ΤΑΜΕΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΩΝ ΜΗΧΑΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ ν. ΝΙΚΟΛΑΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΝΙΚΟΛΑ κ.α., Γενική Αίτηση: 185/01, 31 Μαίου, 2005 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2005:A47 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Χ.Ι. Πογιατζή, Α.Ε.Δ. Γενική Αίτηση: 185/01 ΤΑΜΕΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΤΩΝ ΜΗΧΑΝΟΚΙΝΗΤΩΝ ΟΧΗΜΑΤΩΝ Αιτητές - και -
- ΝΙΚΟΛΑΣ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΝΙΚΟΛΑ
- ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΗΛΙΑ Καθ΄ ων η Αίτηση ----------------------------------------------------- Ημερομηνία: 31 Μαίου,
- Εμφανίσεις: Για Αιτητές: κ. Τζ. Σαββοπούλου. Για Καθ΄ ου 1: κ. Ευγ. Ερωτοκρίτου. Για Καθ΄ ου 2: κ. Γ. Κουκούνης. Α Π Ο Φ Α Σ Η Με εναρκτήρια Κλήση (Originating Summons) δυνάμει της Δ.55, θ.1 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, οι Αιτητές αιτούνται των πιο κάτω θεραπειών: (Α) Διάταγμα του Δικαστηρίου που να καθορίζει αν το επίδικο δυστύχημα στις Αγωγές 1443/98 και 4311/98 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας, έγινε σε «οδό» όπως αυτή προσδιορίζεται στη σχετική Νομοθεσία. (Β) Οιαδήποτε άλλη θεραπεία και/ή ένδικο μέσο το Δικαστήριο θεωρεί πρέπον. (Γ) Έξοδα πλέον Φ.Π.Α. Με τη σύμφωνη γνώμη όλων των πλευρών, τα ακόλουθα δύο σημεία θα αποφασιστούν προδικαστικά: (α) το κατά πόσο έχει χρησιμοποιηθεί το ορθό ένδικο μέσο για την αιτούμενη θεραπεία, (β) το κατά πόσο η αιτούμενη θεραπεία μπορεί ή δεν μπορεί να αποφασιστεί με τη διαδικασία της Εναρκτήριας Κλήσης. Η εξουσία αυτή του Δικαστηρίου πηγάζει από τη Δ.55, θ.4 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Αμφότερα τα πιο πάνω θέματα είχαν εγερθεί στην Ένσταση του Καθ΄ ου 2, αλλά θεωρήθηκε ορθότερο όπως αποφασιστούν προδικαστικά αφού το Δικαστήριο θεωρεί ότι η εκδίκασή τους προδικαστικά ίσως επηρεάσει ουσιαστικά όλη τη διαδικασία. ΠΑΡΑΔΕΚΤΑ ΓΕΓΟΝΟΤΑ Τα Παραδεκτά Γεγονότα είναι τα ακόλουθα:
- Στις 30.12.95 στο Δρόμο Αραδίππου-Αερολιμένα Λάρνακας που δεν είχε ανοίξει επίσημα για το κοινό επεσυνέβη σοβαρό τροχαίο δυστύχημα μεταξύ δύο μοτοποδηλάτων, του DBB417, Μάρκας Suzuki το οποίο οδηγείτο από τον Καθ΄ ου 2 και ενός αγνώστων στοιχείων και αρ. εγγραφής το οποίο οδηγείτο από τον Καθ΄ ου
- Από το δυστύχημα, αμφότεροι οι οδηγοί τραυματίστηκαν, περισσότερο όμως ο Καθ΄ ου 2 ο οποίος κατέστη παραπληγικός.
- Για το εν λόγω δυστύχημα, αμφότεροι οι οδηγοί καταχώρισαν Αγωγές εναντίον αλλήλων, την μεν 4311/98 ο Καθ΄ ου 1 εναντίον του Καθ΄ ου 2, τη δε 1443/98 ο Καθ΄ ου 2 εναντίον του Καθ΄ ου
- Κατά τον ουσιώδη χρόνο, αμφότεροι οι οδηγοί ήταν ανήλικοι και κατά συνέπεια οδηγούσαν χωρίς Πιστοποιητικό Ασφάλειας.
- Παρόλον ότι οι Αιτητές, Ταμείο Ασφαλιστών Μηχανοκινήτων Οχημάτων δεν είναι διάδικοι στις δύο πιο πάνω Αγωγές, πιθανό να έχουν υποχρέωση να πληρώσουν οιαδήποτε Απόφαση ήθελε εκδοθεί σ΄ αυτές.
- Η υποχρέωση αυτή των Αιτητών πηγάζει από Γραπτή Συμφωνία ημερ. 22.4.1969 όπως αυτή τροποποιήθηκε στις 31.12.91 μεταξύ της Κυβερνήσεως της Κυπριακής Δημοκρατίας μέσω του Υπουργού Οικονομικών και των Αιτητών. Με βάση τη Συμφωνία αυτή οι Αιτητές έχουν υποχρέωση να πληρώσουν οιαδήποτε Απόφαση η οποία ήθελε εκδοθεί για ευθύνη η οποία απαιτείται όπως καλύπτεται με ασφαλιστήριο δυνάμει της σχετικής Νομοθεσίας, εάν κατά τη διάρκεια του ατυχήματος για το οποίο αναφύεται η ευθύνη, δεν υπήρχε σε ισχύ ασφαλιστήριο ως προνοείται υπό του σχετικού Νόμου ή το ασφαλιστήριο ήταν καθ΄ οιοδήποτε τρόπο ατελέσφορο. ΕΠΙΔΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ Η υποχρέωση των Αιτητών να πληρώσουν τα ποσά των Αποφάσεων με βάση τους όρους της πιο πάνω Συμφωνίας, δημιουργείται εφόσο το δυστύχημα επισυμβεί σε «οδό» σύμφωνα με τη σχετική Νομοθεσία. Για το λόγον αυτόν καταχωρίστηκε η παρούσα Εναρκτήρια Κλήση για να καθοριστεί το κατά πόσο το επίδικο δυστύχημα επεσυνέβη σε «οδό» όπως προνοείται πιο πάνω, Με τον τρόπο αυτό οι Αιτητές θα γνωρίζουν τα δικαιώματα και υποχρεώσεις τους στη διαδικασία εφόσο υπάρχει ο κίνδυνος να βρεθούν υποχρεωμένοι να καταβάλουν πολύ μεγάλα ποσά ως αποζημιώσεις τα οποία θα έχουν επιδικαστεί ερήμην τους. ΕΝΑΡΚΤΗΡΙΑ ΚΛΗΣΗ: ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΟΡΘΟ ΕΝΔΙΚΟ ΜΕΣΟ; Οι Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας, Δ.2, θ.1 αναφέρει ρητά ότι, εκτός εάν υπάρχει διαφορετική πρόνοια, οιαδήποτε αγωγή (action) ενώπιον Επαρχιακού Δικαστηρίου θα αρχίζει με Κλητήριο Ένταλμα, το οποίο μπορεί να είναι είτε Γενικώς Οπισθογραφημένο (Δ.2,θ.1), είτε Ειδικώς Οπισθογραφημένο (Δ.2, θ.6). Σύμφωνα με τους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας, η διαδικασία της Εναρκτήριας Κλήσης (Originating Summons) αποτελεί ένα ακόμη τρόπο έναρξης διαδικασίας αλλά είναι σαφές ότι για να μπορεί να χρησιμοποιηθεί, θα πρέπει να υπάρχει ειδική πρόνοια προς το σκοπόν αυτόν. Ο ορισμός του όρου «Εναρκτήρια Κλήση», δίδεται από τους ίδιους τους Θεσμούς, στη Δ.1, θ.2 όπου αναφέρεται ότι «σημαίνει οιαδήποτε κλήση, εκτός από κλήση σε αιτία ή ζήτημα που εκκρεμεί». Ο ορισμός αυτός είναι ακριβώς ο ίδιος με ό,τι ίσχυε στην Αγγλία, βλ. Annual Practice
(1956)σελ. 1551, για το Ο.71, r.1.Α, των τότε Rules of the Supreme Court. Η ίδια η Δ.55, θ.1 προνοεί ρητά για το πότε μπορεί να χρησιμοποιηθεί η διαδικασία της Εναρκτήριας Κλήσης αφού αναφέρει ότι «οιοδήποτε πρόσωπο που απαιτεί ότι είναι ενδιαφερόμενο σύμφωνα με έγγραφο μεταβιβάσεως, διαθήκη ή άλλη γραπτή πράξη μπορεί να αποταθεί στο Δικαστήριο δια Εναρκτήριας Κλήσης» (any person claiming to be interested under a deed, will, or other written instrument, may apply to the Court by originating summons). Το ίδιο λεκτικό συναντάται και στην τότε Αγγλική Δ.54Α, θ.1, βλ. Annual Practice
(1956)σελ. 1062. Η κ. Σαββοπούλου, ισχυρίστηκε ότι η χρήση της λέξης «μπορεί (may)», πιο πάνω, σημαίνει ότι η διαδικασία της Εναρκτήριας Κλήσης δεν περιορίζεται στις συγκεκριμένες περιπτώσεις. Συμφωνώ ότι υπάρχουν και άλλες περιπτώσεις που χρησιμοποιείται η εν λόγω διαδικασία, αλλά γι΄ αυτές θα πρέπει να υπάρχει ρητή πρόνοια. Μάλιστα υπάρχουν περιπτώσεις όπου η χρήση Εναρκτήριας Κλήσης ως ένδικο μέσο είναι υποχρεωτική είτε από νομοθετική διάταξη, είτε από διαδικαστικούς θεσμούς βλ. Atkin's, Court Forms (2η έκδοση, 1978), Τόμος 1, σελ. 139-149, Odgers' on Pleadings and Practice, 21η Έκδοση
(1975), σελ. 314. Κατά τη γνώμη μου, τα συμπεράσματα που μπορεί να εξαχθούν από τις πιο πάνω πρόνοιες, είναι τα ακόλουθα δύο: (α) όπου δεν υπάρχει ρητή πρόνοια για χρήση Εναρκτήριας Κλήσης, τότε το μοναδικό ένδικο μέσο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί είναι το Κλητήριο Ένταλμα, (β) όπου υπάρχει ρητή πρόνοια για χρήση Εναρκτήριας Κλήσης, τότε το πρόσωπο που κινεί τη διαδικασία μπορεί να επιλέξει μεταξύ Κλητηρίου Εντάλματος και Εναρκτήριας Κλήσης εκτός σε περιπτώσεις που υπάρχει ρητός όρος και περιορισμός ότι η Εναρκτήρια Κλήση είναι το μοναδικό ένδικο μέσο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Κάτι τέτοιο φαίνεται να υποστηρίζεται και από την υπόθεση Χ" Χαμπής ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας κ.α.
(1986)1 ΑΑΔ
- Στην υπόθεση αυτή σε Εκλογική Αίτηση για ακύρωση εκλογών Χωριτικής Αρχής στο χωριό Ερήμη, χρησιμοποιήθηκε η διαδικασία δυνάμει της Δ.48 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας. Η Αίτηση απερρίφθη εφόσο τέτοια διαδικασία διεξάγεται στα πλαίσια της κύριας διαδικασίας που υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου. Η ορθή διαδικασία θα ήταν με Εναρκτήρια Κλήση. Ο τότε Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου κ. Α. Λοϊζου ανέφερε στις σελ. 391-392: «If the matter is not incidental to pending proceedings already before the court, then the course cannot be brought before the court in any other manner than that which is prescribed by the rules, that is either by a writ or in exceptional cases by originating summons where provision to that effect exists in the Law or the regulations». Στην Αγγλία η χρήση της εν λόγω διαδικασίας εφαρμοζόταν ανέκαθεν με επιτυχία και αποτελεσματικότητα σε περιπτώσεις ερμηνείας εγγράφων. Αυτό οδήγησε σε σταδιακή αύξηση των περιπτώσεων στις οποίες περιλαμβάνεται ρητή πρόνοια για χρήση της. Οι βασικοί λόγοι και πλεονεκτήματα μιας τέτοιας διαδικασίας είναι η απλότητα και βραχύτητα διάρκειάς της, η μη αναγκαιότητα καταχώρισης Έγγραφων Προτάσεων, η μη ύπαρξη συνήθως προδικαστικών διαδικασιών και το γεγονός ότι η μαρτυρία δίδεται με Ένορκες Δηλώσεις, βλ. Atkin's, Encyclopædia of Court Forms and Precedents, Τόμος 12, σελ. 161, Odgers (πιο πάνω) σελ.
- Ως διαδικασίες οι οποίες αρχίζουν με Εναρκτήρια Κλήση στην Αγγλία, εκτός από αυτές που αναφέρονται και στη Δ.55, θ.1 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας, αναφέρονται κάποιες Αιτήσεις Εταιρειών, Διαιτησίας, Εκλογικές Αιτήσεις, διαδικασίες που καθορίζουν σχέσεις ιδιοκτήτη και ενοικιαστή κ.α. Σχεδόν όλες αυτές οι διαδικασίες προνοούνται από ειδικές νομοθετικές και δικονομικές διατάξεις βλ. Annual Practice
(1956)σελ. 1041, Atkin's, Encyclopedia of Court Forms and Precedents, Τόμος 12, σελ. 161, Halsbury's Laws of England, 3η έκδοση, Τόμος 30, σελ.
- Όπως έχει αναφερθεί πιο πάνω, ο τρόπος διεξαγωγής της διαδικασίας, είναι με βάση Ένορκες Δηλώσεις. Παρόλα αυτά, στην υπόθεση Γεωργίου κ.α. ν. Σχολή Φρειδερίκου Λτδ κ.α., Π.Ε. 11434, ημερ. 23.4.04, το Ανώτατο Δικαστήριο δεν φαίνεται να αντιμετώπισε με επικριτικό τρόπο το γεγονός ότι το Πρωτόδικο Δικαστήριο είχε επιτρέψει περιορισμένη αντεξέταση των Ενόρκως Δηλούντων (σελ.4). Στην υπόθεση αυτή η Εναρκτήρια Κλήση είχε καταχωριστεί με βάση το Άρθρο 53 του Περί Διαχειρίσεως Κληρονομιών Νόμου, Κεφ. 189 το οποίο προνοεί ρητά για τη διαδικασία αυτή. Περιπτώσεις που δεν μπορούν να αποφασιστούν με τη διαδικασία της Εναρκτήριας Κλήσης: Περιπτώσεις στις οποίες υπάρχει αμφισβήτηση ως προς τα γεγονότα και πιθανό κατά συνέπεια να τίθεται υπό αμφισβήτηση η αξιοπιστία Μαρτύρων, δεν θεωρούνται κατάλληλες για να αποφασίζονται με τη σχετική διαδικασία βλ. Atkin's, Encyclopædia of Court Forms and Precedents, Τόμος 12, σελ. 163, Odgers' (πιο πάνω) σελ.
- Στην Κύπρο ελάχιστη Νομολογία υπάρχει στο κεφάλαιο Εναρκτήριες Κλήσεις. Αναφορικά με τις γενικές αρχές και τη διαδικασία που ακολουθείται χρησιμοποιείται ως ενδεικτική η Αγγλική πρακτική. Αναφορικά με τις περιπτώσεις που χρησιμοποιείται η εν λόγω διαδικασία, όπως έχει αναφερθεί πιο πάνω, θα πρέπει να υπάρχει ρητή πρόνοια στο ημεδαπό δίκαιο. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Στην παρούσα περίπτωση, όντως υπάρχει αμφισβήτηση ως προς τα ουσιώδη γεγονότα. Συγκεκριμένα, ενώ η πλευρά των Αιτητών ισχυρίζεται ότι το επίδικο δυστύχημα έγινε σε κλειστό για το κοινό δρόμο, ο οποίος ως εκ τούτου δεν είχε το καθεστώς της «οδού» στην έννοια του Νόμου, η πλευρά των Καθ΄ ων ισχυρίζεται το αντίθετο. Κατά συνέπεια, το Δικαστήριο θα κληθεί να προβεί σε ευρήματα επί αμφισβητούμενων γεγονότων αφού πριν αποφανθεί και επί της αξιοπιστίας των Μαρτύρων. Κάτι τέτοιο, όπως αναφέρεται πιο πάνω, δεν είναι ορθό σε διαδικασίες Εναρκτήριας Κλήσης. Η θεραπεία που επιζητείται από το Δικαστήριο δεν είναι η ερμηνεία κάποιου εγγράφου ή όρου του, όπως θα ήταν λόγου χάρη η Συμφωνία μεταξύ του Υπουργού Οικονομικών και του Ταμείου Ασφαλιστών Μηχανοκινήτων Οχημάτων που αναφέρεται πιο πάνω. Αυτό που επιζητείται, είναι το Δικαστήριο να προβεί σε ευρήματα ως προς τα γεγονότα και ακολούθως να αποφανθεί κατά πόσο με τα γεγονότα αυτά, καλύπτεται ο νομικός ορισμός της «οδού». Όμως και εάν ακόμη το Δικαστήριο προχωρούσε στα πιο πάνω και εύρισκε ότι όντως το δυστύχημα επεσυνέβη σε «οδό», το θέμα θα παρέμενε στο θεωρητικό και ακαδημαϊκό επίπεδο, εφόσο δεν θα εκδίδετο Διάταγμα με το οποίο να αναγνωρίζετο η υποχρέωση του Ταμείου να καταβάλει οιοδήποτε ποσό ήθελε επιδικαστεί, ούτε το Ταμείο θα διατάσσετο να καταβάλει τα ποσά αυτά. Με βάση όλα τα πιο πάνω, καταλήγω ότι η διαδικασία της Εναρκτήριας Κλήσης η οποία ακολουθήθηκε στην παρούσα περίπτωση, δεν είναι η ορθή. Διαταγή 64 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας: Δεν έχουν διαφύγει του Δικαστηρίου οι πρόνοιες της πιο πάνω Διαταγής, ιδιαίτερα της Δ.64, θ.3 που προνοεί ότι το Δικαστήριο δεν θα παραμερίζει εξ ολοκλήρου οποιαδήποτε διαδικασία, ή το Κλητήριο Ένταλμα, ή άλλο εναρκτήριο μέσο με το οποίο έχει αρχίσει η διαδικασία, για το λόγον ότι έχει χρησιμοποιηθεί διαφορετικό εναρκτήριο μέσο για την έναρξη της διαδικασίας από εκείνο που απαιτείται δυνάμει των Θεσμών. Η Νομολογία που δημιουργήθηκε μετά την τροποποίηση της Δ.64, το 1995, δεικνύει ότι το Δικαστήριο έχει μεγάλη διακριτική ευχέρεια να θεραπεύει παρατυπίες βλ. Σκάρος ν. Χριστοδούλου
(1996)1 ΑΑΔ 1333 P. Georghiou (Catering) Ltd κ.α. ν. Κυπριακής Δημοκρατίας κ.α.
(1996)3 ΑΑΔ323, Wunderlich κ.α. ν. Παναγιώτου
(1999)1 (Α) ΑΑΔ 366, Εταιρεία Landbroke Group PLC κ.α. ν. Παπακόκκινου
(1999)1 (Γ) ΑΑΔ 1535, Κτηματικές Επιχειρήσεις Μάκης Αυξεντίου Λτδ ν. Κυριακίδη κ.α.
(2000)1 (Α) ΑΑΔ 601, Αναφορικά με την Αίτηση της Εταιρείας Deux L Designs Ltd, Π.Ε.10814, ημερ. 14.3.02. Ο τρόπος που θεραπεύεται η παρατυπία, είναι με έκδοση από το Δικαστήριο Διατάγματος απαλλαγής από την παρατυπία. Όμως στην υπόθεση Wunderlich
(1999)πιο πάνω, ο Καλλής, Δ. ανέφερε ότι το Δικαστήριο δεν έχει εξουσία να θεραπεύσει θεμελιώδεις παραλείψεις. Στην παρούσα περίπτωση κρίνω ότι η παράλειψη είναι ουσιώδης και δεν μπορεί να θεραπευθεί και να διασωθεί ως λανθασμένο ένδικο μέσο. Δεν είναι μόνο η χρήση λανθασμένου ένδικου μέσου, αλλά και το γεγονός ότι η θεραπεία που επιζητείται, όπως έχει αναφερθεί πιο πάνω, δεν μπορεί να δοθεί με Εναρκτήρια Κλήση. Πιστεύω ότι η Δ.64, θ.3 πρέπει να διαβάζεται σε συνδυασμό με τη Δ.55, θ.4 που αναφέρει ότι το Δικαστήριο δεν δεσμεύεται να αποφασίζει θέματα ερμηνείας εάν κατά την άποψή του τέτοια θέματα δεν θα πρέπει να αποφασίζονται με διαδικασία Εναρκτήριας Κλήσης. Η παρούσα είναι περίπτωση στην οποία η Δ.55, θ.4 τυγχάνει εφαρμογής. Για όλους τους πιο πάνω λόγους καταλήγω ότι η παρούσα Αίτηση θα πρέπει να απορριφθεί και απορρίπτεται με έξοδα υπέρ των Καθ΄ ων και σε βάρος των Αιτητών. [Υπ.] .............................. Χ.Ι. Πογιατζής, Α.Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /κη cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο