Αλεξία Καφετζιή ν. Ντίμη Μιχαηλίδη, Αρ. Αγωγής: 7936/01, 8.12.06

(1989)1 ΑΑΔ (Ε) 33, ως ακολούθως: «

(1)Η τροποποίηση της δικογραφίας επιτρέπεται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας δεδομένου ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις που την καθιστούν απαραίτητη για την αποτελεσματική απονομή της δικαιοσύνης.

(2)Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης όπως διαγράφονται στη συγκεκριμένη υπόθεση συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το άρθρο 30.2 του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διαδίκου.

(3)Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα. Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στη διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλει ανάλογα με το στάδιο κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. ΄Οσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για την τροποποίηση. Έτσι ως θέμα αρχής το πρώτο θέμα που θα πρέπει να εξεταστεί είναι το ζήτημα της καθυστέρησης στην υποβολή του αιτήματος. Σύμφωνα με τα στοιχεία του φακέλου της δικογραφίας η υπεράσπιση καταχωρήθηκε την 29.11.02. Ο εναγόμενος αιτητής στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση, αναφέρει ότι περιήλθε σε γνώση των δικηγόρων του ότι τυπώθηκε και καταχωρήθηκε εκ λάθους και αβλεψίας προγενέστερο προσχέδιο δικόγραφο υπεράσπισης, παρά το τελικό έγγραφο που είχε ετοιμαστεί. Είναι ακόμα η θέση του ότι δεν θα προξενηθεί βλάβη ή ζημία στην ενάγουσα και ότι η επιδιωκόμενη τροποποίηση είναι αναγκαία για την απρόσκοπτη διεξαγωγή της δίκης. Σε αντίθεση με τα πιο πάνω, η καθ' ης η αίτηση αναφέρει στην ένορκη της δήλωση που συνοδεύει την ένσταση, ότι είναι άδικο ανευθυνότητες του αιτητή ή αμέλεια στην καταχώρηση της υπεράσπισης να την παρασύρει σε χρονοβόρες διαδικασίες. Θεωρεί όλους τους ισχυρισμούς του αιτητή αβάσιμους, μια και όλα τα στοιχεία ήταν από την αρχή στην κατοχή του και ότι το μόνο που επιδιώκει είναι η καθυστέρηση της διαδικασίας. Αναμφίβολα ο χρόνος υποβολής της αίτησης είναι ένας παράγοντας σχετικός για την έγκριση τέτοιου αιτήματος. Στην υπόθεση Astor Manufacturing and Exporting Co και άλλων ν. A.G. Levendis και ΄Αλλων

(1993)1 ΑΑΔ 726 ειπώθηκαν τα εξής αναφορικά με τον παράγοντα του χρόνου. «Ο παράγοντας χρόνος είναι σχετικός. Δεν είναι όμως εκ προοιμίου και απαρέγκλιτα αποφασιστικής σημασίας. Το ίδιο ισχύει για τον κάθε ένα από τη σειρά των παραγόντων που η νομολογία καθιέρωσε ως διαδραματίζοντας ρόλο. Η διακριτική εξουσία του δικαστηρίου ασκείται αφού συνυπολογισθούν τα σχετικά στο πλαίσιο των ιδιαιτεροτήτων της κάθε υπόθεσης.» Απο όσα παραθέτει ο αιτητής, το συμπέρασμα που εξάγεται είναι πως πρόκειται περί λάθους στην καταχώρηση της υπεράσπισης. Αποτελεί επίσης γεγονός ότι δεν δίνονται επαρκείς λόγοι και στοιχεία ως προς το πότε έγινε αντιληπτό το λάθος, ώστε να διαφανεί ή καλύτερα να εξηγηθεί, η ομολογουμένως, καθυστερημένη υποβολή του αιτήματος. Όμως το ερώτημα που τίθεται είναι αν εκ προοιμίου, η παρατηρούμενη καθυστέρηση αποτελεί δίχως άλλο αρνητικά καταλυτική για το αίτημα. Τα γεγονότα της κάθε υπόθεσης διαδραματίζουν κυριαρχικό ρόλο στην άσκηση της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου. (Βαρδιάνος ν. Richards

(1998)1 AAΔ 698 και Evand Promotions Ltd κ.α. ν. Rutman (Αρ. 1)

(1998)1 ΑΑΔ 92). Στην Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου

(1991)1 ΑΑΔ 934, υπεδείχθει πως η σύγχρονη τάση είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες περιπτώσεις, έστω και αν η αναγκαιότητα τροποποίησης είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης. Στην υπόθεση Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Ανδρέα Παύλου

(1995)1 ΑΑΔ 560, τονίστηκε πως το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου που πρέπει να ασκείται έχοντας υπόψη το σύνολο των περιστατικών της υπόθεσης. Άμεσα σχετικά και σημαντικά θεωρώ πως είναι και αυτά που ο λόρδος Denning M.R. ανέφερε στην υπόθεση Associated Leisure Ltd and Others v. Associated Newspapers Ltd

(1970)2 All E.R. 754. «Ξεκινώ με την αρχή, που είναι καλά καθιερωμένη, ότι μια τροποποίηση πρέπει να επιτρέπεται έστω και αν ζητείται αργά, αν είναι αναγκαία, για να αποδοθεί δικαιοσύνη μεταξύ των διαδίκων, καθ' όσον οποιαδήποτε δυσχέρεια θα ήθελε προκληθεί από αυτή μπορεί να αποζημιωθεί με χρήμα. Αυτή η αρχή ισχύει εδώ.» Με βάση τα πιό πάνω και κυρίως όσα αναφέρονται στην ένορκη δήλωση του αιτητή, διαπιστώνω ότι δεν έχει καταδειχθεί κακοπιστία εκ μέρους του στην υποβολή της αίτησης, έστω και αν έγινε καθυστερημένα, με τον τρόπο και για τους λόγους που έχουν αναφερθεί. Επί του ζητήματος αυτού ο ισχυρισμός του παρέμεινε αναντίλεκτος αφού δεν αντεξετάστηκε. Στο Annual Practice 1958 σελ. 624 αναφορικά με το καλόπιστο της αίτησης υπάρχει το πιο κάτω απόσπασμα. « There will be difficulty, however, where there is ground for believing that the application is not made in good faith.« Σημειώνω ακόμα ότι δεν εξηγήθηκε από τον κ. Παπαντωνίου ποια είναι η δυσχέρεια που θα προκληθεί στην ενάγουσα ένεκα της τροποποίησης. Η αναφορά στο σώμα της ένστασης ότι επειδή η αγωγή αφορά δυσφήμηση δύσκολα μπορεί να αποζημιωθεί, δεν είναι αρκετό ούτε και ικανοποιητικό. Στην γραπτή αγόρευση επί του ιδίου θέματος, ο λόγος αυτός συναρτάται με την καθυστέρηση που θα προκληθεί. Είναι η αντίληψη μου ότι οποιαδήποτε δυσχέρεια προκληθεί, ένεκα της καθυστέρησης, αυτή μπορεί να αποζημιωθεί με την επιδίκαση των εξόδων υπέρ της ενάγουσας καθ' ης η αίτηση. Λαμβάνω επίσης υπόψη μου ότι η δίκη δεν έχει αρχίσει ακόμα και ότι εν πάση περιπτώσει η πλευρά της ενάγουσας, ως έχει ήδη λεχθεί, δεν θα υποστεί οποιαδήποτε ζημιά ή βλάβη που να μην μπορεί να αποζημιωθεί με χρήμα. Κρίνω όμως πως πέραν των πιο πάνω, είναι σημαντικό να εξεταστούν και οι επιδιωκόμενες τροποποιήσεις. Είναι η θέση της καθ' ης η αίτηση ότι η τροποποίηση είναι αχρείαστη και εν πάση περιπτώσει καλύπτεται σε γενικότερες γραμμές στην υπεράσπιση. Ακόμα ότι μπορούν να τεθούν κατά την ακρόαση χωρίς την ανάγκη τροποποίησης της υπεράσπισης. Έχω μελετήσει τις επιδιωκόμενες τροποποιήσεις. Συνιστούν εξειδίκευση ορισμένων θέσεων του εναγομένου και δίνονται καλύτερες λεπτομέρειες και στοιχεία στους ευρύτερους ισχυρισμούς του. Από αυτή την άποψη δεν υπάρχει οτιδήποτε το μεμπτόν ως προς το γιατί να μην επιτραπούν οι αιτούμενες θεραπείες. Έχω ήδη καταλήξει, για τους λόγους που έχουν εξηγηθεί, ότι το αίτημα δεν είναι κακόπιστο. Έχω εξετάσει επίσης τους λόγους που προβάλλονται, ως προς την ουσία των τροποποιήσεων, καθώς και αυτές καθ' εαυτές τις επιζητούμενες τροποποιήσεις. Ο αιτητής δεν αντεξετάστηκε ενώ οι προτεινόμενες τροποποιήσεις θεωρώ πως μπορούν να εισαχθούν στην υπεράσπιση. Έχω επίσης υπόψη μου αυτά που λέχθηκαν, πέραν των πιο πάνω, και στην υπόθεση Saba & Co (T.M.P) v. T.M.P. Agents 1994) 1 Α.Α.Δ. 426, ότι δηλαδή μια καλόπιστη αίτηση για τροποποίηση προς κάλυψη πραγματικής και σημαντικής ανάγκης δεν πρέπει να απορρίπτεται επειδή ανεξάρτητα από οτιδήποτε άλλο, η καθυστέρηση δικαιολογήθηκε με αναφορά σε αβλεψία ή παραδρομή. Έχω εξετάσει την ουσία των εισηγούμενων τροποποιήσεων. Θεωρώ πως μόνο αν εγκριθεί το αίτημα, η πλευρά του εναγόμενου θα μπορέσει να θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου όλα τα στοιχεία και δεδομένα της υπεράσπισης του, σημαντικό στοιχείο ως προς το ουσιαστικά ζητούμενο, που είναι οι διάδικοι να θέσουν ενώπιον του Δικαστηρίου τις πραγματικές τους διαφορές για να αποδοθεί στο τέλος της ημέρας δικαιοσύνη. (βλπ Geto Ltd v. Πλοίου Vaslyayev (Αρ.4)

(1993)1 Α.Α.Δ.714) Κατέληξα, κατόπιν στάθμισης και ζύγισης όλων των σχετικών παραγόντων, ότι η έγκριση του αιτήματος είναι προς το συμφέρον της δικαιοσύνης που είναι και ο κυρίαρχος παράγοντας που διέπει σε αυτές τις περιπτώσεις την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Ως εκ τούτου το αίτημα εγκρίνεται ως η αίτηση. Τα έξοδα της αίτησης καθώς και τα απωλεσθέντα έξοδα ένεκα της τροποποίησης επιδικάζονται προς όφελος της ενάγουσας - καθ' ης η αίτηση. Θα καταβληθούν στο τέλος της διαδικασίας. Τροποποιημένη υπεράσπιση να καταχωρηθεί εντός 14 ημερών από τη σύνταξη του διατάγματος. Απάντηση στην υπεράσπιση και υπεράσπιση στην ανταπαίτηση να καταχωρηθεί σε διάστημα 14 ημερών από την καταχώρηση της τροποποιημένης υπεράσπισης. (Υπ.) Ν. Γιαπανάς, Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο Πρωτοκολλητής /Α.Λ.Ο. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο