Χριστάκη Κολέ ν. Κύπρου Οικονομίδη, Αρ. Αγωγής: 2943/05, 14 Δεκεμβρίου, 2005 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2005:A105 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ-ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ Ενώπιον: Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Προσ.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2943/05 Μεταξύ: Χριστάκη Κολέ Ενάγοντα και Κύπρου Οικονομίδη Εναγόμενου ------------------------- ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 14 Δεκεμβρίου,
- ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον Ενάγοντα: κος Ιωάννου με τον κο Τερέντη. Για τον Εναγόμενο: Ουδεμία εμφάνιση. Α Π Ο Φ Α Σ Η Με την παρούσα αγωγή ο Ενάγοντας διεκδικεί με ειδικώς οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα Λ.Κ.1.720 ειδικές αποζημιώσεις, γενικές αποζημιώσεις και τόκο 8%, από την μέρα του δυστυχήματος, για ζημιά που υπέστη λόγω τροχαίου δυστυχήματος, το οποίο επεσυνέβηκε στις 6.7.2004 στην οδό Ερμού στην Λάρνακα ως ιδιοκτήτης του οχήματος με αρ. εγγραφής ΗΥΚ459 που συγκρούστηκε με το όχημα ΑΑG084 που οδηγούσε ο Εναγόμενος. Το ειδικώς οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα καταχωρήθηκε στις 31.8.05 και επεδόθηκε στον Εναγόμενο στις 10.9.
- Ο Εναγόμενος παρέλειψε να καταχωρήσει σημείωμα εμφανίσεως. Με μονομερή αίτηση ημερομηνίας 26.9.05 ο Ενάγοντας ζήτησε απόφαση ως η απαίτηση. Ενώπιόν μου κατέθεσαν ο Αστυφύλακας 2828 Ορθόδοξος Πέτρου (Μ.Ε.1) και ο Ενάγοντας Χρίστος Κολέ (Μ.Ε.2). Σύμφωνα με τα αδιαμφισβήτητα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης στις 6.7.04 ο Ενάγοντας ήταν ιδιοκτήτης του οχήματος με αρ. εγγραφής ΗΥΚ459 και οδηγούσε τ΄ αυτοκίνητό του επί του κύριου δρόμου οδός Ερμού στην Λάρνακα με κατεύθυνση την παλαιά αγορά. Προσεγγίζοντας στην συμβολή του δρόμου με την οδό Αρμενικής Εκκλησίας το όχημα με αρ. εγγραφής AAG084 το οποίο οδηγείτο από τον Εναγόμενο επί της πιο πάνω παρόδου παρέλειψε να κάνει ALT και εισήλθε στον κύριο δρόμο και απέκοψε την ελεύθερη πορεία του οχήματος ΗΥΚ459 με αποτέλεσμα να επέλθει η σύγκρουση. ΕΥΘΥΝΗ Ως προς την νομική πτυχή της εξέτασης και εξακρίβωσης αμέλειας, συντρέχουσας αμέλειας και του καθορισμού ευθύνης μεταξύ των διαδίκων ο Δικαστής του Ανωτάτου Δικαστηρίου, όπως ήταν τότε, κος Πικής ανέφερε τ΄ ακόλουθα στην υπόθεση Μαυρίδης ν. Dharaghji
(1990)1 Α.Α.Δ. 1013: «Το ουσιαστικό δίκαιο προβλέπεται στα Άρθρα 51,57 και 64 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148: Η ορθή προσέγγιση του Δικαστηρίου όπως αποφασίστηκε στην υπόθεση Fitzerld v. Lord
(1988)2 All E.R. 961, η οποία ανέτρεψε την απόφαση του Lord Pearce στην υπόθεση Mirafloresand and Abadese
(1967)1 All E.R. 672, 677, είναι: Το Δικαστήριο αποφασίζει πρώτα που έχει αποδειχθεί αμέλεια σε βάρος των Εναγομένων. Εάν η απόφαση είναι καταφατική τότε εξετάζει με βάση το Άρθρο 57 αν ο Ενάγων έχει συντρέχουσα αμέλεια. Αποφασίζει το ποσοστό της ευθύνης μεταξύ των Εναγομένων, από τη μία και Ενάγοντα από την άλλη και μειώνει το ποσό των αποζημιώσεων ανάλογα με το ποσοστό της συντρέχουσας αμέλειας του Ενάγοντα.» Στον καταμερισμό της ευθύνης μεταξύ των δύο οδηγών οι καθοριστικοί παράγοντες είναι η υπαιτιότητα και η αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της αμέλειας των οδηγών, της σύγκρουσης και της ζημιάς που προηγήθηκε και αποτελεί το αντικείμενο της δίκης. Βλ. Χαραλάμπους ν. Στυλιανού
(1991)1 (Α) Α.Α.Δ. 284. Όπως έχει επισημανθεί στην υπόθεση Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου κ.ά
(1991)1 (Α) Α.Α.Δ. 475 η έννοια της αμέλειας ως πραγματικού γεγονότος συνίσταται στην παράλειψη επίδειξης εύλογης προσοχής κάτω υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Η συμπεριφορά ενός οδηγού εξετάζεται και κρίνεται με βάση το επίπεδο του μέσου συνετού ανθρώπου δηλαδή με βάση την αντίληψη ενός συνηθισμένου οδηγού και όχι του ενεχόμενου οδηγού. Βλ. Μαρκαντώνης ν. Δημάκη
(1989)1 C.L.R. 387 και ο προσδιορισμός του καθήκοντος ποικίλει ανάλογα με τα αντικειμενικά δεδομένα που επικρατούν στην σκηνή. Το καθήκον για λήψη προφυλακτικών μέτρων διαφαίνεται κατά τη λογική πρόβλεψη. Βλ. Βίκης ν. Νεοφύτου
(1990)1 Α.Α.Δ. 345. Η παρούσα υπόθεση αφορά, όπως προκύπτει από τα γεγονότα της, περίπτωση εισόδου οχήματος στον κύριο δρόμο από πάροδο και θεωρώ χρήσιμο, στο σημείο αυτό, να παραθέσω τις νομικές αρχές που εφαρμόζονται και έχουν καταγραφεί στην νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Οι οδηγοί στον κύριο δρόμο έχουν προτεραιότητα για τη χρήση του δρόμου η οποία πρέπει να γίνεται σεβαστή από τους οδηγούς που προσεγγίζουν τον κύριο δρόμο από την πάροδο. Ιδιαίτερα όταν η διασταύρωση ελέγχεται από σήμα ΑΛΤ έχει λεχθεί ότι ο οδηγός του κυρίου δρόμου δεν αναμένεται να προβλέψει ότι ο οδηγός της παρόδου θα εισέλθει στη διασταύρωση χωρίς να σταματήσει ή να βεβαιωθεί ότι μια τέτοια ενέργεια είναι ασφαλής. Βλ. Παναγιώτου ν. Χ" Γιάννη
(1994)1 Α.Α.Δ. 178 στη σελ. 183, Μιχαήλ ν. Κυριάκου
(2004)1 (Γ) Α.Α.Δ. 1825 στη σελίδα
- Γενικά, εκεί όπου χρησιμοποιούνται οι πάροδοι οι οδηγοί που τις χρησιμοποιούν πρέπει να ελέγχουν την κίνηση του κύριου δρόμου και να εισέρχονται σ΄ αυτόν μόνο όταν βεβαιώνονται ότι είναι ασφαλές να το πράξουν. Στην παρούσα υπόθεση σύμφωνα με την μαρτυρία του Μ.Ε.2 και λαμβάνοντας υπόψη τη πραγματική μαρτυρία όπως αυτή απεικονίζεται στο σχεδιάγραμμα της σκηνής του δυστυχήματος, Τεκμήριο 1, το οποίο ετοίμασε και κατέθεσε ο Μ.Ε.1 Αστυφύλακας 2828 Ορθόδοξος Πέτρου, ο Εναγόμενος εισήλθε από την οδό Αρμένικης Εκκλησίας στον κύριο δρόμο οδός Ερμού χωρίς να σταματήσει στο ΑΛΤ και χωρίς να λάβει τις αναγκαίες προφυλάξεις στρίβοντας αριστερά με αποτέλεσμα να εισέλθει στον κύριο δρόμο και ν΄ ανακόψει την πορεία του οχήματος ΗΥΚ459 και να επέλθει η σύγκρουση. Υπό το φως των πιο πάνω κρίνω ότι ο Εναγόμενος εισήλθε στο κύριο δρόμο χωρίς να σταματήσει στο ΑΛΤ και να ελέγξει το δρόμο και την κίνηση και χωρίς να πιστοποιήσει ότι αυτό ήταν απόλυτα ασφαλές. Η ευθύνη του Εναγόμενου είναι προφανής, για το επίδικο δυστύχημα. Δεν δόθηκε οποιαδήποτε εξήγησε για αυτή του την συμπεριφορά και ως εκ τούτου καταλήγω ότι ο Εναγόμενος φέρει αποκλειστική ευθύνη για το δυστύχημα. ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Στην παράγραφο 7 του Ειδικώς Οπισθογραφημένου Κλητήριου Εντάλματος παρατίθενται λεπτομέρειες ζημιών ύψους Λ.Κ. 1.
- Αναφορικά με τις ζημιές που υπέστη το αυτοκίνητο του Ενάγοντα με αρ. εγγραφής ΗΥΚ459 κατατέθηκε το Τεκμήριο 6 στο οποίο καταγράφεται ότι η επιδιόρθωση του αυτοκινήτου στοίχισε Λ.Κ. 1.058, ποσό το οποίο καταβλήθηκε από τον Ενάγοντα σύμφωνα με το περιεχόμενο του Τεκμηρίου
- Όσον αφορά τον τραυματισμό του Ενάγοντα ο ίδιος κατέθεσε αποδείξεις και ιατρικά πιστοποιητικά Τεκμήρια 2, 3 και 4 που συμποσούνται στις Λ.Κ. 645 τα οποία αποδέχομαι. Κατέθεσε επίσης ακόμη μια απόδειξη το Τεκμήριο 5, η οποία φέρει ημερομηνία μεταγενέστερη της αγωγής, το περιεχόμενο της οποίας δεν αποδείχθηκε αφού δεν προσφέρθηκε οποιαδήποτε μαρτυρία. Αυτή, δεν την αποδέχομαι και δεν επιδικάζω οποιοδήποτε ποσό. Η μαρτυρία του Ενάγοντα, η οποία υποστηρίχθηκε και από τεκμήρια, παρέμεινε αναντίλεκτη και κρίνεται αξιόπιστη. Συνεπώς, επιδικάζω στον Ενάγοντα ως Ειδικές Αποζημιώσεις το ποσό των Λ.Κ.1.
- ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Σύμφωνα με την μαρτυρία του Ενάγοντα αυτός υπέστη τις ακόλουθες σωματικές βλάβες και γενικά αντιμετωπίζει τα ακόλουθα προβλήματα: Δυνατό πόνο στην οσφυϊκή μοίρα δεξιά, ο οποίος δυναμώνει στο οδήγημα και σε καθιστική στάση καθώς επίσης και μούδιασμα των κάτω άκρων. Κατά την εξέταση, σύμφωνα με το πιστοποιητικό του ιατρού Κωνσταντινίδη που κατατέθηκε ως Τεκμήριο 3, παρουσίαζε στις 27.9.04 υπερεκτατικό πόνο στην οσφυϊκή μοίρα και κρουστικό πόνο στο ύψος L1/L3 όμως το MRI της οσφυϊκής μοίρας απέκλεισε παθολογικά ευρήματα. Διάγνωσε μόνο θλάση της θώρακο-οσφυϊκής μοίρας. Δεν κατατέθηκε οποιοδήποτε ιατρικό πιστοποιητικό το οποίο να καταδεικνύει την σημερινή ιατρική εικόνα του Ενάγοντα. Σύμφωνα με την μαρτυρία του ενόψει του ότι κάθεται πολλές ώρες στον ηλεκτρονικό υπολογιστή λόγω της φύσης της εργασίας του νοιώθει πόνο και πρέπει να σηκώνεται και να περπατά κάθε λίγα λεπτά. Επίσης, αντιμετωπίζει προβλήματα ύπνου. Όσον αφορά την διάγνωση του ιατρού Κωνσταντινίδη ότι ο Ενάγοντας υπέστη θλάση της θωρακο-οσφυϊκής μοίρας αυτή είναι αποδεκτή. Όμως, όσον αφορά τους ισχυρισμούς του ότι αντιμετωπίζει προβλήματα ύπνου καθώς και πόνο αυτοί δεν υποστηρίχθηκαν με ιατρική μαρτυρία και παρέμειναν μετέωροι. Καταλήγω ότι η μαρτυρία του Ενάγοντα αναφορικά με τα κατάλοιπα, την ταλαιπωρία και γενικά τα προβλήματα που ακόμη αντιμετωπίζει ήταν ανεπαρκής. Το Δικαστήριο είναι επιφορτισμένο με το καθήκον του υπολογισμού των γενικών αποζημιώσεων του φυσικού πόνου, της ταλαιπωρίας, της απώλειας των ανέσεων και απολαύσεων της ζωής που υπέστη ο Ενάγοντας σαν συνέπεια του τραυματισμού του. Οι αρχές που διέπουν τον προσδιορισμό του ύψους των αποζημιώσεων έχουν καταγραφεί σε αριθμό αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Οι αποζημιώσεις που επιδικάζονται από τα Δικαστήρια πρέπει να είναι δίκαιες και λογικές. Στόχος είναι ν΄ αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα. Όπως τονίζεται στην κλασσική πλέον, πάνω στο ζήτημα, απόφαση Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi
(1982)1 Α.Α.Δ. 789: «... Το ποσό που επιδικάζεται πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτό. Συνεπώς, η κοινωνική δεοντολογία κατά τον ουσιώδη χρόνο είναι σε κάθε περίπτωση παράγοντας σχετικός προς το έργο μας, ειδικά σε σχέση με μη χρηματική απώλεια. Η χρηματική ζημιά, ως περισσότερο επιδεκτική μαθηματικού υπολογισμού εξαρτάται λιγότερο από κοινωνικά κριτήρια. Στόχος του εγχειρήματος είναι η κατάληξη, στο τέλος της πορείας σε αριθμό που είναι δίκαιος και εύλογος κάτω από τις περιστάσεις της υπόθεσης.» Στην πρόσφατη υπόθεση Ανδρέου ν. Θεμιστοκλέους
(2004)1(Α) Α.Α.Δ. 355 αναφέρθηκαν τ΄ ακόλουθα στη σελίδα 362: «Οι αποζημιώσεις πρέπει να είναι δίκαιες, λογικές και κοινωνικά αποδεκτές. Σκοπός είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και ζημιά του τραυματισθέντος χωρίς να τίθεται υπερβολικό βάρος επί του αδικοπραγήσαντος. Ο ανθρώπινος πόνος και δυσχέρεια πρέπει να αποτιμούνται με φιλελεύθερο πνεύμα, λόγω των πολλαπλών στερήσεων που προκαλούν οι αναπηρίες στα θύματα της αμέλειας και η γενική τάση είναι να αυξάνεται το ποσό των αποζημιώσεων, σε μια προσπάθεια πιο δίκαιης αποτίμησης του πόνου, λαμβανομένης υπόψη της συνεχούς μείωσης της αξίας του χρήματος. Όσον αφορά προηγούμενες αποφάσεις, αυτές μόνο καθοδήγηση παρέχουν, γιατί είναι σχεδόν αδύνατο να βρεθούν δύο υποθέσεις με τα ίδια ακριβώς στοιχεία. (βλ. Αντωνιάδης ν. Μακρίδης
(1969)1 Α.Α.Δ. 245, Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi
(1982)1 Α.Α.Δ. 789, Νεοφύτου ν. Χ" Δημητρίου
(1982)1 Α.Α.Δ. 430, Παναγής ν. Θεοδώρου
(1992)1 Α.Α.Δ 1303, Σπύρου ν. Χ" Χαραλάμπους
(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 298, Miller v. Peter
(1999)1 Α.Α.Δ. 2091).» Είναι σταθερή η τάση για ελευθεροποίηση των ποσών που επιδικάζονται, ως γενικές αποζημιώσεις, η οποία καταλήγει σε αύξησή τους σε σύγκριση με εκείνο που θεωρείτο το μέτρο στο παρελθόν έτσι που να τοποθετείται μεγαλύτερη αξία στον ανθρώπινο πόνο και τις αγωνίες της ανικανότητας. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικότητες, όπως μπορούν να εξακριβωθούν με γνώμονα και την αγοραστική αξία του χρήματος, κατά το χρόνο της επιδίκασης των αποζημιώσεων ως αυτοτελή παράγοντα αλλά και ως συγκριτικό όταν ανατρέχουμε σε υποθέσεις του παρελθόντος στο βαθμό που αυτές, σε περιπτώσεις αυτής της φύσεως, θα μπορούσε να είναι βοηθητικές. Σκοπός των αποζημιώσεων είναι η αποκατάσταση του θύματος του αστικού αδικήματος στην θέση στην οποία εύλογα θα μπορούσε να αναμένεται ότι θα βρισκόταν εάν δεν τραυματιζόταν. Αυτή είναι και η βασική αρχή, η οποία διέπει τον καθορισμό των αποζημιώσεων στο δίκαιο των αστικών αδικημάτων υπό τον όρο πάντα ότι η ζημιά η οποία αποδίδεται είναι εύλογη. Βλ. Μιχαήλ κ.ά ν. Φίλιου Γ. Συκοπετρίτη Λτδ κ.ά
(2000)1 (Β) Α.Α.Δ.
- Κατά τον καθορισμό των γενικών αποζημιώσεων άντλησα καθοδήγηση από αποφάσεις τόσο του Ανωτάτου Δικαστηρίου όσο και των Επαρχιακών Δικαστηρίων στις οποίες υπάρχει αναλογία με την συγκεκριμένη υπόθεση, όσον αφορά την έκταση του τραυματισμού και στα επακόλουθά του, προβαίνοντας στις αναγκαίες προσαρμογές και λαμβάνοντας υπόψη ότι κάθε υπόθεση έχει τις ιδιαιτερότητές της και είναι σχεδόν αδύνατο να βρεθούν δύο υποθέσεις με τα ίδια ακριβώς στοιχεία. Λαμβάνοντας υπόψη μου την φύση, την σοβαρότητα και την έκταση των σωματικών βλαβών που υπέστη ο Ενάγοντας όπως αυτά καταγράφησαν πιο πάνω, τα κατάλοιπα, την ταλαιπωρία και την αναστάτωση που του προκάλεσαν και καθοδηγούμενη από τη σύγχρονη τάση της νομολογίας, ως την έχω σκιαγραφήσει προηγουμένως, κρίνω ότι ένα ποσό της τάξεως των Λ.Κ.600 αποτελεί υπό τις περιστάσεις εύλογη αποζημίωση. Συνεπώς, αυτό είναι το ποσό το οποίο επιδικάζω το οποίο φέρει τόκο σύμφωνα με το άρθρο 58(Α) του Κεφ.
- Ενόψει των πιο πάνω εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγόμενου (α) για ποσό Λ.Κ. 1.703 (ειδικές αποζημιώσεις) πλέον νόμιμο τόκο από 31.8.05 (β) για το ποσό των Λ.Κ.600 (γενικές αποζημιώσεις) πλέον νόμιμο τόκο από 6.7.2004 μέχρι εξοφλήσεως πλέον έξοδα όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή. (Υπ.) ........... Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Προσ. Ε. Δ., ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ Γ.Γ./ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο