Οργανισμός Χρηματοδοτήσεως Τράπεζας Κύπρου Λτδ. ν. MARIOS PAPAGEORGIOU TRADERS IMPORTERS LTD κ.α., Αρ. Αγωγής: 1457/99, 2.12.2005

(1978)Ch. 119 όπου ο Lord Denning, M.R., είχε πει τα ακόλουθα (σε μετάφραση της): «Η δεκτότητα μαρτυρίας σε σχέση με παρόμοια γεγονότα έχει εξεταστεί στις ποινικές υποθέσεις.... Τα ποινικά δικαστήρια ήταν πολύ προσεκτικά να μην δεχτούν τέτοια μαρτυρία εκτός αν η αποδεικτική αξία της είναι τόσο ισχυρή που πρέπει να γίνει δεκτή προς το συμφέρον της δικαιοσύνης και η αποδοχή της δεν θα λειτουργήσει άδικα για τον κατηγορούμενο. Στις πολιτικές υποθέσεις τα δικαστήρια έχουν ακολουθήσει παρόμοια γραμμή αλλά δεν ήταν τόσο φειδωλά στην αποδοχή της. Στις πολιτικές υποθέσεις τα Δικαστήρια θα δεχτούν μαρτυρία για παρόμοια γεγονότα αν είναι λογικά σχετική για την επίλυση του θέματος που είναι επίδικο: νοουμένου ότι δεν είναι καταπιεστική ή άδικη για την άλλη πλευρά και επίσης ότι η άλλη πλευρά είχε δίκαιη ειδοποίηση και είναι σε θέση να την αντιμετωπίσει.» Η Δικαστική Επιτροπή της Βουλής των Λόρδων, έχει πρόσφατα διευκρινίσει με απόλυτη σαφήνεια το ζήτημα σε σχέση, ιδιαίτερα, με αστικές υποθέσεις, στην υπόθεση O´Brien v. Chief Constable of South Wales Police [2005] 2 All E.R. 931. Σε μια αστική υπόθεση η αποδεκτότητα περιστρέφεται αποκλειστικά γύρω από το κατά πόσο η σκοπούμενη μαρτυρία, εκλαμβανόμενη εκ πρώτης όψεως ως αληθινή, έχει αποδεικτική αξία υπό την έννοια ότι καθιστά το ζήτημα για το οποίο χρειάζεται απόδειξη, κατά το μάλλον ή ήττον, πιθανόν. Αν έτσι είναι, τότε η μαρτυρία είναι νομικά αποδεκτή. Σε ένα δεύτερο στάδιο το Δικαστήριο θα πρέπει να ασκήσει τη διακριτική του ευχέρεια κατά πόσο θα αποδεχθεί όντως τη μαρτυρία υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις ή όχι. Κύριο κριτήριο εν προκειμένω είναι το δυνητικά σημαντικό της μαρτυρίας μέσα στο πλαίσιο της υπόθεσης εν όλω, με κυρίαρχο σκοπό να εξυπηρετηθούν οι σκοποί της δικαιοσύνης. Έχοντας όμως πάντα κατά νου πως η δικαιοσύνη δεν απαιτεί μόνο να δοθεί η ορθή απάντηση, αλλά να δοθεί μέσα από διαδικασία που είναι δίκαιη για όλους τους διαδίκους. Κατά πρώτο λόγο η μαρτυρία δεν θα γίνει αποδεκτή, αν είναι πιθανόν να δημιουργηθεί παράλογη δυσμενής επίδραση η οποία επί ισοζυγίου να κατισχύει της αποδεικτικής αξίας της μαρτυρίας. Αυτός βέβαια ο παράγοντας έχει ιδιαίτερη σημασία σε διαδικασίες που συμμετέχουν ένορκοι οι οποίοι δεν έχουν την πείρα που έχουν οι δικαστές να παραμερίζουν μια παράλογη δυσμενή επίδραση. Επίσης μαρτυρία, δεν θα γίνει αποδεκτή όταν η αποδεικτική της αξία είναι ανεπαρκής για να δικαιολογήσει τις περιπλοκές που θα δημιουργηθούν στη διαδικασία από την αποδοχή της. Εν προκειμένω ο υπεύθυνος των εναγόντων κατά τον ουσιώδη χρόνο ήταν ο Γεώργιος Σάρδαλος (Μ.Ε.3). Ανέφερε ότι οι εναγόμενοι ήταν πελάτες και συνεργάτες του υποκαταστήματος των εναγόντων. Ο Μάριος Παπαγεωργίου ζήτησε χρηματοδότηση για την εταιρεία του, εναγομένη 1, οπότε έγινε ενοικιαγορά αντικειμένων που ανήκαν στο διευθυντή της, Μάριο Παπαγεωργίου. Όμως η υπεράσπιση συνίσταται στο ότι τα αντικείμενα δεν υπήρχαν. Ήταν η εκδοχή του κ. Σάρδαλου ότι δεν επιθεώρησε τα αντικείμενα, που περιγράφονται κατά τρόπο μη συγκεκριμένο στη συμφωνία, επειδή έδειξε εμπιστοσύνη στους εναγομένους που ήταν συνεργάτες του. Στην αγωγή 1036/99 υπεύθυνος των εναγόντων και μάρτυρας τους ήταν και πάλιν ο κ. Σάρδαλος και κεντρικό πρόσωπο ήταν και πάλιν ο κ. Παπαγεωργίου. Εκεί εμφανιζόταν να πωλεί τα αντικείμενα στον πατέρα του. Ήταν και πάλιν η θέση του κου Σάρδαλου ότι δεν είχε δει τα αντικείμενα τα οποία περιγράφονταν χωρίς ανάλυση ή εξειδίκευση. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η συμφωνία έγινε ουσιαστικά με αδιαφορία για τα αντικείμενα υπό περιστάσεις που να «ρίχνουν σκιά και υποψίες που μολύνουν τη γενικότητα της όλης συναλλαγής». Υπάρχουν προφανώς παρόμοια στοιχεία, ώστε η σκοπούμενη μαρτυρία να είναι σχετική, υπό την έννοια ότι τείνει ν΄ αποδείξει ένα συγκεκριμένο τρόπο δράσης μεταξύ των ιδίων προσώπων υπό παρόμοιες περιστάσεις, ενώ η βασική θέση των εναγόντων είναι πως από τον τρόπο αυτό ουδέν μεμπτό προκύπτει παρά μια κανονική διαδικασία. Κρίνεται ότι η σκοπούμενη μαρτυρία έχει ευλόγως αποδεικτική αξία και άρα είναι σχετική. Περαιτέρω, η αποδεικτική της αξία είναι τέτοια ώστε πράγματι να πρέπει να γίνει αποδεκτή. Από την άλλη δεν δημιουργείται ζήτημα δυσμενούς επίδρασης για την άλλη πλευρά. Το θέμα ηγέρθη ήδη με τα δικόγραφα και δόθηκε η ευκαιρία μέσα από την αντεξέταση στον κ. Σάρδαλο να τοποθετηθεί για το θέμα αυτό. Πέραν τούτου το ζήτημα που εγείρεται είναι περιορισμένο και σαφές έτσι ώστε να μην τίθεται θέμα δημιουργίας περιπλοκών, επιμήκυνσης της διαδικασίας ή αύξησης των εξόδων κατά τρόπο που θα ήταν απαράδεκτα δυσανάλογο για την αποδεικτική αξία της σκοπούμενης μαρτυρίας. Η απόφαση της αδελφής δικαστού Χριστοδουλίδου με διαφορετική κατάληξη ήταν επί διαφορετικών δεδομένων τα οποία δεν παρουσίαζαν εμφανή ομοιότητα. Η σκοπούμενη μαρτυρία που περιέχεται σε δήλωση του Μάριου Παπαγεωργίου γίνεται αποδεκτή. (Υπ.).................................. Τ. Θ. Οικονόμου, Α.Ε.Δ. /ΣΣΑ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο