Νίκος Γιώτα Αθανασίου Λτδ ν. Μάριος Κίττου, Αρ. Αγωγής: 650/2002, 1 Νοεμβρίου, 2005

(3)(α) του περί Δικαστηρίων Νόμου (Νόμος 14/1960) όπως αυτός έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα. Σημειώνω ότι μόλις προβλήθηκε η ένσταση από την πλευρά του εναγομένου, ο ευπαίδευτος συνήγορος των εναγόντων, με δήλωση του, ασφαλώς ενεργώντας μέσα στη σφαίρα των επαγγελματικών του καθηκόντων και εκπροσωπώντας τους ενάγοντες, εγκατέλειψε την αξίωση για έκδοση των διαταγμάτων τα οποία αφορούσαν το επίδικο ακίνητο τα υπό στοιχεία Α,Β και Γ όπως καθορίζονται στο παρακλητικό της εκθέσεως απαιτήσεως τους. Εξάλλου όπως πρόσθεσε δεν θα είχε πλέον οποιαδήποτε πρακτική αξία η έκδοση οποιουδήποτε από τα διατάγματα, εφόσον το ακίνητο σήμερα έχει πωληθεί και δεν ανήκει πλέον στους ενάγοντες. Προχώρησε περαιτέρω και περιόρισε την απαίτηση τους μόνο ως προς το Δ΄ του παρακλητικού της εκθέσεως απαιτήσεως συγκεκριμενοποιώντας την στο ποσό των Λ.Κ.3.340 με αύξηση 14% κάθε δύο χρόνια από την 1.06.1996. Τα διατάγματα τα οποία αξίωναν μέχρι τότε οι ενάγοντες από τον εναγόμενο αφορούσαν: (α) την αναγνώριση τους ως μόνους κυρίους και νόμιμους δικαιούχους στην κατοχή του ακινήτου με αριθμό εγγραφής Ε1199, τεμάχιο 1100, Φ/Σχ. 40.56.6.2, τοποθεσία Καθαρή, Χρυσοπολίτισσα, Λάρνακα, (β) άρσης της παράνομης επέμβασης και (γ) παράδοσης ελεύθερης κατοχής και χρήσης του ανωτέρω ακινήτου. Παρόλη την πιο πάνω δήλωση από μέρους των εναγόντων, ο συνήγορος υπεράσπισης επέμενε ότι το ζήτημα που ήγειρε δεν τελειώνει εδώ. Εισηγήθηκε ότι ως αναρμόδιο και στερούμενο δικαιοδοσίας το Δικαστήριο δεν μπορεί να καταστεί εκ των υστέρων αρμόδιο και ότι κρίσιμος χρόνος για τον καθορισμό της καθ΄ύλην αρμοδιότητος του Δικαστηρίου είναι αυτός της καταχώρησης της αγωγής. Στις εμπεριστατωμένες εισηγήσεις των δύο πλευρών που ακολούθησαν, η κάθε πλευρά με παραπομπή σε σχετική νομολογία επιχειρηματολόγησε για το κατά πόσο πράγματι το Δικαστήριο στερείται ή όχι δικαιοδοσίας για να συνεχίσει την ακρόαση της ουσίας της διαφοράς. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ - ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Το ζήτημα της αρμοδιότητας του Δικαστηρίου να εκδικάσει υπόθεση είναι δημόσιας τάξης. Το ίδιο το Σύνταγμα μας στο Άρθρο 30 αναφέρει ότι ¨κάθε άτομο δικαιούται σε ανεπηρέαστη, δημόσια ακροαματική διαδικασία μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα, ενώπιον αμερόληπτου, ανεξάρτητου και αρμόδιου Δικαστηρίου¨. Ως τέτοιο μπορεί να εξεταστεί από το Δικαστήριο αυτεπάγγελτα σε οποιοδήποτε στάδιο (βλ. Παναγιώτου v. Χ¨Κυριάκου

(1991)1 Α.Α.Δ. 362, ¨Sevegep¨ Ltd v. United Sea Transport Ltd and Another

(1989)1 C.L.R. (G) 729). Στην τελευταία πιο πάνω απόφαση γίνεται αναφορά στην υπόθεση Theofanous v. Georghiou

(1969)1 C.L.R.203, όπου η αρχή αυτή υιοθετήθηκε χωρίς επιφύλαξη από το Ανώτατο Δικαστήριο. Επομένως θα προχωρήσω να εξετάσω το κατά πόσον η επίδικη διαφορά είναι τέτοιας μορφής ώστε να εμπίπτει ή όχι εντός της δικαιοδοσίας Επαρχιακού Δικαστού σύμφωνα με τις διατάξεις του περί Δικαστηρίων Νόμου, καθ΄ότι το Δικαστήριο επιλαμβάνεται θεμάτων που άπτονται της δικαιοδοσίας του σε οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας, δεδομένου ότι όλα τα σχετικά γεγονότα βρίσκονται ενώπιον του Δικαστηρίου. Από τη στιγμή που το Δικαστήριο είναι σε θέση να διαγνώσει ότι στερείται αρμοδιότητας, τότε, οφείλει να μη προχωρήσει πιο πέρα γιατί ως αναρμόδιο, η όποια απόφαση του, σε οποιαδήποτε πτυχή της υπόθεσης η οποία άπτεται της ουσίας της υπόθεσης, δεν θα μπορούσε να έχει νόημα (βλ. Θεοχάρους v. Παστελλή

(1993)1 Α.Α.Δ. 240). Τα δικαιοδοτικά όρια ενός Δικαστηρίου καθορίζονται ρητά από το Νόμο. Η πολιτική δικαιοδοσία του Επαρχιακού Δικαστηρίου καθορίζεται στο Άρθρο 22 του περί Δικαστηρίων Νόμου (Ν.14/1960), το οποίο προσδιορίζει την καθ΄ ύλην αρμοδιότητα και τη δικαιοδοσία των μελών του, η αρμοδιότητα ασκείται από τα μέλη του Δικαστηρίου στα πλαίσια της δικαιοδοσίας που τους παρέχεται (βλ. Eftymiadou v. Zoudros and Others

(1986)1 C.L.R. 341, Πασχαλίδης κ.ά. v. Γιασεμίδη κ.ά.

(1992)1 (Β) Α.Α.Δ. 1330). Το γεγονός και μόνο ότι διάδικος καταχώρησε εμφάνιση δεν μπορεί να προσδώσει αρμοδιότητα στο Δικαστήριο, αλλά ούτε και τα μέρη με τη συγκατάθεση τους μπορούν να πράξουν κάτι τέτοιο (βλ. Michailidou v. Gregoriou

(1988)1 C.L.R. 88). Στη περίπτωση μας βέβαια, δεν συντρέχει ούτε το ένα, εφόσον το θέμα προέκυψε κατά την παράθεση μαρτυρίας, ούτε και το άλλο, εφόσον η ένσταση ηγέρθη μόλις τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου σχετική μαρτυρία. Στην ίδια πιο πάνω απόφαση τονίστηκε με αναφορά στη Δ.33 Θ. 10 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας ότι, όπου διαφαίνεται ότι αγωγή ενώπιον Δικαστηρίου θα έπρεπε να είχε καταχωρηθεί σε άλλο Δικαστήριο, το ορθό διάταγμα θα πρέπει να είναι διάταγμα αναστολής της διαδικασίας και όχι η απόρριψη της υπόθεσης. Στην υπόθεση Σοφοκλέους v. Λαϊκή Σπόρτινκ Κλάπ κ.ά.

(1994)1 Α.Α.Δ. σελ. 69 αναφέρθηκε ότι: ¨Η κλίμακα της αγωγής δεν είναι μέρος των εγγράφων προτάσεων αλλά συνέπεια αυτών και γι΄ αυτό η κλίμακα μπορεί να αυξομειώνεται χωρίς να χρειάζεται άδεια τροποποίησης της έκθεσης απαιτήσεως. Στην δε Αθηνόδωρου Βασιλειάδη κ.ά. v. Πετρολίνα Λτδ

(1994)1 Α.Α.Δ. 16 στη σελ. 23 ¨Η κλίμακα της αγωγής δεν αποτελεί μέρος της γραπτής πρότασης αλλά συνέπεια της¨. Στην Thoma v. Chambou

(1986)1 C.L.R. 68 το Ανώτατο Δικαστήριο απορρίπτοντας την έφεση αποφάσισε ότι η αξία της επίδικης περιουσίας ή των επίδικων θεμάτων επηρεάζει την αρμοδιότητα του Δικαστηρίου με βάσει το Άρθρο 22 του Ν. 14/1960, τα πληρωτέα δικαστικά τέλη και την εκτίμηση ή καθορισμό των εξόδων. Επίσης για τους πιο πάνω σκοπούς η αξία του αντικειμένου της αγωγής θα πρέπει να καθορίζεται επαρκώς στα δικόγραφα. Στην Μούρτζινος v. Global Cruises Ltd

(1992)1 Α.Α.Δ. 1160, επαναλήφθηκε η γενικότερη αρχή ότι τα επίδικα θέματα προσδιορίζονται από τις έγγραφες προτάσεις και ότι η αποκλειστική πηγή αναζήτησης της δικαιοδοσίας είναι η έκθεση απαιτήσεως. Σχετικές διατάξεις που προσδιορίζουν την καθ΄ ύλην δικαιοδοσία Επαρχιακού Δικαστή σε αστικές υποθέσεις είναι οι υποπαράγραφοι (α) και (β) του Άρθρου 22 της παραγράφου

(3)του περί Δικαστηρίων Νόμου. Προβλέπουν τα ακόλουθα μετά την τελευταία τροποποίηση που επήλθε σε αυτό με τον νόμο 268/04 στις 31.12.2004: ¨ Έκαστος Ανώτερος Επαρχιακός Δικαστής ή Επαρχιακός Δικαστής έχει αρμοδιότητα να ακούει και να αποφασίζει για: (α) Οποιαδήποτε αγωγή στην οποία το αμφισβητούμενο ποσό ή η αξία της επίδικης διαφοράς δεν υπερβαίνει προκειμένου περί Ανώτερου Επαρχιακού Δικαστή τις διακόσιες πενήντα χιλιάδες λίρες και προκειμένου περί Επαρχιακού Δικαστή τις πενήντα χιλιάδες λίρες¨. (β) ¨Οποιαδήποτε αγωγή για ανάληψη κατοχής οποιασδήποτε ακίνητης ιδιοκτησίας, ή οποιαδήποτε αγωγή βασιζόμενη σε αδικοπραξία που διαπράχθηκε σε σχέση με ακίνητη ιδιοκτησία στην οποία η αξιούμενη θεραπεία περιλαμβάνει έκδοση απαγορευτικού διατάγματος και στην οποία δεν αμφισβητείται ο τίτλος της ακίνητης ιδιοκτησίας, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη ότι λόγω της αξίας της επίδικης ακίνητης ιδιοκτησίας, η αγωγή δε θα ήταν της αρμοδιότητας Ανώτερου Επαρχιακού Δικαστή ή Επαρχιακού Δικαστή, σύμφωνα με τις πρόνοιες της παραγράφου (α) του παρόντος εδαφίου:¨ Αναφέρθηκα πιο πάνω στα διατάγματα που αξίωναν οι ενάγοντες εναντίον του εναγομένου με την έκθεση απαιτήσεως τους. Οι αποζημιώσεις οι οποίες αξιώνονταν αφορούσαν ισχυριζόμενη ζημιά και απώλεια την οποία υπέστησαν οι ενάγοντες συνεπεία της παράνομης και χωρίς οιονδήποτε δικαίωμα επέμβασης του εναγομένου στο επίδικο κτήμα, ανέρχονταν δε στο ποσό των Λ.Κ.1.200 ετησίως από 1.06.1996 μέχρι σήμερα, επιπλέον και οι όποιες γενικές αποζημιώσεις ήθελαν επιδικαστούν για την παράνομη επέμβαση συνυπολογιζόμενου και του νόμιμου τόκου, είναι φανερό ότι δεν θα υπερέβαιναν το δικαιοδοτικό πλαίσιο Επαρχιακού Δικαστού. Με δεδομένο ότι δεν υπάρχει αμφισβήτηση του τίτλου της ακίνητης ιδιοκτησίας των εναγόντων επί του επιδίκου κτήματος, κρίνω ότι η πιο πάνω διάταξη Άρθρο 22

(3)(β) προσδίδει στο παρόν Δικαστήριο δικαιοδοσία εκδίκασης της παρούσας διαφοράς. Η υπόθεση Διευθυντής Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας v. Γιαννάκη Σάββα Αγρότη και άλλων

(1994)1 Α.Α.Δ. σελ. 320 στην οποία με παρέπεμψε ο ευπαίδευτος συνήγορος του εναγομένου ως υποστηρίζουσα την εισήγηση του, κρίνω ότι δεν μπορεί να έχει αντίκριση στη παρούσα υπόθεση. Εκεί είχε διαταχθεί η επανεκδίκαση της αίτησης - έφεσης εναντίον της απόφασης του Διευθυντή του Κτηματολογίου από πλήρες Επαρχιακό Δικαστήριο καθ΄ότι, το Επαρχιακό Δικαστήριο το οποίο την είχε εκδικάσει, αποφασίστηκε ότι εστερείτο δικαιοδοσίας, εν΄ όψει της αξίας του ακινήτου η οποία υπερέβαινε το δικαιοδοτικό πλαίσιο του Επαρχιακού Δικαστηρίου. Η υπόθεση εκείνη διαφοροποιείται από την παρούσα ως προ το ότι εκεί το αντικείμενο της ίδιας της αίτησης - έφεσης, δηλαδή η μείωση του εμβαδού του κτήματος των εφεσιβλήτων κατά ένα στρέμμα του οποίου η αξία είχε με αναντίλεκτη μαρτυρία εκτιμηθεί γύρω στις Λ.Κ.50.000, υπερέβαινε δηλαδή το δικαιοδοτικό πλαίσιο όπως καθοριζόταν τότε του Επαρχιακού Δικαστή που την εκδίκασε. Το ένα στρέμμα το οποίο αφαιρέθηκε από το εμβαδόν του κτήματος της εφεσίβλητης, αποτελούσε αυτό καθ΄αυτό το αντικείμενο της αίτησης, εδώ έγκειται και η διαφορά με την παρούσα υπόθεση. Πέραν όμως των ανωτέρω εν όψει της δήλωσης που έγινε εκ μέρους του συνηγόρου των εναγόντων, στην οποία αναφέρθηκα στην αρχή της απόφασης μου, υπάρχει ακόμα ένας λόγος για τον οποίο, κατά την άποψη μου, το παρόν Δικαστήριο κέκτηται δικαιοδοσίας και μπορεί να συνεχίσει την ακρόαση της παρούσας αγωγής. Τα δεδομένα ως προς τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου με την πιο πάνω δήλωση έχουν αλλάξει. Ενώπιον πλέον του Δικαστηρίου παραμένει μια αξίωση για καταβολή αποζημιώσεων για τη χρήση ενός ακινήτου η οποία έχει συγκεκριμενοποιηθεί και αξιώνεται πλέον ένα ποσό το οποίο δεν υπερβαίνει το δικαιοδοτικό πλαίσιο του Επαρχιακού Δικαστή όπως καθορίζεται από το νόμο. Σχετική εν προκειμένω είναι η διάταξη της παραγράφου

(5)του ίδιου Άρθρου η οποία προβλέπει τα ακόλουθα:

(5)¨Τηρουμένου του διαδικαστικού κανονισμού το αμφισβητούμενο ποσόν ή η αξία της επιδίκου διαφοράς, ως ανωτέρω αναφέρεται, θα είναι το ποσόν ή η αξία η πραγματικώς εν αμφισβητήσει μεταξύ των διαδίκων ως αποκαλύπτεται αύτη εις τας εγγράφους προτάσεις, ή είναι παραδεκτή υπό των διαδίκων καθ΄οιανδήποτε στάσιν της διαδικασίας, ή επί αιτήσει έχει αποφασισθή υπό του δικαστηρίου, παρά το ότι το αξιούμενον ποσόν ή εν τη αγωγή προβαλλομένη αξία της επιδίκου διαφοράς υπερβαίνει το ποσόν τούτο ή την αξίαν ταύτην¨. (Οι υπογραμμίσεις δικές μου) Εν΄ όψει της πιο πάνω διάταξης θα διαφωνήσω με τον συνήγορο του εναγομένου ότι το δικαιοδοτικό πλαίσιο τίθεται αποκλειστικά και μόνον με την καταχώρηση του κλητηρίου εντάλματος. Η δήλωση εκ μέρους των εναγόντων, έστω και στο στάδιο που έγινε, κατά την άποψη μου είναι ένας άλλος λόγος ο οποίος προσδίδει δικαιοδοσία στο παρόν Δικαστήριο και αρμοδιότητα να συνεχίσει την εκδίκαση της επίδικης διαφοράς μεταξύ των διαδίκων. Εν όψη όλων των πιο πάνω το αίτημα αποτυγχάνει και απορρίπτεται. Τα έξοδα που προκλήθηκαν συνεπεία του αιτήματος επιδικάζονται υπέρ των εναγόντων και εναντίον του εναγομένου, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή τα οποία όμως θα είναι πληρωτέα στο τέλος της εκδίκασης της αγωγής. (Υπ.) .................................................. Χρήστος Φιλίππου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο