Αναφορικά με τον Βύρωνα Τεγκεράκη, Πτωχευτική ειδοποίηση Αρ. 419/06, 29/9/06

(2)και

1. Σύμφωνα με τους Κανονισμούς αυτούς η ειδοποίηση πτώχευσης μπορεί να παραμεριστεί με καταχώρηση ένορκης δήλωσης εκ μέρους του χρεώστη που επενεργεί ως αίτηση παραμερισμού. (The filing of such affidavit shall operate as an application to set aside the bankruptcy notice). ΄Ενσταση υπό τη μορφή και τον τύπο που καταχώρησε ο χρεώστης δεν προβλέπεται από τους κανονισμούς. Και ο λόγος βέβαια είναι ότι στον χρεώστη απευθύνεται η ειδοποίηση πτώχευσης και όχι η αίτηση του πιστωτή προς τον Πρωτοκολλητή για την έκδοση της ειδοποίησης πτώχευσης σύμφωνα με τον Κανονισμό
2. Η ειδοποίηση πρόθεσης για καταχώρηση ένστασης απευθύνεται, ως καταγράφεται και στο σώμα της ένστασης, στην αίτηση του πιστωτή για καταχώρηση ειδοποίηση πτώχευσης. Από την άλλη όμως δεν μπορώ να παραγνωρίσω τις δύο ένορκες δηλώσεις του χρεώστη, η μια μάλιστα κατόπιν αδείας του Δικαστηρίου και χωρίς ένσταση από την πλευρά του πιστωτή. Το άρθρο 102

(1)του περί Πτωχεύσεως Νόμου Κεφ. 5 προνοεί ότι καμιά πτωχευτική διαδικασία δεν ακυρώνεται εξ αιτίας τυπικού ελαττώματος ή αντικανονικότητας εκτός αν το Δικαστήριο θεωρεί ότι έχει δημιουργηθεί ουσιαστική αδικία (substantial injustice) από το ελάττωμα ή την αντικανονικότητα και που δεν μπορεί να διορθωθεί με οποιαδήποτε διαταγή του Δικαστηρίου. Ομοίως και ο Πτωχευτικός Κανονισμός 2 προβλέπει ότι η μη συμμόρφωση με οποιοδήποτε από τους κανονισμούς ή με κανόνα πρακτικής που ακολουθείται κατά καιρούς δεν επιφέρει ακυρότητα στη διαδικασία εκτός και αν το δικαστήριο το διατάξει και κάθε τέτοια διαδικασία μπορεί να παραμεριστεί είτε εξ' ολοκλήρου είτε μερικώς ως αντικανονική ή και να τροποποιηθεί κατά τον τρόπο και την έκταση που το Δικαστήριο ήθελε θεωρήσει σωστό. Καταλήγω συνεπώς επί του θέματος αυτού ότι η καταχώρηση ειδοποίησης ένστασης είναι εκ του περισσού και δεν επηρεάζει ή δημιουργεί οποιαδήποτε αδικία στον χρεώστη. Ο κ. Μιχαηλίδης για τον πιστωτή αναφέρθηκε μεν ότι δεν είναι αυτός ο ενδεδειγμένος δικονομικά τρόπος για ακύρωση της πτωχευτικής διαδικασίας, χωρίς όμως να προβάλει ή να ισχυριστεί ότι ο πιστωτής έχει υποστεί αδικία και δη ουσιαστική από τον αντικανονικότητα αυτή. Να σημειώσω εδώ ότι παρά το γεγονός ότι στους Κανονισμούς δεν προβλέπεται απάντηση στην ένορκη δήλωση για ακύρωση της ειδοποίησης πτώχευσης ο πιστωτής ως εξηγείται στον Williams On Bankruptcy 18η έκδοση. 43 έχει δικαίωμα να προσάξει απαντητική της ένορκης δήλωσης του χρεώστη μαρτυρίας. ΄Αλλωστε και από το γεγονός ότι σύμφωνα με τον Καν. 188 οι Κανονισμοί Πολιτικής Δικονομίας εφαρμόζονται εκεί που δεν υπάρχει ρητή πρόνοια στους Πτωχευτικούς Κανονισμούς συνάγεται πως υπήρχε το δικαίωμα αντεξέτασης του χρεώστη. Κάτι τέτοιο όμως δεν έγινε ούτε ζητήθηκε από τον πιστωτή. Και αυτό ακριβώς φέρνει στο προσκήνιο ένα άλλο ζήτημα που θέτει ο χρεώστης με την ένορκη του δήλωση. Είναι το θέμα της συνήθους διαμονής του και ότι δεν είναι κάτοικος Λευκωσίας αλλά Γερμανίας. Αναμφίβολα το εγειρόμενο ζήτημα δεν αποτελεί αντικανονικότητα ή άλλο τυπικό ελάττωμα θεραπεύσιμο δυνάμει του άρθρου 102

(1)του περί Πτωχεύσεως Νόμου Κεφ. 5 και του Πτωχευτικού Καν. 2 ανωτέρω, αφού ευθέως εγείρει θέμα δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου. ΄Εχει αντιταχθεί από τον κ. Μιχαηλίδη ότι τέτοιο ζήτημα μόνο με αίτηση μπορεί να εγερθεί και όχι με ένορκη δήλωση. Είναι ορθό ότι κάτω από τον Πτωχευτικό Κανονισμό 40

(2)οι λόγοι που μπορεί να προβληθούν για τον παραμερισμό της πτωχευτικής ειδοποίησης είναι αποκλειστικά και περιοριστικά καθορισμένοι. Και αυτοί είναι ότι ο χρεώστης έχει ανταπαίτηση, ανταγωγή ή συμψηφισμό που είναι ίση ή υπερβαίνει το εξ αποφάσεως χρέος. Κάθε άλλος λόγος για τον οποίο ο χρεώστης επιθυμεί να ακυρώσει την πτωχευτική ειδοποίηση ως εξηγείται και στο πιο πάνω σύγγραμμα Williams, σελ. 44 μόνο με αίτηση μπορεί να προβληθεί και όχι με ένορκη δήλωση. Ως υποδεικνύεται δε στην υπόθεση In Re Costas Louca

(1986)2 JSC 365, τέτοια αίτηση υποβάλλεται κάτω από τις πρόνοιες του Πτωχευτικού Κανονισμού 16. Οπότε ο τρόπος που ηγέρθη το θέμα δικονομικώς είναι εσφαλμένος. Παρόλα αυτά είναι η κρίση του Δικαστηρίου ότι αποτελεί ζωτικό ζήτημα και δικαιοδοτικό όρο και παρόλο που δεν ετέθη με τον δικονομικά ορθό τρόπο, το Δικαστήριο υπάρχει πλούσια νομολογία επί του θέματος, έχει εξουσία να εξετάσει το ζήτημα αυτεπάγγελτα. Και για το λόγο αυτό θα προχωρήσω να τον εξετάσω. Σύμφωνα με το άρθρο 3

(2)του Κεφ. 5, Χρεώστης σημαίνει πρόσωπο που: a. Was personally present in Cyprus; or b. Ordinarily resided or had a place of residence in Cyprus; or c. Was carrying on business in Cyprus, personally, or by means of an agent or manager; or d. Was a member of a firm or partnership which carried on business in Cyprus. Σημειώνω πως η πτωχευτική ειδοποίηση επιδόθηκε στο χρεώστη σε διεύθυνση στη Λευκωσία, την οποία και ο ίδιος στην ένορκη του δήλωση δεν αμφισβητεί, καταγράφει όμως δύο διευθύνσεις μια στην Κύπρο και μια στη Γερμανία. Σημειώνω ακόμα πως επί λέξει αναφέρει στην ένορκη του δήλωση ότι: «Εγώ ο πιο κάτω Βύρων Τεγκεράκης εκ Λευκωσίας μόνιμος κάτοικος στο Cuxhaben, Γερμανίας .........» Ακόμα ως ο ίδιος αναφέρει κατέχει μετοχές στην εταιρεία MTV Cosmetics Ltd που σύμφωνα με τον ισχυρισμό του ο αιτητής θέλει να τον εξαναγκάσει να τις πωλήσει για Λ.Κ.78,000.- Παρεμβάλλω ότι στην απουσία αντεξέτασης του χρεώστη από την μια και στην έλλειψη απαντητικής ένορκης δήλωσης από τον πιστωτή από την άλλη, το Δικαστήριο θα διεξέλθει το θέμα μέσα από όσα προκύπτουν από τις ένορκες δηλώσεις του χρεώστη. Ως προς όρο «συνήθης διαμονή» παραπέμπω στην υπόθεση Εκλογική αίτηση Δημάρχου. ΄Εχει εξηγηθεί ότι δεδομένο ζητούμενο είναι ότι πρέπει να υπάρχει διαμονή ή φυσική παρουσία σε ορισμένο τόπο. Υπεδείχθη ακόμα ότι: «Η δε αναβάθμιση της διαμονής σε συνήθη, με τη φυσική σημασία του όρου που δεν είναι τεχνητός, εξαρτάται από διάφορες άλλες περιστάσεις. Η δε έννοια της συνήθους διαμονής αντιδιαστέλλεται προς την έκτακτη ή προσωρινή. Σημειώνουμε δε πως σε κάθε περίπτωση το εγχείρημα δεν εξαντλείται στην αναζήτηση οποιουδήποτε συγκεκριμένου στοιχείου, το οποίο αφ' εαυτού θα ήταν δυνατόν να δώσει απάντηση. Αντίθετα, εκτείνεται και στον συνυπολογισμό ποιοτικών χαρακτηριστικών ή δεδομένων και εν γένει, όπως χαρακτηριστικά λέχθηκε, στον τρόπο και τις συνήθειες ζωής, και βεβαίως δεν είναι δυνατό να προκαθοριστούν κατά τρόπο εξαντλητικό. Επιπλέον αναγνωρίζεται και η δυνατότητα τεκμαιρομένης συνήθους διαμονής (constructive residence) στην περίπτωση προσωρινής απομάκρυνσης από ορισμένο τόπο για κάποιο σκοπό, με πρόθεση επάνοδο.» Βεβαίως, το βάρος είναι στο χρεώστη που επικαλείται και προβάλλει το θέμα. Και είναι εξ ορισμού σημαντικό και ουσιώδες. Εξ' αυτού ακριβώς του λόγου και εν όψει των όσων αναφέρονται στην πιο πάνω υπόθεση θεωρώ πως ακριβώς το βάρος είναι αυξημένο. Απαιτούνται στοιχεία αποδεικτικά ενός τέτοιου σοβαρού ισχυρισμού. Πέραν των όσων αναφέρει στην ένορκη του δήλωση ο χρεώστης κανένα άλλο αποδεικτικό στοιχείο δεν προσκόμισε προς αυτή την κατεύθυνση. Υπάρχει, σημειώνω, επιστολή του χρεώστη στο φάκελο του Δικαστηρίου ημερ. 3.3.06 μαζί με διάφορα επισυναπτόμενα έγγραφα. Μεταξύ άλλων υπάρχει και έγγραφο στη Γερμανική γλώσσα με χειρόγραφες σημειώσεις στα Ελληνικά. Πέραν του γεγονότος ότι δεν υπάρχει μετάφραση του εγγράφου στα Ελληνικά τόσο η επιστολή όσο και τα συνημμένα έγγραφα δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη γιατί, ως έχει ήδη λεχθεί μόνο με το δέοντα τρόπο, θα μπορούσαν να τεθούν ενώπιον του Δικαστηρίου, ώστε να λάβει γνώση η άλλη πλευρά. Με βάση λοιπόν τα ενώπιον μου τεθέντα στοιχεία και στη βάση ότι ο χρεώστης που επικαλείται έλλειψη δικαιοδοσίας ουσιαστικά βέβαια του πρωτοκολλητείου που έκδωσε την ειδοποίηση πτώχευσης και κατ' επέκταση του Δικαστηρίου, φέρει και το βάρος απόδειξης των ισχυρισμών του, καταλήγω ότι δεν έχει καταδείξει στον απαιτούμενο βαθμό τον ισχυρισμό του, ότι δηλαδή δεν είχε τους τελευταίους έξι μήνες τη διαμονή του στη Λευκωσία. Εδώ να παρεμβάλω πως, εν πάση περιπτώσει το θέμα της συνήθους διαμονής για τους τελευταίους έξι μήνες στην Κύπρο αποτελεί προαπαιτούμενο δικαιοδοτικό όρο στην αίτηση πτώχευσης (Bankruptcy Petition) και όχι στην ειδοποίηση πτώχευσης. Αυτό συνάγεται ευθέως ως εκ της διατύπωσης των άρθρων 5 και 88 του Νόμου που υπάρχει ειδική αναφορά στο στοιχείο αυτό, καθώς και των Κανονισμών 44 και 45. Και τούτο σε αντίθεση με τον κανονισμό 40 που αφορά την ειδοποίηση πτώχευσης μπορεί να εκδοθεί από το Πρωτοκολλητείο στο οποίο μπορεί να καταχωρηθεί η αίτηση πτώχευσης (Petition) και η καταχώρηση σε λανθασμένο πρωτοκολλητείο δεν επιφέρει ακυρότητα. Το Δικαστήριο σε τέτοια περίπτωση έχει εξουσία αν το θεωρεί κατάλληλο να διατάξει ακύρωση της ειδοποίησης με ανάλογη διαταγή ως προς τα έξοδα. Και είναι ακριβώς γι αυτό το λόγο που το θέμα αυτό μπορεί να εξεταστεί και κατά το στάδιο της αίτησης πτώχευσης για την έκδοση διατάγματος παραλαβής, αφού ένα από τα προαπαιτούμενα είναι και η πράξη πτώχευσης επί έγκυρου πτωχευτικής ειδοποίησης. Σχετικά επί τούτου παραπέμπω στην υπόθεση Re a Debtor (Νο. 21 of 1937), The Debtor v. The Petitioning Crediton and the Official Receiver

(1938)2 All E.R.

1. Εξηγείται ότι η έκδοση της ειδοποίησης πτώχευσης αποτελεί βήμα για εφαρμογή σε πτώχευση της δικαστικής απόφασης (is a step in the enforcement of the judgment in bankruptcy) επί της οποίας στηρίζεται η αίτηση πτώχευσης. Αν δε η πτωχευτική ειδοποίηση είναι κακή κανένας δεν μπορεί να τη θεραπεύσει. Η αίτηση πτώχευσης, στην υπόθεση αυτή ακυρώθηκε (destroyed) κατ' έφεση γιατί η ειδοποίηση πτώχευσης που εκδόθηκε ήταν άκυρη εξ' υπαρχής. Συνάγεται ευθέως εκ της πιο πάνω αρχής ότι το θέμα δεν τελειώνει εδώ αφού η δικαιοδοσία είναι καθοριστική και επίδικη στο στάδιο της αίτησης πτώχευσης από την οποία κατά τον Κανονισμό 38 αντλεί τη δικαιοδοσία της η αίτηση για έκδοση της ειδοποίησης πτώχευσης εξετάζονται και υστερογενώς, κατά την εξέταση της αίτησης πτώχευσης. Τέλος να σημειώσω ότι η ειδοποίηση πτώχευσης επιδόθηκε στο χρεώστη στην Κύπρο και ήταν προσωπικά παρών σε όλα τα στάδιο της διαδικασίας. Καταλήγω εν όψει των πιο πάνω ότι το Δικαστήριο έχει δικαιοδοσία να εκδικάσει την υπό κρίση αίτηση. ΄Ερχομαι τώρα στην ουσία των ισχυρισμών του χρεώστη και στην αναφορά του για την ύπαρξη αγωγών μεταξύ του και του εξ αποφάσεως πιστωτή. Κύριο βάρος δόθηκε στην αγωγή 3740/
2. Στην αγωγή αυτή ο χρεώστης είναι ενάγων μαζί με ακόμα ένα πρόσωπο και απαιτεί εναντίον διαφόρων νομικών και φυσικών προσώπων, μεταξύ των οποίων και εναντίον του εξ αποφάσεως πιστωτή διάφορες θεραπείες υπό μορφή αποζημιώσεων και επιστροφή δικηγορικών εξόδων και περιουσιακών στοιχείων. Είναι γεγονός ακόμα ότι στη συμπληρωματική ένορκη δήλωση του χρεώστη επισυνάπτονται, πέραν της πιο πάνω αγωγής και διάφορες ενδιάμεσες αποφάσεις που επιδίκασαν έξοδα υπέρ του χρεώστη τα οποία θα καταβληθούν ως αναφέρονται σε αυτές στο τέλος της δίκης. (τεκ. 2, 3 και 4). Εξ όσων ακόμα συνάγεται από την ένορκη δήλωση του χρεώστη, που να υπενθυμίσω παρέμεινε αναπάντητη, οι υποθέσεις αυτές ακόμα εκκρεμούν οπότε και τα έξοδα που επιδικάστηκαν προς όφελος του παρόλο που είναι δικαστικά επιδικασμένα δεν μπορούν ακόμα να του καταβληθούν λόγω της εκκρεμοδικίας των υποθέσεων. Σύμφωνα με το λεκτικό του άρθρου 3

(1)(g) του περί Πτωχεύσεως Νόμου Κεφ. 5 αλλά και του πτωχευτικού Κανονισμού 40

(2)το βάρος απόδειξης για την ύπαρξη ανταξίωσης, δικαιώματος συμψηφισμού ή ανταγωγής βαρύνει το χρεώστη. Από την Αγγλική νομολογία έχει κριθεί ότι η ειδοποίηση θα ακυρωθεί αν εγείρεται υπό το φως της μαρτυρίας στην ολότητα της γνήσιο θέμα προς εκδίκαση (genuine triable case set-off). ΄Ετσι για παράδειγμα στην υπόθεση Re a Debtor, Ex Parte The Debtor n. Wiseburgh

(1957)2 All E.R. 551 λέχθηκε ότι ο οφειλέτης πρέπει να ικανοποιήσει το Δικαστήριο ότι έχει μια γνήσια απαίτηση η οποία έχει λογική πιθανότητα επιτυχίας. Στη δε υπόθεση In Re a Debtor (No. 75 of 1982) Ex Parte The Debtor v. National Westminster Bank Plc.

(1984)1 WLR 353 εξηγείται ότι: «First, the affidavit or affidavits must show that he has a cross-demand against the creditor which is genuine. To satisfy that requirement, the cross-demand must be put forward in good faith and must have a reasonable probability of success, or, as it has also been expressed, must give rise to a triable issue. In the latter respect, there is no hard and fast rule as to the degree of proof required. It depends in each case on the particular facts and circumstances of that case." Ακόμα και στην υπόθεση Re G.E.B (A Debtor) 1900-3) All. E.R. 1027 αναφορικά με το πότε και σε ποιο χρόνο πρέπει να υφίσταται το δικαίωμα συμψηφισμού, ανταξίωσης ή ανταγωγής υποδεικνύεται ότι: «To what time is that these words "he has" refer, It seems to me that they must refer to the time of the hearing of the application to set aside the bankruptcy notice. Does it mean that at that moment the debtor must have an effective set-off which he could enforce by action, or is it sufficient that he has vested in him a right of set - off at that moment which when the proper time comes in bankruptcy could be used for the purpose either of reducing or wiping out this judgment debt." Ως δε εξηγείται στον Williams ανωτέρω σελ. 44, «the doctrine of equitable set-off is now very wide" ενώ σύμφωνα με το ίδιο σύγγραμμα (σελ. 43) η απαίτηση του χρεώστη κατά το χρόνο εξέτασης του αιτήματος για παραμερισμό της ειδοποίησης πτώχευσης, θα πρέπει ήδη να προωθείται. ΄Εχω παραθέσει ποια στοιχεία προβάλλει ο χρεώστης για ακύρωση της πτωχευτικής ειδοποίησης. Από τα στοιχεία που επισύναψε συνάγεται ότι υπάρχουν επιδικασθέντα έξοδα προς όφελος σε πέντε ενδιάμεσες αποφάσεις Δικαστηρίων. Στην αίτηση αρ. 132/02 ημερ. 16.1.02, στην αγωγή 3740/01 ημερ. 15.1.04, δύο ενδιάμεσες αποφάσεις στην αίτηση αρ. 132/00 ημερ. 19.2.04 και μια ενδιάμεση απόφαση στην υπόθεση 132/02 ημερ. 30.6.06. Τα έξοδα είναι επιδικασθέντα από το Δικαστήριο, αλλά θα καταβληθούν ως η διαταγή του Δικαστηρίου στο τέλος της δίκης, πλην της τελευταίας που δεν γίνεται καμιά αναφορά ή άλλη πρόνοια ως προς το χρόνο καταβολής των εξόδων. Σημειώνω ακόμα πως ο πιστωτής είναι σε όλες τις πιο πάνω υποθέσεις διάδικος. Επιπλέον υπάρχει και η αγωγή 3740/01 που και πάλι ο πιστωτής είναι εναγόμενος και ο χρεώστης ενάγων με πολλαπλές απαιτήσεις εναντίον του μεταξύ των οποίων και απαίτηση για Λ.Κ.500,000.- ΄Εχω αντλήσει επίσης καθοδήγηση από την υπόθεση Re A Judgment Debtor (No. 171 of 194) Ex Part Judgment Creditor

(1934)και cross demand σε πτωχευτική ειδοποίηση. ΄Εμφαση δίνω σε εκείνα που λέχθηκαν από τον L. Hanworth αναφορικά με τον όρο cross - demand. Υπεδείχθη ότι (σελ. 692). «If cross-demand is only to be interpreted as meaning something which could have been introduced into the action by way of counter claim. Cross demand seems to me to be a word introduce in order to give a wider ambit to the meaning of these claim, something that would be described, certainly, as a set off, something that would be described, certainly, as a set off, something that would not have been brought to the action, something that still lies outside the counter claim, but which is of a nature which can be specified and which is of such a nature that it equals or exceeds the amount of the judgment debt." Αναφορικά με την έκφραση «which equals or exceeds the amount of the judgment debt" ο L.J. Maugham στη ίδια απόφαση εξηγά ότι: «That means or refer to, a claim against the creditor, either for money or at any rate, for money or property of value which equals or exceeds the amount of the judgment debt." Εξάγεται, στη βάση των πιο πάνω αρχών που διέπουν το θέμα αλλά και των στοιχείων που έθεσε ο χρεώστης ενώπιον του Δικαστηρίου ότι αναδεικνύεται και υπάρχει ένα γνήσιο θέμα ανταξίωσης και ανταγωγής. Δεν παραγνωρίζω βέβαια ότι συμφωνία με τον Κανονισμό 40

(2)το ποσό της ανταξίωσης ή ανταγωγής πρέπει να είναι ίσο ή να υπερβαίνει το ποσό της αξίωσης και ότι τα επιδικασθέντα προς όφελος του χρεώστη έξοδα δεν φαίνεται να έχουν υπολογιστεί από τον Πρωτοκολλητή, πλην όμως σε κάθε περίπτωση είναι επιδικασθέντα προς όφελος του και αρκετά προγενέστερα της επίδικης απόφασης. Σε συνάρτηση δε με την απαίτηση του χρεώστη στην αγωγή 3740/01 που εκκρεμεί καταλήγω ότι ο χρεώστης απέσεισε το βάρος που φέρει από το Νόμο και τους κανονισμούς. ΄Επεται ότι η ειδοποίηση πτώχευσης που εκδόθηκε για όλους τους πιο πάνω λόγους ακυρώνεται. Καμιά πράξη πτώχευσης δεν έχει διαπραχθεί από το χρεώστη δυνάμει της ειδοποίησης πτώχευσης. Τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα και επιδικάζονται υπέρ του χρεώστη. Θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) Ν. Γιαπανάς, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλλητής /Α.Λ.Ο. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο