Hector Finance Investments Ltd ν. Νίκος Δ. Χριστοδουλίδης κ.α. κ.α., Αρ. Αγ. 1678/02, 31.7.2006 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2006:A24 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Λ. Δημητριάδου-Ανδρέου, Α.Ε.Δ Αρ. Αγ. 1678/02 ΜΕΤΑΞΥ:- Hector Finance & Investments Ltd ΕΝΑΓΟΝΤΩΝ - και -
- Νίκος Δ. Χριστοδουλίδης κ.α. ΕΝΑΓΟΜΕΝΩΝ ---------------------------- Ημερομηνία: 31.7.2006 Για τον Ενάγοντα: κ. Μ. Φλωρίδης, κα Ε. Θωμά για να ακούσει απόφαση Για τους Εναγόμενους: κ. Στ. Χαραλάμπους Εναγόμενος 1 παρών. ------------------- Α Π Ο Φ Α Σ Η ΕΓΓΡΑΦΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ Με την παρούσα αγωγή οι ενάγοντες αξιώνουν παρά των εναγομένων αλληλέγγυα και κεχωρισμένα το ποσό των Λ.Κ. 6.555 πλέον τόκο 9% από 31.3.97 επί του ιδίου ποσού δυνάμει γραμματίου συνήθους τύπου και/ή γραμματίου εις διαταγή και/ή χρεωστικού ομολόγου εκδοθέντος και υπογραφέντος υπό των εναγομένων δι΄ αξίαν ληφθείσαν εις μετρητά, κατά ή περί τον Απρίλιο του 1996, πληρωτέου εις διαταγήν των Εναγόντων, μετά τόκου 9%. Οι εναγόμενοι με την Υπεράσπιση τους ισχυρίζονται, μεταξύ άλλων, ότι:- - Το επίδικο γραμμάτιο δεν είναι γραμμάτιο συνήθους τύπου με βάση το Άρθρο 78 του ΚΕΦ. 149 - Το επίδικο γραμμάτιο δεν υπογράφτηκε από τον εναγόμενο 1 στην ταυτόχρονη παρουσία δύο μαρτύρων όπως απαιτεί ρητά το Άρθρο 78 του ΚΕΦ.
- - Το επίδικο γραμμάτιο είναι προϊόν δόλου και/ή απάτης. - Το επίδικο γραμμάτιο δεν ήταν γραμμάτιο για νέο δάνειο αλλά αποτελούσε ανανέωση του εναπομείναντος υπολοίπου ποσού του αρχικού γραμματίου και οι ενάγοντες παράνομα ενσωμάτωσαν σ΄ αυτό τόκους και ποσά ύψους Λ.Κ.4.
- - Το επίδικο γραμμάτιο έχει ξοφληθεί στις 14.12.01 με την καταβολή του ποσού των Λ,Κ.6.041 από τους εναγόμενους προς τους ενάγοντες. Οι εναγόμενοι ισχυρίζονται, περαιτέρω, ότι κατέβαλαν ποσό πέραν του οφειλόμενου και διεκδικούν την επιστροφή του με Ανταπαίτηση. Μ Α Ρ Τ Υ Ρ Ι Α Η πλευρά των εναγόντων για να αποδείξει την υπόθεση της κάλεσε ένα μόνο μάρτυρα, το Χρίστο Εκτορίδη (Μ.Ε.1). Από πλευράς Υπεράσπισης κατάθεσαν δύο μάρτυρες, ως εξής:- - Εναγόμενη 3 (Μ.Υ.1) - Εναγόμενος 1 (Μ.Υ.2) Μαρτυρία από πλευράς εναγόντων Ο Μ.Ε.1 είναι Διευθυντής της ενάγουσας εταιρείας από το 1992 που αυτή ιδρύθηκε. Η εταιρεία ασχολείται με χρηματοδοτήσεις. Η διαδικασία που ακολουθείται είναι ως εξής. Έρχονται οι ενδιαφερόμενοι πελάτες, συζητείται το ποσό του δανείου, τους φέρνουν διάφορα έγγραφα, τα μελετούν και, μετά από λίγες μέρες, η εταιρεία τους απαντά αν θα προχωρήσει στη χρηματοδότηση. Αν εγκριθεί το δάνειο θα χρειαστούν εγγυητές οι οποίοι θα υπογράψουν μαζί με τον οφειλέτη. Εν συνεχεία παραχωρείται το ποσό στον πελάτη και υπογράφεται απόδειξη είσπραξης του ποσού. Ο εναγόμενος 1 έχει κατά καιρούς δανειστεί κάποια ποσά από την ενάγουσα εταιρεία. Το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 αποτελεί γραμμάτιο που υπεγράφη τον Απρίλη του 1996 από τον εναγόμενο 1 με εγγυητές τις εναγόμενες 2 και 3 για ποσό Λ.Κ.6.555 πληρωτέο στις 31.1.
- Για την υπογραφή του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 2 προηγήθηκε επαφή με τον εναγόμενο 1, ο οποίος είχε ζητήσει το ποσό των Λ.Κ.6.
- Στην προκειμένη περίπτωση, όταν λήφθηκαν οι υπογραφές των εναγομένων, παρών ήταν και ο πατέρας του Μ.Ε.1, ο οποίος υπέγραψε ως μάρτυρας. Στον εναγόμενο 1 δόθηκε απόδειξη είσπραξης για το ποσό των Λ.Κ.6.000 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2). Οι Λ.Κ.555 περιλαμβάνουν Λ.Κ.540 τόκους, που είναι το 9% στο ποσό των Λ.Κ.6.000, και επιπλέον Λ.Κ.15 χαρτόσημα. Τον τόκο του 9% τον προϋπολόγισε ο Μ.Ε.
- Μέχρι σήμερα το ποσό αυτού του δανείου εξακολουθεί να οφείλεται. Το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 αποτελεί άλλο γραμμάτιο που έκανε ο εναγόμενος 1 με την ενάγουσα για ποσό Λ.Κ.4.720 στις 28.11.94 με εγγυητές τις εναγόμενες 2 και 3 και το Φοίβο Χριστοδουλίδη. Το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 5 αποτελεί απόδειξη είσπραξης που υπέγραψε ο εναγόμενος 1 όταν του δόθηκαν τα λεφτά του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ
- Όσον αφορά το θέμα της εξόφλησης του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 4, αφού πέρασε η ημερομηνία εξόφλησης του γραμματίου, έγινε συνάντηση με τον εναγόμενο
- Ο Μ.Ε.1 γνώριζε ότι ο εναγόμενος 1 είχε οικονομικές δυσκολίες. Επήλθε διαφωνία μεταξύ τους. Ο εναγόμενος 1 ήθελε να του χαριστούν τόκοι από το γραμμάτιο αυτό. Στη συνέχεια ακολούθησε αλληλογραφία μεταξύ του δικηγόρου του εναγομένου Στ. Χαραλάμπους, και του δικηγόρου της ενάγουσας εταιρείας, Μ.Φλωρίδη. Συγκεκριμένα ο δικηγόρος Στ. Χαραλάμπους απέστειλε δύο επιστολές, η μία ημερ. 5.10.01 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 6) και η άλλη ημερ. 22.10.01 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 7). Με τις επιστολές αυτές εκλήφθη ότι αναφερόταν στο γραμμάτιο για το ποσό των Λ.Κ.4.720 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4). Οι επιστολές αυτές απαντήθηκαν με επιστολή του δικηγόρου της ενάγουσας εταιρείας προς τον εναγόμενο 1 ημερ. 4.12.01 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 8). Μετά από αυτό έγινε τηλεφωνική επικοινωνία μεταξύ του κ. Φλωρίδη και του κ. Χαραλάμπους και στάληκε και δεύτερη επιστολή από τον κ. Φλωρίδη για την ανάλυση του ποσού. Υπήρξε απαντητική επιστολή από τον κ. Χαραλάμπους προς τον κ. Φλωρίδη (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 9) και στην επιστολή αυτή κάτω αριστερά υπάρχουν χειρόγραφες αναφορές για το τελικό ποσό. Το δάνειο αυτό πληρώθηκε μέσω των δικηγόρων και ζητήθηκε η επιστροφή του γραμματίου. Ο κ. Φλωρίδης απέστειλε απόδειξη εξόφλησης του ημερ. 14.12.01 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 10) για το γραμμάτιο ημερ. 28.11.94 για το ποσό των Λ.Κ.4.720 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4). Το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 δόθηκε στον κ. Φλωρίδη και επεστράφη στον κ. Χαραλάμπους. Εκτός από αυτά τα δάνεια η ενάγουσα εταιρεία δανειοδότησε με τον ίδιο τρόπο, δηλ. με γραμμάτιο, τον εναγόμενο 1 στις 26.4.94 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 12) και για το γραμμάτιο αυτό δόθηκε απόδειξη είσπραξης ημερ. 26.4.94 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 13). Το δάνειο που αφορούσε το γραμμάτιο αυτό εξοφλήθηκε στις 12.10.
- Δεν υπάρχει άλλη δανειοδότηση εκτός από αυτή. Η εκκρεμότητα δε που οι εναγόμενοι έχουν με την ενάγουσα εταιρεία είναι το ποσό του γραμματίου ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 για το ποσό των Λ.Κ.6.
- Αντεξεταζόμενος ο Μ.Ε.1 διευκρίνισε ότι, εκ παραδρομής, το επίδικο γραμμάτιο (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2) δεν έχει συγκεκριμένη ημερομηνια εντός του Απριλίου
- Αρνήθηκε ότι η υπογραφή του πατέρα του τέθηκε εκ των υστέρων. Αρνήθηκε ότι το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 αποτελούσε εξόφληση του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 4 και ότι κανένα ποσο δεν δόθηκε ως αντάλλαγμα για το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 . Πρόσθεσε ότι το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 και το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 συνιστούν δύο διαφορετικά γραμμάτια με διαφορετικές ημερομηνίες. Δεν δέχθηκε ότι όταν ο εναγόμενος 1 υπέγραψε το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 του ζήτησε να του επιστρέψει το ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Αρνήθηκε ότι στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 έχει συμπεριληφθεί παράνομα ποσό Λ.Κ.1.720 ενώ το πραγματικό ποσό ήταν Λ.Κ.3.000 και πρόσθεσε ότι το ποσό που ο εναγόμενος δανείστηκε ήταν Λ.Κ.4.
- Η συνάντηση που έγινε με τον εναγόμενο 1 το 2001 για εξόφληση των οφειλομένων ποσών αφορούσε τα γραμμάτια ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 και ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 και επικεντρώθηκαν στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 για το οποίο προέκυψε διαφωνία για τους πληρωτέους τόκους στο γραμμάτιο αυτό. Δεν ζήτησαν ποτέ γραπτώς την πληρωμή του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ
- Όμως σε επικοινωνίες τους με τον εναγόμενο 1 αναφέρονταν στο γραμμάτιο αυτό. Αρνήθηκε ότι στις 14.12.01 μιλούσαν για πλήρη εξόφληση των ποσών που όφειλε ο εναγόμενος 1 και πρόσθεσε ότι η απόδειξη ημερ. 14.12.01 αφορούσε μόνο το γραμμάτιο ημερ. 28.11.94 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4). Διαφώνησε ότι με τη λήψη της παρούσας αγωγής για πρώτη φορά ο εναγόμενος 1 λάμβανε γνώση ότι εκκρεμούσε στα χέρια της ενάγουσας το ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Αρνήθηκε ότι με το ποσό των Λ.Κ.6.041 εξοφλήθηκε το ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Αρνήθηκε ότι η ενάγουσα παράνομα είσπραξε ποσό Λ.Κ.996 το οποίο ανταπαιτούν οι εναγόμενοι. Δέχθηκε ότι για το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 πληρώθηκε ποσό Λ.Κ.1.000 στις 10.5.
- Στην επανεξέταση είπε ότι στις 31.3.97 ήταν πληρωτέο το ποσό των Λ.Κ.6.
- Όταν δόθηκαν οι Λ.Κ.6.000 επρόκειτο για νέο δάνειο του εναγόμενου
- Μαρτυρία από πλευράς Υπεράσπισης Η Μ.Υ.1 είναι κόρη του Μ.Υ.2 και εγγυήτρια του. Υιοθέτησε ενώπιον του Δικαστηρίου γραπτή κατάθεση ως μέρος της κύριας εξέτασης (ΕΓΓΡΑΦΟ 1). Τη συνοψίζω. Περί τα τέλη Μαίου του 1996 ο εναγόμενος 1 είχε ζητήσει από τη Μ.Υ.1 και τη μητέρα της (εναγομένη 2) να μεταβούν στα γραφεία της ενάγουσας εταιρείας για να υπογράψουν ως εγγυητές στο επίδικο γραμμάτιο, ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Αυτό το γραμμάτιο δεν αποτελούσε σύναψη νέου δανείου αλλά ανανέωση προηγούμενου γραμματίου, του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 4, το οποίο ο εναγόμενος 1 δεν μπορούσε να το ξοφλήσει αμέσως. Έναντι του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 4 ο εναγόμενος είχε καταβάλει στην ενάγουσα στις 10.5.96 ποσό Λ.Κ.1.000 και το υπόλοιπο ποσό του γραμματίου αυτού (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4) με κάποιους τόκους θα γινόταν νέο γραμμάτιο. Όταν υπεγράφη το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 το μοναδικό πρόσωπο που ήταν παρών και υπέγραψε στην παρουσία τους ως μάρτυρας ήταν ο Μ.Ε.
- Η ενάγουσα δεν κατέβαλε στον εναγόμενο 1 ούτε το ποσό που αναφέρεται στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2, ούτε κανένα άλλο ποσό σε μετρητά, ούτε σε επιταγή. Όταν υπέγραψαν όλοι το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 ο Εναγόμενος 1 ζήτησε από τον Μ.Ε.1 να του παραδώσει το προηγούμενο αρχικό γραμμάτιο - ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 - αφού είχε εξοφληθεί με το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 αλλά ο Μ.Ε.1 του είπε ότι το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 το είχε σε τραπεζική θυρίδα για σκοπούς ασφάλειας και υποσχέθηκε στον εναγόμενο 1 ότι θα του το παρέδιδε σύντομα, σε μερικές μέρες, και να μην ανησυχεί. Ο εναγόμενος 1 εξόφλησε όλο το χρέος προς την ενάγουσα το Δεκέμβριο του 2001 και δεν χρωστούν οποιοδήποτε ποσό πλέον στην ενάγουσα. Αντεξεταζόμενη είπε ότι είναι ο πατέρας της που της είχε πει ότι το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 ήταν ανανέωση άλλου γραμματίου. Για το ότι ο Μ.Ε.1 υποσχόταν στον πατέρα της να του παραδώσει το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 το άκουσε όταν ο πατέρας της επικοινωνούσε με το Μ.Ε.1 σε ανοικτή ακρόαση. Είναι ο πατέρας της που της είπε ότι το γραμμάτιο εξοφλήθη το Δεκέμβρη του
- Εκτός από το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 δεν υπεγράφη την ημέρα που ανέφερε οποιοδήποτε άλλο έγγραφο. Δεν ήταν σίγουρη αν στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 3 βρίσκεται η υπογραφή του πατέρα της. Ο Μ.Υ.2 είναι ο εναγόμενος
- Υιοθέτησε και αυτός ενώπιον του Δικαστηρίου γραπτή του κατάθεση (ΕΓΓΡΑΦΟ 2) ως μέρος της κύριας εξέτασης του. Θα τη συνοψίσω. Το Νοέμβριο του 1994 αντιμετώπιζε σοβαρό και επείγον οικονομικό πρόβλημα, γι΄ αυτό αναγκάστηκε να συνάψει δάνειο από τους ενάγοντες για ποσό Λ.Κ.3.000 και υπέγραψε σχετικό γραμμάτιο ημερ. 28.11.94 με την εγγύηση της συζύγου του και των παιδιών του. Στο γραμμάτιο αυτό συμπεριελήφθησαν παράνομα τόκοι ύψους Λ.Κ.1.585 καθώς, επίσης, και ποσό Λ.Κ.135.- για διάφορα άλλα έξοδα και έτσι στο εν λόγω γραμμάτιο αναφέρεται ότι δανείστηκε Λ.Κ.4.720 αντί το πραγματικό ποσό των Λ.Κ.3.
- Επειδή δεν μπορούσε να εξοφλήσει το ποσό του πιο πάνω δανείου και επειδή οι ενάγοντες τον πίεζαν, τελικά συμφώνησαν και κατέβαλε σ' αυτούς στις 10.5.96 ποσό Λ.Κ.1.000 έναντι του γραμματίου αυτού και για το υπόλοιπο, ποσό των Λ.Κ.2.000, μαζί με τόκους Λ.Κ.390, ως επίσης, και παράνομους τόκους ύψους Λ.Κ.4.165 που προστέθηκαν στα πιο πάνω ποσά του αρχικού γραμματίου υπέγραψε το νέο γραμμάτιο - το επίδικο - (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2) ύψους Λ.Κ.6.555 χωρίς οι ενάγοντες να του καταβάλουν αυτό το ποσό αφού το επίδικο γραμμάτιο αποτελούσε, στην ουσία, ανανέωση του αρχικού. Το μοναδικό πρόσωπο που ήταν παρών και υπέγραψε στην παρουσία τους το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 ήταν ο Μ.Ε.
- Όταν υπέγραψαν, ο εναγόμενος 1 ζήτησε από το Μ.Ε.1 να του παραδώσει το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 (αρχικό γραμμάτιο) αφού είχε εξοφληθεί με το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2, αλλά ο Μ.Ε.1 του είπε ότι το είχε σε τραπεζική θυρίδα για λόγους ασφαλείας και του υποσχέθηκε ότι θα του το παρέδιδε σύντομα και να μην ανησυχεί. Στο ποσό των Λ.Κ.6.555 του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 2 περιλαμβάνονταν παράνομοι τόκοι ύψους Λ.Κ.4.165 τους οποίους αναγκάστηκε να αποδεκτεί λόγω των τεράστιων οικονομικών προβλημάτων που αντιμετώπιζε τότε, γεγονός που οι ενάγοντες γνώριζαν και το εκμεταλλεύτηκαν, πιέζοντας τον ότι δεν θα προχωρούσαν στην ανανέωση του γραμματίου και ότι θα απαιτούσαν δικαστικώς την άμεση εξόφληση ολόκληρου του ποσού. Το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 εκδόθηκε περί το τέλος Μαίου 1996 μετά που ο εναγόμενος 1 κατέβαλε στους ενάγοντες Λ.Κ.1.000 έναντι του αρχικού γραμματίου, ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Προέβη στις 14.12.01 στην καταβολή του ποσού των Λ.Κ.6.041 στους ενάγοντες με την εντύπωση ότι ξοφλούσε το ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Με το επίδικο γραμμάτιο οι ενάγοντες επιχειρούν να εισπράξουν, για δεύτερη φορά, το ίδιο ποσό που είχαν δανείσει στον εναγόμενο 1 με το αρχικό γραμμάτιο (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4) ημερ. 28.11.
- Επίσης, απαιτούν να εισπράξουν και τους παράνομους τόκους ύψους Λ.Κ.4.
- Σχετικά με τα δύο γραμμάτια, ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 και ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4, το μοναδικό πραγματικό ποσό που οι ενάγοντες του δάνεισαν είναι το ποσό των Λ.Κ.3.000 με το γραμμάτιο ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Στις 13.9.01 ο εναγόμενος 1 πήγε στα γραφεία των εναγόντων για να εξοφλήσει το επίδικο γραμμάτιο (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2). Δεν κατέληξε σε συμφωνία με τον Μ.Ε.1 ο οποίος του απαιτούσε το εξωφρενικό ποσό των Λ.Κ.19.
- Κατόπιν τούτου ο εναγόμενος 1 ανέθεσε στο δικηγόρο του να προβεί στη διευθέτηση με τους ενάγοντες της εξόφλησης του επίδικου γραμματίου για το νόμιμο κεφάλαιο και με τους νόμιμους τόκους. Απεστάλησαν στους ενάγοντες σχετικές επιστολές από το δικηγόρο του (ΤΕΚΜΗΡΙΑ 6+7). Οι ενάγοντες ενεργώντας δόλια έστειλαν επιστολή προς τον εναγόμενο 1 με το δικηγόρο τους ημερ. 4.12.01 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 8) με την οποία τον καλούσαν να τους καταβάλει το ποσό των Λ.Κ.5.801 πλέον τόκους 9% από 10.5.01 δυνάμει γραμματίου ημερ. 28.11.94 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4) την οποία ημερομηνία ο εναγόμενος 1 δεν είχε προσέξει και έτσι, με την εντύπωση ότι επρόκειτο για το επίδικο γραμμάτιο (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2), ο δικηγόρος του έστειλε στο δικηγόρο των εναγόντων φαξ ημερ. 13.12.01 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 9) με την οποία του ζητούσε να του στείλει το τελικό ποσό που οφείλετο για να ελεγχθεί η ορθότητα του και να προβεί ο εναγόμενος 1 στην εξόφληση του. Ο δικηγόρος των εναγόντων έγραψε χειρόγραφη σημείωση στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 9 και την έστειλε με φαξ στις 14.12.01 στο δικηγόρο του εναγόμενου 1 και του ανέφερε ότι το συνολικό ποσό που ο εναγόμενος 1 χρωστούσε ανήρχετο, μαζί με τους τόκους μέχρι 10.12.01, στο ποσό των Λ.Κ.6.041,
- Κατόπιν τούτου, ο εναγόμενος 1 παρέδωσε στο δικηγόρο του το ποσό των Λ.Κ.6.041, ο οποίος στη συνέχεια το κατέβαλε στο δικηγόρο των εναγόντων για πλήρη εξόφληση και ελήφθη σχετική εξοφλητική απόδειξη (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 10) ως και το αρχικό γραμμάτιο (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4) αντί το ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Ανταπαιτεί δε ποσό Λ.Κ.996 από τους ενάγοντες γιατί εδικαιούντο να εισπράξουν τόκους ίσους με το κεφάλαιο του δανείου ύψους Λ.Κ.3.000, δηλ. συνολικά Λ.Κ.6.000, ενώ ο εναγόμενος 1 τους έδωσε στις 14.12.01 Λ.Κ.5.996 πλέον Λ.Κ.1.000 στις 10.5.
- Δεν θυμάται να έχει υπογράψει το ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Αμφιβάλλει δε αν σ΄ αυτό είναι η γνήσια υπογραφή του. Αν υπογράφτηκε από τον ίδιο τότε αυτό έγινε κάτω από τις συνθήκες και για τους ίδιους λόγους που υπογράφτηκε το ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Σε σχέση με το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 5, που είναι απόδειξη είσπραξης για ποσό Λ.Κ.4.500, δεν θυμάται να το έχει υπογράψει. Αμφιβάλλει δε αν έχει τη γνήσια υπογραφή του. Αν αποδειχθεί δε ότι είναι ο ίδιος που το υπέγραψε τότε υπεγράφη κάτω από τις ίδιες συνθήκες και για τους ίδιους λόγους που υπεγράφη το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 χωρίς να έχει λάβει το ποσό των Λ.Κ.4.
- Το μόνο δε ποσό που πραγματικά έλαβε με το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 είναι Λ.Κ.3.
- Αρνείται ότι στις 13.9.01, που ο εναγόμενος 1 επισκέφτηκε τα γραφεία των εναγόντων για να εξοφλήσει το χρέος του, η όλη συζήτηση μεταξύ τους επικεντρώθηκε στην εξόφληση του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ
- Καμία απολύτως αναφορά δεν του έχει κάνει ο Μ.Ε.1 για το ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Μέσα στα πλαίσια της ζωντανής ατμόσφαιρας της δίκης είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω με προσοχή όλους τους μάρτυρες ενώ κατέθεταν ενόρκως ενώπιον μου. Αξιολόγησα τη μαρτυρία τους με βάση το περιεχόμενο, ποιότητα και σύγκριση της με την υπόλοιπη μαρτυρία και καθοδηγούμενη από σειρά παραγόντων που είναι αδύνατο να καταγραφούν εξαντλητικά. Τέτοιοι παράγοντες είναι, μεταξύ άλλων, η σαφήνεια και αμεσότητα των απαντήσεων των μαρτύρων και η ύπαρξη σ΄ αυτές υπερβολών ή ουσιαστικών αντιφάσεων, η λογικοφάνεια και αληθοφάνεια της εκδοχής τους, η ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος ή προκατάληψης στην υπόθεση, οι ευκαιρίες που είχαν να αντιληφθούν τα διαδραματισθέντα, η μνήμη τους και οι λόγοι που είχαν να ενθυμούνται ή να πιστεύουν αυτά για τα οποία καταθέτουν, η πηγή των γνώσεων τους στο βαθμό που αυτές αφορούσαν τα επίδικα γεγονότα κ.τ.λ.[1]. Αξιολογώντας εν πρώτοις τη μαρτυρία του ΜΕ1 τονίζω από την αρχή ότι χαρακτηριζόταν από σαφήνεια και θετικότητα. Χωρίς οποιαδήποτε δυσκολία, αλλά, αντίθετα, με άνεση και φυσικότητα αφηγήθηκε τα σχετικά γεγονότα που περιστοίχιζαν την κατάρτιση και υπογραφή του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ
- Aναφέρθηκε εν πρώτοις στο είδος των υπηρεσιών που προσφέρει η ενάγουσα και, συγκεκριμένα, την παροχή χρηματοδοτήσεων-δανείων, στη διαδικασία που ακολουθείται και, στη συνέχεια, το τι ακριβώς έγινε με την περίπτωση του εναγόμενου
- ΄Ηταν πλήρως επεξηγηματικός σε όλες του τις αναφορές κατά τη διάρκεια της μαρτυρίας του και έδινε στις απαντήσεις του κάθε λεπτομέρεια και διευκρίνηση που του ζητείτο. ΄Ηταν κατηγορηματικός ότι έναντι αυτού του γραμματίου δεν έγινε, μέχρι σήμερα, οποιαδήποτε πληρωμή από τον εναγόμενο 1 και τους εγγυητές, εναγόμενους 2 και 3, και ότι, μέχρι σήμερα, εξακολουθεί να οφείλεται. Το ίδιο κατηγορηματικός ήταν και σε σχέση με τη θέση του ότι δύο άλλες περιπτώσεις δανειοδότησης που έγινε από την ενάγουσα προς τον εναγόμενο 1 με την ίδια διαδικασία και οδήγησαν στην κατάρτιση και υπογραφή των ΤΕΚΜΗΡΙΩΝ 4 και 12 έχουν ξοφληθεί κάτω από τις συνθήκες και στα χρονικά πλαίσια που με θετικότητα προσδιόρισε. Παρουσίασε, δε, προς τεκμηρίωση της θέσης του αυτής και σχετικές εξοφλητικές αποδείξεις (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 10 για το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 που αφορούσε το ποσό των ΛΚ4720 και ΤΕΚΜΗΡΙΟ 13 για το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 12 που αφορούσε το ποσό των ΛΚ3465). Στην αντεξέταση του παρέμεινε σταθερός και συνεπής στη μαρτυρία του χωρίς να τη διαφοροποιεί σε οποιοδήποτε σημείο. ΄Εδωσε άμεσες και σαφείς απαντήσεις σε σωρεία ερωτήσεων που του υποβλήθηκαν και ήταν κατηγορηματικός στη θέση του ότι σε καμία περίπτωση δεν αποτελούσε το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 εξόφληση του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 4 και ότι τα δύο αυτά γραμμάτια συνιστούσαν δύο διαφορετικά γραμμάτια και, επίσης, ότι, όταν δόθηκε το ποσό των ΛΚ6000 με το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 τον Απρίλη του 1996, επρόκειτο για νέο δάνειο του εναγόμενου
- Στις απαντήσεις του δεν δίσταζε, δεν υπέκφευγε, δεν αμφιταλαντευόταν και απαντούσε, όπως τονίσθηκε, επί του προκειμένου. Ο ΜΕ1 αντιμετώπισε όλες τις υποβολές και εισηγήσεις της Υπεράσπισης απαντώντας με το ίδιο σαφή και θετικό τρόπο όπως και κατά η διάρκεια της κύριας εξέτασης του και, στην ουσία, επαναλαμβάνοντας την εκδοχή που ξεκάθαρα παρουσίασε ενώπιον του Δικαστηρίου. ΄Οπου του ζητήθηκε παρουσίασε και σχετικά έγγραφα υπό μορφή τεκμηρίων, τα οποία, υποστήριζαν, σε μεγάλο βαθμό, τη μαρτυρία του. Αξιολογώντας τη μαρτυρία του ΜΕ1 στο σύνολο της σε συνδυασμό και με την όλη του συμπεριφορά ενώ κατέθετε (ύφος και τρόπος που κατέθετε) δεν έχω καμία αμφιβολία ότι κατάθεσε πλήρως τα αληθινά γεγονότα της υπόθεσης και, συνεπώς, αποδέχομαι τη μαρτυρία του στο σύνολο της. Θα προχωρήσω τώρα να αξιολογήσω την μαρτυρία της Υπεράσπισης ξεκινώντας με αυτή της ΜΥ
- ΄Εχω διαπιστώσει από την αρχή της εξέτασης της ότι σε αρκετές περιπτώσεις δυσκολευόταν να δώσει απαντήσεις σε διάφορα ερωτήματα που της υπεβλήθηκαν και αυτό έγινε στο στάδιο της αντεξέτασης και, επίσης, ήταν εμφανής η αμηχανία της όταν χρειάστηκε να απαντήσει σε καίρια και ουσιαστικά ζητήματα της υπόθεσης. Φάνηκε δε ότι πλείστα όσα κατέθεσε στη κύρια εξέταση υπό μορφή γραπτής δήλωσης δεν προέρχονταν από δική της γνώση αλλά από πληροφόρηση που έλαβε από τον πατέρα της. Από το περιεχόμενο της γραπτής της κατάθεσης διεφάνη ότι η μαρτυρία της εναρμονίζετο πλήρως με αυτή του πατέρα της, εναγόμενου
- Κατά την αντεξέταση, επίσης, διεφάνη ότι δεν είχε η ίδια οποιαδήποτε γνώση σε σχέση με ποσά γραμματίων που υπεγράφησαν με τους ενάγοντες και ότι τα όσα κατέθεσε σχετικά με τέτοια ζητήματα, όπως π.χ. ο ισχυρισμός της ότι το χρέος προς την ενάγουσα εταιρεία εξοφλήθηκε τον Δεκέμβριο του 2001, ήταν κατόπιν πληροφόρησης που πήρε από τον πατέρα της. Ακόμα και για κάποια ζητήματα που στην αρχή φάνηκε να τα γνωρίζει η ίδια όπως ήταν ο βασικός ισχυρισμός της στη γραπτή της δήλωση ότι το επίδικο γραμμάτιο, ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2, δεν αποτελούσε σύναψη νέου δανείου αλλά ανανέωση προηγούμενου γραμματίου, δηλαδή του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 4, διεφάνη στο στάδιο της αντεξέτασης ότι αυτό το γεγονός της το είχε αναφέρει ο πατέρας της. Εν ολίγοις εκείνο το οποίο προέκυψε από το σύνολο της μαρτυρίας της ήταν ότι η ίδια είχε πάει για υπογραφή ως εγγυήτρια του επιδίκου γραμματίου χωρίς να είναι ενημερωμένη σε σχέση με ποσά δανείων και σε σχέση με πληρωμές δανείων από μέρους του εναγόμενου 1 προς τους ενάγοντες. ΄Ολα δε τα υπόλοιπα που ανέφερε φάνηκε ότι τα ανέφερε για να ενισχύσει τη μαρτυρία του εναγόμενου 1-πατέρα της. Ακόμα και για την απόδειξη είσπραξης, ΤΕΚΜΗΡΙΟ 3 και, επίσης, ΤΕΚΜΗΡΙΟ 5 δίστασε να ξεκαθαρίσει κατά πόσο αναγνώριζε την υπογραφή του πατέρα της δίδοντας ασαφείς απαντήσεις σε μια προσπάθεια πάλι να εναρμονίσει τη μαρτυρία της και να την ταυτίσει με εκείνη του εναγόμενου
- Το ίδιο έκαμε και σε σχέση με το πότε υπεγράφη το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 τονίζοντας ότι αυτό έγινε τον Μάϊο και όχι τον Απρίλη. Είναι αξιοσημείωτο και παράδοξο που γι΄αυτό το θέμα δεν είχε οποιαδήποτε δυσκολία να θυμηθεί αν ήταν Απρίλης ή Μάϊος του 1996, δηλαδή για ένα θέμα που έλαβε χώρα πριν 10 χρόνια από την ημέρα που κατέθετε στο Δικαστήριο, ενώ για άλλα ζητήματα που ρωτήθηκε δεν φάνηκε να είχε την ίδια δυνατή μνήμη. Κατά ακολουθία της πιο πάνω αξιολόγησης και, αφού έχω εξετάσει με προσοχή το σύνολο της μαρτυρίας της ΜΥ1 σε συνδυασμό με την όλη της συμπεριφορά από το εδώλιο του μάρτυρα (ύφος και τρόπος που κατέθετε), και έχοντας πιο πάνω παραθέσει κάποια ενδεικτικά και μόνο παραδείγματα του όλου τρόπου που κατέθετε, είμαι απόλυτα πεπεισμένη ότι δεν κατέθεσε τα αληθινά γεγονότα. Συνεπώς, επί των αμφισβητουμένων της υπόθεσης σημείων, δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία της και την απορρίπτω. Θα προχωρήσω τώρα στην αξιολόγηση της μαρτυρίας του εναγόμενου 1 (ΜΥ2). Αποτελεί διαπίστωση του Δικαστηρίου, η οποία έγινε από την αρχή της εξέτασης του μάρτυρα αυτού, ότι ο ΜΥ2, έκδηλα, προσπάθησε να προωθήσει στο Δικαστήριο μια παντελώς ανυπόστατη και αναληθή εκδοχή σε ό,τι αφορά τη συνεργασία και δοσοληψία που είχε με την ενάγουσα εταιρεία. Πέραν του ότι σε πολλά σημεία της μαρτυρίας του υπήρξε έλλειψη θετικότητας και ύπαρξη ασάφειας, σε αρκετά σημεία της μαρτυρίας του, η εκδοχή του δεν ήταν ούτε αληθοφανής αλλά ούτε και λογικοφανής. Να ξεκινήσω πρώτα από τη γραπτή κατάθεση που υιοθέτησε ως μέρος της κύριας εξέτασης του (ΕΓΓΡΑΦΟ 1). Προσπάθησε από την αρχή να αναφερθεί σε διάφορα γεγονότα που δεν είχαν καμία σχέση με τα επίδικα ζητήματα για να παρουσιάσει ενώπιον του Δικαστηρίου την «κοινωνική του προσφορά και δραστηριότητα» προφανώς για να δημιουργήσει κάποιες εντυπώσεις σχετικά με το άτομο του. Περαιτέρω, στην γραπτή του κατάθεση, σε διάφορα σημεία αυτής, προβάλλει διαζευκτικούς ισχυρισμούς όπως π.χ. για το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 3, που αποτελεί απόδειξη είσπραξης για ποσό ΛΚ6000, ως και για το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 5, που και αυτό αποτελεί απόδειξη είσπραξης για το ποσό των ΛΚ
- Εν ολίγοις γι΄ αυτά τα τεκμήρια προβάλλει τρεις διαζευκτικούς ισχυρισμούς ως ακολούθως: (α) ότι δεν θυμάται αν τα έχει υπογράψει (β) αμφιβάλλει αν σ΄αυτά βρίσκεται η γνήσια υπογραφή του (γ) αν αποδειχθεί ότι είναι η γνήσια υπογραφή του τα υπέγραψε κάτω από τις ίδιες συνθήκες και περιστάσεις που υπέγραψε το επίδικο γραμμάτιο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 χωρίς ποτέ να λάβει το ποσό που αναφέρεται σε καθένα απ΄αυτά. Με άλλα λόγια ο ΜΥ2 αποφεύγει επιμελώς να δώσει μια συγκεκριμένη εκδοχή για το πιο πάνω θέμα, ως θα ήταν αναμενόμενο από ένα μάρτυρα, αλλά τεχνηέντως προβάλλει διαζευκτικούς ισχυρισμούς για να καλύψει, όπως διαφάνηκε, όλες τις πιθανές περιπτώσεις. Αναμφίβολα η προώθηση τέτοιων διαζευκτικών θέσεων επηρεάζει, το δίχως άλλο, την αξιοπιστία ενός μάρτυρα. ΄Ενας μάρτυρας, ο οποίος είναι θετικός και κατηγορηματικός σε μια συγκεκριμένη εκδοχή, δεν συμπεριφέρεται με αυτό τον τρόπο. Προβάλλει τη θέση του ενώπιον του Δικαστηρίου η οποία είναι σαφής και συγκεκριμένη και αυτή αξιολογείται από το Δικαστήριο αναφορικά με την αξιοπιστία της. Εκείνο που ήταν φανερό, στην προκειμένη περίπτωση, ήταν ότι ο ΜΥ2 ήταν εντελώς απρόθυμος να αναγνωρίσει τα πιο πάνω τεκμήρια ως αποδείξεις είσπραξης των ποσών που αναφέρονται σ΄αυτά. Στο σημείο αυτό επισημαίνω ότι η Υπεράσπιση, κατά την αντεξέταση του ΜΕ1, δεν υπέβαλε σε κανένα στάδιο ότι οι υπογραφές στα ΤΕΚΜΗΡΙΑ 3 και 5 δεν είναι γνήσιες υπογραφές του εναγόμενου 1 ή ότι αυτές λήφθηκαν υπό συνθήκες πίεσης, δόλου και/ή απάτης. Το θέμα αυτό εγέρθηκε για πρώτη φορά στο στάδιο που κατέθετε ο ΜΥ
- Είναι γνωστές οι συνέπειες από την παράλειψη αντεξέτασης ενός μάρτυρα σε ουσιαστικά ζητήματα. Παραπέμπω στην υπόθεση Μοσχάτου ν. Μοσχάτου Έφεση αρ. 94, ημερ. 21.5.99: ".. Στην απουσία δέουσας εξήγησης της παράλειψης (αντεξέτασης) το Δικαστήριο μπορεί εύλογα να μη λάβει υπόψη τους ισχυρισμούς επί γεγονότων που διετυπώθηκαν στους μάρτυρες της άλλης πλευράς λόγω του ότι δεν δόθηκε η ευκαιρία στον αντίδικο να αντικρούσει με μαρτυρία τους ισχυρισμούς αυτούς. Στην απουσία μιας τέτοιας αντιπαράθεσης το Δικαστήριο μένει μόνο με τη μια πλευρά της ιστορίας και μπορεί για το λόγο αυτό να την απορρίψει ως μονόπλευρη και ασύμβατη με το δικαίωμα της άλλης πλευράς να έχει την κατάλληλη ευκαιρία να παρουσιάσει την υπόθεση της επί του σημείου". Παραπέμπω επίσης στην υπόθεση Frederickou Schools Co. Ltd v.Acnac In Π.Ε.8266/10.10.02: "Υπάρχουν ωστόσο δύο κανόνες πρακτικής που έχουν εμπεδωθεί προ πολλού στα δικαστήρια μας οι οποίοι πρέπει απαρέγκλιτα να τηρούνται. Ο πρώτος είναι ότι ο μάρτυρας πρέπει να αντεξετασθεί επί όλων των ουσιαστικών γεγονότων τα οποία αμφισβητούνται. Διαφορετικά το Δικαστήριο θεωρεί - και το εκλαμβάνει - ότι η μαρτυρία του δεν αμφισβητήθηκε. Ο δεύτερος είναι ότι κατά την αντεξέταση τίθεται στο μάρτυρα η υπόθεση που θα στηθεί από τον αντίδικο. Τέτοια αντεξέταση είναι προϋπόθεση για να κληθεί μαρτυρία που αντικρούει το μάρτυρα". Στην πιο πάνω υπόθεση η παράλειψη αντεξέτασης με κάποια συγκεκριμένη πτυχή της υπεράσπισης ήταν, σύμφωνα με το Δικαστήριο, καθοριστική και σήμαινε το τέλος του ζητήματος. ΄Ενα άλλο σημείο που, αβίαστα, προέκυψε κατά τη διάρκεια της μαρτυρίας του ΜΥ2, στο στάδιο της αντεξέτασης, ήταν η απροθυμία του να δώσει προφορική μαρτυρία με τη συνεχή προσκόλιση του στη γραπτή του κατάθεση ως να ήταν ο μόνος τρόπος για να παρουσιάσει τη μαρτυρία του ενώπιον του Δικαστηρίου αντί ο ίδιος, προφορικά, να απαντήσει με αμεσότητα και σαφήνεια τις ερωτήσεις που του υποβάλλοντο. Εκείνο που διαπίστωσα ήταν ότι ο ΜΥ2 δεν ένοιωθε ιδιαίτερα άνετα ενώ αντιμετώπιζε τις διάφορες ερωτήσεις που του υποβάλλοντο στην αντεξέταση και «έψαχνε», τρόπο τινά, τις απαντήσεις στο κείμενο της γραπτής κατάθεσης που είχε ετοιμάσει εκ των προτέρων. Επανερχόμενη στο θέμα της αναγνώρισης των αποδείξεων πληρωμής, ΤΕΚΜΗΡΙΩΝ 3 και 5, ενδεικτική ήταν η στάση του ΜΥ2 ο οποίος, αν και ανεγνώρισε το ΤΕΚΜΗΡΙΟ Α προς ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ και μετέπειτα ΤΕΚΜΗΡΙΟ 14, το οποίο συνείδε με το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 5 και απεδέχθη ότι τις επιταγές στα Τ.Α και Β ΠΡΟΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ τις είχε εξαργυρώσει, στο τέλος ισχυρίστηκε ότι το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 14 δεν είχε σχέση με το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 (γραμμάτιο για ΛΚ4720). ΄Οταν, δε, την επόμενη δικάσιμο του παρουσιάστηκαν τα ΤΕΚΜΗΡΙΑ 14 και 15, δηλ. οι πρωτότυπες επιταγές των ΤΕΚΜΗΡΙΩΝ Α και Β ΠΡΟΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ, αφού πάλι παραδέχθηκε ότι πράγματι την επιταγή ΤΕΚΜΗΡΙΟ 14 την είχε εξαργυρώσει, εντούτοις προβάλει ένα νέο ισχυρισμό. Συγκεκριμένα ότι πιθανόν την επιταγή αυτή να του την έδωσε ο Φειδίας Εκτορίδης για να πληρώσει κάποια υποχρέωση του Φ.Εκτορίδη, χωρίς, ωστόσο, να μας εξηγεί γιατί η επιταγή αυτή ήταν εις διαταγή του ιδίου και όχι του προσώπου στο οποίο θα γίνετο η πληρωμή από τον Φ. Εκτορίδη. Ούτε, βέβαια, έδωσε οποιαδήποτε εξήγηση γιατί ο αριθμός της επιταγής ΤΕΚΜΗΡΙΟ 14 αναγράφετο στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 5 (απόδειξη είσπραξης). Να σημειώσω ότι η εκδοχή που έδωσε σχετικά με την επιταγή ΤΕΚΜΗΡΙΟ 14 στερείται οποιασδήποτε λογικοφάνειας ή πειστικότητας και είναι προφανές ότι ο ΜΥ2 την προέβαλε πιεζόμενος από τα νέα δεδομένα που του τέθηκαν υπόψη, δηλαδή την παρουσίαση της πρωτότυπης αυτής επιταγής, μη μπορώντας, βεβαίως, να αμφισβητήσει το γεγονός ότι την είχε εξαργυρώσει ο ίδιος. Η εκδοχή αυτή ήταν μια εκδοχή που, εμφανέστατα, προεβλήθη εκ των υστέρων. Παράδοξη και εντελώς παράλογη μου φάνηκε, επίσης, η θέση του ΜΥ2 ότι, ενώ παραδέκτηκε ότι υπέγραψε το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4, που αφορά το ποσό των ΛΚ4720, χωρίς καμία πίεση, χωρίς καμία απειλή, χωρίς οποιαδήποτε ψευδή παράσταση από πλευράς των εναγόντων, όταν ρωτήθηκε στην αντεξέταση γιατί σήμερα ισχυρίζεται ότι το ποσό που πραγματικά έλαβε είναι μόνο ΛΚ3000 απάντησε ότι είχε προβάλει στο ΜΕ1 τη θέση του περί συμπερίληψης στο εν λόγω γραμμάτιο παρανόμων τόκων και ο τελευταίος του ανέφερε ότι, όταν θα γινόταν η πλήρης εξόφληση, θα αφαιρούσε τους μη νόμιμους τόκους. Μάλιστα όταν του τέθηκε ξεκάθαρα στην αντεξέταση πως ένας μορφωμένος άνθρωπος, όπως ο ίδιος, δέχτηκε μια τέτοια εξήγηση από τον Χρ.Εκτορίδη (ΜΕ1) και δέκτηκε να υπογράψει γραμμάτιο για ΛΚ4720 ενώ, όπως ισχυρίζεται, πήρε μόνο ΛΚ3000, περιορίστηκε στο να δώσει τη μη πειστική απάντηση ότι αυτό οφείλετο στο γεγονός ότι είχαν μεταξύ τους πολύ καλές σχέσεις και επειδή είχε τη ρητή διαβεβαίωση του ΜΕ
- Δεν βρίσκω, πραγματικά, ούτε ένα ίχνος αληθοφάνειας στην πιο πάνω εκδοχή και την θεωρώ εντελώς αναξιόπιστη. Δεν μπορώ να δεχτώ ότι ο ΜΥ2, υπέγραψε το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 ημερ. 28.11.94 για ποσό ΛΚ4720, ενώ είχε πλήρη γνώση ότι μόνο ΛΚ3000 είχε πραγματικά εισπράξει από τους ενάγοντες, γιατί στο εν λόγω γραμμάτιο είχαν προστεθεί από τους ενάγοντες παράνομα, τόκοι για ποσό ΛΚ1585 ως και ποσό ΛΚ135 για διάφορα «δήθεν» έξοδα του γραμματίου. ΄Αξια απορίας είναι και η θέση του ΜΥ2 ότι, όσες φορές ισχυρίζεται ότι μίλησε με τον Χρ. Εκτορίδη (ΜΕ1) για την επιστροφή του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 4, που, κατά τον ισχυρισμό του, είχε εξοφληθεί με την υπογραφή του γραμματίου, ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2, στο τηλέφωνο αυτό έγινε στην παρουσία της κόρης του, εναγόμενης 3, και, μάλιστα, σε ανοικτή συνομιλία. Και η απορία που εγείρεται εδώ είναι για ποιο λόγο η τηλεφωνική συνομιλία του ΜΥ2 να γίνεται σε ανοικτή συνομιλία καθήν στιγμή, σ΄εκείνο το χρονικό στάδιο, δεν φάνηκε να υπήρχε οποιοδήποτε πρόβλημα στις σχέσεις των εναγομένων με τους ενάγοντες και τον Διευθυντή της ενάγουσας εταιρείας, Χρ. Εκτορίδη (ΜΕ1). Αντιθέτως σ΄εκείνο το στάδιο οι σχέσεις τους ήταν πολύ καλές και μάλιστα επεκτείνονταν σε φιλικές, οικογενειακές σχέσεις. Το ίδιο παράδοξη και αναληθής ήταν και η απάντηση που έδωσε ο ΜΥ2 όταν ρωτήθηκε γιατί στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 10, που αποτελεί εξοφλητική απόδειξη, γίνεται αναφορά στο γραμμάτιο ημερ. 28.11.94 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4) το οποίο, με βάση τον ισχυρισμό του ΜΥ2, είχε εξοφληθεί με το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 και θα έπρεπε το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 να του επιστραφεί, όπως του είχε υποσχεθεί ο Μ.Ε.
- Αρκέστηκε ο ΜΥ2 να πει ότι στο μυαλό του δεν υπήρχε το έγγραφο αυτό γιατί ο Χρ. Εκτορίδης τον είχε διαβεβαιώσει ότι το είχε σχίσει. Δεν μας εξήγησε, ωστόσο, πως έγινε κάτι τέτοιο, δηλ. να ετοιμαστεί το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 10 και να αναφέρεται στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4, καθ΄ην στιγμή στο στάδιο εκείνο, μετά που η διαφορά που υπήρχε ανάμεσα στον εναγόμενο 1 και τους ενάγοντες δεν είχε επιλυθεί, κατέφυγαν και οι δύο πλευρές σε δικηγόρο και ανταλλάγησαν διάφορες επιστολές και έγγραφα. Ούτε μας εξήγησε γιατί, όταν πήρε το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 10 και είδε ότι αναφερόταν στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4, δεν διαμαρτυρήθηκε. ΄Εδωσε, μόνο, την εντελώς αφύσικη και μη πειστική απάντηση ότι για τους ίδιους του εναγόμενους δεν υπήρχε τέτοιο έγγραφο και θεωρούσαν το θέμα λήξαν!! Θεωρώ εντελώς αναξιόπιστη, επομένως, τη θέση του εναγόμενου 1 ότι αντιλήφθηκε ότι οι ενάγοντες «τον ξεγέλασαν» όταν του επιδόθηκε η παρούσα αγωγή. Πως, μπορεί να γίνει πιστευτό ότι ο εναγόμενος 1, του οποίου η θέση ήταν ότι είχε διαφορές με τους ενάγοντες και ο οποίος μάλιστα ζήτησε τη βοήθεια δικηγόρου, δεν βεβαιώθηκε ότι με την καταβολή του ποσού που αναφέρεται στην εξοφλητική απόδειξη ΤΕΚΜΗΡΙΟ 10 τακτοποιούσε όλες τις υποχρεώσεις και εκκρεμότητες που είχε μαζί τους και ούτε διαμαρτυρήθηκε όταν, παρόλα αυτά, έλαβε απόδειξη για ένα γραμμάτιο, που, κατά τον ισχυρισμό του, είχε ξοφληθεί (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4) με το γραμμάτιο ΤΕΚΜΗΡΙΟ
- Είναι πολλά και διάφορα τα ερωτήματα που εγείρονται από τους ισχυρισμούς που πρόβαλλε ο ΜΥ2 ενώπιον του Δικαστηρίου με αποτέλεσμα η εκδοχή του να καθίσταται εξώφθαλμα αναληθής. Για παράδειγμα, αφού, όπως ισχυρίζεται, δεν αντελήφθη ο ίδιος την αναφορά του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 8 στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 και ήταν με την εντύπωση ότι με την καταβολή του ποσού των ΛΚ6041 εξοφλούσε οποιαδήποτε υποχρέωση του προς τους ενάγοντες γιατί δεν αξίωσε η εξοφλητική απόδειξη ΤΕΚΜΗΡΙΟ 10 να κάνει αναφορά στο γραμμάτιο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 και να ζητήσει την επιστροφή του εν λόγω γραμματίου; Ακόμη γιατί δεν του κίνησε την περιέργεια ότι στο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 9 ο δικηγόρος των εναγόντων αναφερόταν στο ποσό των ΛΚ4720 ως το αρχικό κεφάλαιο και όχι στο ποσό των ΛΚ6555 που αποτελούσε το ποσό του TEKMHΡΙΟΥ 2; Να πω και κάτι άλλο σε σχέση με τη γραπτή κατάθεση του ΜΥ2 που παρουσιάστηκε ως μέρος της κύριας εξέτασης του. Σ΄αυτή προβλήθηκαν διάφοροι νομικοί ισχυρισμοί περί ακυρότητας του γραμματίου χωρίς ο ίδιος, όπως εξάλλου το δέκτηκε, να έχει νομικές γνώσεις. Με άλλα λόγια ο ΜΥ2 δεν περιορίστηκε στα γεγονότα της υπόθεσης. Περαιτέρω ουδεμία πειστική εξήγηση μας έδωσε για τον ισχυρισμό του ότι το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 υπεγράφη τον Μάιο του 1996 και όχι τον Απρίλη, όπως αναγράφεται σ΄αυτό. ΄Οταν μάλιστα ρωτήθηκε για να δώσει κάποια εξήγηση είπε ότι ο Χρ. Εκτορίδης τον διαβεβαίωνε ότι «έτσι δουλεύει εκείνος». Δεν μπορώ να αντιληφθώ τη σκοπιμότητα να αναγράφεται αναληθώς σ΄ένα έγγραφο άλλος μήνας από το μήνα που πραγματικά υπεγράφη, να είναι αυτό στη γνώση του υπογράφοντα και να μην αντιδρά και να το δέχεται επειδή η άλλη πλευρά του λέει ότι «έτσι δουλεύει»!!! Ακόμη ο ΜΥ2 ισχυρίστηκε, στη διάρκεια της αντεξέτασης του, ότι όταν υπέγραψε τα γραμμάτια ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 και ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 είχε τη ρητή διαβεβαίωση του Χρ.Εκτορίδη ότι θα του αφαιρούσε τους «παράνομους» τόκους, ισχυρισμός που δεν προβλήθηκε κατά το στάδιο της κύριας εξέτασης. ΄Επειτα δεν είναι καθόλου λογικό να ισχυρίζεται κάποιος ότι υπέγραψε κάποια έγγραφα για το ότι οφείλει ένα συγκεκριμένο ποσό και ότι ανέμενε με μια απλή προφορική δήλωση της άλλης πλευράς ότι δεν θα του ζητήσει να πληρώσει τόκους παρά την πρόνοια στο γραμμάτιο για την καταβολή τόκων. Κατά ακολουθία της πιο πάνω αξιολόγησης και, αφού έχω εξετάσει με προσοχή το σύνολο της μαρτυρίας του ΜΥ2 σε συνδυασμό με την όλη του συμπεριφορά από το εδώλιο του μάρτυρα (ύφος και τρόπος που κατέθετε), και έχοντας πιο πάνω παραθέσει κάποια ενδεικτικά και μόνο παραδείγματα του όλου τρόπου που κατέθετε ως και της μη λογικοφανούς ή αληθοφανούς εκδοχής που προσπάθησε να προωθήσει στο Δικαστήριο, των παράδοξων και αφύσικων θέσεων του, είμαι απόλυτα πεπεισμένη ότι δεν κατέθεσε τα αληθινά γεγονότα. Συνεπώς, επί των αμφισβητουμένων της υπόθεσης σημείων, δεν αποδέχομαι τη μαρτυρία του και την απορρίπτω. ΕΥΡΗΜΑΤΑ: Κατ΄ακολουθία της πιο πάνω αξιολόγησης προχωρώ να διατυπώσω τα ευρήματα του Δικαστηρίου. - Η ενάγουσα εταιρεία ιδρύθηκε το 1992 και ασχολείται με χρηματοδοτήσεις. - Ο εναγόμενος 1 έχει κατά καιρούς δανειστεί κάποια ποσά από την ενάγουσα εταιρεία. - Το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 αποτελεί γραμμάτιο που υπεγράφη τον Απρίλη του 1996 από τον εναγόμενο 1 με εγγυητές τις εναγόμενες 2 και 3 για ποσό Λ.Κ.6.555 πληρωτέο στις 31.1.1997, στην παρουσία του ΜΕ1 και του Φειδία Εκτορίδη οι οποίοι υπέγραψαν σ΄αυτό ως μάρτυρες. - Για την υπογραφή του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 2 προηγήθηκε επαφή με τον εναγόμενο, ο οποίος είχε ζητήσει από την ενάγουσα εταιρεία, μέσω του Διευθυντή της (ΜΕ1), το ποσό των Λ.Κ.6.
- Στον εναγόμενο 1 δόθηκε απόδειξη είσπραξης για το ποσό των Λ.Κ.6.000 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2). Οι Λ.Κ.555 περιλαμβάνουν Λ.Κ.540 τόκους που είναι το 9% στο ποσό των Λ.Κ.6.000 και επιπλέον Λ.Κ.15 χαρτόσημα. Τον τόκο του 9% τον προϋπολόγισε ο Μ.Ε.
- - - Μέχρι σήμερα το ποσό αυτού του δανείου εξακολουθεί να οφείλεται. - Το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 αποτελεί άλλο γραμμάτιο που έκανε ο εναγόμενος 1 με την ενάγουσα για ποσό Λ.Κ.4.720 στις 28.11.94 με εγγυητές τις εναγόμενες 2 και 3 και το Φοίβο Χριστοδουλίδη. Το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 5 αποτελεί απόδειξη είσπραξης που υπέγραψε ο εναγόμενος 1 όταν του δόθηκαν τα λεφτά του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ
- - Όσον αφορά το θέμα της εξόφλησης του ΤΕΚΜΗΡΙΟΥ 4, αφού πέρασε η ημερομηνία εξόφλησης του γραμματίου, έγινε συνάντηση με τον εναγόμενο
- Επήλθε διαφωνία μεταξύ τους. Ο εναγόμενος 1 ήθελε να του χαριστούν τόκοι από το γραμμάτιο αυτό. Στη συνέχεια ακολούθησε αλληλογραφία μεταξύ του δικηγόρου Στ. Χαραλάμπους εκ μέρους του εναγόμενου 1 και του δικηγόρου της ενάγουσας εταιρείας Μ.Φλωρίδη. - Το δάνειο αυτό πληρώθηκε μέσω των δικηγόρων και ζητήθηκε η επιστροφή του γραμματίου. Ο κ. Φλωρίδης απέστειλε απόδειξη εξόφλησης του ημερ. 14.12.01 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 10) για το γραμμάτιο ημερ. 28.11.94 για το ποσό των Λ.Κ.4.720 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4). Το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4 δόθηκε στον κ. Φλωρίδη και επεστράφη στον κ. Χαραλάμπους. - Εκτός από αυτά τα δάνεια η ενάγουσα εταιρεία δανειοδότησε με τον ίδιο τρόπο, δηλ. με γραμμάτιο, τον εναγόμενο 1 στις 26.4.94 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 12) για το ποσό των ΛΚ3,780 και για το γραμμάτιο αυτό δόθηκε απόδειξη είσπραξης ημερ. 26.4.94 (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 13). Το δάνειο που αφορούσε το γραμμάτιο αυτό εξοφλήθηκε στις 12.10.
- Δεν υπάρχει άλλη δανειοδότηση εκτός από αυτή. Η εκκρεμότητα δε που οι εναγόμενοι έχουν με την ενάγουσα εταιρεία είναι το ποσό του γραμματίου ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 για το ποσό των Λ.Κ.6.
- ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ: Συμφώνως της εισήγησης του κ.Φλωρίδη, κατά το στάδιο των τελικών αγορεύσεων η αξίωση των Εναγόντων στηρίζεται σε γραμμάτιο συνήθους τύπου και/ή γραμμάτιο εις διαταγή και/ή συμφωνία δανείου όπως περιγράφεται στην Απάντηση εις την Υπεράσπιση. Αντίθετα ο κος Χαραλάμπους υποστήριξε ότι μοναδική βάση αγωγής των εναγόντων είναι το επίδικο γραμμάτιο (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2) και ότι στην ΄Εκθεση Απαίτησης δεν αναφέρεται οποιαδήποτε άλλη διαζευκτική βάση αγωγής και, κυρίως, δεν αναφέρεται οποιαδήποτε συμφωνία δυνάμει της οποίας οι ενάγοντες δάνεισαν το ποσό που αναφέρεται στο γραμμάτιο στον εναγόμενο 1 τη εγγυήσει των υπολοίπων εναγομένων. Προτού αποφανθώ επί του πιο πάνω ζητήματος θεωρώ σκόπιμο να εξετάσω πρώτα τη φύση του επίδικου εγγράφου (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2), δηλαδή κατά πόσο αυτό αποτελεί γραμμάτιο συνήθους τύπου ή απλώς ένα γραμμάτιο. Ο χαρακτηρισμός ενός εγγράφου και οι νομικές συνέπειες που ενέχει αποτελεί θέμα του Δικαστηρίου και όχι θέμα περιγραφής ή χαρακτηρισμού από τον διάδικο. Περαιτέρω σύμφωνα με την νομολογία το αγώγιμο δικαίωμα συναρτάται με τα γεγονότα τα οποία το στοιχειοθετούν και όχι με τον χαρακτηρισμό που του αποδίδεται. Αν το Δικαστήριο αποφασίσει ότι αυτό αποτελεί γραμμάτιο συνήθους τύπου εντός της έννοιας του άρθρου 78 του Περί Συμβάσεων Νόμου ΚΕΦ. 149 [2], τότε το περιεχόμενο του αποτελεί αμάχητο τεκμήριο ότι είναι ορθό και μαρτυρία που τείνει να αντικρούσει το περιεχόμενο του δεν είναι αποδεκτή. Οι μοναδικές δε υπερασπίσεις που έχει κάποιος είναι αυτές που αναφέρονται στο ΄Αρθρο 80 του ΚΕΦ. 149[3]. Ο ορισμός του γραμματίου συνήθους τύπου δίδεται στο άρθρο 78 του Κεφ.
- Οι πρόνοιες του ΄Αρθρου 78 του ΚΕΦ. 148 έτυχαν εξέτασης από το Ανώτατο Δικαστήριο σε αριθμό υποθέσεων[4] Όπως προκύπτει από τα γεγονότα της παρούσης υπόθεσης εις το επίδικο γραμμάτιο προβλέπεται η καταβολή τόκου από την ημέρα πληρωμής του και όχι μετά την λήξη του γραμματίου, δηλαδή από την ημέρα εκτελέσεως αυτού, όπως έχει αποφασισθεί στην υπόθεση Ectoridou ν. Emilianides
(1981)1 C.L.R. 555 και, επομένως, είναι η θέση μου ότι το επίδικο γραμμάτιο δεν είναι γραμμάτιο συνήθους τύπου στην έννοια του Νόμου, γιατί δεν συνάδει με τον ορισμό του ΄Αρθρου 78 του ΚΕΦ.149. Η άλλη βάση της αξίωσης των Εναγόντων είναι το γραμμάτιο εις διαταγή και/ή χρεωστικό ομόλογο (promissory note). Ο ορισμός αυτού αναφέρεται εις το Κεφ.262 Περί Συναλλαγματικών Νόμο όπου στα πιο κάτω άρθρα αναφέρονται: Άρθρο 3
(1)του Κεφ.262: " Συναλλαγματική είναι η χωρίς όρους έγγραφη εντολή που απευθύνεται από ένα πρόσωπο σε άλλο, υπογραμμένη από το πρόσωπο που τη δίδει και η οποία απαιτεί από το πρόσωπο προς το οποίο απευθύνεται να πληρώσει επί τη εμφανίσει ή σε ορισμένο ή καθορισμένο μελλοντικό χρόνο ορισμένο ποσό χρημάτων σε καθορισμένο πρόσωπο ή σε διαταγή καθορισμένου προσώπου ή στον κομιστή." Άρθρο 5
(2)του Κεφ.262: " Όταν εκδότης και αποδέκτης της Συναλλαγματικής είναι το ίδιο πρόσωπο ή όταν ο αποδέκτης είναι εικονικό πρόσωπο ή πρόσωπο που δεν έχει δικαιοπρακτική ικανότητα, ο κάτοχος δύναται να θεωρήσει το έγγραφο κατά την κρίση του, είτε ως συναλλαγματική είτε ως γραμμάτιο εις διαταγή." Άρθρο 83 του Κεφ.262:
(1)"Γραμμάτιο σε διαταγή[5] είναι η χωρίς όρους γραπτή υπόσχεση που παρέχεται από ένα πρόσωπο σε άλλο υπογεγραμμένη από τον εκδότη ο οποίος υπόσχεται να πληρώσει, εν όψει ή σε ορισμένο ή προσδιορίσιμο μέλλοντα χρόνο, ορισμένο ποσό χρημάτων σε ορισμένο πρόσωπο ή σε διαταγή ορισμένου προσώπου στον κομιστή."
(2)"Έγγραφο υπό μορφή γραμματίου πληρωτέο σε διαταγή του εκδότη δεν είναι γραμμάτιο εντός της έννοιας του άρθρου αυτού εκτός και μέχρις ότου τούτο οπισθογραφηθεί από τον εκδότη."
(3)" Γραμμάτιο δεν είναι άκυρο λόγω μόνο ότι περιλαμβάνει επίσης ενέχυρο παράλληλης ασφάλειας με εξουσία περί πώλησης ή διάθεσης αυτού."
(4)" Γραμμάτιο το οποίο εκδόθηκε και είναι πληρωτέο στην Κύπρο ή εμφανίζεται ως τέτοιο επί της πρόσθιας όψης του, και είναι πληρωτέο στην Κύπρο είναι γραμμάτιο εσωτερικού. Κάθε άλλο γραμμάτιο είναι γραμμάτιο εξωτερικού. "
(5)"Έγγραφο υπό μορφή γραμματίου ασφαλισμένο με υποθήκη ακίνητης περιουσίας δεν είναι γραμμάτιο εντός της έννοιας του άρθρου αυτού."
(6)"Έγγραφο υπό μορφή γραμματίου το οποίο περιέχει στο κείμενο του τις λέξεις "Αυτό δεν είναι γραμμάτιο σε διαταγή εντός της έννοιας του Περί Συναλλαγματικών Νόμου, Κεφ.262," ή λέξεις του ιδίου περιεχομένου δεν αποτελεί γραμμάτιο εντός της έννοιας του άρθρου αυτού." Άρθρο 88 (α) του Κεφ.262 " Ο εκδότης γραμματίου σε διαταγή με την έκδοση του δεσμεύεται όπως πληρώσει αυτό σύμφωνα με το περιεχόμενο του." Άρθρο 89 του Κεφ.262 "
(1)Τηρουμένων των διατάξεων του Μέρους αυτού και εκτός όπως προνοείται από το άρθρο αυτό οι διατάξεις του Νόμου αυτού που αφορούν συναλλαγματικές εφαρμόζονται, με τις αναγκαίες τροποποιήσεις, σε γραμμάτια σε διαταγή.
(2)Κατά την εφαρμογή των διατάξεων αυτών ο εκδότης γραμματίου θεωρείται ότι αντιστοιχεί προς τον αποδέκτη συναλλαγματικής και ο πρώτος οπισθογράφος γραμματίου θεωρείται ότι αντιστοιχεί προς εκδότη συναλλαγματικής που έγινε αποδεκτή πληρωτέα σε διαταγή του εκδότη.
(3)Οι πιο κάτω διατάξεις αναφορικά με συναλλαγματικές δεν εφαρμόζονται σε γραμμάτια, δηλαδή, διατάξεις που αφορούν: (α) Παρουσίαση προς αποδοχή (β) Αποδοχή (γ) Κατά παρέμβαση υποδοχή (δ) Συναλλαγματικές σε σειρά
(4)Όταν γραμμάτιο εξωτερικού δεν τιμηθεί η διαμαρτύρηση αυτού δεν είναι αναγκαία. " Στο σύγγραμμα Byles οn Bills of Exchange 23η Έκδοση στη σελ. 287 το οποίο πραγματεύεται το ΄Αρθρο 83 του Bills of Exchange Act 1882 και το οποίο, να σημειωθεί, είναι πανομοιότυπο με το ΄Αρθρο 83 του Κεφ. 262, αναφέρονται τα ακόλουθα: " No precise words of contract are essential in a promissory note, providing that the legal effect is an unconditional promise to pay and also that there is evidence of the intention of the parties to make a promissory note." Εις την παρούσα υπόθεση, όπως προκύπτει από την ΄Εκθεση Απαιτήσεως, στην παράγραφο 2, εκδότης και αποδέκτης του γραμματίου εις διαταγή ήταν ο Εναγόμενος αρ.1. ΄Ετσι στη προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την ΄Εκθεση Απαίτησης, ο εναγόμενος 1 ενάγεται με την ιδιότητα του εκδότη και ταυτόχρονα αποδέκτη του επίδικου εγγράφου. Από την ανάλυση του άρθρου 83 του Κεφ.262 σε συνδυασμό με το άρθρο 5
(2)του Κεφ.262 προκύπτει ότι, σε περίπτωση που εκδότης και αποδέκτης συναλλαγματικής είναι το ίδιο πρόσωπο, αυτή μπορεί να θεωρηθεί ως γραμμάτιο εις διαταγή, σύμφωνα με το άρθρο 83, όπου δηλαδή ο αποδέκτης (και εκδότης) της συναλλαγματικής αποκτά την Ιδιότητα του εκδότη του γραμματίου εις διαταγή. Καταλήγοντας επί τούτου και εξετάζοντας το ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2 είναι η θέση μου ότι το αξιόγραφο αυτό είναι γραμμάτιο εις διαταγή και/ή χρεωστικό ομόλογο (promissory note) εντός της έννοιας του Νόμου. Στην υπόθεση Fielding & Platt Ltd -ν- Najjar [1969] 2 ΑΙΙ ER 150 εις την σελίδα 152 ο Lord Denning αναφέρει τα ακόλουθα: "we have repeatedly said in this court that a bill of exchange or promissory note is to be treated as cash. It is to be honoured unless there is some good reason to the contrary". O κ. Φλωρίδης επικαλέστηκε, κατά το στάδιο της αγόρευσης του, εκτός από το αγώγιμο δικαίωμα του γραμματίου σε διαταγή και αυτό του δανείου. ΄Εχει, συγκεκριμένα, παραπέμψει στην Aπάντηση που καταχωρήθηκε από τους ενάγοντες όπου προβάλλεται ο ισχυρισμός ότι η υπογραφή του επίδικου χρηματογράφου είχε ως αντάλλαγμα δάνειο, δηλαδή μετρητά, τα οποία οι ενάγοντες δάνεισαν και κατέβαλαν στον εναγόμενο 1 τη εγγυήσει των λοιπών εναγομένων. Είναι υποχρέωση του Δικαστηρίου να εξετάζει διαζευκτικές αιτίες αγωγής που προβάλλονται στη περίπτωση που κριθεί ότι οι υπόλοιπες δεν στοιχειοθετούνται. Το ζήτημα που εγείρεται εδώ είναι κατά πόσο το αγώγιμο δικαίωμα που στηρίζεται σε δάνειο αποκαλύπτεται στα δικόγραφα. Είναι νομολογημένο ότι εφόσον στοιχειοθετούνται τα ουσιώδη γεγονότα τα οποία περιβάλλουν την απαίτηση είναι παραδεκτή η παροχή αρμόζουσας θεραπείας άσχετα από το ακριβές νομικό πέπλο κάτω από το οποίο τίθεται η απαίτηση. ΄Οπως ήδη αναφέραμε το αγώγιμο δικαίωμα σε κάθε περίπτωση συναρτάται με τα γεγονότα τα οποία στοιχειοθετούν το αγώγιμο δικαίωμα βάση της ΄Εκθεσης Απαίτησης. Γι΄αυτό τον λόγο είναι δυνατή η παροχή θεραπείας, χωρίς να έχει επιζητηθεί, εφόσον στοιχειοθετούνται τα γεγονότα στο σώμα της απαίτησης.[6] Στη προκειμένη περίπτωση στο σώμα της ΄Εκθεσης Απαίτησης δεν γίνεται αναφορά σε συμφωνία. Περαιτέρω, η ειδική οπισθογράφηση του κλητηρίου δεν αναφέρεται σε οποιοδήποτε γεγονός το οποίο να θεμελιώνει μια τέτοια αξίωση. Συγκεκριμένα, δεν προσδιορίζει οτιδήποτε ως περιεχόμενο συμφωνίας και εξαντλείται στην αξίωση που είναι στηριγμένη σε γραμμάτιο συνήθους τύπου και/ή γραμμάτιο εις διαταγή και/ή χρεωστικό ομόλογο ή άλλως πως που εκδόθηκε και υπογράφηκε από τους εναγόμενους για αξία που λήφθηκε σε μετρητά και πληρωτέο εις διαταγή των εναγόντων. Συνεπώς, η παρούσα αγωγή, όπως είναι διατυπωμένη, είναι αποκλειστικά βασισμένη σε αγώγιμο δικαίωμα που πηγάζει από το ίδιο το έγγραφο και το γεγονός ότι στη αξίωση προστίθεται η φράση «ή άλλως πως» δεν διαφοροποιεί την φύση του ζητήματος και, ασφαλώς, δεν ενσωματώνει, μέσω μιας τέτοιας φράσης, μια αυτοτελή αιτία αγωγής.[7] Δεν μου διαφεύγει της προσοχής, και ήδη αναφέρθηκε πιο πάνω, ότι στην Απάντηση των εναγόντων καταγράφεται ότι αντάλλαγμα του επίδικου χρηματογράφου ήταν δάνειο και ότι οι ενάγοντες δάνεισαν μετρητά στον εναγόμενο 1 τη εγγυήσει των υπολοίπων εναγομένων. Αυτός, όμως, ο ισχυρισμός ουδόλως διαφοροποιεί ή προσθέτει οτιδήποτε στις βάσεις αγωγής. Η βάση αγωγής εξακολουθεί να παραμένει το επίδικο χρηματόγραφο το οποίο στην ειδική οπισθογράφηση του κλητηρίου χαρακτηρίζεται με διαζευκτικούς τρόπους, δηλαδή ως γραμμάτιο συνήθους τύπου, ως γραμμάτιο εις διαταγή και ως χρεωστικό ομόλογο. Με βάση τα πιο πάνω θεωρώ πλέον ακαδημαϊκό το ζήτημα που θίγηκε από τον κ.Φλωρίδη ότι οι βάσεις αγωγής καθορίζονται και εξετάζονται με βάση το σύνολο των δικογράφων, δηλαδή όχι μόνο στη βάση της ΄Εκθεσης Απαίτησης. ΄Ηδη, καταλήξαμε ότι το επίδικο χρηματόγραφο συνιστά, για τους σκοπούς της παρούσας υπόθεσης, γραμμάτιο εις διαταγήν ή ομόλογο οφειλής χρέους, ως προβλέπεται από το άρθρο 83 του Περί Συναλλαγματικών Νόμου Κεφ. 262. ΄Οπως προκύπτει από τα πιο πάνω, στο επίδικο γραμμάτιο (ΤΕΚΜΗΡΙΟ 2) υπήρξε πρόνοια για καταβολή τόκου όχι μόνο επί του ποσού των ΛΚ6,000, που αποτελεί το ποσό που δόθηκε στον εναγόμενο 1 από τους ενάγοντες, αλλά και επί του ποσού των ΛΚ6555. Το ποσό των ΛΚ555 αποτελεί τόκο 9% πάνω στο ποσό των ΛΚ6000, ήτοι ΛΚ540, πλέον ΛΚ15 χαρτόσημα και συμπεριλήφθηκε στο επίδικο γραμμάτιο. Το ερώτημα που εγείρεται εδώ είναι κατά πόσο η επιβολή τόκου όχι μόνο πάνω στο κεφάλαιο αλλά και στο τόκο που προϋπολογίσθηκε μολύνει τον δανεισμό στο σύνολο του και, κατ΄επέκταση, το επίδικο γραμμάτιο. Το θέμα αυτό έχει εξετασθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο σε σχετική νομολογία. ΄Οπως προκύπτει, όταν το Δικαστήριο καταλήξει ότι υπάρχει ανατοκισμός σε μια απαίτηση μπορεί να τον παραμερίσει, χωρίς να επηρεάζεται το υπόλοιπο της απαίτησης. Παραθέτω πιο κάτω την ακόλουθη περικοπή από την υπόθεση Αναφορικά με την Louis George Fashions Ltd κ.α.
(1996)1 ΑΑΔ 272, 61, 276 η οποία υιοθετήθηκε και σε πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Ηλίας Τσιακλίδης v. Τραπέζης Κύπρου Λτδ Π.Ε. 11616/14.6.06: «...............Στην προκειμένη περίπτωση εάν κατά την έκδοση της απόφασης στην αγωγή, το Επαρχιακό Δικαστήριο κατέληξε ότι υπήρξε ανατοκισμός, θα μπορούσε να τον παραμερίσει χωρίς να επηρεαστεί το υπόλοιπο της απαίτησης. Δηλαδή, η πρόνοια για ανατοκισμό δεν εμόλυνε τη σύμβαση στην ολότητα της: (Βλ. Turkish Bank of Nicosia Ltd v. Mustafa H.Cukurova and others
(1977)1 CLR 233. Στο ίδιο κατατείνει και η απόφαση στην υπόθεση Τράπεζα Κύπρου και άλλοι v. Coudounaris Food Products Ltd και άλλων
(1995)1 ΑΑΔ 641»[8] Στην υπόθεση Coudounaris (πιο πάνω) αποφασίστηκε ότι η προσθήκη τόκου 9% επί του συνόλου της οφειλής, που περιλάμβανε και τόκους, ήταν παράνομη και άκυρη. Κατά συνέπεια το Εφετείο ακύρωσε το όρο αυτό αλλά η σύμβαση παρέμεινε έγκυρη. Είναι, λοιπόν, σαφές ότι οποιεσδήποτε ανεπίτρεπτες χρεώσεις, οι οποίες εντοπίζονται σε μια συμφωνία, δεν προσδίδουν παράνομο χαρακτήρα στη συμφωνία αλλά θα πρέπει να αφαιρούνται επιφέροντας ανάλογη μείωση της σχετικής αξίωσης. Κατ΄ακολουθία όλων των πιο πάνω η χρέωση στην προκειμένη περίπτωση παράνομου τόκου δεν προσδίδει παράνομο χαρακτήρα στο επίδικο γραμμάτιο. Οι ενάγοντες δικαιούνται, με άλλα λόγια, στο μέρος εκείνο της αξίωσης τους που ο Νόμος επιτρέπει, δηλαδή, το κεφάλαιο και, τους συμφώνως του Νόμου, υπολογισθέντες τόκους. KATAΛΗΞΗ: Ως αποτέλεσμα όλων των πιο πάνω είναι η κρίση μου ότι οι ενάγοντες απέδειξαν την απαίτηση τους εναντίον των εναγομένων σε σχέση με το επίδικο γραμμάτιο. Συνεπώς θα εκδοθεί στην αγωγή απόφαση υπέρ των εναγόντων και εναντίον των εναγομένων 1,2 και 3 για ποσό £6,000 πλέον 9% τόκο από 31.3.
- ΄Οσον αφορά την Aνταπαίτηση για το ποσό των ΛΚ996, με βάση τα ευρήματα του Δικαστηρίου όπως έχουν διατυπωθεί ανωτέρω και, ειδικότερα, ότι το ποσό που ο εναγόμενος 1 δανείστηκε δεν ήταν ΛΚ3000 αλλά ΛΚ4500 σε σχέση με το γραμμάτιο ΤΕΚΜΗΡΙΟ 4, προκύπτει ότι ουδέν ποσό εισέπραξαν οι ενάγοντες πέραν του διπλασίου του κεφαλαίου. Ως αποτέλεσμα οι εναγόμενοι απέτυχαν να αποδείξουν την Ανταπαίτηση τους και, συνεπώς, αυτή απορρίπτεται με έξοδα σε βάρος τους και υπέρ των εναγόντων όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Σε σχέση με τα έξοδα της αγωγής αυτά επιδικάζονται προς όφελος των εναγόντων και εναντίον των εναγομένων όπως και αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Eνόψει της συνεκδίκασης αγωγής και Ανταπαίτησης να υπολογισθεί ένα σετ εξόδων. (Υπ) Λ. Δημητριάδου-Ανδρέου Α.Ε.Δ ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ /γκ(Σ.Η) c:\my documents\Lena\apofasis ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Αρ. Αγ. 1678/02 ΜΕΤΑΞΥ:- Hector Finance & Investments Ltd ΕΝΑΓΟΝΤΩΝ - και -
- Νίκος Δ. Χριστοδουλίδης κ.α. ΕΝΑΓΟΜΕΝΩΝ ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗ Σημειώστε παρακαλώ ότι στην πιο πάνω αγωγή/αίτηση:
- Δόθηκε ενδιάμεση/τελική απόφαση την
- Να διαγραφεί από τον κατάλογο των επιφυλαχθεισών αποφάσεων
- Να κυκλοφορήσει η πιο πάνω απόφαση
- Να περαστεί η υπόθεση για σκοπούς στατιστικών
- Έχει διευθετηθεί μετά από μερική ακρόαση. (Υπ) Λ. Δημητριάδου Α.Ε.Δ [1] Δέστε, μεταξύ άλλων, Παπακόκκινου κ.α. ν. Σμιρλή κ.α.
(2001)2 Α.Α.Δ. 506, C + A Pelecanos Associates Ltd ν. Πελεκάνου
(1999)1(Β) Α.Α.Δ. 1273 και Χ. Γεωργίου ν. Δημοκρατίας
(1995)2 Α.Α.Δ. 174). [2]«
- "Γραμμάτιο συνήθους τύπου" είναι γραπτή υπόσχεση, που παρέχεται από ένα πρόσωπο σε άλλο, υπογράφεται από το πρόσωπο που την παρέχει στην παρουσία δύο τουλάχιστο μαρτύρων ικανών προς το συμβάλλεσθαι, για πληρωμή, σε πρώτη ζήτηση ή σε ορισμένο χρόνο ή σε προσδιορίσιμο μέλλοντα χρόνο προς πρόσωπο το οποίο ορίζεται στο γραμμάτιο, ποσού χρημάτων, πλέον τόκο που ορίζεται σε αυτό κατά ανώτατο όριο προς εννέα τοις εκατό κατ΄έτος και, σε περίπτωση λήψης δικαστικών μέτρων επ΄αυτού, τα συναφή έξοδα, και αναφέρει την αντιπαροχή για την οποία παρέχεται η υπόσχεση.» [3] «
- Σε κάθε δικαστικό μέτρο που λήφθηκε βάσει γραμματίου συνήθους τύπου, το περιεχόμενο του εν λόγω γραμματίου συνιστά αμάχητη απόδειξη των γεγονότων που εκτίθενται σε αυτό: Νοείται ότι σε οποιοδήποτε τέτοιο δικαστικό μέτρο, αποτελεί επαρκή υπεράσπιση το γεγονός ότι η υπογραφή του οφειλέτη χρέους ή άλλου που υπόγραψε το γραμμάτιο δεν είναι στην πραγματικότητα η υπογραφή του, ή ότι η έκδοση του γραμματίου επιτεύχθηκε συνεπεία εξαναγκασμού ή απάτης ή υπό περιστάσεις που ανάγονται σε εξαναγκασμό ή απάτη». [4] Δέστε Keziban Raif etc v. Enver Dervish
(1971)1 CLR 158, Bαρνάβας Παύλου v. Ελληνική Τράπεζα Λτδ
(1990)1 ΑΑΔ 483, Loukis Papastratis v. Τakis Economou
(1970)1 CLR 11, Λάρκου κ.α. v. Παναγή
(1996)1 ΑΑΔ 80, Λοϊζος Λοϊζίδης v. Ανδρέα Τσιακλή κ.α.
(1997)1 ΑΑΔ, Θεόδουλος Φούλη v. Ανδρέας Μιχαήλ, Π.Ε. 11989/22.9.05. [5] Στα αγγλικά μεταφράζεται "promissory note". [6] Δέστε, μεταξύ άλλων Χρυσάνθου v. Παγκρατίου
(1998)1 ΑΑΔ 675, 681, Kennedy Hotels Ltd v. Ιndirdjian
(1992)1 ΑΑΔ 400, Μaison Jenny Ltd v. Krashias Footwear Industry Ltd
(2002)1(Β) ΑΑΔ 1156, Γεωργίου v. Γεωργίου
(2001)1(Γ) ΑΑΔ 1592, Αντωνιάδου v. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας
(2003)1(Α) ΑΑΔ 530, Αlexandros Evangelou Camera House Ltd κ.α. v. Minerva Finance & Investments Ltd
(2004)1(Γ) ΑΑΔ 1734. [7] Δέστε, Μάριος Κουτσοκούμνης v. Μιχάλη Ζήνωνος
(2003)1 (Α) ΑΑΔ 583 [8] Δέστε επίσης και την υπόθεση C.T.A. Techno Marketing Ltd κ.α. v. Τράπεζας Κύπρου Λτδ
(2004)1 (Β) ΑΑΔ 720, 727 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο