ΛΑΪΚΗ ΚΥΠΡΙΑΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ (ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΕΙΣ) ΛΤΔ ν. TJS ENTERPRISES LTD, Αρ. Αγωγής: 4477/97, 9 Ιουνίου, 2005

(1989)1 (Ε) ΑΑΔ 33. Αναφέρει ο κ. Πικής στις σελ. 36-37: «Οι αρχές που διέπουν την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου μπορεί να συνοψιστούν ως εξής:

(1)Η τροποποίηση της δικογραφίας επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης.

(2)Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στην συγκεκριμένη υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διαδίκου.

(3)Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευτεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στην διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση.

(4)Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης υπεράσπισης. Στο στάδιο αυτό όμως η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ, λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από τη προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου. Στην υπόθεση Hipgrave v. Case, 28 Ch. D. 361 υποδείχθηκε ότι το Δικαστήριο αντιμετωπίζει με διστακτικότητα αιτήσεις για τροποποίηση της δικογραφίας κατά την δίκη.» Στην υπόθεση Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου

(1991)1 ΑΑΔ 934, 939, λέχθηκε πώς η σύγχρονη τάση είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες περιπτώσεις, έστω και αν η αναγκαιότητα τροποποίησης είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης. Η πιο πάνω αρχή όμως περιορίστηκε στην υπόθεση Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Παύλου

(1995)1 ΑΑΔ 560 όπου τονίστηκε πώς το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου που πρέπει να ασκείται έχοντας υπόψη το σύνολο των περιστατικών της υπόθεσης. Βλ. επίσης Federal Bank of Lebanon (SAL) v. Σιακόλα, Π.Ε. 11215, ημερ. 22.2.02. Αναφορικά με το χρόνο στον οποίο υποβάλλεται Αίτηση για Τροποποίηση δηλαδή την πιθανή καθυστέρηση στην υποβολή της, η Federal Bank

(2002), πιο πάνω υιοθέτησε την αρχή που είχε τεθεί από τη Νομολογία, πως, όπου υπάρχει καθυστέρηση απαιτείται η παροχή κάποιας εξήγησης. Στην Astor Manufacturing & Exporting Co κ.α. ν. Α & G Leventis & Company (Nigeria) Ltd κ.α.

(1993)1 ΑΑΔ 726 λέχθηκε ότι σε Αιτήσεις για Τροποποίηση Δικογράφων, ο παράγοντας χρόνος είναι σχετικός, δεν είναι όμως εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Στην παρούσα περίπτωση η Τροποποίηση της Υπεράσπισης επιχειρείται να γίνει ενώ η ακρόαση βρίσκεται στο στάδιο της αντεξέτασης του ΜΕ1. Τονίζεται όμως ότι με την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας έγιναν Παραδεκτά πολλά γεγονότα, κάτι που περιόρισε σε μεγάλο βαθμό τον αριθμό των Μαρτύρων που θα παρουσίαζε η κάθε πλευρά. Κατά συνέπεια θεωρώ ότι η ακροαματική διαδικασία βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο, ενώ η πλευρά των Εναγόντων κατά την κύρια εξέταση του ΜΕ1 δεν είχε υπόψη της τους νέους ισχυρισμούς της Υπεράσπισης. Από την άλλη, θεωρώ ότι οι επιχειρούμενες τροποποιήσεις δεν αλλάζουν ουσιαστικά την πορεία της Υπεράσπισης των Εναγομένων, ενώ θέματα που θα τεθούν κατά την αντεξέταση του ΜΕ1 μπορούν να διευκρινιστούν με την επανεξέτασή του. Επομένως δεν θεωρώ ότι η πλευρά των Εναγόντων θα τεθεί σε δυσμενή θέση και θα επηρεαστούν ανεπανόρθωτα τα συμφέροντά της. Στην υπόθεση Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. κ.α. ν. Βιομηχανίας Χαρίλαος Αλωνεύτης Λτδ κ.α., Π.Ε. 11026, ημερ. 25.2.02, Αίτηση για Τροποποίηση της Έκθεσης Απαιτήσεως υπεβλήθη μετά την έναρξη της ακρόασης, στο στάδιο της μαρτυρίας του ΜΕ2, ενώ ήταν η Τρίτη Αίτηση που υποβάλλετο για τροποποίηση του ιδίου Δικογράφου. Η Απόφαση του Πρωτόδικου Δικαστηρίου να εγκρίνει μερικώς την Αίτηση, επικυρώθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο. Ο Κραμβής, Δ., διαβάζοντας την Απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου αναφέρθηκε στις νομικές αρχές που εφαρμόζονται σε τέτοιες περιπτώσεις. Σημειώνεται ότι η Αίτηση αφορούσε εκτεταμένες τροποποιήσεις της Έκθεσης Απαιτήσεως, υποβάλλετο καθυστερημένα, ενώ υπήρχε ισχυρισμός ότι ήταν κακόπιστη. Στην παρούσα περίπτωση δεν μπορώ να διακρίνω οιαδήποτε κακοπιστία στην υποβολή της Αίτησης. Από την άλλη δέχομαι ότι η Αίτηση θα μπορούσε να υποβληθεί σε προγενέστερο στάδιο, αλλά όπως αναφέρεται πιο πάνω, ο παράγοντας αυτός δεν είναι τόσο αποφασιστικής σημασίας. Ούτε διαβλέπω προσπάθεια εισαγωγής μαρτυρίας από πλευράς των Εναγομένων. Με βάση όλα τα πιο πάνω, καταλήγω στο να εγκρίνω την Αίτηση. Εκδίδεται Διάταγμα ως οι Παράγραφοι Α-Δ της Αιτήσεως. Τροποποιημένη Υπεράσπιση και Α/Α να καταχωριστεί εντός 3 ημερών από τη σύνταξη του παρόντος Διατάγματος. Τροποποιημένη Απάντηση και Υπεράσπιση Α/Α να καταχωριστεί εντός 5 ημερών από την επίδοση της Τροποποιημένης Α/Α. Τόσο τα Έξοδα της Αίτησης, όσο και αυτά που θα δημιουργηθούν από το αποτέλεσμα της Τροποποίησης, επιδικάζονται υπέρ του Καθ΄ ου και σε βάρος του Αιτητή. Αυτά, αφού υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή, θα είναι πληρωτέα στο τέλος της δίκης. [Υπ.] ..................................... Χ.Ι. Πογιατζής, Α.Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής /κη cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο