Α. Μ.Charalambous Ltd ν. VASTUAT LTD, Αρ. Αγωγής 11309/02, 14/11/06

Α. Μ.Charalambous Ltd ν. VASTUAT LTD, Αρ. Αγωγής 11309/02, 14/11/06 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2006:A49 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Ν. Γιαπανά, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής 11309/02 Μεταξύ Α. Μ.Charalambous Ltd, από τη Λευκωσία Ενάγοντες και VASTUAT LTD, από τη Λευκωσία Εναγόμενοι ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 14/11/06 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τους ενάγοντες: κ. Λοϊζου Για τους εναγόμενους: κα Καρή Α Π Ο Φ Α Σ Η Οι ενάγοντες αξιώνουν το ποσό των Λ.Κ.3,271.60.-. Σύμφωνα με την έκθεση απαίτησης βασίζεται σε τιμολόγιο και αφορά αγορά εξαρτημάτων που έγινε τον Ιούνιο του 2001 από τους εναγομένους στο κατάστημα των εναγόντων στα Λατσιά. Εντελώς διαφορετική είναι η θέση των εναγομένων. Η θέση τους είναι ότι, το πιο πάνω ποσό αφορά επιδιόρθωση μηχανήματος κοπής σανού που αγοράστηκε καινούργιο από τους ενάγοντες. Συγκεκριμένα αγοράστηκε το Μάρτιο του 2001 για το ποσό των Λ.Κ.8.800.- και σε μια εβδομάδα παρουσίασε προβλήματα λειτουργίας. Διορθώθηκε μεν από τους ενάγοντες πλην όμως εκαλύπτετο από εγγύηση και συνεπώς δεν οφείλουν κανένα ποσό. ΄Εδωσαν μαρτυρία οι διευθυντές των διαδίκων καθώς και δύο τεχνικοί. ΄Ενας από κάθε πλευρά. Κατατέθηκαν ως τεκμήρια διάφορα έγγραφα, επί των οποίων αναφορά θα γίνει στη συνέχεια εξετάζοντας τους εκατέρωθεν ισχυρισμούς. Αναφορικά με το επίδικο μηχάνημα η μαρτυρία επ' αυτού ήταν λιτή. Πρόκειται σύμφωνα με τον Μ.Ε.1 Δημήτρη Εφφέ που είναι μηχανικός, για μηχανή κοπής σανού και μπαίνει πίσω από το τρακτέρ. Υπάρχουν από κάτω δίσκοι και κορώνες που μεταφέρουν την κίνηση. Σύμφωνα δε με τον Μ.Υ.2 Χρίστο Κυριάκου μηχανολόγο το σύστημα έχει διάφορες κορώνες στο πίσω μέρος και στα πλευρά με σύστημα μεταφοράς της κίνησης. Σε κάποια συγκεκριμένα σημεία δεν γύριζε. Υπάρχει ρύθμιση που κανονίζει το ύψος της κοπής, ανάρτηση και χαμήλωση. Αν πάει πολύ χαμηλά υπάρχει ο κίνδυνος να κτυπήσει σε σκληρά αντικείμενα και να του προξενήσει ζημιά. ΄Εχει όμως σύστημα το οποίο προστατεύει το μηχάνημα όταν κτυπήσει σε κάτι σκληρό. Αυτά για ό,τι αφορά το μηχάνημα. Αγοράστηκε ως λέχθηκε το Μάρτιο του 2001 και σε μια εβδομάδα χάλασε. Κλήθηκαν οι ενάγοντες επί τόπου να το ελέγξουν. Πήγε ο Μ.Ε.

1. Σύμφωνα με τη θέση του έσπασε από κακή χρήση και λάθος του χειριστή και άλλαξαν μέσα στο χωράφι ορισμένα ανταλλακτικά. Ο λόγος που χάλασε οφειλόταν στο γεγονός ότι το χωράφι είχε πέτρες. Τους είχαν πει όταν το χωράφι έχει πολλές πέτρες να μην κόβουν χαμηλά. Η ζημιά ήταν πάνω στις κορώνες και άλλαξαν ορισμένες από αυτές γιατί υπάρχουν πολλές. Πριν τις αλλάξει μίλησε με το μηχανολόγο τους που του είπε να το διορθώσουν . Το Τεκμ. 1 είναι το πιστωτικό τιμολόγιο των εξαρτημάτων που τοποθέτησαν αλλά δεν ήταν σε θέση να πει τι ακριβώς εξαρτήματα αφορά γιατί είναι με κωδικούς. Ζήτησε τα εξαρτήματα βάσει του καταλόγου και ο μηχανολόγος του τα έδωσε. ΄Οπως αναγράφονται στο Τεκμ. 1 άλλαξαν επτά αντικείμενα. Σύμφωνα με το διευθυντή των εναγόντων Ανδρέα Χαραλάμπους (Μ.Ε.2) ενημέρωσαν τους εναγομένους για τους λόγους της ζημιάς. Η κάρτα (τεκμ. 2) που είναι υπογραμμένη από υπάλληλο των εναγομένων σημαίνει ότι έγινε η επιδιόρθωση. ΄Οταν η κάρτα υπογραφτεί πηγαίνει στα γραφεία τους και ακολούθως εκδίδουν τιμολόγιο που αποστέλλεται στον πελάτη. Αντίγραφο της κάρτας παίρνει και ο πελάτης, γιατί αν δεν υπογράψει σημαίνει ότι δεν αποδέχεται την επιδιόρθωση. Υπογράφεται επί τόπου, στην παρούσα δε περίπτωση στο χωράφι που έγινε η επιδιόρθωση. Το Τεκμ. 2 αφορά κορώνες, λεπίδες και ειδικές βίδες. Δεν απέκλεισε ότι για τα αναγραφόμενα επί του τιμολογίου εξαρτήματα οι εναγόμενοι να πήγαν στα γραφεία τους και να αγόρασαν ορισμένα γιατί τα είχαν ανάγκη. Το Τεκμ. 3 είναι το τιμολόγιο πώλησης του μηχανήματος και φέρει ημερομηνία 9.3.
2. Εξοφλήθηκε την 15.6.01 και όταν παραδίνουν ένα μηχάνημα εξηγούν στους πελάτες τους τις ρυθμίσεις και πως λειτουργεί από τεχνικής πλευράς καθώς και τι πρέπει να προσέχουν και το θέμα είναι πλέον δική τους ευθύνη. Σε μια εβδομάδα από την πώληση τον πληροφόρησε ο μηχανολόγος του ότι προέκυψαν προβλήματα, ότι του έκαμαν μεγάλη ζημιά γιατί δεν το χειρίστηκαν καλά. ΄Ηταν φανερό ότι επρόκειτο περί ανθρώπινου λάθους. Ενημέρωσαν το εργοστάσιο για να μπορούν να διεκδικήσουν claim για να καλύψουν και να βοηθήσουν τον πελάτη, αλλά ήταν τόσο φανερό και επειδή υπάρχει ειλικρίνεια με το εργοστάσιο δεν μπορούσε να γίνει τίποτε. Ανταποκρίθηκαν αμέσως για να το επιδιορθώσουν και αλλάχθηκαν εκείνα που φαίνονται στο Τεκ. 5(α)(β). Αν οι εναγόμενοι δεν αποδέχονταν δεν θα υπέγραφαν την κάρτα μέσα στο χωράφι. Η κάρτα (τεκμ. 2) δεν είναι τιμολόγιο αλλά κάρτα εργασίας την οποία υπέγραψε υπάλληλος των εναγομένων. Το τεκμ. 1 εκδόθηκε τρεις μήνες μετά γιατί ήταν μεγάλη η ζημιά και είπαν να τους δώσουν λίγο χρόνο και μετά να τους χρεώσουν. Να το δουλέψουν λίγο και μετά να τους επιβαρύνουν. Σε ερώτηση ως προς τη διαφορά στον αριθμό εξαρτημάτων που παρουσιάζονται στα δύο τεκμήρια απάντησε ότι πιθανό να έγινε και δεύτερη ζημιά. Δεν έβγαλαν όμως δύο τιμολόγια γιατί περίμεναν να δουν και μετά. Οι εναγόμενοι θα έσπασαν αρχικά τη μια κορώνα και μετά, κάποια άλλη φορά θα έσπασε και η άλλη. Αρνήθη ότι η ζημιά καλύπτετο από την εγγύηση και ότι επρόκειτο για καθαρή ζημιά του χειριστή. Η εγγύηση καλύπτει φθορές που δημιουργούνται και έχουν σχέση με πιθανά ελαττωματικά ανταλλακτικά. Στην προκειμένη περίπτωση και αν ακόμα υπήρχε ένα ελαττωματικό δεν μπορεί και τα επτά να ήταν ελαττωματικά. ΄Ηταν η θέση του, αρνούμενος ότι οι εναγόμενοι δεν συμφώνησαν να αγοράσουν ανταλλακτικά και ότι ενεργούσαν επί της εγγύησης, ότι ενημερώθηκαν ότι το πρόβλημα ήταν του χειριστή τους. ΄Οπως το έθεσε όταν οι εναγόμενοι τους είπαν ότι δεν πληρώνουν λόγω της εγγύησης, τους εξήγησαν ότι η ζημιά οφειλόταν σε κακό χειρισμό. Ο Μ.Υ.2 Χρίστος Κυριάκου μηχανολόγος στην υπηρεσία των εναγομένων, ήταν το πρόσωπο που έδωσε εντολή να ειδοποιηθούν οι ενάγοντες για τη ζημιά. ΄Οταν παρουσιάστηκε το τιμολόγιο προς πληρωμή αρνήθη να το υπογράψει γιατί κατά τη γνώμη του ως μηχανολόγος έπρεπε να καλυφθεί από την εγγύηση. Οι ενάγοντες επέμεναν και ο ίδιος κράτησε τη θέση του για τη μη πληρωμή. ΄Εστειλε επιστολή (τεκμ. 6) αλλά δεν πήρε απάντηση. Δεν είναι ετσιθελικά που αποφάσισε τη μην πληρωμή γιατί ήταν ζημιά που πήγαζε από την εγγύηση. Αρνήθη ότι δεν έγινε σωστή χρήση γιατί οι χειριστές τους είναι έμπειροι. Η πρώτη φορά που έλαβε γνώση ότι οι ενάγοντες ήθελαν να πληρωθούν ήταν τον Ιούνιο με την αποστολή του τιμολογίου αλλά αρνήθη να το υπογράψει. Γνώριζε όμως ότι γίνονταν συζητήσεις με τους ενάγοντες για το θέμα αυτό. ΄Ηταν ακόμα η θέση του ότι για να σπάσει το μηχάνημα θα έπρεπε να υπήρχαν πολύ μεγάλες πέτρες που όμως δεν υπήρχαν στο χωράφι. ΄Ηταν τέλος η γνώμη του ότι οι ενάγοντες όταν τους παρέδωσαν το μηχάνημα δεν ήταν έτοιμο για εργασία και ήταν θέμα των εναγόντων να το παραδώσουν σε καλή και λειτουργήσιμη κατάσταση. ΄Εδωσε επίσης μαρτυρία και ο Κώστας Κύρκος διευθυντής των εναγομένων (ΜΥ1). Πολύ συνοπτικά κατέθεσε ότι μετά την αγορά και την παραλαβή του μηχανήματος ενημερώθηκε από τους υπεύθυνους της φάρμας για κάποια προβλήματα και ότι οι ενάγοντες θα το επιδιόρθωναν, όπως και έγινε. ΄Οταν παρέλαβαν το τιμολόγιο αρνήθηκαν να το πληρώσουν γιατί θεώρησαν ότι ήταν μέσα στην περίοδο της εγγύησης. Τα διαδραματισθέντα επί του θέματος τα έχει πληροφορηθεί από τους υπαλλήλους της εταιρείας. Οι υπεύθυνοι στη φάρμα έκριναν ότι η επιδιόρθωση ήταν μέσα στην περίοδο της εγγύησης και έτσι δεν πλήρωσαν το επίδικο τιμολόγιο. Ο ίδιος που είναι εγκεκριμένος λογιστής έκρινε ότι αν ήταν εκτός της εγγύησης και θα έπρεπε να πλήρωναν για την επιδιόρθωση, λόγω ακριβώς του κόστους, οι ενάγοντες θα έπρεπε να τους το έλεγαν και να τους έδιναν προσφορά. Επίσης όφειλαν αφού έτσι είχαν τα πράγματα να έκδιδαν τιμολόγιο σε 2-3 ημέρες και όχι σε 2-3 μήνες. Επέμεινε σε σχετική ερώτηση και επανέλαβε ότι για μια επιδιόρθωση που δεν είναι μέσα στην εγγύηση παίρνεις προηγουμένως τη συγκατάθεση του πελάτη σου. ΄Ηταν ακόμα η θέση του ότι υπογράφτηκε μεν η κάρτα εργασίας από υπάλληλο των εναγομένων, πλην όμως την υπέγραψε με μηδέν κόστος. Θα πρέπει να προστεθεί ότι οι εναγόμενοι ανταπαιτούν Λ.Κ.1428.- λόγω αγοράς σανού γιατί ο δικός τους καταστράφηκε πριν προλάβουν να τον κόψουν. ΄Εδωσαν γι' αυτό μαρτυρία τόσο ο Μ.Υ.1 όσο και ο Μ.Υ.
3. Επ' αυτού θα επανέλθω αργότερα. Οι δικηγόροι στις γραπτές τους αγορεύσεις έκαμαν αναφορά στη μαρτυρία, ενώ η κα Καρή παραπέμπει σε νομολογία τόσο για το βάρος απόδειξης σε πολιτική δίκη, όσο και για το θέμα των σιωπηρών όρων που υπάρχουν για την καταλληλότητα ενός καινούργιου μηχανήματος. Το αν υπήρχε εγγύηση για το πωληθέν μηχάνημα που εκ των δικογράφων έγινε επίδικο, ξεκαθάρισε από τη μαρτυρία, κυρίως του Μ.Ε.2 Ανδρέα Χαραλάμπους διευθυντή των εναγόντων ότι υπήρχε εργοστασιακή εγγύηση ενός έτους. Δεν προσκομίστηκε όμως το γραπτό κείμενο γιατί σύμφωνα με τη μαρτυρία των εναγομένων δεν κατέστη δυνατόν να εξευρεθεί. Γεγονός όμως παραμένει ότι υπήρχε εγγύηση ενός έτους και εξάγεται επί τούτου ανάλογο εύρημα. Η επόμενη διαπίστωση που μπορεί να γίνει είναι ότι οι εναγόμενοι δεν αγόρασαν ανταλλακτικά και εξαρτήματα από το κατάστημα των εναγόντων με τον τρόπο που περιγράφεται στην έκθεση απαιτήσεως. Πρόκειται ουσιαστικά για τιμολόγιο επιδιόρθωσης της μηχανής κοπής σανού. ΄Εχω όμως τη γνώμη ότι ακόμα και στη βάση ενός τιμολογίου πώλησης εμπορευμάτων και εξαρτημάτων, ως είναι η έκθεση απαιτήσεως, η μαρτυρία που δόθηκε από την πλευρά των εναγόντων είναι γενική και αόριστη και καθόλου κατατοπιστική. Η μαρτυρία των Μ.Ε.1 και 2 δεν διαφώτισε καθόλου το τοπίο ως προς τι ακριβώς πώλησαν στους εναγόμενους. ΄Η για να το θέσω καλύτερα το Δικαστήριο δεν έχει διαφωτιστεί τι ακριβώς επιδιόρθωσαν στο επίδικο μηχάνημα. Και δεδομένου ότι το επίδικο τιμολόγιο (τεκμ. 1) δεν είναι υπογραμμένο οι ενάγοντες όφειλαν με τον απαιτούμενο σε πολιτική δίκη βαθμό, αφού αυτοί έφεραν και το βάρος, να αποδείξουν με θετική μαρτυρία σε τι ακριβώς ανταποκρίνεται το ποσό των Λ.Κ.3,271.60 που απαιτούν δυνάμει του τιμολογίου αυτού. Ο Μ.Ε.1 που ήταν το πρόσωπο που πήγε επί τόπου στο χωράφι και είδε το μηχάνημα και μάλιστα το επιδιόρθωσε δεν ήταν σε θέση να πει και να εξηγήσει στο Δικαστήριο τι ακριβώς εξαρτήματα άλλαξαν στη μηχανή. Λέχθηκε γενικά από το μάρτυρα ότι άλλαξαν ορισμένες κορώνες πλην όμως δεν ήταν καν σε θέση να αναγνωρίσει από το τεκμήριο 1 τα εξαρτήματα που αντικατέστησε. Τα παράγγειλε ως κατέθεσε με βάση τον κατάλογο και δεν γνώριζε τον κωδικό ενός έκαστου εξαρτήματος που αναγράφεται στο τιμολόγιο σε ποιο ακριβώς εξάρτημα ανταποκρινόταν. Από την άλλη, ο Μ.Ε.2 κατέθεσε διάφορα αντιφατικά επί του θέματος. Ενώ ήταν για παράδειγμα η θέση του ότι άλλαξαν επτά κορώνες, στο Τεκμ. 2 που είναι η κάρτα εργασίας, επί της οποίας έδωσε ιδιαίτερη έμφαση και στήριξε ουσιαστικά την εκδοχή του περί αποδοχής των εναγομένων στην επιδιόρθωση και κατ' επέκταση την πληρωμή, αναφέρει έξι κορώνες. Αντιφατικός ήταν ακόμα όταν σε σχετικές ερωτήσεις επί ακριβώς αυτής της διαφοράς, ανέφερε ότι οι εναγόμενοι πιθανόν να έκαμαν και δεύτερη ζημιά και θα έσπασαν αρχικά τη μια κορώνα και μετά αργότερα να έσπασε και η άλλη. Και ότι ακόμα μπορεί οι εναγόμενοι να πήγαν στα γραφεία τους και να αγόρασαν ορισμένα εξαρτήματα που τα είχαν ανάγκη. ΄Ομως η απαίτηση τουλάχιστον με βάση την κάρτα εργασίας είναι για έξι κορώνες και όχι για δύο. Από την άλλη η μαρτυρία κατέδειξε ότι ο μηχανικός των εναγόντων (Μ.Ε.1) μια φορά μόνο πήγε επί τόπου και επιδιόρθωσε τη μηχανή, ανεξάρτητα πόσες ημέρες απαιτήθηκαν να την επιδιορθώσουν και όχι δύο φορές. Εν πάση περιπτώσει η απαίτηση αφορά επιδιορθώσεις του μηχανήματος και τα ανταλλακτικά που χρησιμοποιήθηκαν και όχι αγορές εξαρτημάτων δυνάμει τιμολογίου. Αν πάλι πώλησαν μια κορώνα στους εναγόμενους κάποια άλλη φορά, χωρίς να έχει σχέση με την επιδιόρθωση της μηχανής, είναι ορθή η σχετική παρατήρηση της κας Καρή προς το μάρτυρα ότι θα έπρεπε τότε να εκδίδετο ξεχωριστό τιμολόγιο. Η απάντηση του μάρτυρα σε ερώτηση γιατί, αν μη τι άλλο δεν έγραψαν στην κάρτα εργασίας την άλλη κορώνα που αγόρασαν οι εναγόμενοι ήταν χαρακτηριστική η πλήρης σύγχυση και η ασάφεια που επικρατούσε και κυριαρχούσε στο μάρτυρα. Θα την καταγράψω γιατί θεωρώ πως είναι χαρακτηριστική. «Αν κτυπήσεις το ένα φτερό του αυτοκινήτου και το ισιώσεις και σπάσεις την επόμενη το άλλο, θα του πεις γιατί χθες δεν είδες το άλλο φτερό;» Το ερώτημα τελικά που τίθεται και είναι ξεκάθαρο είναι πόσες φορές επιδιόρθωσαν τη μηχανή και τι επιδιόρθωσαν κάθε φορά. Και αν τελικά πώλησαν και κάποια εξαρτήματα σε κάποια άλλη ημερομηνία ποια ήταν αυτά και ποιο ήταν το κόστος τους. Ακόμα και το Τεκμ. 5(α)(β) που κατέθεσε ο μάρτυρας (Μ.Ε.2) ότι είναι τα εξαρτήματα που αλλάχθηκαν δεν οδηγεί πουθενά. ΄Οχι μόνο γιατί πρόκειται για τεχνικής φύσης σχεδιαγράμματα που μόνο ένας εξειδικευμένος, ίσως μηχανολόγος, θα μπορούσε να εξηγήσει στο Δικαστήριο τι ακριβώς είναι, αλλά γιατί θεωρώ πως εν πάση περιπτώσει είναι και άσχετα, αφού ότι και να άλλαξαν στη μηχανή μόνο εκείνος που έκαμε την επιδιόρθωση μπορούσε να δώσει εξηγήσεις. Και αυτός ήταν ο Μ.Ε.1 που είτε δεν θυμόταν είτε δεν μπορούσε να αναγνωρίσει μέσα από τα τεκμήρια τι ακριβώς ανταλλακτικά χρησιμοποίησε. Και σημειώνω πως ο μάρτυρας αυτός ως συνάγεται από τη μαρτυρία του μόνο μια φορά πήγε επί τόπου και επιδιόρθωσε το μηχάνημα. Η κάρτα εργασίας (τεκμ. 2) αναγράφει 6 κορώνες, 25 λεπίδες και 15 βίδες. Επί δε του τιμολογίου (Τεκμ. 1) κανένας από τους μάρτυρες των εναγόντων δεν εξήγησε στο Δικαστήριο, όχι μόνο τι είναι και σε τι ανταποκρίνονται οι κωδικοί, αλλά ούτε και ποια είναι η περιγραφή των εξαρτημάτων. Ο Μ.Ε.1 αντεξεταζόμενος επί του τιμολογίου πέραν ότι δεν μπορούσε να αναγνωρίσει τι περιγράφει, σε σχετική ερώτηση πόσες κορώνες άλλαξαν ανέφερε ότι « αν πιάσεις μια κορώνα και την αντικαταστήσεις αν σου δώσουν μια βίδα ή κετσέ είναι άλλος αριθμός». Κατέθεσε επίσης ότι με βάση το τιμολόγιο άλλαξαν επτά πράγματα, μια κορώνα, κετσέδες, βίδα. Θα πρέπει δε να υποδείξω ότι το θέμα βέβαια δεν είναι μόνο τι αναγράφει το τιμολόγιο, αλλά και αν αυτά που αναγράφει πράγματι έγιναν στο μηχάνημα. Με βάση τη μαρτυρία ούτε το ένα έχει αποδειχθεί ούτε και το άλλο. Θεωρώ πως εν πάση περιπτώσει είναι ορθή η θέση του Μ.Υ.1 διευθυντή των εναγομένων Κώστα Κύρκου ότι η κάρτα εργασίας (τεκμ. 2) που υπόγραψε ο υπάλληλος των εναγομένων, ήταν επί μηδενικού κόστους. Μπορεί βέβαια ως ανέφερε ο Μ.Ε.2 η κάρτα εργασίας να μην είναι τιμολόγιο, πλην όμως έχει ειδικό χώρο που θα έπρεπε να συμπληρωθεί για το κάθε ένα εξάρτημα ξεχωριστά με το κόστος του και το σύνολο της αξίας των ανταλλακτικών, καθώς και χώρο για την περιγραφή της εργασίας με το κόστος της. Τίποτε δεν έχει συμπληρωθεί, ενώ ακόμα θα πρέπει να προστεθεί ότι υπάρχει έτοιμη καταγραμμένη τυποποιημένη δήλωση που εξουσιοδοτεί μεταξύ άλλων το συνεργείο των εναγόντων να προχωρήσει στις επισκευαστικές εργασίες που περιγράφονται περιληπτικώς και ότι - ο εντολέας - φέρει την ευθύνη για την εξόφληση των λογαριασμών τόσο για τις εργασίες όσο και για τα ανταλλακτικά. Στο τέλος αναγράφεται σε ειδικό σημείο, ΟΡΟΙ ΠΛΗΡΩΜΗΣ. Τίποτε από όλα αυτά δεν είναι συμπληρωμένο πέραν της υπογραφής του υπαλλήλου των εναγομένων. Και είναι επ' αυτού του εγγράφου που ο διευθυντής των εναγόντων στήριξε τη δέσμευση των εναγομένων προς πληρωμή. Θεωρώ εν όψει των πιο πάνω ότι οι ενάγοντες απέτυχαν να αποδείξουν με την απαιτούμενη βεβαιότητα αν οι εναγόμενοι αγόρασαν οτιδήποτε από τους ενάγοντες και τι τελικά αγόρασαν. Είναι βέβαια σαφές ότι οι εναγόμενοι δεν αγόρασαν οτιδήποτε από τους ενάγοντες αλλά το τιμολόγιο όπως και τα άλλα τεκμήρια αφορούν και ανταποκρίνονται σε μηχανικές εργασίες και ανταλλακτικά που οι ενάγοντες χρησιμοποίησαν για να επιδιορθώσουν το επίδικο μηχάνημα. ΄Ομως ούτε και αυτή την άποψη έχουν αποδείξει ποια και πόσα τελικά ανταλλακτικά χρησιμοποίησαν ούτε και το κόστος ενός εκάστου. ΄Ετσι και περιοριζόμενος μόνο στις κορώνες η μαρτυρία του μεν Μ.Ε.1 ήταν ότι άλλαξαν ορισμένες κορώνες. Του δε Μ.Ε.2 ότι άλλαξαν μια και μετά, αργότερα, πώλησαν ακόμα μια, χωρίς όμως να εκδοθεί ξεχωριστό τιμολόγιο. Στη δε κάρτα εργασίας (Τεκμ. 2) αναγράφονται έξι κορώνες. Τέλος όση αξία και αν έχει να σημειωθεί ότι η εργασία έγινε το Μάρτιο του 2001 και όχι τον Ιούνιο ως αναγράφει το τιμολόγιο. Ειδικότερα και επί της μαρτυρίας του Μ.Ε.1 παραπέμπω στην υπόθεση Ζαβρου κ.ά ν. Καριτζη κ.ά Πολιτικη Εφεση 11864 ημερ. 28.9.06 στην οποία η προφορική μαρτυρία δεν συνέπιπτε με τα τιμολόγια. Υποδεικνύω ακόμα πως δεν μπορεί να μείνει απαρατήρητο ότι ο Μ.Ε.2 σε τελική ανάλυση, ούτε επιδιόρθωσε ούτε και κοστολόγησε τα εξαρτήματα του τιμολογίου. ΄Εχω εξετάσει το θέμα μόνο από την άποψη του τιμολογίου και στη βάση των λεπτομερειών της έκθεσης απαιτήσεως οι οποίες δεν ήταν παραδεκτές με την υπεράσπιση. Η θέση των εναγομένων είναι όποιες εργασίες και αν έγιναν και ό,τι ανταλλακτικά χρησιμοποιήθηκαν ήταν μέσα στην περίοδο εγγύησης του μηχανήματος οπότε και δεν οφείλουν να πληρώσουν κανένα ποσό. Θα προχωρήσω να εξετάσω το ζήτημα και μέσα από αυτή τη σκοπιά, χάριν πληρότητας της απόφασης. Δεν έχει αμφισβητηθεί ότι το μηχάνημα αγοράστηκε την 9.3.
4. Σχετικό είναι το τιμολόγιο Τεκμήριο
5. Ούτε ότι χάλασε λίγες ημέρες αργότερα. Η κάρτα εργασίας φέρει ημερομηνία 22.3.
6. ΄Εχει ήδη εξαχθεί εύρημα ότι η επίδικη μηχανή έφερε εγγύηση ενός έτους. Οπότε τίθεται το θέμα αν η ζημιά που έγινε οφειλόταν σε κακή χρήση ή ήταν κατασκευαστικό το λάθος με την έννοια των ελαττωματικών εξαρτημάτων του. Και τούτο ανεξάρτητα από τους όρους της εγγύησης, αφού το γραπτό της κείμενο, για τους λόγους που έχουν αναφερθεί δεν ανευρέθη για να κατατεθεί. Η μόνη μαρτυρία επί του θέματος από την πλευρά των εναγόντων ήταν του μηχανικού που πήγε και το επιδιόρθωσε. (Μ.Ε.1). Να υπενθυμίσω ότι πρόκειται για μηχανή κοπής σανού και μπαίνει πίσω από το τρακτέρ. ΄Εσπασε ως κατέθεσε από κακή χρήση και λάθος του χειριστή γιατί το χωράφι είχε πέτρες, γιατί τους είπαν πως όταν το χωράφι έχει πολλές πέτρες να μην κόβουν χαμηλά. Η απάντηση από τους εναγόμενους ήταν μέσα από τη μαρτυρία του Μ.Υ.2 που είναι μηχανολόγος. Υπάρχει σύστημα που ρυθμίζει το ύψος κοπής και αν πάει χαμηλά υπάρχει κίνδυνος να κτυπήσει σε σκληρά αντικείμενα και να του προξενήσει ζημιά. ΄Εχει όμως σύστημα που το προστατεύει και ήταν περαιτέρω η θέση του αντεξεταζόμενος ότι δεν υπήρχαν μεγάλες πέτρες στο χωράφι, ώστε να μπορούσε να σπάσει το μηχάνημα. Να προσθέσω ότι ο μάρτυρας ανάφερε ότι υπάρχουν κορώνες που δίνουν κίνηση στο μηχάνημα και βρίσκονται στο πίσω μέρος αλλά και στα πλευρά. Ποιες τελικά κορώνες αντικαταστάθηκαν δεν δόθηκε μαρτυρία και παρέμεινε ακόμα άγνωστο και αδιευκρίνιστο κατά πόσο έχει σημασία αν εκείνες που έσπασαν ήταν στα πλάγια ή στο πίσω μέρος. Και τούτο με την έννοια ποιες κορώνες επηρεάζονται από την κακή χρήση. Γιατί ακριβώς το πρόβλημα σύμφωνα με τον Μ.Υ.2 παρουσιάστηκε στις κορώνες που δίνουν την κίνηση. Ούτε επίσης δόθηκε μαρτυρία σε τι επηρέαζαν οι λεπίδες, μια και φαίνεται να ανταλλάχθηκε και ένας αριθμός από αυτές. Ούτε ακόμα, έστω και αν υπήρχαν πέτρες, με ποιο τρόπο προκαλούν ζημία στις κορώνες. Το Δικαστήριο όχι μόνο δεν έχει τεχνικές γνώσεις επί του θέματος αλλά ήταν στους ώμους των εναγόντων να προσκομίσουν ικανοποιητική μαρτυρία επί του θέματος. Επειδή το χωράφι είχε πέτρες και συνεπώς έσπασε, δεν οδηγεί ούτε κατά προσέγγιση στη θέση τους ότι οφειλόταν σε λάθος του χειριστή αφού αφ' ενός πρόκειται για μια μηχανή που σύρεται από τρακτέρ μέσα στα χωράφια για να κόβει τον σανό και αφ' ετέρου τα χωράφια ούτως η άλλως, και δεν νομίζω ότι χρειάζεται μαρτυρία επί τούτου, έχουν μεταξύ άλλων και πέτρες. Με άλλα λόγια επρόκειτο για ειδικό μηχάνημα που εργάζεται μέσα σε συνθήκες ενός χωραφιού. Περαιτέρω υπάρχει σύστημα ασφαλείας που το προστατεύει από τις πέτρες και ως ήταν η αναντίλεκτη μαρτυρία του Μ.Υ.2 το χωράφι δεν είχε μεγάλες πέτρες ώστε να υπήρχε η πιθανότητα να έσπασε εξ' αυτού του λόγου. Οπότε και στην απουσία άλλης μαρτυρίας οι πέτρες αποκλείονται από το να αποτελούν την αιτία που έσπασε το μηχάνημα. Εδώ να παρεμβάλω ότι ο Μ.Υ.2 άφησε άριστες εντυπώσεις. ΄Ηταν σαφής σε όλες τις ερωτήσεις και απαντούσε άμεσα και χωρίς υπεκφυγές. ΄Ηταν ο άνθρωπος που αποφάσισε να μην πληρωθεί το τιμολόγιο, στηριζόμενος στην επαγγελματική του πείρα και γνώση. Υποστήριξε την άποψη του στο Δικαστήριο με σαφήνεια και επάρκεια. Θεωρώ πως ήταν μάρτυρας της αλήθειας. Από την άλλη ο Μ.Ε.
7. ουσιαστικά δεν εξήγησε και μάλιστα καθόλου ούτε και διαφώτισε το Δικαστήριο ποιο ήταν το λάθος και η κακή χρήση του χειριστή. Επειδή γενικώς και αορίστως το χωράφι έχει πέτρες εν όψει των όσων έχουν λεχθεί δεν κρίνεται καθόλου ικανοποιητικό. Αντίθετα και στη βάση της μαρτυρίας του Μ.Υ.2 αποκλείεται ως αιτία και απορρίπτεται. ΄Αλλη μαρτυρία δεν υπάρχει, πλην και πάλι της μαρτυρίας του Μ.Υ.2 ότι κατά τη γνώμη του οι ενάγοντες, όταν τους παράδιναν τη μηχανή δεν ήταν έτοιμη για εργασία και δεν ήταν δική του δουλειά να ελέγξει το pre-delivery αφού ήταν θέμα των εναγόντων να το παραδώσουν σε λειτουργήσιμη κατάσταση. Δηλαδή και με άλλα λόγια η μηχανή δεν ήταν σε καλή και λειτουργήσιμη κατάσταση με αποτέλεσμα να χαλάσει. Αυτός ήταν και ο λόγος που ο ίδιος έκρινε και αποφάσισε να μην πληρωθεί το τιμολόγιο των εναγόντων. ΄Εχω ακόμα την άποψη ότι τα πιο πάνω συμπεράσματα και ευρήματα του Δικαστηρίου υποστηρίζονται, πέραν των όσων έχω αναφέρει και από την υπόλοιπη μαρτυρία και τεκμήρια. ΄Ετσι για παράδειγμα αν η εξ' αρχής θέση των εναγόντων ήταν πως επρόκειτο για λάθος του χειριστή και κακή χρήση του μηχανήματος και μάλιστα ως κατέθεσε ο Μ.Ε.2 ήταν τόσο εμφανές, δεν είχαν και δεν υπήρχε κανένας λόγος να αποταθούν στο εργοστάσιο για κάλυψη. Αν τώρα το εργοστάσιο για λόγους δικούς του δεν κάλυψε το πρόβλημα αυτό ήταν θέμα που αφορούσε τους ενάγοντες και το εργοστάσιο και όχι τους εναγόμενους. Σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο κρίνω ότι εντάσσεται και το γεγονός ότι επί της κάρτας εργασίας δεν γράφτηκε κανένα ποσό και όντως ο υπάλληλος των εναγομένων υπόγραψε επί μιας κάρτας χωρίς κανένα απολύτως ποσό ή χρέωση. Ακόμα αν σύμφωνα με τον Μ.Ε.2 η κάρτα εργασίας αφού υπογραφτεί από τον πελάτη πηγαίνει στα γραφεία για την έκδοση του τιμολογίου και ακολούθως αποστέλλεται στον πελάτη, τότε τίθεται το ερώτημα πως, εν τοιαύτη περιπτώσει το επίδικο τιμολόγιο εκδόθηκε και αποστάληκε τρεις και πλέον μήνες μετά. Και αφού από τα αναγραφόμενα από την υπογραμμένη κάρτα εργασίας εκδίδεται το τιμολόγιο, τότε είτε δεν θα έπρεπε να εκδίδετο τιμολόγιο, είτε αν εκδίδετο θα έπρεπε να ήταν, στη βάση της κάρτας για μηδενικό ποσό. Με άλλα λόγια η μηχανή θα έπρεπε να επιδιορθωθεί δωρεάν. Οι εξηγήσεις που έδωσε ο Μ.Ε.
8. όχι μόνο δεν κρίνονται ικανοποιητικές αλλά είναι και προφανώς αναπόδεικτες, αντιφατικές και προϊόν εκ των υστέρων σκέψεις του. ΄Ετσι για παράδειγμα δεν μπορεί να γίνει αποδεκτό ότι δεν απέστειλαν αμέσως το τιμολόγιο στους εναγομένους γιατί σκέφτηκαν από μόνοι τους να δώσουν στους εναγομένους λίγο χρόνο, λόγω του ψηλού κόστους και μετά να τους χρεώσουν και να τους επιβαρύνουν. Ούτε και από τη μαρτυρία συνάγεται ότι οι εναγόμενοι ζήτησαν κάτι τέτοιο. Θεωρώ πως αποτελούν αστήρικτες εξηγήσεις και δικαιολογίες. Και ακριβώς επί του ιδίου θέματος θεωρώ πως είναι ορθή η θέση του Μ.Υ.1 Κύρκου ότι σε μια επιδιόρθωση που ήταν εκτός εγγύησης, και προσθέτω ανεξάρτητα ακόμα από την ύπαρξη ή όχι εγγύησης και κυρίως όταν το κόστος επιδιόρθωσης της ζημιάς καλύπτει περίπου τη μισή αξία αγοράς του μηχανήματος, όπως είναι η παρούσα περίπτωση, θα έπρεπε να το αναφέρουν στον πελάτη ώστε να γνωρίζει το κόστος, για να δώσει τη σχετική του συγκατάθεση. Κάτι που προφανώς δεν έγινε εδώ. ΄Η αν έγινε αυτό ήταν επί της κάρτας (τεκμ. 2) που δεν είχε καμιά χρέωση. Και τούτο γιατί εν τοιαύτη περιπτώσει, ήταν δικαίωμα των εναγομένων όχι μόνο να πάρουν προσφορά για την επιδιόρθωση της ζημιάς από τους ενάγοντες αλλά και να αναζητήσουν και από αλλού προσφορές. Σε κάθε δε περίπτωση είναι φανερό ότι τον επίδικο χρόνο δεν ανέφεραν στους εναγομένους ή τους υπαλλήλους τους ότι υπάρχει κόστος επιδιόρθωσης. Το γεγονός ότι και στην κάρτα εργασίας δεν ανεγράφη κανένα ποσό, όσο και αν δεν αποτελεί τιμολόγιο και έχω ήδη αναφερθεί στο θέμα αυτό συνηγορεί προς αυτή την κατεύθυνση. ΄Οπως επίσης και η συμπλήρωση της με τον τρόπο που έγινε και με τις αναφορές που διαλαμβάνει αλλά και την προχειρότητα που τη διακρίνει, ακριβώς αυτό καταδείχνει. Ότι οι ενάγοντες δεν είχαν σκοπό να χρεώσουν. Στην πορεία όμως και μετά από τρεις μήνες για τους λόγους που σε τελική ανάλυση οι ίδιοι γνωρίζουν αποφάσισαν να αποστείλουν τιμολόγιο στους εναγομένους. Και οι κρίσεις αυτές γίνονται για να καταδείξουν ότι οι ενάγοντες γνώριζαν ότι η ζημιά οφειλόταν σε ελαττωματικότητα της μηχανής και καλυπτόταν από την εγγύηση. Δεν είναι δε χωρίς αξία το γεγονός ότι όπως και ο Μ.Υ.1 ανέφερε τόσο στην κάρτα όσο και κυρίως στο τιμολόγιο δεν υπάρχει απολύτως καμιά χρέωση για εργατικά. Γιατί και αν δεχθώ ότι εργάστηκαν επί τόπου στο χωράφι τουλάχιστον δύο μέρες ως κατέθεσε ο Μ.Ε.1 για να επιδιορθώσουν τη μηχανή, όντως το γεγονός αυτό δημιουργεί εύλογες σκέψεις και σοβαρές αμφιβολίες πως και γιατί δεν χρέωσαν εργατικά. ΄Οπως βέβαια και ΦΠΑ. Και πάλι η απάντηση του μάρτυρα (Μ.Ε.2) ότι δεν χρέωσαν ΦΠΑ γιατί δεν πήραν χρήματα επειδή ήταν εργασίες και εξαρτήματα είναι από την μια αντιφατική, γιατί εργασίες - εργατικά - ως λέχθηκε δεν χρέωσαν και από την άλλη είχαν προς τούτο εκ του Νόμου τέτοια υποχρέωση. Προσθέτω σε όλα αυτά ακόμα τρία στοιχεία από τη μαρτυρία. Αν η μηχανή δεν καλυπτόταν από εγγύηση δεν θα είχε κανένα λόγο ο Μ.Ε.1 να ζητήσει την άδεια του μηχανολόγου των εναγόντων για να διορθώσει και να ανταλλάξει τα εξαρτήματα της μηχανής. Σημειώνω εδώ, πως ο μηχανολόγος που τον επικαλέστηκε και ο Μ.Ε.2 δεν προσκομίστηκε στο Δικαστήριο για να δώσει μαρτυρία. Άμεσα συναφές είναι εκείνο που κατέθεσε ο Μ.Ε.2, ότι και αν υπήρχε ένα εξάρτημα ελαττωματικό δεν μπορεί και τα επτά να ήταν ελαττωματικά. Τούτο αφ' ενός, ήταν θέμα μαρτυρίας ειδικού για να καταθέσει επί του θέματος και να εξηγήσει με σαφήνεια στο Δικαστήριο, και αφ' ετέρου από μόνο του αποτελεί μια απλή και αστήρικτη υπόθεση και ένα γενικό αφορισμό που σε τελευταία ανάλυση αφήνει κάθε ενδεχόμενο ανοικτό. Ακριβώς γι' αυτό απαιτείτο μαρτυρία ειδικού για να αποκλειστούν όλα τα πιθανά ενδεχόμενα. Το τρίτο έχει σχέση και πάλι με τη μαρτυρία του Μ.Ε.
9. Κατέθεσε πως τότε είπαν, ή καλύτερα εξήγησαν στους εναγομένους ότι η ζημιά οφειλόταν σε κακό χειρισμό της μηχανής, όταν οι εναγόμενοι αρνήθηκαν να πληρώσουν λόγω της εγγύησης. Και τούτο βέβαια ως συνάγεται έγινε αργότερα όταν αποστάληκε το τιμολόγιο, σχετική είναι και η επιστολή τεκμ.6 που απέστειλε ο Μ.Υ.2, και όχι κατά το χρόνο επιδιόρθωσης της μηχανής. Με άλλα λόγια μετά από τρίμηνο. Εξ' αυτού συνάγεται ότι οι εναγόμενοι εν όψει των πιο πάνω δικαίως πίστευαν ότι η επιδιόρθωση καλύπτετο από την εγγύηση αφού κατά το χρόνο επιδιόρθωσης κανένας δεν τους ανέφερε ότι θα χρεώνονταν, ούτε και τα σχετικά έγγραφα (βλπ κάρτα τεκμ. 2) χρέωναν κάποιο ποσό. Από τα πιο πάνω, το μόνο αβίαστο συμπέρασμα στο οποίο μπορώ να αχθώ είναι ότι η μηχανή κοπής σανού που χάλασε δεν οφειλόταν σε κακή η λανθασμένη χρήση της από τους υπαλλήλους των εναγομένων, αλλά ήταν ελαττωματική ή εν πάση περιπτώσει παρουσίασε μηχανικό πρόβλημα για το οποίο δεν ευθύνονταν οι εναγόμενοι. Εκ του πιο πάνω ευρήματος και έχοντας υπόψη μου ότι σύμφωνα με τον Μ.Ε.2 πρόσφεραν εργοστασιακή εγγύηση για ένα χρόνο, έχει ήδη γίνει ανάλογο εύρημα του Δικαστηρίου επί τούτου, καταλήγω ότι οι εναγόμενοι δεν υποχρεούνται ούτε και οφείλουν να καταβάλουν οποιοδήποτε ποσό στους ενάγοντες. Επειδή δεν κατατέθη η γραπτή εγγύηση δεν μεταβάλλει την κατάσταση γιατί το γεγονός αυτό ήταν παραδεκτό στην μαρτυρία του Μ.Ε.
10. Η ύπαρξη ή όχι της εγγύησης για τη συγκεκριμένη βλάβη έγινε επίδικη με τα δικόγραφα. Το εύρημα του Δικαστηρίου θέτει τέρμα στο θέμα άσχετα αν δεν κατατέθη το γραπτό της κείμενο. Εδώ κρίνω κατάλληλο να επαναλάβω εκείνα που υπεδείχθηκαν στην υπόθεση Ιωαννου v. Royal International Insurance Holdings Ltd Πολιτική Έφεση 145/05 ημερ. 26.9.06 που αφορούσαν ασφαλιστικό συμβόλαιο. « Τέλος, όταν εξετάζονται κανόνες αποδεικτικού υλικού και απόκλισης του βάρους απόδειξης σε πολιτική υπόθεση πρέπει να έχουμε υπόψη τις πρόνοιες του αρθρου 30 του Συντάγματος, που διασφαλίζει τη δίκαιη δίκη τα στοιχεία της οποίας έχει καθορίσει η νομολογία μας αλλά και αυτή του Ευρωπαικού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, όπου ερμηνεύει και εφαρμόζει το αντίστοιχο αρθρο 6 της Σύμβασης. Και μία από τις βασικές προυποθέσεις της δίκαιης δίκης είναι η υποχρέωση πληροφόρησης μεταξύ των αντιδίκων της υπόθεσης τους. Στην υπόθεση που μας απασχόλησε η εφεσίβλητη παραδέκτηκε την ύπαρξη του ασφαλιστικού συμβολαίου με τον εφεσείοντα. Είχε και η ίδια υποχρέωση να το παρουσιάσει. Η δίκη επ' αυτού του σημείου ήταν αχρείαστη» Στη παρούσα υπόθεση το ζήτημα της εγγύησης έγινε, ως λέχθηκε, επίδικο με την υπεράσπιση. Οι ενάγοντες με την απάντηση στην ανταπαίτηση, στην παράγραφο 3 αρνούνται ότι παραχωρήθηκε στους εναγομένους δωδεκάμηνη εγγύηση για το μηχάνημα. Παρόλα αυτά, τόσο ο Μ.Ε.1 όσο και κυρίως ο Μ.Ε.2 παραδέκτηκαν την ύπαρξη της δωδεκάμηνης εγγύησης. Εν όψει της μαρτυρίας αυτής, επίδικη δεν ήταν πλέον η ύπαρξη της εγγύησης, αλλά αν η ζημία θα έπρεπε να καλυφθεί από αυτή. Δεδομένων των πιό πάνω ευρημάτων, οι ενάγοντες όφειλαν να καλύψουν τη ζημιά. Επιπρόσθετα όμως και ανεξάρτητα από αυτό δεν τέθηκε εν αμφιβόλω ότι η μηχανή κοπής σανού αγοράστηκε από τους εναγομένους με μοναδικό σκοπό να κόβει σανό. Με άλλα λόγια ο ειδικός σκοπός που προοριζόταν ήταν η κοπή σανού μέσα στα χωράφια με την ανάλογη καταλληλότητα της προς τον ειδικό αυτό σκοπό. ΄Ετσι και αν ακόμα δεν κατατέθηκε η γραπτή εγγύηση, η αναφορά της κας Καρή σε νομολογία αναφορικά με το αρ. 16 του Περί Πωλήσεως Αγαθών Νόμου Ν.10)1)/94 κρίνω ότι είναι ορθή. Σύμφωνα με το εδάφιο 2 του αρ. 16 όταν ο πωλητής πωλεί αγαθά κατά τη διεξαγωγή των εργασιών υπάρχει σιωπηρός ουσιώδης όρος ότι τα αγαθά τα οποία προμηθεύει δυνάμει της σύμβασης είναι αποδεκτής ποιότητας. Και στην παρούσα περίπτωση ως τα ευρήματα του Δικαστηρίου η μηχανή κοπής του σανού δεν ήταν αποδεκτής ποιότητας, αφού ήταν ελαττωματική. (Παλάζη ν. Εlefix Ltd κ.α.