή, τούτα τα δύο μαζί, που ήταν υποχρεωτικά, εφόσον τα παρείχε και τα δύο δικαιούται να αποκόψει από τον εργαζόμενο 25%, για τις εισφορές του εργοδοτούμενου στα διάφορα ταμεία υγείας ...για τις εισφορές του εργοδοτουμένου στα ταμεία Κοινωνικών Ασφαλίσεων.» Ακολούθως ανέφερε ότι για να μειωθεί ο μισθός στα €435 ο εργοδότης αναλάμβανε τη διατροφή και τη διαμονή.
280. Εν ολίγοις, η λογική της συλλογικής σύμβασης ήταν να μειωθεί ο μισθός νοουμένου ότι παρέχεται διαμονή και διατροφή για να καταβάλλουν οι εργοδότες εισφορές επί χαμηλότερου μισθού δεδομένου του προβλήματος που δημιουργήθηκε. Ο εργοδότης καταβάλλει εισφορές με βάση τα €465 και όχι τον κατώτατο μισθό. Επομένως, εξήγησε ότι στον κλάδο της γεωργοκτηνοτροφίας ο εργοδότης δεν έχει την ευχέρεια να παρέχει ένα εκ των δύο. Πρέπει να παρέχει και τα δύο. Ανέφερε επίσης: «Τούτο κάναμε όταν αφαιρέσαμε εμείς το 2004 με μία συμφωνία όλων των πλευρών, αφαιρέσαμε το κόστος της στέγης και της διατροφής, το αφαιρέσαμε, αφήσαμε ένα ακαθάριστο μισθό, χωρίς να περιλαμβάνει τούτο το πράγμα, για να μπορεί ο εργοδότης να πληρώνει εισφορές σε χαμηλότερο ποσό. Δηλαδή στην ουσία πάνω σε εκείνο το 25% που είναι η διατροφή και η διαμονή, ο εργοδότης δεν πληρώνει, με τούτη τη συμφωνία, Κοινωνικές Ασφαλίσεις. »
281. Επομένως, ο εργοδότης στον κλάδο της γεωργοκτηνοτροφίας αν δεν παρέχει το ένα από τα δύο είτε τη διαμονή είτε τη διατροφή τότε καταβάλλει κατώτατο μισθό.
282. Ο μάρτυρας εξήγησε και πως προκύπτει το ποσοστό 25%. Προκύπτει από τη στρατηγική απασχόλησης αλλοδαπών και τα ποσοστά καθορίζονται εκεί. Πρόσθεσε ότι τα ποσοστά αυτά εφαρμόζονται από το 2004 σε όλους τους κλάδους με εξαίρεση οικιακούς βοηθούς και γεωργοκτηνοτροφία. Όμως στην γεωργοκτηνοτροφία τα ποσοστά περιλαμβάνονται στην κλαδική συλλογική σύμβαση.
283. Όσον αφορά το ύψος του μισθού στον γεωργοκτηνοτροφικό τομέα, ανέφερε ότι είναι υποχρεωτική η παροχή στέγης και διατροφής και ο καθαρός μισθός που πρέπει να λαμβάνει ο εργαζόμενος, είναι τα €
284. Ο μεικτός ακαθάριστος μισθός είναι τα €
285. Η διαφορά είναι ελάχιστη και γι' αυτό συμφωνήθηκε ότι τη διατροφή και τη διαμονή θα την παρέχει ο εργοδότης. Με βάση την κλαδική συλλογική σύμβαση και το άρθρο 8 αυτής, σε περίπτωση που ο εργοδότης για κάποιο λόγο δεν παραχωρεί είτε στέγη είτε διατροφή, διότι όπως εξήγησε είναι βασική προϋπόθεση να παραχωρεί και τα δύο ωφελήματα στον εργοδοτούμενο, στον κλάδο αυτό, τότε προβλέπεται ότι εφαρμόζεται ο κατώτατος μισθός. Άλλος λόγος για τον οποίο συμπεριλήφθηκε το άρθρο αυτό σύμφωνα με τον ΜΚ15 είναι επειδή η συλλογική σύμβαση δεν καλύπτει μόνο τους αλλοδαπούς αλλά και Κύπριους και Ευρωπαίους οι οποίοι μπορεί να έχουν την δική τους στέγη και η πρόθεση των μερών ήταν να πληρώνεται ο κατώτατος μισθός.
286. Στην ουσία, αν ο εργοδότης δεν καλύπτει τη διατροφή ή/και τη διαμονή δεν επωφελείται από τους όρους της συλλογικής σύμβασης που συνομολογήθηκε εν πολλοίς για να λύσει το πρόβλημα των μεγάλων οφειλών των εργοδοτών που συσσωρεύθηκαν προς τα διάφορα ταμεία.
287. Κατά την αντεξέταση επιχειρήθηκε να υποβληθούν ερωτήσεις οι οποίες δεν ήταν σχετικές με τα επίδικα θέματα της υπόθεσης π.χ. για το κατά πόσον το ΤΕΣ είχε εμπλοκή στην ανάκληση ή μη ανανέωση αδειών εργασίας αλλοδαπών της Κατηγορούμενης από το Τμήμα Εργασίας.
288. Αντεξετάστηκε σε σχέση με το λεκτικό του άρθρου 8 της Συλλογικής Σύμβασης και υποβλήθηκε η θέση ότι δεν εφαρμόζεται ο κατώτατος μισθός στην παρούσα περίπτωση. Ο ΜΚ15 παρέπεμψε και στο πρότυπο συμβόλαιο Τεκμήριο 34 που αναφέρει ρητά ότι «Στην περίπτωση που δεν θα παρέχεται διατροφή και στέγαση, ο μικτός μηνιαίος μισθός θα είναι €870 και €924 μετά από έξι μήνες υπηρεσίας.» Επίσης, εξήγησε ότι το στοιχείο 3(α) (i) της σύμβασης προνοεί ότι ο εργοδότης θα αποκόπτει ποσό «έξοδα στέγασης και διατροφής». Στη πραγματικότητα τα στοιχεία (i) - (iv) που αποκόπτονται από τον μισθό συμποσούνται σε ποσό πολύ μεγαλύτερο των €65 που αποκόπτεται από τον μικτό μισθό για να καταλήξει στα €400 καθαρά. Οι εργοδότες συμφώνησαν να πληρώνουν πιο χαμηλό μισθό και αποκοπές αναλαμβάνοντας ότι θα καλύπτουν τη στέγαση και τη διατροφή των εργοδοτουμένων.
289. Ο ΜΚ15 αντεξεταζόμενος ως προς το ότι ο εργοδότης δεν μπορεί να έχει υπόψιν του την ώρα που συνάπτει σύμβαση τη φιλοσοφία της συλλογικής σύμβασης, εξήγησε τον μηχανισμό βάσει του οποίου ο εργοδότης συμφωνεί ότι θα τηρεί τους όρους της συλλογικής σύμβασης: «Έχουν υπόψη τους, γιατί την ώρα που υποβάλλει αίτηση ο εργοδότης ενημερώνεται ότι οι όροι εργοδότησης που θα δημοσιοποιήσει για την εξεύρεση εργατικού δυναμικού και μετά οι όροι που θα σφραγίσει το συμβόλαιο είναι με βάση τη συλλογική σύμβαση. Άρα στην περίπτωση που έχει διαφωνία για κάτι για το οποίο αναγκάζεται να υπογράψει, μπορεί να απευθυνθεί στις αγροτικές οργανώσεις που τον εκπροσωπούν ή μπορεί να απευθυνθεί στο Τμήμα Εργασίας που καθορίζει τη διαδικασία και τα κριτήρια ή μπορεί να απευθυνθεί στο Τμήμα Εργασιακών Σχέσεων, που έχει να κάνει με το κομμάτι των απολαβών.» (πρακτικά σελ. 36, ημερ. 05.08.2025). Δ. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΚΑΙ ΕΥΡΗΜΑΤΑ
290. Αφού συνοψίσθηκε η προσκομισθείσα μαρτυρία προχωρώ με την αξιολόγηση της. Είχα την ευκαιρία να ακούσω με προσοχή τους μάρτυρες οι οποίοι κατέθεσαν ενώπιόν μου και να παρακολουθήσω τη συμπεριφορά τους στο εδώλιο.
291. Σύμφωνα με τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, η εντύπωση την οποία αφήνει ο μάρτυρας στο δικαστήριο, θετική ή δυσμενής, είναι παράγων εξαιρετικής σπουδαιότητας για την κρίση της αξιοπιστίας.[2] Παρακολούθησα, μεταξύ άλλων, την εμφάνιση και συμπεριφορά των μαρτύρων ενόσω καταθέταν, τις αντιδράσεις τους, κατά πόσο δηλαδή ήταν φυσικές ή αφύσικες, τον τρόπο με τον οποίο απαντούσαν, τη νευρικότητα ή την επιφυλακτικότητά τους, την ιδιοσυγκρασία που εκδήλωναν, την αμεσότητα και αυθορμητισμό κατά την κατάθεση τους και το κατά πόσον υπεκφεύγαν.
292. Παρότι ο σταθερός λόγος και η ήρεμη συμπεριφορά μπορούν να προσδώσουν θετικότητα στη μαρτυρία ενός μάρτυρα, δεν μπορούν να αποτελέσουν τον αποκλειστικό λόγο για την αποδοχή της μαρτυρίας τους.[3] Η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός μάρτυρα πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενό της, την ποιότητα και πειστικότητά της και με βάση τη σύγκρισή της με την υπόλοιπη μαρτυρία.[4]
293. Περαιτέρω, η αξιολόγηση της μαρτυρίας δεν περιορίζεται αποκλειστικώς στην ατομική κρίση της αξιοπιστίας του κάθε μάρτυρα ξεχωριστά, αλλά αντιπαραβάλλεται και διερευνάται στο σύνολο της μαρτυρίας που παρουσιάζεται και από τις δύο πλευρές. Επιπρόσθετα, οι θέσεις των μαρτύρων έχουν τύχει αντιπαραβολής με την πραγματική μαρτυρία, η οποία τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου.
294. Έχει νομολογηθεί ότι προκειμένου να καταστραφεί η αξιοπιστία ενός μάρτυρα οι αντιφάσεις πρέπει να είναι ουσιαστικές. Αντιφάσεις σε λεπτομέρειες μπορεί να θεωρηθεί ότι ενισχύουν την φιλαλήθεια ενός μάρτυρα καθότι δείχνουν πως δεν υπάρχει προσχεδιασμός στην εκδοχή του. [5]
295. Πρέπει επίσης να υπομνησθεί ότι οι υποβολές αφ' εαυτού δεν έχουν καμιά αποδεικτική αξία και αν δεν προσαχθεί αντίστοιχη μαρτυρία παραμένουν μετέωροι ισχυρισμοί.[6]
296. Έχω κατά νου την αρχή ότι μάρτυρας μπορεί να γίνει πιστευτός μερικώς ή ολικώς, ενώ δεν θεωρείται επιλήψιμη η επιλεκτική αποδοχή μέρους της μαρτυρίας ενός μάρτυρα.[7]
297. Επιπρόσθετα, όπως έχει εξηγηθεί σε σειρά αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου, το ζήτημα του βάρους της απόδειξης είναι καθαρά διακριτό από το έργο της αξιολόγησης της μαρτυρίας. Η αξιολόγηση της μαρτυρίας των μαρτύρων απολήγει στη διαπίστωση των πραγματικών γεγονότων, οπότε, με αυτά ως δεδομένα, εξετάζεται αν εκείνος που έχει το βάρος της απόδειξης το απέσεισε.[8]
298. Παράλειψη Αντεξέτασης: Ο γενικός κανόνας είναι ότι η παράλειψη αντεξέτασης μάρτυρα σε ουσιώδες μέρος της μαρτυρίας του και της εκδοχής την οποία προωθεί, παρέχει στο Δικαστήριο τη διακριτική ευχέρεια να θεωρήσει την παράλειψη ως αποδοχή των ισχυρισμών της αντίδικης πλευράς στα σημεία τα οποία είχαν τεθεί στην κυρίως εξέταση.[9]
299. Παραπέμπω επίσης στην απόφαση του Έντιμου Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Νικολαΐδη στην υπόθεση Μοσχάτου ν. Μοσχάτου

(1999)1 ΑΑΔ 785 στην οποία αναφέρθηκαν τα ακόλουθα σε σχέση με την παράλειψη αντεξέτασης και την παράλειψη της μίας πλευράς να θέσει γεγονότα στους μάρτυρες της άλλης πλευράς: «Στην απουσία δέουσας εξήγησης της παράλειψης, το Δικαστήριο μπορεί εύλογα να μη λάβει υπ' όψιν ισχυρισμούς επί γεγονότων που δεν τέθηκαν στους μάρτυρες της άλλης πλευράς, λόγω του ότι δεν δόθηκε η ευκαιρία στον αντίδικο να αντικρούσει με μαρτυρία τους ισχυρισμούς αυτούς. Στην απουσία μιας τέτοιας αντιπαράστασης το Δικαστήριο μένει μόνο με τη μία πλευρά της ιστορίας και μπορεί για το λόγο αυτό να την απορρίψει ως μονόπλευρη και ασύμβατη με το δικαίωμα της άλλης πλευράς να έχει την κατάλληλη ευκαιρία να παρουσιάσει την υπόθεσή της επί του σημείου.» 256. Το Δικαστήριο έχει διακριτική ευχέρεια να αγνοήσει, ιδιαίτερα στην απουσία οποιασδήποτε σαφούς εξήγησης, μαρτυρία που ενώ ο ένας των διαδίκων θεωρεί σημαντική για την υπόθεση του, εν τούτοις παραλείπει εσκεμμένα ή αμελώς, από του να τη θέσει στον αντίδικο του προς σχολιασμό.[10] 257. Ωστόσο, ο κανόνας ότι η παράλειψη αντεξέτασης επί ουσιώδους μέρους της μαρτυρίας να θεωρήσει ότι η αντίδικη πλευρά έχει σιωπηρώς αποδεχθεί την εκδοχή του μάρτυρα δεν είναι ούτε άκαμπτος ούτε απόλυτος. Εν πρώτοις, θα πρέπει να υπάρχει παράλειψη αντεξέτασης επί ουσιώδους μέρους της μαρτυρίας του μάρτυρα ή παράλειψη τα να τεθεί στο μάρτυρα μια ουσιώδης θέση της άλλης πλευράς. Κατά δεύτερον, με βάση την προπαρατεθείσα νομολογία καθίσταται ξεκάθαρο ότι το Δικαστήριο έχει τη διακριτική ευχέρεια να αγνοήσει θέση η οποία δεν τέθηκε ή να αποδεχθεί θέση επί της οποίας μάρτυρας δεν αντεξετάστηκε. Παρατίθενται σχετικά παραδείγματα στο σύγγραμμα το Δίκαιο της Απόδειξης (δεύτερη έκδοση, σελ. 721).[11] 258. Όπως αναφέρεται στο εν λόγω σύγγραμμα διαδραματίζει ρόλο και η απουσία σαφούς εξήγησης για την παράλειψη αντεξέτασης και πιο σημαντικά η παράλειψη δεν εξυπακούει άνευ ετέρου αποδοχή της μαρτυρίας δίχως αξιολόγηση. Η μη αντεξέταση, δεν θα εξισωθεί με αποδοχή, όταν δοθούν επαρκείς εξηγήσεις για την παράλειψη, όταν έχει υποβληθεί στο μάρτυρα προηγουμένως η θέση της άλλης πλευράς, όταν η αμφισβήτηση του κρίσιμου σημείου μπορεί να συναχθεί από τη γενικότερη κατεύθυνση της αντεξέτασης του μάρτυρας σε παρεμφερείς πτυχές ή όταν η εκδοχή που παρουσιάζεται είναι απίστευτη ή απομακρυσμένη. 259. Είναι οι Παραπονούμενοι «ύποπτοι/ιδιοτελείς μάρτυρες»; Η Υπεράσπιση στην αγόρευση της χαρακτήρισε τους Παραπονούμενους ως μάρτυρες που εξυπηρετούσαν το δικό τους συμφέρον και κάλεσε το Δικαστήριο να αναζητήσει ανεξάρτητη μαρτυρία πριν να καταλήξει σε συμπεράσματα. 260. Στο σύγγραμμα Blackstone's Criminal Practice 2025 στο σημείο F5.5 αναφέρεται ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι ένορκοι θα πρέπει να προειδοποιούνται πριν να βασιστούν σε συγκεκριμένη μαρτυρία χωρίς ενίσχυση: « In appropriate circumstances the jury should be warned to exercise caution before acting on the evidence of certain types of witness, if unsupported. Whether a warning is given is a matter of judicial discretion dependent on the particular circumstances of the case, and failure to give a warning therefore will not necessarily furnish grounds for a successful appeal, even if all members of the appellate court would have given a warning (see, e.g., BJ [2020] NICA 5). Equally, if a warning is given, the strength of warning and the extent to which the judge should elaborate upon it, also turn on the particular circumstances of the case. The categories of witness that fall to be considered, for the purposes of considering whether to give a care warning, are: (

1. a)accomplices giving evidence for the prosecution and complainants in sexual cases (which fall to be considered together); (
2. b)other witnesses whose evidence may be unreliable; (
3. c)witnesses whose evidence may be tainted by an improper motive; (
4. d)children; and (
5. e)patients at a secure hospital.» 261. Καίτοι δεν θεωρώ τους Παραπονούμενους ως ύποπτους (suspect witnesses) per se δεδομένου του ότι δεν εμπίπτουν σε μία εκ των κατηγοριών υπόπτων μαρτύρων (δεν είναι ιδιοτελείς καθότι δεν βρίσκονται στο μεταίχμιο του να θεωρηθούν συνεργοί, ούτε θεωρώ πως είναι μάρτυρες με αλλότρια κίνητρα),[12] το Δικαστήριο κατά την αξιολόγηση της μαρτυρίας τους είχε κατά νου ότι έπρεπε να ήταν ιδιαίτερα προσεκτικό καθότι υπήρχε το ενδεχόμενο παραποίησης γεγονότων για να αυξηθεί το ποσό το οποίο ενδεχομένως να λάβουν οι Παραπονούμενοι εάν γίνουν δεκτές οι θέσεις τους. 262. Από την άλλη όλοι οι Παραπονούμενοι στην ουσία ανέφεραν ότι το μόνο που επιθυμούν είναι να τους καταβληθούν τα ποσά τα οποία δικαιούνται κάτι το οποίο δεν είναι ούτε μεμπτό αλλά μάλιστα αποτελεί και θεραπεία την οποία με βάση το Νόμο μπορεί να χορηγήσει το Ποινικό Δικαστήριο με την έκδοση διατάγματος καταβολής των οφειλόμενων μισθών. 263. Προχωρώ τώρα με την αξιολόγηση της μαρτυρίας των δεκαπέντε μαρτύρων οι οποίοι κατέθεσαν στο Δικαστήριο. i. Αξιολόγηση Μαρτυρίας - ΜΚ1 264. Η ΜΚ1 προκάλεσε στο Δικαστήριο πολύ θετική εντύπωση. Μετέφερε στο Δικαστήριο με σαφήνεια και με κατατοπιστικό τρόπο τις διαπιστώσεις και παρατηρήσεις της από τη διερεύνηση την οποία διεξήγαγε το ΤΕΣ. Ήταν σε θέση να απαντήσει σε όλες τις ερωτήσεις οι οποίες υποβλήθηκαν δίδοντας σαφείς κατατοπιστικές και πειστικές απαντήσεις. Υποστήριζε τις θέσεις της με παραπομπή σε σχετικά έγγραφα τα οποία παρουσίασε όπως τη Συλλογική Σύμβαση, το υπόδειγμα σύμβασης απασχόλησης στον τομέα της γεωργίας και κτηνοτροφίας καθώς και στην σχετική εγκύκλιο για την υλοποίηση στρατηγικής απασχόλησης ξένου εργατικού δυναμικού στην Κύπρο. 265. Η μαρτυρία της ήταν άμεση, σταθερή και πειστική. Απαντούσε ευθέως και χωρίς ενδοιασμούς στις ερωτήσεις οι οποίες υποβάλλονταν. 266. Εκτός από μια πολύ έμπειρη επιθεωρήτρια εργασιακών σχέσεων πρόκειται και για πρόσωπο με γνώσεις λογιστικής. Πρέπει να σημειώσω ότι οι γνώσεις της σε σχέση με τη λογιστική δεν είχαν αμφισβητηθεί. Ανέφερε ότι εργάστηκε για 16 χρόνια ως λογίστρια πριν από την εργοδότηση της στο ΤΕΣ. Παρότι δεν έδωσε μαρτυρία ως πραγματογνώμονας σε σχέση με λογιστική οι γνώσεις της σε αυτό τον τομέα ενισχύουν την αξιοπιστία της σε σχέση με τους υπολογισμούς στους οποίους έχει προβεί σε σχέση με τα οφειλόμενα ποσά προς τους Παραπονούμενους. 267. Ήταν ιδιαίτερα επεξηγηματική και πειστική όταν εξηγούσε πως υπολόγισε τα ποσά τα οποία η Κατηγορούσα Αρχή θεωρεί ότι οφείλονται στους Παραπονούμενους. Φάνηκε καθ' όλη τη διάρκεια της μαρτυρίας της ότι προσέχει τις λεπτομέρειες (π.χ. τις διαφορές €100 μεταξύ των ποσών που οι Παραπονούμενοι έλαβαν σε σύγκριση με το Τεκμήριο 28) και ότι δεν ήθελε σε καμία περίπτωση να αδικήσει τους Κατηγορούμενους ή τους Παραπονούμενους. 268. Ήταν ιδιαίτερα επεξηγηματική και εξήγησε με απλό τρόπο πως υπολόγισε τα ποσά τα οποία οφείλονται βοηθώντας το Δικαστήριο να κατανοήσει το πως το ΤΕΣ κατέληξε στα ποσά στην κάθε κατηγορία. 269. Η μέθοδος την οποία χρησιμοποίησε για να καταλήξει στα εν λόγω ποσά αμφισβητήθηκε από τον ευπαίδευτο συνήγορο της Υπεράσπισης. Παρά ταύτα, η ΜΚ1 επεξήγησε με σαφήνεια τη μέθοδο που χρησιμοποίησε υποστηρίζοντας τις θέσεις της ως προς το γιατί χρησιμοποίησε τον κατώτατο μισθό και ακολούθως εφάρμοσε μείωση ύψους 10% επί τη βάσει του ότι παρεχόταν στέγαση στους Παραπονούμενους. Το σημείο αυτό, δηλαδή το κατά πόσον το Δικαστήριο αποδέχεται την ορθότητα της μεθόδου αυτής, θα τύχει ανάλυσης σε μεταγενέστερο στάδιο της παρούσας απόφασης. 270. Ήταν ιδιαίτερα προσεκτική ώστε να απαντήσει σε σχέση με τα ζητήματα τα οποία ήταν εντός των αρμοδιοτήτων της και αυτά τα οποία γνωρίζει. Δεν επιχείρησε να εκφράσει άποψη σε σχέση με τα όσα δεν ενέπιπταν εντός της σφαίρας της προσωπικής της γνώσης και εμπλοκής και σε κανένα σημείο της μαρτυρίας της δεν αντιλήφθηκα να επιχειρεί να αλλοιώσει ή να παραποιήσει την εικόνα της μαρτυρίας την οποία εξασφάλισε. 271. Η αντεξέταση της ήταν μακρά και έλαβε χώρα σε τρεις δικάσιμους. Η ΜΚ1 ήταν σταθερή στις θέσεις της, δεν θεωρώ ότι υπέπεσε σε οποιαδήποτε ουσιώδη αντίφαση ικανή να πλήξει την αξιοπιστία της και θεωρώ ότι η μαρτυρία της παρέμεινε αλώβητη κατά την μακρά αντεξέταση της. Η ΜΚ1 ήταν ιδιαίτερα σταθερή και σε καμία περίπτωση δεν έδωσε οποιαδήποτε αφορμή για να αμφισβητηθούν οι θέσεις της. 272. Ως προς το κατά πόσον έπρεπε να ζητήσει περαιτέρω πληροφορίες παρά να καταχωριστεί η ποινική δίωξη, η μάρτυρας απάντησε κατά τρόπο λογικό αναφέροντας ότι από τη στιγμή που ήδη είχαν ζητηθεί οι πληροφορίες, δόθηκαν αναλυτικά τα ποσά και ο τρόπος υπολογισμού και δεν υπήρχε οποιαδήποτε διάθεση από μέρους των Κατηγορούμενων να απαντήσουν σε άλλες ερωτήσεις ή να προβούν σε πληρωμές η υπόθεση κατέληξε στο Δικαστήριο. 273. Σε σχέση με την επιστολή 16.10.2024 η μάρτυρας είχε απαντήσει αρχικά πως δεν θυμόταν το περιεχόμενο της. Μεταξύ δύο δικασίμων ανέτρεξε στο αρχείο της και την εντόπισε. Δεν δίστασε να αναφέρει πως δεν απάντησε σωστά διότι δεν θυμόταν και έδωσε εξήγηση για αυτό (σελ. 17, πρακτικό 03.06.2025). Πρέπει να αναφέρω ότι εν τέλει η εν λόγω επιστολή δεν φαίνεται να αφορά την παρούσα υπόθεση. Ωστόσο, η όλη στάση της μάρτυρος δηλαδή το ότι ερεύνησε το αρχείο της και προέβη σε διόρθωση με την πρώτη ευκαιρία δείχνει την φιλαλήθεια της, την ειλικρίνεια της και ενισχύει την αξιοπιστία της. 274. Δεν αμφισβητήθηκε ότι προέβη στις ενέργειες τις οποίες ανέφερε κατά την διερεύνηση της υπόθεσης. Ούτε αμφισβητήθηκε το κατά πόσον οι υπολογισμοί της ήταν ορθοί. Αυτό που αμφισβητήθηκε ήταν η βάση για τον υπολογισμό των ποσών ήτοι το κατά πόσον ορθά χρησιμοποιήθηκε ο κατώτατος μισθός, ζήτημα το οποίο είναι εξόχως νομικό και θα εξεταστεί από το Δικαστήριο. 275. Ενόψει των όσων έχουν προαναφερθεί κρίνω ότι η μαρτυρία της ΜΚ1 ήταν ειλικρινής και αξιόπιστη και την αποδέχομαι στην ολότητα της. ii. Αξιολόγηση Μαρτυρίας ΜΚ2 - Rajinder Singh 276. Ο ΜΚ2 προκάλεσε θετική γενικά εντύπωση στο Δικαστήριο κατά τη μαρτυρία του. Απαντούσε ευθέως τις ερωτήσεις οι οποίες υποβάλλονταν, ήταν άνετος και γενικά σταθερός στις θέσεις του. Πολλές από τις υποβολές οι οποίες έγιναν παρέμειναν μετέωρες καθότι δεν ακολούθησε η τεκμηρίωση τους με την προσκόμιση ανάλογης μαρτυρίας. 277. Για τους πρώτους δύο μήνες επέμεινε σε σχέση με τις ώρες που εργαζόταν και ήταν σταθερός σε σχέση με το ότι εργαζόταν 15 ώρες την ημέρα. Παρείχε λεπτομέρειες, εξήγησε τι εργασίες διεκπεραίωνε προσδίδοντας πειστικότητα στην εκδοχή του, ενώ η θέση του δεν κλονίστηκε κατά την αντεξέταση. Για τις δύο πρόσθετες ώρες που τάιζε τις νεογέννητες αγελάδες έδωσε εξήγηση γιατί δεν το είχε αναφέρει αρχικά στο Τεκμήριο 9 ήτοι στο παράπονο του και κρίνεται ικανοποιητική. Ανέφερε δηλαδή ότι απαντούσε στις ερωτήσεις που του υποβάλλονταν από την Αστυνομία, ενώ όταν είχε ερωτηθεί επακριβώς για τις ώρες εργασίες του από λειτουργό του ΤΕΣ το είχε αναφέρει (Τεκμήριο 32). Το ανέφερε επίσης στην κατάθεση του Τεκμήριο 52. Επομένως, θεωρώ πως ήταν πλήρως ειλικρινής σε σχέση με το ότι τους πρώτους δύο μήνες εργαζόταν 15 ώρες. 278. Για τον τελευταία 1.5 μήνα που εργαζόταν αναίρεσε τα όσα ανέφερε στο αρχικό του παράπονο. Αυτό το έκανε κατά την κυρίως εξέταση του όταν ανέφερε πως για ενάμιση μήνα εργαζόταν 8 ώρες την ημέρα αντί 10, ήτοι από τις 20:00 - 04:00 (σελ. 5, γραμμή 4, 10.06.2025) και το επιβεβαίωσε κατά την αντεξέταση του (σελ. 4, γρ. 7 - 8, 17.06.2025). Το ότι το δήλωσε ο ίδιος κατά την κυρίως εξέταση του στην ουσία αναιρώντας το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 9 αδιαμφισβήτητα δείχνει ότι προσήλθε στο Δικαστήριο για να πει την αλήθεια, την έλλειψη προσχεδιασμού και την ειλικρίνεια του καθότι απάντησε κατά τρόπο που ήταν εναντίον του συμφέροντος του. Όχι μόνο δεν πλήττεται η αξιοπιστία του αλλά αντιθέτως θεωρώ ότι ενδυναμώνεται. 279. Οι υποβολές σε σχέση με το ότι γνώριζε το ποσό που του οφείλεται, ότι εργαζόταν 80 ώρες ανά δύο εβδομάδες και ότι έπαιρνε ρεπό, παρέμειναν ατεκμηρίωτες και μετέωρες. Η δε μαρτυρία του για το τι εργασίες εκτελούσε ουδόλως κλονίστηκε κατά την αντεξέταση. Περαιτέρω, δεν αμφισβητήθηκε η μαρτυρία του ως προς τα ποσά τα οποία έλαβε. Ούτε και το ότι δεν υπέγραψε σύμβαση εργοδότησης έχει αμφισβητηθεί στην ουσία. 280. Το ότι ήταν παρών σε δύο περιπτώσεις στο πλαίσιο κάποιου πάρτι ουδόλως πλήττει την αξιοπιστία του. Ο ΜΚ1 αναγνώρισε τον εαυτό του χωρίς να διστάσει. Δεν αντιλαμβάνομαι το πως μπορεί να επηρεάσει την αξιοπιστία του το ότι ήταν παρών σε δύο περιπτώσεις που κάποιος γιόρταζε στους σχεδόν 6 μήνες που εργαζόταν στη φάρμα. Δεν μπορώ να αντιληφθώ το γιατί η παρουσία του σε κάποιο πάρτι με συναδέλφους του να θεωρηθεί ότι δεν εργαζόταν σκληρά και πολλές ώρες. Επίσης δεν αναφέρθηκε ακριβώς πότε είχε ληφθεί το εν λόγω βίντεο. 281. Ενόψει των όσων προαναφέρθηκαν αποδέχομαι την μαρτυρία του ΜΚ1 στην ολότητα της. Για αυτό το λόγο, δηλαδή επειδή ο ίδιος το ανέφερε, δεν δικαιούται στις υπερωρίες που υπολογίστηκαν για περίοδο 45 ημέρων - τις τελευταίες 45 μέρες εργοδότησης του, από τις 25.12.2025 μέχρι τις 07.02.2023. 282. Συνεπακόλουθα, το ποσό που αναφέρεται στις κατηγορίες 109 - 114 δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και θα πρέπει να τύχει της απαραίτητης προσαρμογής για να αντανακλά το ότι δεν εργάστηκε τις ώρες που είχαν υπολογιστεί για εκείνη την περίοδο. Σημειώνω ότι με τον όρο υπερωρίες σε αυτό το σημείο εννοώ εργασία πέραν των 8 ωρών την ημέρα. Ωστόσο, εργαζόταν περισσότερες από 40 ώρες την εβδομάδα και κατά τα λοιπά δικαιούται σε υπερωρίες εν τη εννοία της Συλλογικής Σύμβασης ως θα αναφερθεί ακολούθως. 283. Κατά τ' άλλα, η μαρτυρία του γίνεται αποδεκτή στο σύνολο της και τα ποσά που οφείλονται συνάδουν με τα ποσά που αναφέρονται στις λεπτομέρειες κάθε κατηγορίας που τον αφορά. iii. Αξιολόγηση Μαρτυρίας ΜΚ3 - Rohit Rai 284. Γενικά ο ΜΚ3 προκάλεσε θετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Απαντούσε ευθέως τις ερωτήσεις οι οποίες τίθεντο. Δεν μου έδωσε την εντύπωση ενός προσώπου που προσήλθε στο Δικαστήριο για να μην πει την αλήθεια. Τουναντίον, απαντούσε με αμεσότητα και χωρίς υπεκφυγές. Απαντούσε σε σχέση με τα ζητήματα τα οποία γνώριζε και σε ορισμένες περιπτώσεις απαντούσε και με τρόπο που μπορεί να θεωρηθεί ότι δεν ευνοεί την θέση του (π.χ. ότι δανείστηκε χρήματα η οικογένεια του για να έρθει στην Κύπρο να εργαστεί), γεγονός το οποίο κατά την άποψη μου δείχνει την ειλικρίνεια του και την έλλειψη προσχεδιασμού στη μαρτυρία του. 285. Δεν αμφισβητήθηκε ότι δεν έλαβε κανένα μισθό. Τουναντίον, μέσω της υποβολής ότι δεν πληρώθηκε κανένα μισθό επειδή δεν είχε ανοιχθεί τραπεζικός λογαριασμός η παράλειψη πληρωμής του μισθού κατέστη παραδεκτό γεγονός. 286. Επίσης, δεν αμφισβητήθηκε ότι δεν πήρε καμία μέρα άδεια ανάπαυσης. Η δε υποβολή ότι δεν εργαζόταν 7 μέρες την εβδομάδα παρέμεινε μετέωρη καθότι δεν υποστηρίχθηκε από μαρτυρία. Τέθηκε η θέση ότι οι εργοδοτούμενοι μπορούσαν να αποφασίζουν μόνοι τους πότε θα έπαιρναν ρεπό ωστόσο δεν τέθηκε η θέση ότι όντως ο ΜΚ3 ή οποιοσδήποτε άλλος συνάδελφος του πήρε ρεπό σε οποιοδήποτε χρόνο. Επομένως, η υποβολή παρέμεινε μετέωρη και η θέση του μάρτυρα κατ' ουσίαν αναντίλεκτη. 287. Ήταν σταθερός σε σχέση με τις εργασίες τις οποίες εκτελούσε - σε σχέση με τα καθήκοντα του. Κατά την αντεξέταση του απάντησε κατά τρόπο που συνάδει με τα όσα είχε αναφέρει προηγουμένως κατά τις συνεντεύξεις και καταθέσεις του (ίδετε Τεκμήρια 32 και 47). Παρείχε λεπτομέρειες και επεξηγούσε ποια ήταν τα καθήκοντα του κατά τρόπο πειστικό. Δεν υπήρξε ουσιαστική αμφισβήτηση του τι έκανε στη φάρμα. 288. Το ότι το μηχάνημα έπρεπε να καθαρίζεται ο ΜΚ3 το δέχθηκε, ωστόσο έπεισε το Δικαστήριο ότι εκείνη την ώρα έκανε άλλες εργασίες. Και σημειώνω ότι δεν υποβλήθηκε ευθέως ότι την ώρα που πλενόταν το μηχάνημα ο ΜΚ3 έκανε διάλειμμα. Ο ΜΚ3 αναφέρθηκε σε διάφορες εργασίες τις οποίες έπρεπε να εκτελεί και στην ουσία δεν είχε αμφισβητηθεί το κατά πόσον ήταν υπεύθυνος για την εκτέλεση των εν λόγω εργασιών. 289. Κατά την αντεξέταση του ανέφερε πως του είχαν υποσχεθεί πως ο μισθός του θα ήταν €550, η διαμονή θα παρέχετο από τον εργοδότη και θα ήταν ο ίδιος υπεύθυνος για τη διατροφή του. Η απάντηση του αυτή σε σχέση με τη διατροφή έρχεται σε αντίθεση με το τι δήλωσε κατά την κυρίως εξέταση του. Παρά ταύτα, ως θα επεξηγηθεί σε μεταγενέστερο στάδιο δεν έχει ιδιαίτερη σημασία το τι είχαν συμφωνήσει ή αν είχαν συμφωνήσει δεδομένης της συλλογικής σύμβασης. Κατά συνέπεια, η αντίφαση του αυτή εν τέλει δεν είναι ουσιώδης. 290. Αυτό το οποίο με προβλημάτισε σε σχέση με τη μαρτυρία του ΜΚ3 είναι το εξής: ενώ ήταν σταθερός σε σχέση με το πόσες ώρες εργαζόταν όταν υποβλήθηκε μια ερώτηση η οποία τέλειωνε με την υποβολή ότι «παραφουσκώνονταν τα δεδομένα» απάντησε «ναι είναι αλήθεια» πράγμα που δεν συνάδει με τις προηγούμενες απαντήσεις του. Η Υπεράσπιση θεωρεί πως με την απάντηση του παραδέχθηκε ότι δεν είπε την αλήθεια. 291. Παραθέτω την σχετική ερώτηση και την απάντηση του μάρτυρα: E. Σου λέω όταν συνειδητοποίησες μετά από τα όσα λέχθησαν από την Αστυνομία και τους λειτουργούς του Υπουργείου Εργασίας ότι υπήρχε ενδεχόμενο να λάβεις σημαντικό χρηματικό ποσό, από τον πρώην εργοδότη σου, σε περίπτωση που έλεγες ότι δούλευες πολύ περισσότερες ώρες από τις 80 ώρες ανά δεκαπενθήμερο που προέβλεπε το συμβόλαιο σου, αποφάσισες να προβείς στη γραπτή καταγγελία, το Τεκμήριο 13, παραφουσκώνονταν τα δεδομένα. A. Ναι είναι αλήθεια. 292. Η υποβολή ήταν σύνθετη και η απάντηση του μάρτυρα δεν είναι ξεκάθαρο σε ποιο μέρος της ερώτησης απαντά. Στην εξίσωση προστίθεται και η διπλή μετάφραση καθώς και το ότι ενδεχομένως ο μάρτυρας να μην αντιλήφθηκε τι ακριβώς εννοούσε ο συνήγορος με το «παραφούσκωμα των δεδομένων». Κατά τ' άλλα ο μάρτυρας ήταν σταθερός και επέμεινε ότι εργαζόταν μέχρι τις 21:00. Π.χ. σελ. 19 πρακτικά 24.06.2025. Εξήγησε τι εργασίες εκτελούσε και η θέση του ως προς τις ώρες που εργαζόταν είναι ευθυγραμμισμένη με προηγούμενες δηλώσεις του στις καταθέσεις του (ίδετε Τεκμήρια 13, 32, 47 και 55). 293. Από τα προαναφερόμενα συνάγεται ότι ο μάρτυρας δεν αντιλήφθηκε πλήρως την σύνθετη υποβολή και η απάντηση του δεν μπορεί να εκληφθεί ως παραδοχή ότι στην ουσία είπε ψέματα σε όλες τις προηγούμενες περιπτώσεις που ανέφερε πόσες ώρες εργαζόταν. 294. Έχοντας κατά νου τα όσα έχουν προαναφερθεί καταλήγω ότι η μαρτυρία του ΜΚ3 ήταν ειλικρινής και αξιόπιστη και την αποδέχομαι στην ολότητα της iv. Αξιολόγηση ΜΚ4 - Amarpreet Singh 295. Ο ΜΚ4 προκάλεσε θετική εντύπωση στο Δικαστήριο. Ήταν ιδιαίτερα αυθόρμητος, απαντούσε ευθέως και χωρίς υπεκφυγές και θεωρώ ότι δεν κλονίστηκε κατά την αντεξέταση. Περαιτέρω, δεν υπέπεσε σε ουσιώδεις αντιφάσεις σε σχέση με σημαντικά θέματα, παραμένοντας σταθερός και επιμένοντας σε σχέση με την αλήθεια των όσων ανέφερε. 296. Κατ' ακρίβεια ήταν ιδιαίτερα σταθερός, έδιδε σαφείς και κατατοπιστικές απαντήσεις και παρείχε λεπτομέρειες σε σχέση με ορισμένα ζητήματα (π.χ. για την εργασία του και τη φύση της) οι οποίες προσδίδουν αξιοπιστία στην εκδοχή του. 297. Με έπεισαν οι απαντήσεις του ότι δεν συζήτησε την υπόθεση με άλλους πρώην συνάδελφους του και ότι το μόνο που ενδεχομένως να είπαν ήταν ότι πρέπει να αναφέρουν στο Δικαστήριο όλη την αλήθεια. Εξάλλου, οι οποιεσδήποτε υποβολές σε σχέση με το θέμα αυτό δεν φαίνεται να ήταν βασισμένες σε μαρτυρία ή γεγονότα παρά μόνο σε εικασίες ότι επειδή διέμεναν μαζί και είχαν φιλικές σχέσεις συζήτησαν την υπόθεση για να μπορέσουν να πάρουν περισσότερα χρήματα. 298. Ούτε και το ότι, ως ο ίδιος παραδέχθηκε, έχει ανάγκη από χρήματα είναι ικανό να επηρεάσει την αξιοπιστία του. Ο ΜΚ4 ήταν ειλικρινής αναφέροντας ότι δανείστηκε χρήματα για να έρθει στην Κύπρο και να εργαστεί, ότι το ποσό είναι μεγάλο για τα δεδομένα του και ακόμα δεν το έχει αποπληρώσει. Απέρριψε την υποβολή ότι επειδή πήρε δάνειο για να πληρώσει περίπου €7.000 ώστε να έρθει στην Κύπρο έχει ανάγκη να πει ψέματα και δεν μου δόθηκε η εντύπωση πως για αυτό το λόγο είχε πρόθεση να πει ψέματα. 299. Αυτή η γραμμή αντεξέτασης από την Υπεράσπιση βασίζεται σε μία στερεοτυπική αντίληψη ότι όποιος αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα ή είναι πτωχός καταφεύγει στο ψέμα και προσπαθεί να εκμεταλλευτεί καταστάσεις για να λάβει περισσότερα χρήματα. Ο τρόπος με τον οποίο απάντησε ο ΜΚ4 δείχνει την ειλικρίνεια του και στο τέλος της ημέρας ενισχύει την αξιοπιστία του. Θα ήταν πιο εύκολο για τον ΜΚ4 να μην αναφέρει ότι δανείστηκε χρήματα για να έρθει στην Κύπρο. Το ότι ο ίδιος έδωσε την πληροφορία αυτή στην υπεράσπιση ενισχύει την φιλαλήθεια του. 300. Σημειώνω ότι αυτό που με προβλημάτισε στη μαρτυρία του ΜΚ4 ήταν ότι στο παράπονο του ανέφερε πως εργαζόταν 10 ώρες την ημέρα (Τεκμήριο14), στ