Ιωάννης Ιωάννου ν. Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, Αγ. Αρ. 9719/01, 16 Ιανουαρίου 2006

(1)έξοδα φυσιοθεραπευτικής αγωγής μεταξύ Σεπτεμβρίου 1998 - Μαίου 2000 £813.-

(2)έξοδα φυσιοθεραπευτικής αγωγής μεταξύ Δεκεμβρίου 2001 - Φεβρουαρίου 2005 £758 γ

(1)έξοδα ιατρικής παρακολούθησης μεταξύ 4.9.98 - 9.3.01 £235

(2)έξοδα ιατρικής παρακολούθησης δια τα έτη 2003 και 2004 £285 δ. έξοδα έκδοσης ιατρικών πιστοποιητικών £50.- Επίσης έγινε παραδεκτό ότι στις 13.7.98 ενώ ο ενάγοντας ήταν οδηγός φόρτωσης και ετοιμασίας αποσκευοφυλακίων με τη χρήση περονοφόρου οχήματος και ενώ εκτελούσε την υπηρεσία του, μια εκ των μεταλλικών περόνων του οχήματος μετακινήθηκε από την ορθή της θέση εντός του καναλιού που υπάρχει για να μετακινούνται οι περόνες από δεξιά προς τα αριστερά με αποτέλεσμα να ενωθεί με την άλλη περόνη και στην προσπάθεια του ενάγοντα να τις επαναφέρει στη θέση τους μέσα στον προαναφερθέν κανάλι, παρόλο ότι αυτή είχε ειδική ασφάλεια για να στερεώνεται εντός του προαναφερθέντος καναλιού έπεσε από τη θέση της με αποτέλεσμα να κτυπήσει τον ενάγοντα και στα δύο πόδια. Έγινε επίσης παραδεκτό ότι οι άδειες ασθενείας που έλαβε ο ενάγων για την περίοδο απο 25.5.2001 μέχρι 5.1.2005 φαίνονται σε κατάσταση που κατατέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 5). Διευκρινίστηκε σε μεταγενέστερο στάδιο της διαδικασίας ότι η κατάσταση αυτή καλύπτει την περίοδο μέχρι 31.12.04 και δεν καλύπτει οποιαδήποτε περίοδο εντός του

1. Περαιτέρω, ότι, οι άδειες ασθενείας που φαίνονται στην εν λόγω κατάσταση προέρχονται αποκλειστικά από τις σωματικές βλάβες που προκλήθηκαν στον ενάγοντα από το επίδικο ατύχημα. Παραδεκτό έγινε και το ποσό των £15.236 ως το ποσό το οποίο ο ενάγων έχει απωλέσει ως εισόδημα για την περίοδο που απουσίαζε από την εργασία του. Έγινε, επίσης, παραδεκτό γεγονός ότι ο ενάγων στο μέλλον θα χρειάζεται περίπου 14 επισκέψεις φυσιοθεραπείας το χρόνο προς £200.- το χρόνο. Τέλος, έγινε παραδεκτό γεγονός ότι σε περίπτωση που το Δικαστήριο αποφασίσει ότι ο ενάγων δικαιούται απώλειες μελλοντικών απολαβών για το χρόνο που χρειάζεται όταν λαμβάνει άδεια ασθενείας με αποτέλεσμα να ζημιώνει εισόδημα από την εργασία του, για σκοπούς υπολογισμού του καθορίστηκε σε Λ.Κ. 50 για την κάθε εργάσιμη μέρα απουσίας. Το ποσό των Λ.Κ. 50.- συμφωνήθηκε και από τις δύο πλευρές ότι αποτελεί το ωρομίσθιο του ενάγοντα, και θα αποτελέσει, αν χρειαστεί, το συντελεστή ή πολλαπλασιαστή σε ό,τι αφορά τη μελλοντική απώλεια εισοδήματος λόγω άδειας ασθενείας. Μ Α Ρ Τ Υ Ρ Ι Α Από πλευράς ενάγοντος κατέθεσαν τρεις μάρτυρες. Ο Νίκος Πολυδώρου (Μ.Ε.1), ο Ενάγοντας (Μ.Ε. 2) και ο Ράλφ Οράτης (Μ.Ε.3). Η Υπεράσπιση δεν προσκόμισε οποιαδήποτε μαρτυρία. Ο Μ.Ε.1 κατέθεσε ότι μέσω τρίτου προσώπου ήρθε σε επαφή με τον ενάγοντα και περί τα τέλη του 1994 αρχές 1995 άρχισε να του κάμνει μαθήματα body building ο ενάγοντας. Κατάληξε στον ενάγοντα κατόπιν επιθυμίας του να κάμει πρωταθλητισμό στο body building και είναι αυτός ο λόγος που έψαχνε προσωπικό προπονητή (personal trainer). Έκαμνε τρεις με τέσσερις ώρες εβδομαδιαίως μαθήματα στον ενάγοντα. Γυμναζόταν στο Euro Gym στη Λευκωσία όπου τον παρακολουθούσε ο ενάγων. Πλήρωνε £10.- την ώρα και μετά από πάροδο τεσσάρων-πέντε μηνών αναπτύχθηκε μεταξύ τους φιλία οπόταν μπορούσε να τον χρεώνει ο ενάγων ειδική τιμή και έτσι κάποτε του κατέβαλλε £5.- την ώρα. Η συνεργασία του με τον ενάγοντα σταμάτησε πριν να μπει το καλοκαίρι του 1998 λόγω του ότι ο ενάγων ένεκα ατυχήματος στο οποίο ενεπλάκη δεν μπορούσε πλέον να συνεχίσει. Εξήγησε ότι ένας προπονητής του body building πρέπει να βρίσκεται συνέχεια με το μαθητή του αφ' ενός για να δείχνει στο μαθητή τι πρέπει να κάμνει και αφ' ετέρου για να μπορέσει να σηκώσει, αν συμβεί κάτι στο μαθητή, τα κιλά που σηκώνει. Ο ενάγοντας (Μ.Ε. 2) εργαζόταν το 1998 στην Πολιτική Αεροπορία, όπως και μέχρι σήμερα, ως οδηγός. Πριν το δυστύχημα οδηγούσε όλα τα βαρέα οχήματα ενώ μετά το δυστύχημα μόνο αυτόματο λεωφορείο, το οποίο μεταφέρει επιβάτες στα αεροπλάνα. Προ του δυστυχήματος ασχολείτο με το body building. Με την πάροδο του χρόνου αφού άρχισε να διαβάζει διάφορα βιβλία και περιοδικά που ασχολούνταν με το άθλημα και βλέποντας ότι τα γυμναστήρια «εκμεταλλεύονται» τον κόσμο σε τέτοιου είδους άθλημα, από το 1990 άρχισε να «διδάσκει», δηλαδή να δείχνει στα άτομα που ενδιαφέρονταν πώς να γυμνάζονται. Εξήγησε συναφώς ότι ένας που ασχολείται με το άθλημα πρέπει να γνωρίζει περισσότερα για να αποφεύγει αναμενόμενους τραυματισμούς, όπως θλάσεις στους δικέφαλους μυς και στο στήθος. Επειδή είχε και ανάγκη από λεφτά αποφάσισε να ασχοληθεί με το body building χρεώνοντας αυτούς που αθλούσε. Απέκτησε λοιπόν αρκετούς πελάτες τους οποίους χρέωνε £10.- το μάθημα. Το εισόδημα που έβγαζε από αυτή του την ενασχόληση κυμαινόταν από £300-£500.- μηνιαίως. Το εισόδημα του ήταν ανάλογο με τον αριθμό ατόμων που γύμναζε κάτι το οποίο εξαρτάτο από τις διάφορες εποχές του χρόνου και άλλους παράγοντες. Η σωματική του κατάσταση προ του δυστυχήματος ήταν αρκετά καλή, ήταν αρκετά υγιής και ασχολείτο με διάφορα αθλήματα όπως κολύμπι, τροχάδι, καταδύσεις και μαθήματα body building. Μετά το δυστύχημα έχει αλλάξει η κατάσταση και χαρακτηριστικά ανέφερε ότι σε ένα μήνα που βρισκόταν στο νοσοκομείο είχε χάσει 16 κιλά. Σιγά-σιγά κατάφερε να κινείται αλλά δεν μπορεί να γυμνάζεται. Έχει πόνους στα πόδια και αναγκάζεται να παίρνει παυσίπονα και αναλγητικά φάρμακα και να κάμνει φυσιοθεραπεία για σκοπούς ανακούφισης. Πριν το δυστύχημα ήταν αρκετά σωματώδης και αναφέρθηκε σε κάποια λεπτομέρεια πάνω σε αυτό το θέμα. Η αποθεραπεία του προχώρησε καλά αλλά, όταν για πρώτη φορά έβγαλε το γύψο, είχε φοβερούς πόνους προσπαθώντας να σταθεί και να περπατήσει. Όπως του αναφέρθηκε από γιατρούς, είχε πάθει μετατραυματική οστεοπόρωση σχεδόν μέχρι το γόνατο. Μετά από 15 μέρες φυσιοθεραπεία χρησιμοποιούσε για να υποβαστάζεται μεταλλικό σίδερο σχήματος «Π» και συνέχιζε να παίρνει φάρμακα επειδή ένοιωθε αφόρητους πόνους. Ακολούθησε η χρήση βακτηριών και μετά μπαστούνι μέχρι τέλος 98 αρχές
2. Επέστρεψε στη δουλειά του στις 25.1.99 αλλά εξακολουθούσε να πονεί πολύ και δυσκολευόταν να κατεβαίνει από το λεωφορείο. Με την πάροδο του χρόνου η κατάσταση του βελτιώθηκε αλλά κατά περιόδους με την αλλαγή της εποχής αισθάνεται φοβερούς πόνους είτε λόγω ψηλής θερμοκρασίας είτε λόγω υγρασίας και αναγκάζεται τότε να παίρνει φάρμακα ή άδεια ασθενείας από την εργασία του και να κάμνει φυσιοθεραπεία. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι παίρνει από τη δουλειά του 40 με 80 μέρες άδεια ασθενείας λόγω των προβλημάτων που αντιμετωπίζει και πρόσθεσε ότι αναγκάζεται κάποτε να παίρνει και από την άδεια του για να μην του αφαιρούνται κάποια ωφελήματα. Όσον αφορά τις φυσιοθεραπείες που κάμνει του στοιχίζουν γύρω στις £200-250.- το χρόνο. Σε σχέση με την καθημερινή του ζωή εξήγησε ότι από το 98 μέχρι σήμερα δεν μπορεί να κάμνει αρκετά από αυτά τα πράγματα που έκαμνε προηγουμένως και που τον ευχαριστούσε να κάμνει όπως χορό, αθλητισμό όπως τρέξιμο, κολύμπι, καταδύσεις, πολεμικές τέχνες. Δεν μπορεί ακόμη να στέκεται πολλή ώρα και όταν κάθεται έχει πρόβλημα στην προσπάθεια του να σηκωστεί και να μπορέσει στη συνέχεια να περπατήσει φυσιολογικά. Έμαθε, όπως το έθεσε χαρακτηριστικά, να ζει με τον πόνο και όταν δε το ανέχεται καταφεύγει σε φάρμακα και φυσιοθεραπεία. Στην αντεξέταση του αναφέρθηκε αρχικά στην ηλικία του. Έχει γεννηθεί το
3. Στη συνέχεια έγινε αναφορά στην ακαδημαϊκή του μόρφωση και προέκυψε ότι έχει τελειώσει την Τεχνική Σχολή με ειδικότητα αυτή του Υδραυλικού/Συγκολλητή. Δεν έχει παρακολουθήσει τριτοβάθμια εκπαίδευση, ούτε έκαμε μαθήματα γυμναστή ή διατροφής. Είναι αυτοδίδακτος στο body building αλλά εξήγησε ότι το body building διαφέρει από άλλα αθλήματα του κλασσικού αθλητισμού όπου χρειάζεται εξειδικευμένος γυμναστής. Δέχθηκε ότι δεν είναι προσοντούχος στο άθλημα του body building με την έννοια ότι δεν έχει δίπλωμα. Αρνήθηκε την υποβολή ότι δεν ασκούσε τέτοια δραστηριότητα λόγω έλλειψης προσόντων και τόνισε ότι ήταν κάτι το οποίο έκαμνε στην πραγματικότητα. Όσον αφορά τα λεφτά που έπαιρνε από την ενασχόληση του αυτή, ανέφερε ότι δεν τα έχει δηλώσει οπουδήποτε, όπως π.χ. στο Φόρο Εισοδήματος ή στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις. Ούτε κατάλογο με τους μαθητές του διατηρούσε. Και ούτε οποιαδήποτε άλλα στοιχεία για τα ποσά που εισέπραξε από τους μαθητές του κατά τη διάρκεια των διαφόρων ετών. Δέχθηκε ότι τα ποσά που ανέφερε ότι εισέπραξε είναι, από ό,τι θυμάται, και κατά προσέγγιση. Αρνήθηκε ότι διάφορα τραύματα που υπέστη στη διάρκεια άθλησης του ευθύνονται για τις απουσίες του σήμερα από την εργασία και πρόσθεσε ότι στην εργασία του δεν είχε να φορτώσει ή να ξεφορτώσει. Όσον αφορά τους τραυματισμούς που παθαίνει ένας αθλητής και το κατά πόσο αυτοί είναι φθοροποιοί για τον τρόπο που μπορεί ένας να ασκεί το επάγγελμα του body builder ανάφερε ότι όλοι παθαίνουν τραυματισμούς. Ο Μ.Ε.3 κατάθεσε ότι γνώρισε τον εναγόμενο το 1998 το Γεννάρη και επειδή ήθελε personal trainer συνεργάστηκε μαζί του. Συγκεκριμένα ο ενάγων τον γύμναζε δύο-τρεις φορές τη βδομάδα και ο Μ.Ε. 3 τον πλήρωνε Λ.Κ. 10 την ώρα. Αυτό διήρκησε μέχρι το καλοκαίρι του 1998 που ο ενάγων τραυματίστηκε. Μετά από αυτό συνέχισε μόνος του την προπόνηση. Και πριν να γνωρίσει τον ενάγοντα έκαμνε μόνος του προπόνηση για σωματική διάπλαση (body building). Η μαρτυρία που προσκομίσθηκε θα την αξιολογήσω όταν θα εξετάζω τις διάφορες αξιώσεις του ενάγοντα ξεχωριστά. ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΣΑΝ ΚΟΙΝΟ ΕΔΑΦΟΣ Προτού προχωρήσω αξιολογώντας τη μαρτυρία που αφορά τις σωματικές βλάβες του ενάγοντα και γενικά την κατάσταση της υγείας του ως αποτέλεσμα του τραυματισμού του στο επίδικο δυστύχημα, θα αναφερθώ σε αυτά τα γεγονότα τα οποία αποτέλεσαν κοινό έδαφος στην υπόθεση όπως προκύπτουν από τα ιατρικά πιστοποιητικά που κατατέθηκαν με αποδεκτό το περιεχόμενο τους. Αυτά αφορούν το είδος του τραυματισμού που υπέστη αλλά και τη νοσηλεία που είχε στο Νοσοκομείο. Ο ενάγων μεταφέρθη στο τμήμα Πρώτων Βοηθειών του Νοσοκομείου Λάρνακας στις 13.7.98 κατόπιν εργατικού ατυχήματος. Κατά την εξέταση ευρέθη συμπίεση-μωλωπισμός των μαλακών μορίων στη ραχιαία επιφάνεια του δεξιού ποδιού και εκδορές στη ραχιαία επιφάνεια του αριστερού ποδός. Ακτινολογικά παρατηρείτο κάταγμα της βάσης του δεύτερου μεταταρσίου αριστερά. Και τα δύο άκρα ακινητοποιήθηκαν με γύψινο νάρθηκα και ο ενάγων εισήχθη στο νοσοκομείο για θεραπεία. Στις 23.7.98 ο ενάγων εχειρουργήθη. Υπό γενική αναισθησία έγινε ανοικτή ανάταξη του κατάγματος του τρίτου μεταταρσίου του αριστερού ποδιού. Κατά την επέμβαση διεπιστώθη σοβαρή συνδεσμική κάκωση μεταξύ των σφηνοειδών οστών με αποτέλεσμα το δεύτερο να υπεξαρθρούται. Έγινε ανάταξη του υπεξαρθήματος και σταθεροποίηση με δύο βελόνες kirchner. Ακολούθησε ακινητοποίηση με γύψο και των δύο άκρων. Η μετεγχειρητική περίοδος ήταν ομαλή τη δέκατη μέρα αφαιρέθηκαν οι ραφές και έγινε αλλαγή του γύψου. Στις 3.8.98 ο ενάγων απελύθη για παρακολούθηση στα εξωτερικά ιατρεία. Πέντε βδομάδες μετά τον τραυματισμό του αφαιρέθηκαν οι γύψοι και από τα δύο άκρα. Ικανοποιητική πόρωση των καταγμάτων επήλθε οκτώ βδομάδες μετά τον τραυματισμό. Την περίοδο αυτή ο ενάγων ανέπτυξε μεγάλου βαθμού οστεοπόρωση των οστών του ποδός με αποτέλεσμα να μην μπορεί να βαδίσει. Το πρόβλημα αντιμετωπίστηκε με αναλγητικά. Στις 12.10.98 ο ενάγων επαναεισάχθηκε στο νοσοκομείο όπου υπό γενική αναισθησία αφαιρέθηκαν οι βελόνες kirchner. Έξι μήνες μετά τον τραυματισμό του κατά την εξέταση παραπονείτο για πόνο κατά τη βάδιση. Αντικειμενικά παρατηρείτο πλήρης κίνηση στην ποδοκνημική άρθρωση και ικανοποιητικές κινήσεις πρηνισμού-υπτιασμού. Δεν παρατηρείτο οίδημα των κάτω άκρων. Ακτινολογικά παρατηρείτο πλήρης πόρωση των καταγμάτων. Ο ενάγων υπέστη σοβαρό τραυματισμό του αριστερού κάτω άκρου και σε μικρό βαθμό σοβαρότητας τραυματισμού του δεξιού κάτω άκρου. Η εξέλιξη της οστεοπόρωσης γνωστής σαν σύνδρομο Zudeck ταλαιπώρησε σε μεγάλο βαθμό τον ενάγοντα και καθυστέρησε την ανάρρωση του. Όσον αφορά την εξέλιξη στην όλη κατάσταση και εικόνα της υγείας του ο ενάγων παρουσίαζε ενοχλήματα εκ των κάτω άκρων με σταδιακή επιβάρυνση του πόνου και της κινητικότητας. Αυτά τα ενοχλήματα παρουσιάζονται μετά από ορθοστασία, βάδιση μεγάλης απόστασης ή βάδισης σε ανώμαλη επιφάνεια. Για σκοπούς βελτίωσης της εικόνας ο ενάγων έκανε χρήση διαφόρων τύπων διορθωτικών πελμάτων υπόδησης (orthotics) με φτωχά αποτελέσματα. Η επάνοδος στην εργασία του διακόπτετο κατά συχνά χρονικά διαστήματα λόγω έντονου πόνου που του προκαλούσε χωλότητα. Η συστηματική λήψη αναλγητικών φαρμάκων στις περιόδους αυτές ήταν αναγκαία. Σε έλεγχο που του έγινε στις 5.4.04 διεπιστώθη ότι ο ενάγων συνέχιζε να παρουσιάζει τις διαταραχές της βάδισης που οφείλονταν στη δυσκαμψία των άκρων ποδών. Η διαταραχή αυτή γίνεται ιδιαίτερα εμφανής όταν ο ενάγων προσπαθήσει να τρέξει. Ακτινολογικός έλεγχος των κάτω άκρων έδειξε την αναμενόμενη ανάπτυξη μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας, ιδιαίτερα στο αριστερό σκέλος. Επιπρόσθετα, ο ενάγων παραπονείτο για ενοχλήματα τόσο από τα γόνατα όσο και από την οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης. Αυτά τα ενοχλήματα οφείλονται στον ιδιότυπο τρόπο βάδισης που προέρχεται από τα κάτω άκρα. Προβλέπεται ότι με την πάροδο του χρόνου η συχνότητα και η ένταση των ενοχλημάτων θα αυξάνεται και θα προκαλεί στον ενάγοντα πραγματικό λειτουργικό πρόβλημα. Η ανάπτυξη ανατομικών αλλοιώσεων οστεοαρθρίτιδας από τις πιο πάνω περιοχές δεν πρέπει να αποκλείεται. Σε νέα εξέταση του ενάγοντα στις 9.3.05 διεπιστώθη ότι συνεχίζει να παρουσιάζει ενοχλήματα από τα κάτω άκρα όσο και από τα γόνατα και την οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης. Τα ενοχλήματα αυτά θεωρούνται μόνιμα και είναι:-

(1)Οιδήματα στα κάτω άκρα, ιδιαίτερα στο αριστερό. Τα οιδήματα επιτείνονται μετά από ορθοστασία ή βάδιση επί μακρόν.

(2)Δυσμορφία του αριστερού κάτω άκρου με πτώση της ποδικής καμάρας και ελαφρά περονιαία απόκλιση. Ο ενάγων φέρει ειδικά πέλματα (orthotics).

(3)Στο αριστερό κάτω άκρο διαπιστώνεται μικρός περιορισμός της πελματιαίας κάμψης των δακτύλων.

(4)Ιδιόμορφο τρόπο βάδισης που έχει ως συνέπεια την αδυναμία στο τρέξιμο. Ο ενάγων παραπονείτο για ενόχλημα όταν βαδίζει σε ανώμαλες επιφάνειες.

(5)Ανάπτυξη οστεοαρθρίτιδας της ταρσομεταταρσίου άρθρωσης. Ο ενάγων, λοιπόν, παρουσιάζει μόνιμες διαταραχές τόσο της ανατομίας όσο και της λειτουργικότητας των κάτω άκρων. Συνεπεία αυτών παρουσιάζει συχνά πόνο και επίταση του οιδήματος στα κάτω άκρα που τον αναγκάζουν να απέχει από τις επαγγελματικές του δραστηριότητες. Η δυσμορφία των κάτω άκρων, ιδιαίτερα αριστερά, του προκαλεί πραγματικό λειτουργικό πρόβλημα με αδυναμία βάδισης επί μακρώ, τρέξιμο και βάδιση σε ανώμαλες επιφάνειες. Τα συχνά επεισόδια πόνου αναγκάζουν τον ενάγοντα να υπόκειται σε φαρμακευτική και/ή φυσιοθεραπευτική αγωγή. Στην πορεία του χρόνου αναμένεται η επιβάρυνση της μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας δηλ. της καταστροφής του χόνδρου των προσβεβλημένων αρθρώσεων. Λόγω της επιβάρυνσης τα συμπτώματα πόνου και οιδήματος θα χειροτερεύσουν και ο ενάγων θα αναγκαστεί να αλλάξει τον τρόπο ζωής του και τις εργασιακές του συνήθεις δηλ. θα πρέπει να αποφεύγει την ορθοστασία, τη βάδιση επί μακρόν ή σε ανώμαλες επιφάνειες, να αποφεύγει την αύξηση του σωματικού του βάρους και να φέρει πάντοτε υποδήματα με πέλματα υποστήριξης (orthotics). Στο απώτερο μέλλον αν και εφόσον η επιβάρυνση της οστεοαρθρίτιδας και τα εξ' αυτής συμπτώματα δεν μπορούν να ελεχθούν συντηρητικά θα είναι αναγκαία χειρουργική αγωγή. Αξιολόγηση μαρτυρίας ενάγοντα σχετικά με τις σωματικές του βλάβες Προχωρώ τώρα να αξιολογήσω τη μαρτυρία του ενάγοντα (Μ.Ε.2) σε σχέση με τις σωματικές του βλάβες και γενικά την κατάσταση της υγείας του ως αποτέλεσμα του τραυματισμού του. Ήδη αναφέραμε πιο πάνω και αποτελεί κοινό έδαφος τόσο το είδος του τραυματισμού που υπέστη ο ενάγων όσο και η θεραπεία που έτυχε ως και τα κατάλοιπα που έχει. Γι΄ αυτά τα ζητήματα η μαρτυρία του ενάγοντα ήταν ειλικρινής και αξιόπιστη και, επαναλαμβάνω, αναντίλεκτη. Ο ενάγων, στη μαρτυρία του, αναφέρθηκε σε κάποια περαιτέρω έκταση στις συνέπειες που προκλήθηκαν στον ίδιο ένεκα του τραυματισμού του και τις δυσκολίες και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει σε καθημερινή βάση στη ζωή του όπως πόνους και οιδήματα στα πόδια, ιδιαίτερα με την αλλαγή του καιρού, δυσκολία να σηκώσει βάρος, δυσκολία να ορθοστατεί επί μακρώ και γενικά ότι δεν μπορεί να κάμνει αυτά που προηγουμένως έκαμνε και τον ευχαριστούσαν όπως αθλητισμό, τρέξιμο, κολύμπι, πολεμικές τέχνες κ.λ.π. που τον αναγκάζουν να λαμβάνει φάρμακα αναλγητικά και παυσίπονα ή να κάμνει φυσιοθεραπεία. Δεν έχω διαπιστώσει να υπερβάλλει στις αναφορές του σε σχέση με τα προβλήματα και δυσκολίες που αντιμετωπίζει ως αποτέλεσμα του τραυματισμού του. Εν πάση δε περιπτώσει αυτά που ο ίδιος κατέθεσε συμβαδίζουν με τις ιατρικές διαπιστώσεις που προκύπτουν από τα ιατρικά πιστοποιητικά που κατατέθηκαν με παραδεκτό και από τις δύο πλευρές το περιεχόμενο τους και που έχουμε εκθέσει πιο πάνω. Ούτε και σε σχέση με την περιγραφή των διαφόρων σταδίων στη νοσηλεία του διαπίστωσα να είναι ο ενάγων υπερβολικός. Με απλό και φυσικό τρόπο προσπάθησε να μεταφέρει στο Δικαστήριο την εικόνα της κατάστασης της υγείας του από την αρχή όταν υπέστη τον επίδικο τραυματισμό μέχρι σήμερα. Σημειώνω περαιτέρω ότι ο ενάγων δεν έχει αμφισβητηθεί μέσω της αντεξέτασης για τα όσα κατάθεσε σχετικά με το θέμα αυτό. Υπό το φως της πιο πάνω αξιολόγησης προχωρώ να διατυπώσω κάποια περαιτέρω ευρήματα:- - Η αποθεραπεία του ενάγοντα προχώρησε καλά αλλά όταν για πρώτη φορά αφαίρεσε το γύψο είχε φοβερούς πόνους, προσπαθώντας να σταθεί και να περπατήσει. Μετά ακολούθησε φυσιοθεραπεία και στη συνέχεια χρησιμοποιούσε για να υποβαστάζεται μεταλλικό σίδερο σχήματος «Π» και συνέχιζε να παίρνει φάρμακα επειδή ένοιωθε αφόρητους πόνους. Ακολούθησε η χρήση βακτηριών και μετά μπαστούνι μέχρι τέλος 98 και αρχές 99. - Επέστρεψε στη δουλειά του στις 25.1.99 αλλά εξακολουθούσε να πονεί πολύ και δυσκολευόταν να κατεβαίνει από το λεωφορείο. Με την πάροδο του χρόνου η κατάσταση του βελτιώθηκε αλλά κατά περιόδους με την αλλαγή της εποχής αισθάνεται φοβερούς πόνους είτε λόγω ψηλής θερμοκρασίας είτε λόγω υγρασίας και αναγκάζεται τότε να παίρνει φάρμακα ή να κάμνει φυσιοθεραπεία. - Όσον αφορά την καθημερινή του ζωή από το 1998 μέχρι σήμερα δεν μπορεί να κάμνει αρκετά από αυτά τα πράγματα που έκαμνε προηγουμένως και που τον ευχαριστούσαν όπως χορό, αθλητισμό, τρέξιμο, κολύμπι, πολεμικές τέχνες κ.λ.π. Δεν μπορεί να στέκεται πολλή ώρα και όταν κάθεται έχει πρόβλημα στην προσπάθεια του να σηκωστεί και να μπορέσει στη συνέχεια να περπατήσει φυσιολογικά. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ ΓΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Το Δικαστήριο είναι επιφορτισμένο με το καθήκον υπολογισμού των γενικών αποζημιώσεων του φυσικού πόνου, της ταλαιπωρίας, της απώλειας των ανέσεων και απολαύσεων της ζωής που υπέστη ο Ενάγων σαν συνέπεια του τραυματισμού της. Οι αποζημιώσεις που επιδικάζονται από τα Δικαστήρια πρέπει να είναι δίκαιες και λογικές. Στόχος είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα. Όπως τονίζεται στην κλασσική πλέον πάνω στο ζήτημα απόφαση Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi

(1982)1 C.L.R. 789: ".To ποσό που επιδικάζεται πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτό. Συνεπώς, η κοινωνική δεοντολογία κατά τον ουσιώδη χρόνο είναι σε κάθε περίπτωση παράγοντας σχετικός προς το έργο μας, ειδικά σε σχέση με μη χρηματική απώλεια. Η χρηματική ζημιά, ως περισσότερο επιδεκτική μαθηματικού υπολογισμού εξαρτάται λιγότερο από κοινωνικά κριτήρια. Στόχος του εγχειρήματος είναι η κατάληξη, στο τέλος της πορείας σε αριθμό που είναι δίκαιος και εύλογος κάτω από τις περιστάσεις της υπόθεσης.» Είναι σταθερή η τάση για ελευθεροποίηση των ποσών που επιδικάζονται ως γενικές αποζημιώσεις η οποία καταλήγει σε αύξηση τους σε σύγκριση με εκείνο που θεωρείτο το μέτρο στο παρελθόν έτσι που να τοποθετείται μεγαλύτερη αξία στον ανθρώπινο πόνο και τις αγωνίες της ανικανότητας[1]. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικότητες, όπως μπορούν να εξακριβωθούν, με γνώμονα και την αγοραστική αξία του χρήματος κατά το χρόνο της επιδίκασης των αποζημιώσεων ως αυτοτελή παράγοντα αλλά και ως συγκριτικό όταν ανατρέχουμε σε υποθέσεις του παρελθόντος στο βαθμό που αυτές σε περιπτώσεις αυτής της φύσεως θα μπορούσε να είναι βοηθητικές[2]. Τελικά, σκοπός των αποζημιώσεων είναι η αποκατάσταση του θύματος του αστικού αδικήματος στη θέση στην οποία εύλογα θα μπορούσε να αναμένεται ότι θα βρισκόταν εάν δεν τραυματιζόταν. Αυτή είναι η βασική αρχή η οποία διέπει τον καθορισμό των αποζημιώσεων στο δίκαιο των αστικών αδικημάτων υπό τον όρο πάντα ότι η ζημιά η οποία αποδίδεται είναι εύλογη μεταξύ τους[3]. Προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια της αρχής του stare decisis αλλά παρέχουν καθοδήγηση. Πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος[4]. Στην υπόθεση Ερωτοκρίτου κ.α. ν. Καραολή, Π.Ε. 9342 και 9333/9.3.98 επισημαίνεται ότι προηγούμενες αποφάσεις αναφορικά με αποζημιώσεις μόνο ενδεικτική σημασία μπορούν να έχουν γιατί κάθε ειδική περίπτωση διαφέρει ανάλογα με το είδος και την έκταση του τραυματισμού καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε υπόθεσης. Στις αγορεύσεις τους οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων παρέπεμψαν και σε αποφάσεις που θα μπορούσαν να είναι βοηθητικές στην υπόθεση μας. Θεωρώ αρκετά χρήσιμη την υπόθεση Ειρήνη Ανδρέου ν. Αντώνη Θεμιστοκλέους Π.Ε. 11310 ημερ. 4.2.04 η οποία αφορούσε, μεταξύ άλλων, και «επιπεπλεγμένα κατάγματα εξαρθρήματα των μεταταρσίων και μεταταρσοφαλαγγικών αρθρώσεων του 2ου, 3ου, 4ου και 5ου δακτύλου αριστερού άκρου ποδός, τόσο στη ραχιαία όσο και στην πελματιαία επιφάνεια». Σ΄ εκείνη την υπόθεση ο εφεσίβλητος είχε, επίσης, υποστεί βαθύ ακανόνιστο θλαστικό τραύμα με ρακοποίηση των μαλακών μορίων, αποκόλληση δέρματος και αποκάλυψη του οστού της κνήμης στο άνω ήμισυ 12εκ περίπου και βαθύ ακανόνιστο θλαστικό τραύμα με αποκόλληση δέρματος στην πρόσθια επιφάνεια του γόνατος μήκους 10εκ περίπου. Σ΄ εκείνη την υπόθεση ο εφεσίβλητος είχε παραμείνει στο Γενικό Νοσοκομείο για δύο βδομάδες και απ΄ εκεί μεταφέρθηκε στο Μακάρειο όπου υποβλήθηκε σε δύο πλαστικές εγχειρήσεις. Τα τραύματα καλύφθηκαν με δέρμα για τη βελτίωση της κινητικότητας της άρθρωσης του γονάτου, την απελευθέρωση των μυών και βελτίωση της κινητικότητας του κάτω άκρου. Ο σκοπός επιτεύχθηκε σε μεγάλο βαθμό. Βελτιώθηκε δε σημαντικά η κινητικότητα της άρθρωσης του γονάτου και του κάτω άκρου. Σ΄ αυτό συνέτεινε η έντονη φυσιοθεραπεία που ακολούθησε ο εφεσίβλητος μετά τις επεμβάσεις. Ο τραυματισμός εκεί του εφεσίβλητου χαρακτηρίστηκε ως σοβαρός και επώδυνος. Εκτός από τις δύσμορφες ουλές στα διάφορα μέρη του αριστερού ποδιού παρέμειναν και κάποια άλλα κατάλοιπα. Τρία δάκτυλα παραμορφώθηκαν και έχασαν την κινητικότητα τους. Η παρατεταμένη ορθοστασία προκαλούσε οίδημα και η βάδιση πόνο και χωλότητα περιορισμένου βαθμού. Είχε επίσης παραμείνει, ως μόνιμη βλάβη, ο περιορισμός της κινητικότητας του αριστερού γόνατος, το δέρμα του οποίου ήταν ξηρό και εύθραστο και, τέλος, επηρεασμός της ψυχολογικής κατάστασης του εφεσίβλητου ο οποίος ανάπτυξε μελαγχολία, μείωση ενδιαφέροντος και αίσθημα απαισιοδοξίας για το μέλλον. Το Ανώτατο Δικαστήριο αύξησε το ποσό των Λ.Κ 30.000 που του είχε επιδικασθεί από το πρωτόδικο Δικαστήριο υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων για τον πόνο και ταλαιπωρία του σε Λ.Κ. 40.000. Θεωρώ ότι η πιο πάνω υπόθεση, αν και έχει ομοιότητες στο είδος του τραυματισμού σε σχέση με τα κατάγματα στις μετατάρσιες και μεταταρσοφαλαγγικές αρθρώσεις δακτύλων του αριστερού ποδιού, είναι πιο σοβαρή από την υπό εξέταση υπόθεση, τόσο γιατί αφορούσε και άλλα είδη τραυματισμών, όσο και γιατί είχε σοβαρότερα μόνιμα κατάλοιπα. Έλαβα, επίσης, υπόψη μου και την υπόθεση Χάρης Χαριλάου ν. Νίκος Νικολάου

(2003)1(Γ) Α.Α.Δ. 1460 η οποία, διευκρινίζω, δεν αφορούσε παρόμοιο τραυματισμό, αλλά τραυματισμό του κάτω δεξιού άκρου με κάταγμα του έξω κνημιαίου κονδύλου της δεξιάς κνήμης και ο εφεσείων θα είχε μόνιμα κατάλοιπα, όπως πόνους όταν γονατά και ανεβαίνει και κατεβαίνει σκάλες ως και μετατραυματική οστεοαρθρίτιδα με αποτελέσματα που θα επιδεινώνονταν με την πάροδο του χρόνου. Μελέτησα με προσοχή τα στοιχεία αριθμού υποθέσεων στις οποίες καθορίστηκαν ποσά γενικών αποζημιώσεων για παρόμοιους τραυματισμούς και τα σύγκρινα με αυτά της υπό κρίση περίπτωσης. Άντλησα καθοδήγηση από αριθμό αποφάσεων στις οποίες υπάρχει αναλογία με τη συγκεκριμένη υπόθεση, στην έκταση των κακώσεων και στα επακόλουθα τους, προβαίνοντας βέβαια στις αναγκαίες προσαρμογές και λαμβάνοντας υπόψη ότι κάθε υπόθεση έχει τις ιδιαιτερότητες της και ότι είναι σχεδόν αδύνατο να βρεθούν δύο υποθέσεις με τα ίδια ακριβώς στοιχεία[5]. Αφού έλαβα υπόψη μου το είδος και τη φύση των κακώσεων που ενάγων υπέστη, τη φύση και τη διάρκεια της θεραπείας που ακολούθησε, το γεγονός ότι θα έχει μόνιμα κατάλοιπα που θα τον ταλαιπωρούν ως και το ότι στην πορεία του χρόνου αναμένεται η επιβάρυνση της μετατραυματικής οστεοαρθρίτιδας, δηλ. της καταστροφής του χόνδρου των προσβεβλημένων αρθρώσεων, κάτι που θα οδηγήσει σε χειροτέρευση των συμπτωμάτων πόνου και οιδήματος και ίσως να οδηγήσει και στην διενέργεια χειρουργικής αγωγής όταν τέτοια συμπτώματα δεν θα μπορούν πλέον να αντιμετωπισθούν συντηρητικά, όπως επίσης γενικά τον πόνο και την ταλαιπωρία που ο ενάγων υπέστη συνεπεία του τραυματισμού του κρίνω ότι ένα ποσό της τάξης των Λ.Κ. 25.000 θα αποτελούσε για την περίπτωση του δίκαιη και λογική αποζημίωση. ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΔΑΠΑΝΕΣ-ΕΞΟΔΑ ΓΙΑ ΦΥΣΙΟΘΕΡΑΠΕΙΑ Ο ενάγοντας στην παρούσα αγωγή αξιώνει μελλοντικές απώλειες σε σχέση με δαπάνες που ισχυρίζεται ότι θα υποστεί στο μέλλον για φυσιοθεραπεία εκ ποσού Λ.Κ. 200 κάθε έτος. Να αναφέρουμε εδώ ότι για σκοπούς υπολογισμού του ύψους των εξόδων φυσιοθεραπείας, σε περίπτωση που το Δικαστήριο κρίνει ότι δικαιολογείται η επιδίκαση τους, έγινε παραδεκτό ότι το ποσό που απαιτείται ετησίως για τα έξοδα φυσιοθεραπείας είναι Λ.Κ.

1. Από τα γεγονότα που αποτέλεσαν κοινό έδαφος και αφορούσαν την ιατρική μαρτυρία, προέκυψε ότι, ένεκα του πόνου και οιδήματος που συχνά νοιώθει ο ενάγων στα κάτω άκρα, αναγκάζεται να υπόκειται σε φαρμακευτική και/ή φυσιοθεραπευτική αγωγή. Ακόμη από την αξιολόγηση της μαρτυρίας του ενάγοντα προέκυψε, περαιτέρω, ότι κατά περιόδους με την αλλαγή της εποχής αισθάνεται φοβερούς πόνους και αναγκάζεται τότε να παίρνει φάρμακα ή να κάνει φυσιοθεραπεία. Θεωρώ λοιπόν με βάση τα πιο πάνω ευρήματα ότι υπάρχει ικανοποιητική μαρτυρία που να δικαιολογεί το συμπέρασμα ότι ο ενάγων λόγω της κατάστασης της υγείας του θα συνεχίζει και στο μέλλον να χρειάζεται να κάνει φυσιοθεραπεία το ύψος της οποίας ετησίως δηλώθηκε στο ποσό των Λ.Κ.
2. Εκείνο που χρειάζεται στη συνέχεια να αποφασισθεί είναι ο κατάλληλος πολλαπλασιαστής/συντελεστής ο οποίος χρησιμοποιείται για σκοπούς υπολογισμού μιας τέτοιας μελλοντικής απώλειας και εξόδων. Αποτελεί ο συντελεστής/πολλαπλασιαστής ένα πρακτικό εργαλείο για τον καθορισμό των μελλοντικών απωλειών. Να επισημάνουμε εδώ ότι ο πολλαπλασιαστής για ιατρικές/νοσηλευτικές δαπάνες θα πρέπει να είναι ψηλότερος από τον πολλαπλασιαστή που υιοθετείται για απώλεια μελλοντικών εισοδημάτων για τον προφανή λόγο ότι υπολογίζεται σε σχέση με την αναμενόμενη διάρκεια της ζωής του ενάγοντα και όχι την αναμενόμενη διάρκεια της οικονομικά ενεργής ζωής του μόνο, που συνήθως είναι μικρότερη. Στην υπό εξέταση περίπτωση αφού έλαβα υπόψη μου όλους τους σχετικούς παράγοντες που αναφέρονται στη νομολογία μας, θεωρώ ότι ο συντελεστής της τάξεως του 15 που εισηγήθηκε ο συνήγορος του ενάγοντα είναι δικαιολογημένος και τον αποδέχομαι. Συνεπώς, εφόσον το κόστος των εξόδων φυσιοθεραπείας έχει συμφωνηθεί στο ποσό των Λ.Κ.200 ετησίως χρησιμοποιώντας το 15 ως πολλαπλασιαστή καταλήγουμε στο συνολικό ποσό των Λ.Κ. 3.000 ως το κόστος των μελλοντικών δαπανών για τα έξοδα φυσιοθεραπείας του ενάγοντα το οποίο θα πρέπει να τα επιδικασθεί προς όφελος του υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων. (Λ.Κ.200 Χ 15 = Λ.Κ.3.000) ΕΙΔΙΚΕΣ ΖΗΜΙΕΣ Στην παρούσα υπόθεση πλείστες από τις ειδικές ζημιές που ο ενάγων διεκδικεί έχουν συμφωνηθεί. Τις αναφέραμε πιο πάνω. Προχωρώ τώρα να εξετάσω τις ειδικές ζημιές που διεκδικεί ο ενάγων και για τις οποίες υπήρξε αμφισβήτηση από την άλλη πλευρά. Αυτές αφορούν την ισχυριζόμενη απώλεια εισοδήματος για την εργασία του ενάγοντα ως προσωπικός γυμναστής για την περίοδο από 13.7.98 - 24.5.
3. Προτού το κάνω θα αναφερθώ συνοπτικά στις αρχές που διέπουν το θέμα της απόδειξης των ειδικών ζημιών. Νομική πτυχή αναφορικά με τις ειδικές ζημιές Είναι γνωστή η νομολογία ότι η απόδειξη των ειδικών αποζημιώσεων κινείται μέσα σε αυστηρά πλαίσια. Εναπόκειται δε στον Ενάγοντα σε κάθε περίπτωση ν΄ αποδείξει με κατάλληλη μαρτυρία τα κονδύλια που συνιστούν ειδική ζημιά και τα οποία έχει προηγουμένως συμπεριλάβει στο δικόγραφό του. Οι ζημιές δεν είναι αρκετό να προβάλλονται στα δικόγραφα. Πρέπει να αποδεικνύονται και να αποδεικνύονται με σαφήνεια και με συγκεκριμένα στοιχεία[6]. Όπως αναφέρθηκε στην Αγγλική υπόθεση Bonham - Carter v. Hyde Park Hotel

(1948)64 T.L.R. 177 από το Λόρδο Goddard: «Plaintiffs must understand that if they bring actions for damages is for them to proof their damage; it is not enough to write down the particulars, and, so to speak, throw them at the head of the court, saying "This is what I have lost, I ask you to give me these damages" They have to prove it.» Αξιολόγηση μαρτυρίας σχετικά με την απαίτηση αυτή Ο ενάγοντας στη μαρτυρία του ανάφερε ότι από το 1990 άρχισε να «διδάσκει» δηλ. να δείχνει σε άτομα που ενδιαφέρονταν πώς να γυμνάζονται και επειδή είχε ανάγκη και από λεφτά αποφάσισε να ασχοληθεί με το body building χρεώνοντας αυτούς που αθλούσε. Ήταν δε ο ισχυρισμός του ότι απέκτησε αρκετούς πελάτες τους οποίους χρέωνε Λ.Κ.10 το μάθημα και ότι το εισόδημα του από αυτή την ενασχόληση κυμαινόταν από Λ.Κ.300-Λ.Κ.500 μηνιαίως. Να σημειωθεί, ωστόσο, ότι στην αντεξέταση όταν ρωτήθηκε σχετικά δήλωσε ότι δεν διατηρούσε κατάλογο με τα ονόματα των μαθητών του ούτε είχε οποιαδήποτε άλλα στοιχεία για τα ποσά που εισέπραξε από τους μαθητές του κατά τη διάρκεια των διαφόρων ετών. Δέχθηκε, επίσης, ότι τα ποσά που είχε αναφέρει στην κύρια εξέταση ότι εισέπραττε είναι απ΄ ότι θυμάται και κατά προσέγγιση. Πέραν του ότι η μαρτυρία του ενάγοντα δεν χαρακτηριζόταν από ακρίβεια και θετικότητα, ιδιαίτερα σ΄ ό,τι αφορά το ύψος του ποσού που υποτίθεται λάμβανε κάθε μήνα από την ενασχόληση του αυτή, εφόσον το καθόριζε μεταξύ Λ.Κ. 300 και Λ.Κ. 500 μηνιαίως και επιπλέον ανάφερε ότι το εισόδημα του ήταν ανάλογο με τον αριθμό των ατόμων που γύμναζε κάτι το οποίο εξαρτάτο από τις διάφορες εποχές του χρόνου και άλλους παράγοντες, ουδέν στοιχείο προσκόμισε προς απόδειξη και τεκμηρίωση του ισχυρισμού του αυτού. Κανένα συγκεκριμένο στοιχείο παρουσίασε που να αποδεικνύει τα όσα ισχυρίστηκε για το πιο πάνω θέμα κάτι που είχε υποχρέωση, με βάση τη νομολογία που παραθέσαμε, να πράξει εφόσον διεκδικούσε ένα συγκεκριμένο κονδύλι ειδικών αποζημιώσεων. Ακόμη, ο ενάγων στη μαρτυρία του παραδέχθηκε ότι δεν είχε δηλώσει τα χρήματα που έπαιρνε από την ενασχόληση του αυτή οπουδήποτε όπως π.χ. στο Φόρο Εισοδήματος ή στις Κοινωνικές Ασφαλίσεις. Εκείνο που προκύπτει εδώ είναι πέραν της παντελούς παράλειψης του ενάγοντα να τεκμηριώσει τον ισχυρισμό του σε σχέση με το εισόδημα που ανάφερε ότι λάμβανε προ του δυστυχήματος από την πιο πάνω ενασχόληση του με μαθήματα body building και το ότι αδυνατούσε να παρουσιάσει στοιχεία τα οποία όφειλε να διατηρεί δυνάμει των Νόμων του Κράτους π.χ. φορολογικές δηλώσεις. Όπως είναι πάγια νομολογημένο ένας ο οποίος επικαλείται τη βοήθεια του Νόμου για να διεκδικήσει μια αξίωση είναι απόλυτα εύλογο να του ζητείται να παρουσιάσει στοιχεία τα οποία διατηρεί δυνάμει των Νόμου του Κράτους.[7] Έτσι εδώ προκύπτει και ένα άλλο ζήτημα που αφορά την ίδια την παράλειψη του ενάγοντα να συμμορφώνεται με τις φορολογικές του υποχρεώσεις. Τέτοια παράλειψη, όπως είναι πάλι πάγια νομολογημένο, δεν μπορεί να αποτελέσει τη βάση για να επικαλείται τη βοήθεια του Νόμου στα πλαίσια διεκδίκησης μιας αξίωσης. Όπως έχει νομολογηθεί αποτελεί θέμα υψίστης δημόσιας πολιτικής όλοι οι πολίτες να συμμορφώνονται πλήρως με τις φορολογικές τους υποχρεώσεις και τα Δικαστήρια έχουν καθήκον να διασφαλίσουν τη δημόσια πολιτική. Οι πολίτες δεν μπορούν να επωφελούνται από την παρανομία τους.[8] Όσον αφορά τη μαρτυρία του Μ.Ε.1 και Μ.Ε. 3 οι οποίοι κατέθεσαν στο Δικαστήριο ότι ο μεν Μ.Ε.1 γυμναζόταν από τον ενάγοντα στο body building και του κατέβαλλε αρχικά Λ.Κ. 10 την ώρα και μεταγενέστερα Λ.Κ.5 ο δε Μ.Ε 3 για κάποιους μήνες εντός του 98 μέχρι που ο ενάγων τραυματίστηκε του έκαμνε προπόνηση για body building και τον πλήρωνε Λ.Κ.10 την ώρα δεν την θεωρώ αναξιόπιστη αλλά ειλικρινή και έτσι την αποδέχομαι. Θεωρώ όμως ότι από τις μαρτυρίες αυτές δεν προκύπτει εκείνη η στερεή βάση ή, με άλλα λόγια, εκείνο το αναγκαίο υπόστρωμα απτών και συμπληρωμένων στοιχείων που να αποδεικνύει ότι ο ενάγων σε συστηματική βάση εξασκούσε ως δεύτερη του ενασχόληση επί πληρωμή αυτή του προπονητή στη σωματική διάπλαση η οποία, μάλιστα, ενασχόληση τού απέδιδε μηνιαίως τα ποσά που ισχυρίστηκε ο ενάγων στη μαρτυρία του. Οι πιο πάνω μαρτυρίες το μέγιστο που αποδεικνύουν, κατά την κρίση μου, είναι μια περιστασιακή ενασχόληση του ενάγοντα από την οποία μπορούσε να αποκομίζει και ένα μικρό οικονομικό όφελος. Όπως επεσημάναμε προηγουμένως ο ενάγων ούτε κατάλογο με τους μαθητές που υποτίθεται είχε μπορούσε να παρουσιάσει, ούτε αριθμό μαθητών να καθορίσει και χρονικές διάρκειες που υποτίθεται προπονούσε τον καθένα, είτε άλλα στοιχεία που να δείχνουν ότι πραγματικά ασχολείτο ως προπονητής body building σε μια τακτική και συστηματική βάση και με μηνιαίο εισόδημα, όπως προσπάθησε ο ίδιος στην αρχή να παρουσιάσει. Δεν πρέπει να μας διαφεύγει της προσοχής ότι ο ενάγων είναι απόφοιτος Τεχνικής Σχολής στην ειδικότητα υδραυλικού/συγκολλητή ο οποίος δεν παρακολούθησε τριτοβάθμια εκπαίδευση ούτε οποιαδήποτε μαθήματα Γυμναστή ή Διατροφής και ούτε κατέχει οποιαδήποτε ακαδημαϊκά προσόντα σε σχέση με το άθλημα της σωματικής διάπλασης (body building) όπως εξάλλου και ο ίδιος το παραδέχθηκε. Κατ΄ ακολουθία όλων των πιο πάνω, εφόσον ο ενάγων απέτυχε να αποδείξει και να τεκμηριώσει τους ισχυρισμούς του ότι κέρδιζε ένα συγκεκριμένο εισόδημα το μήνα από την ενασχόληση του με μαθήματα body building που έκαμνε σε διάφορα άτομα, η απαίτηση του για ειδικές αποζημιώσεις για τη χρονική περίοδο που καθορίζει πρέπει να απορριφθεί. ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΕΣ ΑΠΩΛΕΙΕΣ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ ΑΠΟ ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΗ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΩΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΣ ΓΥΜΝΑΣΤΗΣ Περαιτέρω, με βάση όλα τα πιο πάνω είναι η άποψη μου ότι δεν έχει αποδειχθεί ότι ο ενάγων απώλεσε ένα τακτικό εισόδημα είτε της τάξης που ισχυρίστηκε ή οποιασδήποτε άλλης τάξης για να μπορούμε να μιλούμε, στην προκειμένη περίπτωση, για απώλεια μελλοντικών εισοδημάτων. Ως επακόλουθο τούτου, η απαίτηση του για γενικές αποζημιώσεις λόγω απώλειας εισοδήματος Λ.Κ.400 μηνιαίως ως προσωπικός γυμναστής θα πρέπει και αυτή να απορριφθεί γιατί απέτυχε να αποδείξει ότι κέρδιζε ένα καθορισμένο ή οποιοδήποτε εισόδημα το μήνα με τέτοια ενασχόληση. ΑΠΩΛΕΙΑ ΜΕΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΩΝ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥ ΩΣ ΟΔΗΓΟΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ ΣΥΝΕΠΕΙΑ ΑΠΟΥΣΙΩΝ ΛΟΓΩ ΑΔΕΙΑΣ ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ Ο ενάγων διεκδικεί επίσης υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων απώλεια μελλοντικών εισοδημάτων από την εργασία του στην Πολιτική Αεροπορία συνεπεία των απουσιών που πραγματοποιεί λόγω της κατάστασης της υγείας του. Αυτή δε την απώλεια την διεκδικεί με τη μέθοδο του πολλαπλασιαστή και πολλαπλασιαστέου. Προχωρώ να εξετάσω συνοπτικά τη νομική πτυχή που διέπει το θέμα. Μελλοντικές απώλειες απολαβών - Νομική πτυχή Σύμφωνα με τη νομολογία υπάρχουν δύο τρόποι αποκατάστασης της ζημιάς αυτής. Η πρώτη μέθοδος είναι αυτή του συντελεστή ή φόρμουλα πολλαπλασιαστή και πολλαπλασιαστέου. Ο συντελεστής ή πολλαπλασιαστής είναι ο αριθμός στον οποίο καταλήγει το Δικαστήριο για να καθορίσει την απώλεια μελλοντικών εισοδημάτων που μπορεί να υπολογιστεί κατά το χρόνο της ακρόασης[9]. Η άλλη μέθοδος είναι αυτή της επιδίκασης ενός κατ΄ αποκοπή σφαιρικού ποσού χωρίς τη χρήση της μεθόδου του συντελεστή.[10] Η δεύτερη μέθοδος συνίσταται στον υπολογισμό κατά προσέγγιση ενός συνολικού ποσού προσφέρεται όπου ο κίνδυνος για μελλοντική ζημιά κρίνεται ως ορατός και υπαρκτός αλλά ελλείπουν κάποια συγκεκριμένα αριθμητικά δεδομένα ή κριτήρια πάνω στα οποία το Δικαστήριο θα ενεργήσει. Έτσι, όπου ελλείπουν τα στοιχεία για αριθμητικό προσδιορισμό της μελλοντικής ζημιάς με τη μέθοδο του πολλαπλασιαστή και του πολλαπλασιαστέου, η διαφαινόμενη ζημιά συμπλέκεται με τις γενικές αποζημιώσεις και αποτιμάται κάτω από πλατιά σκοπιά υπό το φως του συνόλου των δεδομένων της υπόθεσης. Σε ορισμένες περιπτώσεις που η χρήση του συντελεστή είναι αδύνατη ή ουχί η ενδεδειγμένη, το Δικαστήριο προβαίνει σε ένα κατ' αποκοπή υπολογισμό της απώλειας μελλοντικών εισοδημάτων. Όμως η επιλογή που παρέχεται στα Δικαστήρια να υπολογίζουν χωρίς τη μέθοδο του συντελεστή την απώλεια μελλοντικών εισοδημάτων, στην κατάλληλη περίπτωση, δεν θα πρέπει να αποτρέπει τους ενάγοντες από του να παρουσιάζουν τη δέουσα μαρτυρία. Η δυνατότητα αυτή δεν του απαλλάσσει από την υποχρέωση τους να αποδείξουν την υπόθεση τους όσο καλύτερα μπορούν, ούτε και επιτρέπει στα Δικαστήρια τον εντελώς αυθαίρετο υπολογισμό γενικών αποζημιώσεων στις οποίες θα περιλαμβάνεται γενικά και χωρίς αιτιολόγηση κάποιο ποσό ως απώλεια μελλοντικών απολαβών.[11] Αν και η επιδίκαση γενικών αποζημιώσεων σε σχέση με απώλεια απολαβών είναι μέθοδος κατ΄ αρχήν επιτρεπτή χαρακτηρίζεται ως λύση ανάγκης και θα πρέπει να εφαρμόζεται σε περιπτώσεις όπου τα δεδομένα, ενώ αποκαλύπτουν απώλεια, ή όταν γίνεται αναφορά στο μέλλον, ουσιαστικό κίνδυνο απώλειας δεν αποκαλύπτουν άμεση επίδραση πάνω στα εισοδήματα του τραυματισθέντος και, επομένως, δεν επιτρέπουν αριθμητικό υπολογισμό. Σ΄ όλες τις άλλες περιπτώσεις θα πρέπει να χρησιμοποιείται η μέθοδος του συντελεστή/πολλαπλασιαστή και του πολλαπλασιαστέου. Παραδεκτά γεγονότα - Ευρήματα συναφή με το θέμα Από τα ιατρικά πιστοποιητικά που κατατέθηκαν μέσα στα πλαίσια των παραδεκτών γεγονότων και τα συνακόλουθα ευρήματα του Δικαστηρίου, προκύπτει ότι ένεκα του πόνου και της επίτασης του οιδήματος που συχνά ο ενάγων θα παρουσιάζει θα τον αναγκάζουν να απέχει από τις επαγγελματικές του δραστηριότητες. Να σημειώσω, περαιτέρω, ότι από τα ευρήματα προέκυψε, επίσης, ότι τα συχνά επεισόδια πόνου θα αναγκάζουν τον ενάγοντα να υπόκειται σε φαρμακευτική ή φυσιοθεραπευτική αγωγή. Θα συμφωνήσω εδώ με τη θέση του κ. Μαππουρίδη ότι η έκταση της αποχής από τις επαγγελματικές δραστηριότητες του ενάγοντα λόγω των πιο πάνω δε προσδιορίζεται στα ιατρικά πιστοποιητικά και ούτε μπορεί να προβλεφθεί από αυτά. Ήταν εισήγηση του κ. Ταμάσιου ότι τόσο από τη μαρτυρία του ενάγοντα όσο και από το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 5, που αποτελεί το μισθολόγιο ωρομίσθιου κυβερνητικού προσωπικού για τα έτη 2000 μέχρι 2004 όπου εμφαίνονται οι άδειες απουσίας του ενάγοντα, προκύπτει ως μέσος όρος απουσίας του ενάγοντα ανά έτος 80 μέρες. Στο σημείο εδώ προχωρώ να αξιολογήσω τη μαρτυρία του ενάγοντα σε σχέση με το υπό εξέταση θέμα. Ο ενάγων κατάθεσε ότι παίρνει 40 με 80 μέρες το χρόνο άδεια ασθενείας από την εργασία του. Σ΄ άλλο σημείο ανέφερε ότι παίρνει άδεια ασθενείας ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες εννοώντας, προφανώς, ανάλογα με τις επιπτώσεις που οι καιρικές συνθήκες έχουν στην υγεία του εφόσον είχε εξηγήσει σ΄ άλλο μέρος της μαρτυρίας του ότι κατά περιόδους λόγω αλλαγών του καιρού είχε πόνους που τον αναγκάζουν να παίρνει φάρμακα και κατά διαστήματα να απουσιάζει από την εργασία του για σκοπούς φυσιοθεραπείας ή ξεκούρασης στο σπίτι. Ήταν ξεκάθαρο ότι από τη μαρτυρία του ενάγοντα, η οποία κρίνεται ως ειλικρινής και αξιόπιστη, δεν ήταν δυνατό να προσδιοριστεί επακριβώς και ούτε ο ίδιος ο ενάγων προσδιόρισε τον αριθμό εργασίμων ημερών το χρόνο που αναγκάζεται να απουσιάσει από την εργασία του λόγω πόνου και οιδήματος στα πόδια. Αποτελεί, επομένως, εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο ενάγων ένεκα αυτών των προβλημάτων και ανάλογα με τις καιρικές συνθήκες μπορεί να χρειαστεί να απουσιάσει από την εργασία του με άδεια ασθενείας όταν ο πόνος δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο με φαρμακευτική αγωγή. Τούτου δοθέντος και λαμβάνοντας υπόψη όλα τα στοιχεία που έχουν τεθεί ενώπιον μου μέσα στα πλαίσια των παραδεκτών γεγονότων συμπεριλαμβανομένου του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 5 όπου εμφαίνονται οι άδειες απουσίας του ενάγοντα για τα έτη 2000 μέχρι 2004 και οι οποίες προέρχονται αποκλειστικά από τις σωματικές βλάβες που του προκάλεσε το επίδικο ατύχημα είναι η κρίση μου ότι, παρά το ότι διαπιστώνεται ουσιαστικός και ορατός κίνδυνος απώλειας εισοδήματος στον ενάγοντα ένεκα απουσιών που αναμένεται να έχει από την εργασία του λόγω των συνεπειών από τις σωματικές βλάβες που υπέστη στο επίδικο δυστύχημα, τα δεδομένα ενώπιον μου είναι τέτοια που δεν μου επιτρέπουν αριθμητικό υπολογισμό με τη φόρμουλα του πολλαπλασιαστή/συντελεστή και πολλαπλασιαστέου. Με άλλα λόγια τα στοιχεία που μου έχουν τεθεί δεν αποκαλύπτουν ούτε προσδιορίζουν με ακρίβεια την έκταση της αναμενόμενης κατά χρονικά διαστήματα αποχής του ενάγοντα από την εργασία του λόγω πόνου και επίτασης του οιδήματος στα πόδια ούτως ώστε να μπορεί να εξαχθεί με ασφάλεια ο κατάλληλος πολλαπλασιαστής ή συντελεστής. Συνεπώς εφόσον κατά τη γνώμη μου ελλείπουν τα ακριβή στοιχεία για αριθμητικό προσδιορισμό της μελλοντικής ζημιάς με τη μέθοδο του πολλαπλασιαστή και του πολλαπλασιαστέου η διαφαινόμενη ζημιά συμπλέκεται με τις γενικές αποζημιώσεις και θα αποτιμηθεί κάτω από πλατιά σκοπιά υπό το φως του συνόλου των δεδομένων της υπόθεσης. Ενεργώντας, λοιπόν, με αυτόν τον τρόπο και αφού έχω λάβει υπόψη μου όλα τα σχετικά στοιχεία και γεγονότα στην παρούσα υπόθεση, κρίνω ότι ένα ποσό της τάξης των Λ.Κ. 15.000 θα αποτελούσε για την περίπτωση του ενάγοντα δίκαιο και λογικό ποσό για αυτή την απώλεια στο μέλλον εισοδήματος από την εργασία του. ΤΟΚΟΣ:- Το Άρθρο 58Α του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148, όπως έχει τροποποιηθεί από το Νόμο 49(Ι) του 1997, προνοεί για την επιδίκαση τόκου προς 8% ετησίως εκτός αν συντρέχουν ικανοποιητικοί λόγοι περί του αντιθέτου, επί των αποζημιώσεων για σωματική βλάβη ή θάνατο συνεπεία αστικών αδικημάτων για ολόκληρη ή μέρος της περιόδου μεταξύ της ημερομηνίας κατά την οποία γεννήθηκε το αγώγιμο δικαίωμα και της ημερομηνίας καταχώρησης της αγωγής. Το θέμα του καθορισμού του τόκου εμπίπτει εντός των πλαισίων της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Εκτενής ανάλυση του θέματος με ειδική αναφορά στην αγγλική νομολογία έγινε στην υπόθεση Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου

(1991)1 Α.Α.Δ.

1. Στην πιο πάνω υπόθεση τονίσθηκε, μεταξύ άλλων, ότι ένας παράγοντας που δεν μπορεί να παραγνωριστεί είναι ο τρόπος με τον οποίο προωθείται η αγωγή προς εκδίκαση αφού μια αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην προώθηση της μπορεί να έχει ως επακόλουθο τον περιορισμό της χρονικής έκταση καθορισμού του τόκου[12]. Σε σχέση με τις ειδικές αποζημιώσεις το θέμα τέθηκε ως εξής από το Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Ι. Κωνσταντινίδη στη Φοινικαρίδης (πιο πάνω) στις σελίδες 494-495: «Το ύψος των ειδικών ζημιών είναι γνωστό κατά το χρόνο της δίκης και ως θέμα αρχής, το ορθό θα ήταν να επιδικάζεται τόκος από την ημερομηνία κατά την οποία ο Ενάγων είχε υποστεί την κάθε ζημιά. Όμως αυτό θα συνεπαγόταν πολυδιάσπαση των ποσών και ενασχόληση με πολλές αριθμητικές πράξεις συνήθως με αντικείμενο μικρά ποσά κάθε φορά. ............................... Έτσι ευνοήθηκε η προσέγγιση του θέματος πάνω σε γενικές γραμμές και προκρίθηκε ως δίκαιη η επιδίκαση τόκου πάνω στο συνολικό ποσό των ειδικών αποζημιώσεων που επιδικάζονται από την ημέρα της γέννησης του αγώγιμου δικαιώματος ως τη δίκη, μειωμένου όμως κατά το μισό ώστε να αντισταθμιστεί το γεγονός ότι δεν προκύπτει όλη η ζημιά από την αρχή. Τονίζεται πως αυτό μόνο σε συνηθισμένες περιπτώσεις. Δεν αποκλείεται διαφορετική προσέγγιση όταν τα ιδιαίτερα περιστατικά της κάθε υπόθεσης το δικαιολογούν.» Κ Α Τ Α Λ Η Ξ Η Κατ΄ ακολουθία όλων των πιο πάνω ο ενάγων δικαιούται το ποσό των Λ.Κ. 43.000 υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων στο οποίο ποσό συμπεριλαμβάνεται το ποσό των Λ.Κ. 15.000 που αποτελεί την απώλεια μελλοντικών εισοδημάτων συνεπεία απουσιών ασθενείας του ενάγοντα και ποσό Λ.Κ. 3.000 που αποτελεί το ποσό για τις μελλοντικές δαπάνες του ενάγοντα αναφορικά με φυσιοθεραπεία (Λ.Κ.25.000 πλέον Λ.Κ.15.0000 πλέον Λ.Κ.3.000). Επίσης δικαιούται ποσό Λ.Κ. 30.160 ως ειδικές αποζημιώσεις. Ως αποτέλεσμα των πιο πάνω εκδίδεται απόφαση υπέρ του ενάγοντα και εναντίον του εναγομένου για ποσό Λ.Κ. 73.160.- Από το πιο πάνω ποσό Λ.Κ. 25.000 θα φέρει τόκο προς 8% από την ημέρα καταχώρησης της παρούσας αγωγής, ήτοι 26.9.01 μέχρι τελικής αποπληρωμής. Στην παρούσα υπόθεση έχω λάβει υπόψη μου ότι ενώ το επίδικο ατύχημα έλαβε χώρα στις 13.7.98 η παρούσα αγωγή καταχωρήθηκε στις 26.9.01, δηλ. μετά πάροδο τριών και πλέον ετών. Σε σχέση με το υπόλοιπο ποσό, ήτοι το ποσό των Λ.Κ. 18.000 (που αφορά μελλοντική απώλεια), αυτό θα φέρει νόμιμο τόκο από την ημέρα έκδοσης της απόφασης μέχρι τελικής αποπληρωμής.[13] Σ΄ ό,τι αφορά το ποσό των ειδικών ζημιών, δηλ. Λ.Κ. 30.160, επιδικάζω τόκο 4% από την ημέρα καταχώρησης της παρούσας αγωγής, δηλ. 26.9.01, ως είναι νομολογημένο με βάση τα όσα προσπάθησα πιο πάνω να εξηγήσω. Μετά την εκφώνηση της απόφασης ερωτούνται οι συνήγοροι να καθορίσουν τη θέση τους αναφορικά με τα έξοδα όπως ήταν η επιθυμία τους. κ. Μαππουρίδης: Τα δικηγορικά έξοδα έχουν συμφωνηθεί στο ποσό των Λ.Κ.7.000 συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α, πλέον νόμιμο τόκο από σήμερα. κ. Ταμάσιος: Συμφωνώ. Δικαστήριο: Ως αποτέλεσμα των πιο πάνω επιδικάζονται προς όφελος του ενάγοντα και εναντίον του εναγόμενου ποσόν εξόδων Λ.Κ. 7.000 συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α. πλέον νόμιμο τόκο από σήμερα. (Υπ) Λ. Δημητριάδου-Ανδρέου Α.Ε.Δ ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ /γκ c:\my documents\Lena\apofasis ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Λ. Δημητριάδου-Ανδρέου, Α.Ε.Δ Αγ. Αρ. 9719/01 ΜΕΤΑΞΥ:- Ιωάννης Ιωάννου, εκ Λευκωσίας ΕΝΑΓΟΝΤΑ - και - Γενικού Εισαγγελέα της Δημοκρατίας, από τη Λευκωσία ΕΝΑΓΟΜΕΝΟΥ ---------------------------- Ημερομηνία: 16 Ιανουαρίου 2006 ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗ Σημειώστε παρακαλώ ότι στην πιο πάνω αγωγή/αίτηση:
2. Επιφυλάχθηκε ενδιάμεση/τελική απόφαση
3. Να επιστραφεί ο φάκελος για την ετοιμασία της απόφασης
4. Δόθηκε ενδιάμεση/τελική απόφαση την
5. Να διαγραφεί από τον κατάλογο των επιφυλαχθεισών αποφάσεων
6. Να κυκλοφορήσει η πιο πάνω απόφαση
7. Να περαστεί η υπόθεση για σκοπούς στατιστικών
8. Έχει διευθετηθεί μετά από μερική ακρόαση. (Υπ) Λ. Δημητριάδου Α.Ε.Δ [1] Δέστε Μαυροπετρή ν. Γεωργίου Λουκά

(1995)1 Α.Α.Δ. 66, 74-75 [2] Δέστε Fysko v. Γεωργίου

(1991)1 Α.Α.Δ. 1014, 1029. [3] Δέστε Βαρβάρα Χρίστου Μιχαήλ ν. Φίλιος Γ. Συκοπετρίτη Λτδ, Π.Ε. 10377/29.6.00, Κώστας Ιακώβου ν. Αλέξανδρου Παπαδάκη κ.α., Π.Ε. 10405/22.12.00 [4] Δέστε Polykarpou v. Adamou (πιο πάνω) όπου ο Δικαστής Πικής (όπως ήταν τότε) υποδεικνύει: "Previous awards do not give rise to binding precedent in the sense of stare decisis as pointed out in "Tziellas v. The Ship Natalena H"

(1982)1 C.L.R. 807, 820. They offer guidance, especially awards made by Courts of the Republic that reflect the realities of the country and the purchasing power of the Cyprus pound." [5] Δέστε Σπύρου ν. Χ"Χαραλάμπους

(1989)1(Ε) Α.Α.Δ. 298 και Νεοκλέους ν. Worley

(2001)1(A) Α.Α.Δ. 652 [6] Δέστε British Transport Commission v. Gourley

(1956)A.C. 185, Ηρακλέους ν. Πίτρου

(1994)1 Α.Α.Δ. 239, Ηρακλέους ν. Ταχύπλοου Σκάφους «Νίκη»

(1994)1 Α.Α.Δ. 510, 523, Αλεξάνδρου ν. Ιωάννου

(1996)1 Α.Α.Δ. 1157, Χριστοδούλου ν. Αγαθοκλέους

(1997)1 Α.Α.Δ. 396, Μαϊττά ν. Γεωργίου κ.α.

(1998)1(Α) Α.Α.Δ. 9, Παναγιώτου ν. Φραγκίσκου κ.α.

(1999)1(Α) Α.Α.Δ. 687, Λοϊζου ν. Μουρτζή

(1999)1(Α) Α.Α.Δ. 883 και Παναγή κ.α. ν. Κακόψιτου κ.α.

(2001)1(Β) Α.Α.Δ. 839, 873-874. Δέστε επίσης Ζήνων Μερκής Λτδ ν. Ελληνικής Τράπεζας Λτδ

(1999)1(Γ) Α.Α.Δ. 1923 στη σελίδα 1937: «.. Έχει νομολογηθεί ότι οι ειδικές αποζημιώσεις πρέπει να εξειδικεύονται στην απαίτηση, να καταγράφονται στις έγγραφες προτάσεις με λεπτομέρεια και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα, με σαφήνεια και με συγκεκριμένα στοιχεία. Ο Ενάγων βαρύνεται με την υποχρέωση να αποδείξει με καθαρή μαρτυρία τα κονδύλια που διεκδικεί ως ειδικές ζημιές. ..» [7] Δέστε Παναγή κ.α. ν. Κακόψιτου κ.α.

(2001)1(Β) Α.Α.Δ 839, 874 [8] Δέστε Ορφανίδου ν. Ορφανίδη

(2001)1(Γ) 1889, 1906-1907 [9] Δέστε Ηρακλέους ν. Πίτρου

(1994)1 Α.Α.Δ. 239, 247 και Μαυροπετρή ν. Λουκά

(1995)1 Α.Α.Δ. 66 [10] Δέστε Ηρακλέους (ανωτέρω), Μαυροπετρή (ανωτέρω), Kouris Dam Joint Venture v. Λουρουτζιάτης

(1998)1(Β) Α.Α.Δ. 716 και Χαραλάμπους ν. Πογιατζής

(1998)1(Β) Α.Α.Δ. 726 [11] Δέστε Βάσω Μιχαήλ ν. Ανδρέα Ονουφρίου Π.Ε. 10972 ημερ. 13.9.02 [12] Δέστε επίσης MILLER ROSA MARIA κ.α. ν. UTE PETEK

(1999)1(Γ) Α.Α.Δ. 2091. [13] Επί του ποσού των αποζημιώσεων για απώλεια εισοδήματος δεν επιδικάζονται τόκοι πλην του νόμιμου τόκου από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης. Δέστε Χριστοδούλου ν. Αγαθοκλέους

(1997)1 Α.Α.Δ 396 και Θεοδούλου ω. A. Panagides Contracting Ltd

(1999)1(Γ) Α.Α.Δ. 2134. Όπως λέχθηκε στη Φοινικαρίδης (πιο πάνω): «Η απώλεια μελλοντικών απολαβών εξορισμού ανάγεται στο μέλλον. Η αποζημίωση γι΄ αυτό στοχεύει στην κάλυψη ζημιάς που δεν έχει προκύψει ακόμα. Επομένως, κρίθηκε πως δεν δικαιολογείται η επιδίκαση τόκου γι΄ αυτή. Παρεμβάλλουμε πως είναι γι΄ αυτό το λόγο που θεωρήθηκε ενδεδειγμένονα διαχωρίζεται ή εξειδικεύεται η αποζημίωση για απώλεια μελλοντικών απολαβών.» Δέστε Ειρήνη Ανδρέου ν. Αντώνη Θεμιστοκλέους Π.Ε. 11310 ημερ. 4.2.04 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο