VEPRO CO LTD ν. Παναγιώτη Αντώνη Παναγή, Αρ. Αγωγής: 306/05, 18.4.2005

(1)των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών. Ο επιτακτικός χαρακτήρας της πρόνοιας αυτής τονίστηκε στην Σοφοκλέους ν. Ταβελούδη, Πολ. Έφεση 10932, 28.1.2002, σε συνάρτηση με το καθήκον του συντάκτη της ένστασης να πληροφορήσει, όχι μόνο τον αντίδικο του αλλά και το δικαστήριο, για τους ακριβείς λόγους της ένστασης του. Όταν ο ευπαίδευτος δικηγόρος των εναγόντων ήγειρε το ζήτημα με αναφορά στη Σοφοκλέους, ο ευπαίδευτος δικηγόρος του εναγομένου απάντησε πως οι λόγοι της ένστασης φαίνονται στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την ένσταση. Αυτή όμως ήταν ακριβώς η κατάσταση που επεδίωξε να αντιμετωπίσει, προς το σκοπό περιορισμού σε ό,τι με σαφήνεια προδιαγράφεται ως σχετικό, η νέα ρύθμιση. (βλ Σοφοκλέους, ανωτέρω). Τέτοια προσέγγιση θα επανέφερε τα πράγματα σε ό,τι επί τούτου άλλαξε και θα απέληγε σε κατάργηση της νέας πρόνοιας και μάλιστα με ευθεία αντιστράτευση του σκοπού της. Λαμβάνοντας υπόψη τον επιτακτικό χαρακτήρα της εν λόγω πρόνοιας, θεωρώ ότι ο εναγόμενος όφειλε να περιλάβει λόγους στο σώμα της ένστασης. Διαπιστώνεται παράλειψη. Η παράλειψη του εναγομένου έχει ως αποτέλεσμα, εισηγήθηκε ο ευπαίδευτος δικηγόρος των εναγόντων, να μην μπορεί να ληφθεί υπόψη η ένσταση. Παρέπεμψε δε σχετικά στην υπόθεση Σοφοκλέους (ανωτέρω). Στην υπόθεση όμως εκείνη δεν εξετάστηκε περαιτέρω το ζήτημα, ως προς τις συνέπειες της παράλειψης, εφόσον είχε εγερθεί από τον εφεσίβλητο μόνο εμμέσως και έξω από τα πλαίσια της αντέφεσης. Αλλά, όπως θα προσπαθήσω να εξηγήσω παρακάτω, οι παρατηρήσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου έχουν συγκεκριμένη σημασία. Η νέα Δ.64 έχει καταργήσει τη διάκριση ανάμεσα σε άκυρα και παράτυπα διαδικαστικά διαβήματα. Παρέχει δε διακριτική ευχέρεια στο Δικαστήριο, σταθμίζοντας τα δεδομένα και λαμβάνοντας υπόψη το κατά πόσο επηρεάζεται η άλλη πλευρά, να ενεργήσει προς απονομή δικαιοσύνης και είτε να παραμερίσει πλήρως ή μερικώς την παράτυπη διαδικασία, είτε να τη διορθώσει με τέτοιο διάταγμα όπως κρίνει πρέπον υπό τις περιστάσεις της διαδικασίας. Η Δ.64 όμως, δεν αποτελεί πανάκεια στη μη συμμόρφωση με τους κανονισμούς οι οποίοι θεσπίστηκαν σύμφωνα με το Άρθρο 163 του Συντάγματος και πρέπει να τηρούνται. Σκοπός της νέας Δ.64 δεν ήταν να καταργήσει τους κανονισμούς, αλλά να δώσει ευχέρεια στο Δικαστήριο να θεραπεύσει παρατυπίες εφόσον είναι θεραπεύσιμες [Πετρίχου ν. Χ΄Ιωσήφ

(1998)1 Α.Α.Δ. 81]. Όπως παρατηρήθηκε στην Κυριάκου ν. Φραντζίδη

(1999)1 Α.Α.Δ. 2035 «το βασικό είναι πως η άρση της διάκρισης μεταξύ άκυρων και παράτυπων διαδικασιών λόγω μη συμμόρφωσης προς τους θεσμούς δεν θεραπεύει θεμελιακά ελαττώματα ασύνδετα προς αυτούς». Στην υπόθεση δε Wunderlich v. Παναγιώτου

(1999)1 Α.Α.Δ. 366 ελέχθη ότι «το δικαστήριο δεν έχει εξουσία να θεραπεύσει θεμελιώδεις παραλείψεις». Τα όσα, ως άνω, ελέχθησαν υπό τη μορφή obiter dicta στη Σοφοκλέους, όσο κι αν δεν συνιστούν μέρος του δεσμευτικού σκεπτικού της απόφασης, δίνουν πάντως σαφή ένδειξη μιας συγκεκριμένης κατεύθυνσης σε σχέση με τη σημασία τήρησης της υπό εξέταση πρόνοιας και, άρα, των συνεπειών από τη μή τήρηση της. Η παράλειψη εν προκειμένω ήταν θεμελιώδης. Ήταν παράλειψη συμμόρφωσης προς την επιτακτική υποχρέωση του εναγομένου να προσδιορίσει εξαρχής και σαφώς τα πλαίσια της διαδικασίας. Υποχρέωση που είχε όχι μόνο έναντι των αντιδίκων του, αλλά και έναντι του δικαστηρίου και της ορθής απονομής της δικαιοσύνης. Ελλείπει αυτή τούτη η νομική θέση του εναγομένου. Η ένσταση είναι εξ αρχής άκυρη. Αλλ΄ έστω ότι επρόκειτο για θεραπεύσιμη παρατυπία. Η διαπίστωση της δεν εξυπακούει και τη θεραπεία της. Η παρατυπία θα πρέπει να θεραπεύεται με την προσαρμογή της διαδικασίας στα δικονομικά θέσμια. [Αίτηση Γεν. Εισαγγ., Πολ. Έφεση Αρ. 11170, Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου

(1993)1 Α.Α.Δ. 195]. Οι ενάγοντες ήγειραν το ζήτημα χωρίς ο εναγόμενος να επιδιώξει οποιαδήποτε διόρθωση. Η δε συνέχιση της διαδικασίας δεν μπορεί να εκληφθεί ως παραμερισμός του θέματος που ακριβώς κατέστη θέμα της διαδικασίας. Ως εκ της ακυρότητας της ένστασης το διάταγμα παραμένει χωρίς αντίκρουση. Εν πάση περιπτώσει η ένορκη δήλωση του εναγόμενου που συνοδεύει την ένσταση δεν περιέχει λόγους για τους οποίους το διάταγμα θα μπορούσε ν΄ ακυρωθεί. Συνίσταται σε προβολή μιας εκδοχής επί πραγματικών ισχυρισμών αντίθετης με την εκδοχή των εναγόντων. Ότι δηλαδή οι συναλλαγές των εναγόντων γίνονταν όχι με τον ίδιο τον εναγόμενο προσωπικά, αλλά με μια εταιρεία του. Ρητά δε αναφέρει ότι είναι γι΄ αυτούς τους λόγους που ενίσταται στο διάταγμα. Λόγοι, όμως, που δεν άπτονται των προϋποθέσεων έκδοσης ενός συντηρητικού διατάγματος και επί των οποίων το διάταγμα δόθηκε μονομερώς. Είναι ζήτημα ουσίας που θα κριθεί στα πλαίσια της αγωγής. Ως εκ των άνω το διάταγμα καθίσταται απόλυτο με έξοδα υπέρ των εναγόντων όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή. (Υπ.)..................................... Τ. Θ. Οικονόμου, Α.Ε.Δ. /ΣΣΑ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο