HARRY LEONARD FLOWER κ.α. ν. ΦΩΤΕΙΝΗΣ Χ΄ΙΩΑΝΝΟΥ κ.α., Αρ. Αγωγής: 2794/03, 19.10.05

(1988)1 C.L.R. 583. Οι εναγόμενοι, είπε, δέχθηκαν διάταγμα μεταβίβασης και όχι ειδικής εκτέλεσης επειδή θεωρούσαν ότι οι ενάγοντες δεν δικαιούνται σε ειδική εκτέλεση. Ενώ η θέση του κ. Ποιητή ήταν πως το Δικαστήριο, είτε επί τη βάσει των προνοιών της Δ.25 κ.6, είτε δυνάμει της σύμφυτης του εξουσίας, έχει δικαιοδοσία να διορθώσει το διάταγμα ώστε να εκφράζει τη φανερή πρόθεση των μερών, αλλά και αυτό που πράγματι διέταξε το Δικαστήριο. Θα πρέπει πρώτα να εξεταστεί κατά πόσο το Δικαστήριο έχει εξουσία να τροποποιήσει το εκ συμφώνου διάταγμα. Στην υπόθεση Sofocli γίνεται αναφορά στην υπόθεση Siebe Gorman & Co. Ltd v. Tnewpec Ltd

(1982)1 All E. R. 377 (C.A.) στην οποία εξηγήθηκε ότι ένα εκ συμφώνου διάταγμα μπορεί να έχει δύο έννοιες· είτε να πρόκειται για καταγραφή της συμφωνίας των μερών, είτε να πρόκειται για διάταγμα που βασίζεται επί της συμφωνίας των μερών. Στην τελευταία αυτή περίπτωση το διάταγμα αντανακλά την άσκηση δικαστικής εξουσίας και ως τέτοιο υπόκειται σε τροποποίηση. Ενώ στην πρώτη περίπτωση, το Δικαστήριο δεν έχει εξουσία να τροποποιήσει τη συμφωνία των διαδίκων, εκτός για παρόμοιους λόγους που μια σύμβαση μπορεί να τροποποιηθεί. Στην υπόθεση Gorman η μια πλευρά συναίνεσε στο να εκδοθεί διάταγμα παράτασης προθεσμίας. Όπως αποφασίστηκε, δεν επρόκειτο για πραγματική σύμβαση μεταξύ των διαδίκων, αλλά για έκδοση διατάγματος χωρίς ένσταση. Έτσι έγινε και εν προκειμένω, που οι εναγόμενοι απλώς δήλωσαν διά του δικηγόρου τους, ως άνω, ότι δέχονται διάταγμα ως η σχετική αξίωση. Συνεπώς η υπόθεση διαφοροποιείται από την περίπτωση της Sofocli όπου εκείνο που ζητήθηκε ήταν τροποποίηση της συμφωνίας στην οποία είχαν καταλήξει τα μέρη. Το Δικαστήριο έχει, συνεπώς, δικαιοδοσία να διατάξει τροποποίηση του εν λόγω διατάγματος. Διαδικαστικά δε, η εξουσία αυτή του Δικαστηρίου μπορεί να ασκηθεί οποτεδήποτε, ακόμα και μετά την απόφαση, στα πλαίσια αίτησης για διόρθωση, όπως έγινε εν προκειμένω, και όχι με ξεχωριστή αγωγή. (Παπαχριστοφόρου ν. Χαραλάμπους [1991] 1 Α.Α.Δ. 906 και Κάπουλλου ν. Σαββίδη [1996] 1 Α.Α.Δ. 935). Το θέμα διέπεται από τη Δ.25 κ.6 και τη συμφυή εξουσία του Δικαστηρίου. Όπως έχει λεχθεί στην υπόθεση E. G. Falekkos Ltd v. Reana Manufacturers Ltd [1999] 1 Α.Α.Δ. 443 «τα λάθη ή οι παραλήψεις που καλύπτονται στην Δ.25 θ.6 έχουν αναφορά όχι στην ουσία αλλά στην διατύπωση της απόφασης και οι προβλεπόμενες διορθώσεις επιδιώκουν να την εναρμονίσουν με την πραγματική πρόθεσή της.» Η δυνατότητα αυτή θα υπήρχε, όπως ελέχθη στην υπόθεση Έλληνας ν. Χριστοδούλου [1995] 1 Α.Α.Δ. 438, ακόμα και στην απουσία ρητής δικονομικής ρύθμισης, εφόσον η Δ.25 θ.6 δεν αποτελεί παρά μόνο έκφραση σύμφυτης εξουσίας του Δικαστηρίου. Η σύμφυτη αυτή εξουσία του Δικαστηρίου δεν είναι απόλυτη, όπως παρατηρείται στην υπόθεση Sofocli αλλά περιορίζεται σε θέματα αναγκαία ώστε να διατηρείται ο δικαιοδοτικός χαρακτήρας του Δικαστηρίου. Γίνεται σχετική αναφορά στην υπόθεση Bremer Vulkan v. South India Shipping [1981] 1 All E.R. 289 (H.L.) όπου ο Lord Diplock εξηγώντας την έννοια «inherent power» είχε πει: «It would, I think be conducive to legal clarity if the use of these two expressions were confined to the doing by the court of acts which it needs must have power to do in order to maintain its character as a court of justice.» Λέγουν, ως άνω, οι εναγόμενοι, ότι δέχθηκαν το διάταγμα έχοντας κατά νου κάτι άλλο από ειδική εκτέλεση. Ζητήθηκε από τον ευπαίδευτο δικηγόρο τους η θέση του ως προς το ποία άλλη έννοια μπορούσε να είχε το διάταγμα πέραν της έννοιας της ειδικής εκτέλεσης. Απάντησε ότι άλλο είναι η μεταβίβαση και άλλο είναι η ειδική εκτέλεση. Αυτό είναι σωστό, αλλά το ερώτημα αφορούσε την αναγκαστική μεταβίβαση. Αυτό το ερώτημα έμεινε από πλευράς εναγομένων αναπάντητο. Ποιά έννοια είχε η αποδοχή τους να εκδοθεί διάταγμα για αναγκαστική μεταβίβαση του διαμερίσματος, αν δεν ήταν δυνάμει του περί Πωλήσεως Γης (Ειδική Εκτέλεση) Νόμου, Κεφ. 232; Οι εναγόμενοι δεν συμφώνησαν απλώς επί δικαστηρίω να μεταβιβάσουν στα πλαίσια συμβατικής υποχρέωσης. Δέχθηκαν διάταγμα να μεταβιβάσουν. Το Δικαστήριο ασκεί εκείνες μόνο τις πράξεις που εμπίπτουν στη δικαιοδοσία που ο νόμος του προσδίδει. Αν δεν ήταν οι πρόνοιες του Κεφ. 232 το δικαστήριο δεν θα είχε εξουσία να εκδώσει τέτοιο διάταγμα, όσο κι αν οι διάδικοι συναινούσαν. Το Δικαστήριο εξέδωσε το διάταγμα, όχι απλώς γιατί οι διάδικοι συναίνεσαν, αλλά γιατί οι διάδικοι συναίνεσαν ν΄ ασκήσει μία εκ του νόμου εξουσία του. Δεν μπορεί τώρα οι εναγόμενοι να εισηγούνται, κατ΄ ουσία ότι το Δικαστήριο άσκησε τη δικαιοδοσία του στο κενό. Αν είχαν κατά νου αυτά που τώρα λέγουν, δεν είναι ζήτημα που αφορά το διάταγμα το οποίο, ως άνω, αντανακλά πλέον την άσκηση δικαστικής εξουσίας υπό την παραπάνω, αναγκαστικά, έννοια και όχι όπως ενδεχομένως οι εναγόμενοι αντιλαμβάνονταν τα πράγματα. Η δε έκδηλη πρόθεση του Δικαστηρίου εξ αντικειμένου δεν μπορεί να ήταν άλλη από το να εκδοθεί ένα διάταγμα το οποίο να μπορούσε να εφαρμοστεί αποτελεσματικά στο κτηματολόγιο. Άλλως πως δεν θα είχε νόημα. Η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου θα πρέπει τώρα ν΄ ασκηθεί με τρόπο ώστε να εκπληρωθεί αποτελεσματικά ο δικαιοδοτικός του ρόλος όπως ασκήθηκε με τη συναίνεση των εναγομένων. Από τη ζητούμενη δε τροποποίηση δεν πρόκειται να επηρεαστούν δυσμενώς οι εναγόμενοι, εφόσον με την τροποποίηση απλώς διευκρινίζεται το εξ αρχής νόημα του διατάγματος στο οποίο συναίνεσαν. Ως εκ των άνω δίδεται άδεια για την ζητούμενη τροποποίηση η οποία να γίνει εντός 10 ημερών από της σύνταξης του παρόντος, οπότε να τροποποιηθεί και το διάταγμα ημερ. 5.4.05. Έξοδα υπέρ των καθ΄ ων η αίτηση όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή. (Υπ.)................................... Τ. Θ. Οικονόμου, Α.Ε.Δ. /ΣΣΑ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο