ΠΟΛΥΕΠΕΝΔΥΤΙΚΗ Α.Ε.Β.Ε. ν. CA TRADING LTD κ.α., Αρ. Αγωγής: 3217/04, 15.6.2005

(2000)1 Α.Α.Δ.. 960. Η υπόθεση όμως εκείνη αφορούσε περίπτωση που η ένορκη δήλωση είχε καταχωριστεί πριν από την καταχώριση της αγωγής οπότε επαναλείφθηκε η αρχή ότι δεν είναι θεμιτή, κατά κανόνα, η ένορκη δήλωση πριν την καταχώριση της αγωγής. Τα γεγονότα εν προκειμένω είναι διαφορετικά και η εν λόγω αρχή δεν βρίσκει εφαρμογή. Επί της ουσίας:- Οι αρχές που διέπουν το ζήτημα διαφοροποιούνται ανάλογα με το κατά πόσο η απόφαση δόθηκε αντικανονικά ή όχι. Στην πρώτη περίπτωση, το Δικαστήριο δεν έχει διακριτική ευχέρεια. Οφείλει να παραμερίσει την αντικανονικώς δοθείσα απόφαση ex debito justitiae. [Anlaby v. Praetorius

(1888)20 Q.B.D. 764, 768-769]. Η διακριτική ευχέρεια ανακύπτει σε περίπτωση απόφασης που ελήφθη νομότυπα. Ο αιτητής θα πρέπει, κατά κύριο λόγο, να αποκαλύψει εκ πρώτης όψεως υπεράσπιση ή συζητήσιμο θέμα [βλ. Νεάρχους ν. Χαραλάμπους, Evans v. Barthlam

(1937)2 All E.R. 64, K.C.P. Commission Agents Importers Ltd κ.α. ν. Μιχαήλ

(1993)1 A.A.Δ. 415]. Αναμένεται, περαιτέρω, από τον αιτητή, να εξηγήσει τους λόγους της παράλειψης του [Μιχάλης Λούκα ν. Cyprus Pipes Industries Ltd

(1995)1 Α.Α.Δ. 163]. Αν και γι΄ αυτή την προϋπόθεση δεν υφίσταται άκαμπτος κανόνας [Evans (ανωτέρω), Halsbury´s Laws of England, 4η έκδοση, Τόμος 37, παρ. 403, σελ. 297 και Pleadings Principles and Practice, Jacob and Goldrein, σελ. 240], πάντως, ανάλογα με τις περιστάσεις το θέμα της παράλειψης μπορεί να καταστεί σοβαρό θέμα που ασκεί επίδραση στην εξουσία του Δικαστηρίου (Κ.C.P. Commission Agents & Importers Ltd, ανωτέρω) και, μάλιστα, αν η παράλειψη προσλαμβάνει πλέον μορφή καταφρόνησης της διαδικασίας και των δικαιωμάτων του αντιδίκου μπορεί η αίτηση για παραμερισμό ν΄ απορριφθεί, έστω κι αν αποκαλύπτεται συζητήσιμη υπεράσπιση [Milouca Motor Trading Ltd v. Κούρτη

(1997)1 Α.Α.Δ. 941, Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ ν. Έλενα Ιακώβου κ.α.

(2001)1 Α.Α.Δ. 457]. Τελικά το καθήκον του Δικαστηρίου είναι να εξισορροπήσει, υπό τις περιστάσεις κάθε υπόθεσης, ανάμεσα σε δύο ανάγκες: την ανάγκη για τελεσιδικία των αποφάσεων, αφενός, και την ανάγκη να μην αποστερηθεί άδικα του δικαιώματός του ν΄ ακουστεί ένας διάδικος, αφετέρου. Στην αίτηση δεν προβάλλεται ισχυρισμός ότι η απόφαση ελήφθη αντικανονικά. Αγορεύοντας όμως ο ευπαίδευτος δικηγόρος των αιτητών εισηγήθηκε ότι η απόφαση ήταν αντικανονική «λόγω παραπλάνησης του Δικαστηρίου». Υπέδειξε προς τούτο ότι ενώ η απαίτηση και η απόφαση είναι για 100.812,87 ευρώ, κατά την απόδειξη της υπόθεσης οι ενάγοντες παρουσίασαν τιμολόγια για 40.351,05 ευρώ. Εισηγήθηκε, περιπλέον, ότι η ένορκη δήλωση που παρουσιάστηκε προς απόδειξη της υπόθεσης των εναγόντων «ήταν κατά παράβαση της Δ.39». Πρόκειται για ένορκη δήλωση κάποιου Θάνου Νεοφύτου ο οποίος δεν αποκαλύπτει τη σχέση του με τους ενάγοντες και επί αυτού του σημείου στηρίζεται το επιχείρημα των αιτητών. Ισχυρίζεται πάντως ότι είναι γνώστης των γεγονότων και εξουσιοδοτημένος από τους ενάγοντες να προβεί στην ένορκη δήλωση. Πέραν τούτου, οι αιτητές δεν υπέδειξαν συγκεκριμένα πώς υπάρχει παράβαση της Δ.39. Εν πάση περιπτώσει, η απόδειξη με ένορκη δήλωση είναι ρύθμιση πρακτικής μορφής που δεν διέπεται από τους διαδικαστικούς κανονισμούς. Στην υπόθεση Christodoulou v. Sofroniou

(1987)1 C.L.R. 441, ο δικαστής Γ. Μ. Πικής αφού αναφέρθηκε στο αντιπαραθετικό σύστημα και στους διαδικαστικούς κανονισμούς που ρυθμίζουν την πρακτική του εφαρμογή κατέληξε στο εξής: «Failure to file a defence is, as can be gathered from the tenor of the rules, in many respects equated with the admission of a right on the part of the plaintiff to recover.» Το Δικαστήριο εκδίδοντας την ερήμην απόφαση έλαβε υπόψη την ένορκη δήλωση του Θάνου Νεοφύτου σε συνδυασμό με την παραπάνω αρχή παραπέμποντας στο συγκεκριμένο απόσπασμα από την υπόθεση Christodoulou. Αν η προσέγγιση αυτή ήταν εσφαλμένη υπό την έννοια ότι θα έπρεπε, παρά την παράλειψη υπεράσπισης σε αντιπαραθετικό σύστημα, να απαιτήσει πλέον αυστηρή απόδειξη, τούτο δεν σημαίνει ότι η απόφαση ελήφθη αντικανονικά με την έννοια ότι ο παραμερισμός της επιβάλλεται ex debito justitiae. Λ.χ. στην υπόθεση Anlaby (ανωτέρω) η ερήμην απόφαση λόγω παράλειψης υπεράσπισης κρίθηκε αντικανονική γιατί είχε δοθεί πριν παρέλθει η προθεσμία για καταχώριση υπεράσπισης. Αντικανονική κρίθηκε και ερήμην απόφαση λόγω παράλειψης εμφάνισης, ενώ στην πραγματικότητα υπήρχε σημείωμα εμφάνισης (PROFILE 22 INTERNATIONAL LTD v. A. P. WARMFILE LTD, Αγωγή 1561/95, Ε. Δ. Λευκωσίας, ημερ. 22.10.96). Η έννοια της αντικανονικότητας εν προκειμένω καθίσταται σαφής μέσα από το ακόλουθο απόσπασμα από την υπόθεση Anlaby: «.....we are not concerned with an instance of non-compliance with a rule, nor with an irregularity in acting under any rule. The irregular entry of judgment was made independently of any of the rules; the plaintiff had no right to obtain any judgment at all..». Δεν είναι εν προκειμένω αυτή η περίπτωση. Έτσι θα εξετάσω περαιτέρω την υπόθεση υπό το φως των αρχών που διέπουν τον παραμερισμό απόφασης που ελήφθη νομότυπα. Οι αιτητές έχουν δώσει λόγο για την παράλειψη να καταχωρίσουν υπεράσπιση και να εμφανιστούν στις 15.3.2005 στο Δικαστήριο. Η δε συμπεριφορά τους δεν έχει το στοιχείο της καταφρόνησης της διαδικασίας. Το θέμα είναι κατά πόσο έχουν αποκαλύψει συζητήσιμη υπεράσπιση. Η απαίτηση εναντίον του εναγομένου 3 θεμελιώνεται στον ισχυρισμό ότι ενώ οι επίδικες συναλλαγές είχαν γίνει μεταξύ της ενάγουσας εταιρείας και της εναγομένης αρ. 1 εταιρείας, «διά την πληρωμή της αξίας των εμπορευμάτων θα ήσαν συνυπεύθυνοι όλοι οι εναγόμενοι.» Ο εναγόμενος 3, διευθυντής της εναγομένης 1, θέλει να προβάλει την υπεράσπιση ότι ουδέποτε ανέλαβε τέτοια ευθύνη. Σε ένορκη δήλωση κάποιας Μαρίας Γεωργίου που συνοδεύει την ένσταση περιέχεται ο ισχυρισμός ότι οι εναγόμενοι, άρα και ο εναγόμενος 3, επανειλημμένα υπόσχονταν την πληρωμή του χρέους. Δεν ζητήθηκε η αντεξέταση της κας Μαρίας Γεωργίου. Συνεπώς, λέγουν οι ενάγοντες, ο ισχυρισμός της παραμένει και ο εναγόμενος 3 δεν μπορεί να ισχυρίζεται ότι δεν είχε αναλάβει ευθύνη. Το Δικαστήριο όμως δεν υπεισέρχεται σ΄ αυτό το στάδιο στην ουσία της υπόθεσης. Το ζητούμενο είναι, ως άνω, αν ο εναγόμενος 3 αποκαλύπτει εκ πρώτης όψεως υπεράσπιση σε σχέση με ένα ισχυρισμό που εγείρεται προφορικά χωρίς άλλη υποστήριξη με την παρουσίαση γραπτής συμφωνίας. Ό,τι παρουσιάστηκε γραπτώς είναι έγγραφα που αποκαλύπτουν συναλλαγές μεταξύ των δύο εταιρειών. Με αυτό το δεδομένο, για το ζήτημα της ευθύνης του εναγομένου 3 είναι δίκαιο να του δοθεί η ευκαιρία να θέσει την υπεράσπισή του. Άλλη θέση των καθ΄ ων η αίτηση 1 και 3 είναι πως τα εμπορεύματα που αγοράστηκαν και παρελήφθηκαν από τους ενάγοντες δεν ήταν της συμφωνηθείσας και κατάλληλης ποιότητας οπότε ζήτησαν από τους ενάγοντες να τα πάρουν πίσω, πλην αυτοί αρνήθηκαν. Δεν έχουν όμως παρουσιάσει οτιδήποτε που να υποστηρίζει εκ πρώτης όψεως ότι όντως έχουν συζητήσιμη υπεράσπιση επί αυτής της βάσης. Ό,τι γραπτό υπάρχει είναι μία επιστολή του εναγομένου 3 (Τεκμήριο Α στην αίτηση) στην οποία εγείρεται θέμα σε σχέση με τις τιμές που πωλούσαν οι ενάγοντες εμπορεύματα σε άλλους Κύπριους εμπορευόμενους, χωρίς καθόλου ν΄ αναφέρεται οτιδήποτε σε σχέση με τα όσα τώρα προβάλλουν οι εναγόμενοι. Ατεκμηρίωτοι είναι και οι γενικόλογοι ισχυρισμοί τους ότι τα τιμολόγια που παρουσίασαν οι ενάγοντες είναι πλαστά, δεχόμενοι κατά τ΄ άλλα, ότι είχαν συναλλαγές με τους ενάγοντες. Όπως προκύπτει και από την πρόσφατη υπόθεση Αργυρού ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ, Πολ. Έφεση 11678, ημερ. 2.2.2005, απαιτείται από τον αιτητή να εκθέτει λεπτομέρειες στοιχείων από τα οποία να προκύπτει συζητήσιμη υπόθεση. Έγινε γενικότερα προσπάθεια να προσβληθεί η υπόθεση των εναγόντων επί της θέσης ότι υπάρχουν «θεμελιακές αντιφάσεις» στις ένορκες δηλώσεις. Η άλλη πλευρά εξήγησε όμως πως αυτή η επιχειρηματολογία στηρίχθηκε επί ενός τυπογραφικού λάθους. Η ουσία τελικά είναι πως οι Εναγόμενοι 1 και 3 δεν έχουν αποκαλύψει ότι έχουν τέτοια συζητήσιμη υπόθεση ώστε να ανατραπεί η, έστω και ερήμην, τελεσιδικία. Έτσι, παραμερίζεται η απόφαση εναντίον του εναγομένου 3 και του δίδεται άδεια να καταχωρίσει υπεράσπιση εντός 30 ημερών σε σχέση με τη θέση του ότι δεν έχει αναλάβει προσωπικά ευθύνη έναντι των εναγόντων, όχι όμως σε σχέση με τον ισχυρισμό περί απόρριψης των εμπορευμάτων ή άλλο ισχυρισμό. Ο παραμερισμός της απόφασης και το δικαίωμα καταχώρισης υπεράσπισης είναι υπό τον όρο ότι ο εναγόμενος 3 θα καταβάλει προηγουμένως τα μέχρι σήμερα έξοδα των εναγόντων, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή. Καμμιά διαταγή για έξοδα μεταξύ αιτητών και Εναγομένου 3. Η απόφαση εναντίον της εναγομένης 1 παραμένει. Η εναγομένη 1 να πληρώσει τα έξοδα της αίτησης όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή. (Υπ.)....................................... Τ. Θ. Οικονόμου, Α.Ε.Δ. /ΣΣΑ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο