Πέτρου Αναστασίου ν. Φωτεινής Ανδρέου, Αρ. Αγωγής: 3724/02, 08.02.2006 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2006:A9 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Στ. Χριστοδουλίδου-Μέσσιου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 3724/02 Μεταξύ: Πέτρου Αναστασίου Ενάγοντα - και - Φωτεινής Ανδρέου Εναγόμενης Ημερομηνία: 08.02.2006 Εμφανίσεις: Για τον ενάγοντα: κα Σ. Ποιητή Για την εναγόμενη: κα Χρ. Ερωτοκρίτου Α Π Ο Φ Α Σ Η Οι διάδικοι ενεπλάκησαν σε τροχαίο δυστύχημα που έγινε στις 22.09.02 στην διασταύρωση της Λεωφόρου Στρατηγού Τιμάγια με τις οδούς Χαμίτ Μπέη και Ολύμπου στη Λάρνακα. Ο ενάγων οδηγούσε το αυτοκίνητο υπ΄ αριθμό εγγραφής UR 149 μάρκας Mercedes ιδιοκτησίας δικής του και η εναγόμενη οδηγούσε το επίσης δικής της ιδιοκτησίας αυτοκίνητο υπ΄ αρ. εγγραφής RM 127 μάρκας Mitsubishi. Το αυτοκίνητο της εναγόμενης συγκρούστηκε με το αυτοκίνητο του ενάγοντα το οποίο συνεπεία της σύγκρουσης έπεσε σε αυλάκι, σημειώνω ότι τον επίδικο χρόνο διεξάγονταν εργασίες στο δρόμο αυτό, και ως αποτέλεσμα καταστράφηκε ολοσχερώς και ο ενάγοντας υπέστη σωματικές βλάβες για τις οποίες διεκδικεί ειδικές και γενικές αποζημιώσεις. Ο ενάγοντας επιρρίπτει στην εναγόμενη την ευθύνη πρόκλησης του δυστυχήματος. Η εναγόμενη στην υπεράσπιση της παραδέχεται ότι ενεπλάκη σε δυστύχημα με τον ενάγοντα στις 22.09.2002 όμως αρνείται ότι επέδειξε αμέλεια στην πρόκληση του και επιρρίπτει στον ενάγοντα την ευθύνη αυτή. Αρνείται επίσης ότι ο ενάγοντας υπέστη τις σωματικές βλάβες και τις ειδικές ζημιές που επικαλείται στην έκθεση απαίτησης του και για τις οποίες αξιώνει αντίστοιχες αποζημιώσεις. Πριν να ξεκινήσει η ακροαματική διαδικασία οι συνήγοροι δήλωσαν ότι επί πλήρους ευθύνης οι ειδικές αποζημιώσεις για τις ζημιές στο όχημα του ενάγοντα, περιλαμβανομένων των εκτιμητικών εξόδων όπως και έξοδα για τράβηγμα του αυτοκινήτου, που όπως έχει αναφερθεί συνεπεία του δυστυχήματος βρέθηκε μέσα σε παρακείμενο αυλάκι, είναι Λ.Κ.2.
- Για την πλευρά του ενάγοντα έδωσαν μαρτυρία η Πρωτοκολλητής του Ποινικού Τμήματος του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας, Φ. Λάρκου (ΜΕ1), ο Αστυφύλακας 173 Α. Ττοφή (ΜΕ2), η Δρ. Α. Φλουρέντζου (ΜΕ3), ο Δρ. Σέργιος Σεργίου (ΜΕ4), ο Αναπληρωτής Λοχίας 838 Σ. Μηλιώτης (ΜΕ5), ο ενάγοντας (ΜΕ6) και ο εκτιμητής Άγγελος Αγαθαγγέλου (ΜΕ7) . Για την πλευρά της εναγόμενης κατέθεσε η εναγόμενη (ΜΥ1) και ο Δρ. Ηλίας Γεωργίου (ΜΥ2). Η ΜΕ1 Πρωτοκολλητής στο Ποινικό Τμήμα του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας ανέφερε ότι έχει στην κατοχή και φύλαξη της το δικαστικό φάκελο της ποινικής υπόθεσης 771/03 του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας μεταξύ Αστυνομίας ν. Φωτεινής Ανδρέου και κατέθεσε ως τεκμήρια 1 το κατηγορητήριο στην εν λόγω υπόθεση, ως τεκμήριο 2 κατάθεση της Φωτεινής Ανδρέου, ως τεκμήριο 3 τα πρακτικά της διαδικασίας 771/03, ως τεκμήριο 4 το σχεδιαγράφημα της σκηνής και ως τεκμήριο 5 κατάθεση του Πέτρου Αναστασίου. Ο ΜΕ2 είναι ο εξεταστής της υπόθεσης που υπηρετεί στο Κλάδο Διερεύνησης Τροχαίων Δυστυχημάτων στην Τροχαία Λάρνακας. Επισκέφθηκε την σκηνή του δυστυχήματος στις 22.09.2002 περί ώρα 10:00π.μ. Εκεί βρήκε το όχημα του ενάγοντα UR 149 μάρκας Mercedes και το όχημα της εναγόμενης RM 127 μάρκας Mitsubishi στις τελικές τους θέσεις. Παρούσα στην σκηνή ήταν η εναγόμενη ενώ ο ενάγοντας είχε διακομισθεί στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας. Αφού άκουσε τους ισχυρισμούς της εναγόμενης ετοίμασε πρόχειρο σχέδιο με βάση τις τελικές θέσεις των οχημάτων, τα ίχνη πλαγιολίσθησης και αφού έλαβε αρκετές μετρήσεις ετοίμασε το τελικό σχεδιάγραμμα, τεκμήριο 4, το οποίο αναγνώρισε και το περιεχόμενο του οποίου υιοθέτησε. Εξήγησε ακολούθως τα διάφορα σημεία στο τεκμήριο
- Το σημείο σύγκρουσης (Χ) υποδείχθηκε από την εναγόμενη με το οποίο συμφώνησε και ο ενάγοντας. Το σημείο Γ είναι η πορεία άγνωστου ψηλού οχήματος το οποίο του αναφέρθηκε από την εναγόμενη. Με το σημείο Α σημειώνεται η πορεία του οχήματος του ενάγοντα ενώ με το σημείο Β η πορεία του οχήματος της εναγόμενης. Με το σημείο Α2 σημειώνεται ίχνος πλαγιολίσθησης μήκους 11,4μ. από το όχημα του ενάγοντα ενώ με το σημείο Α3 ίχνος πλαγιολίσθησης μήκους 8,5μ. από το όχημα του ενάγοντα. Το σημείο Χ1 είναι το σημείο συγκρούσεως του οχήματος του ενάγοντα επί των προστατευτικών καγκέλων που είχαν τοποθετηθεί γύρω από το αυλάκι που υπήρχε στο δρόμο στον οποίο βρίσκονταν σε εξέλιξη οδικά έργα. Το σημείο Α4 είναι η τελική θέση του οχήματος του ενάγοντα το οποίο βρίσκεται εντός αυλακιού (σημείο Δ) πλάτους 3,20μ. και βάθους 4,50μ. Με το σημείο Ν σημειώνονται οι νοητές ευθείες που λήφθηκαν ως σταθερά σημεία. Επίσης έχει τοποθετήσει στη σκηνή πασσάλους των φώτων τροχαίας όπως και τα προστατευτικά κάγκελα που ήταν τοποθετημένα γύρω από το εργοτάξιο. Ο ΜΕ2 ανέφερε ότι κάλεσε ειδικό φωτογράφο τον Αναπληρωτή Λοχία 838 Σίμο Μηλιώτη, ΜΕ5, ο οποίος μετέβηκε στη σκηνή και έβγαλε φωτογραφίες της σκηνής του δυστυχήματος και των εμπλεκομένων οχημάτων και τις οποίες κατέθεσε ως τεκμήριο 6
(1)-
(10). Είπε ότι οι ζημιές του οχήματος RM 127 ήταν στο μπροστινό μέρος με βαρύτητα προς τα αριστερά ενώ οι ζημιές του UR 149 από την αρχική σύγκρουση ήταν στο πισινό αριστερό τροχό, πισινό αριστερό φτερό, αριστερή γωνιά πισινού προφυλακτήρα, θύρα πίσω αριστερά ενώ μετά τη πτώση του στο αυλάκι καταστράφηκε ολοσχερώς. Δεν υπήρχαν γδαρσίματα στο πλάι του αυτοκινήτου. Ανέφερε επίσης ότι όταν έφτασε στη σκηνή τα φώτα τροχαίας δεν λειτουργούσαν γιατί κατά τη πτώση του στο αυλάκι το όχημα UR 149 απέκοψε το ηλεκτροφόρο καλώδιο αλλά γνωρίζει ότι λειτουργούσαν κανονικά αφού το πρωί της ίδιας μέρας είχε περάσει από εκεί. Είπε ότι τα φώτα λειτουργούν εναλλάξ δηλαδή όταν τα φώτα με κατεύθυνση από την Πυροσβεστική προς την Τροχαία Λάρνακας είναι πράσινα τα φώτα από την Χαμίτ Μπέη στην Ολύμπου είναι κόκκινα. Είπε ότι η ορατότητα του οχήματος της εναγόμενης προς τα δεξιά ήταν πολύ ικανοποιητική μέχρι και 150μ. Κατά την αντεξέταση του ανέφερε ότι ολόκληρο το πλάτος της Στρατηγού Τιμάγια στο σημείο που βρίσκεται το σημείο Α είναι 7,80μ. ενώ το πλάτος της λωρίδας εντός της οποίας κινείτο το αυτοκίνητο του ενάγοντα ήταν 4,10μ. Το σημείο Χ το οποίο του υπέδειξε η εναγόμενη και με το οποίο συμφώνησε ο ενάγοντας βρίσκεται ελάχιστα εντός της αντίθετης λωρίδας κυκλοφορίας σε σχέση με τη πορεία του ενάγοντα. Εκτός από τα ίχνη πλαγιολίσθησης που σημειώνονται με τα σημεία Α2 και Α3 δεν βρήκε κανένα άλλο ίχνος. Είπε ότι ο λόγος που γνωρίζει ότι τα φώτα της τροχαίας δεν λειτουργούσαν συνεπεία της αποκοπής του σύρματος ηλεκτροδότησης από το αυτοκίνητο του ενάγοντα ήταν η θέση του τεχνικού του Δήμου Λάρνακας ο οποίος του ανέφερε αυτό. Είπε επίσης ότι η ορατότητα του οχήματος του ενάγοντα προς τα αριστερά ήταν 125μ. και επίσης ότι μπορεί από το σημείο που βρισκόταν το όχημα του ενάγοντα να γίνει αντιληπτό όχημα που αναμένει στο τέρμα της οδού Χαμίτ Μπέη. Συμφώνησε επίσης ότι σε σχέση με την πορεία της εναγόμενης υπήρχε ξεχωριστή λωρίδα για τα οχήματα που θα έστριβαν δεξιά, είπε ότι υπήρχε βέλος στα φώτα τροχαίας αναφορικά με τα αυτοκίνητα που θα έστριβαν δεξιά αλλά δεν ήταν σε λειτουργία εκείνες τις ημέρες και ότι αυτό το γνωρίζει λόγω του ότι περνούσε από εκεί συχνά. Είπε ότι η εναγόμενη ήταν παρούσα στη σκηνή, δεν θυμόταν αν ο ενάγοντας ήρθε στη σκηνή του δυστυχήματος μετά το νοσοκομείο, εκείνο που θυμόταν ήταν ότι έλαβε από τον ενάγοντα ανακριτική κατάθεση στα γραφεία της Τροχαίας Λάρνακας μεταξύ των ωρών 11:50π.μ.- 12:30μ.μ. και αναγνώρισε το τεκμήριο 5 ότι είναι η κατάθεση του ενάγοντα την οποία έλαβε ο ίδιος. Η ΜΕ3, Δρ. Α. Φλουρέντζου Νευρολόγος στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας, ανέφερε ότι εξέτασε τον ενάγοντα για πρώτη φορά στις 04.10.02 και τον είδε συνολικά δύο φορές. Προέβηκε στη σύνταξη Ιατρικού Πιστοποιητικού το οποίο και κατατέθηκε ως τεκμήριο
- Ανέφερε ότι ο ενάγοντας της παραπονέθηκε για ζάλη και πονοκεφάλους και τα ευρήματα της ήταν ότι ο ενάγοντας υπέστη ελαφριά εγκεφαλική διάσειση συνεπεία του δυστυχήματος. Ανέφερε επίσης ότι ο ενάγοντας υπεβλήθη σε αξονική τομογραφία εγκεφάλου στις 04.10.02 όπου και δεν διαπιστώθηκε αιμάτωμα ή άλλη βλάβη του εγκεφάλου. Σε ερώτηση για πόσο χρονικό διάστημα θα ήταν λογικό να έχει ο ενάγοντας τα προβλήματα για τα οποία έχει γίνει η σχετική διάγνωση η απάντηση της ήταν ότι, σύμφωνα πάντα και με την ηλικία του, το λιγότερο 1½ - 2 μήνες. Ανέφερε επίσης ότι προυπήρχαν λόγω ηλικίας κάποια προβλήματα σπονδυλαρθρίτιδας τα οποία επιδείνωναν την κατάσταση του. Ήταν επίσης η θέση της ότι ο τραυματισμός του ενάγοντα δικαιολογούσε την αποχή του από την εργασία του για 1½ μήνα, το θέμα όμως είναι καθαρά υποκειμενικό. Αντεξεταζόμενη η ΜΕ3 δέχτηκε ότι τα συμπτώματα για τα οποία παραπονείτο ο ενάγοντας σίγουρα είναι υποκειμενικά αλλά δεν δέχτηκε τη θέση ότι τα συμπτώματα για τα οποία παραπονείτο ο ενάγοντας βρίσκονται σε σύγκρουση με τα αντικειμενικά της ευρήματα όπως περιγράφονται στο τεκμήριο
- Είπε ότι ο λόγος που έγινε κλινική εξέταση και αξονική τομογραφία εγκεφάλου είναι γιατί είναι θέμα ρουτίνας με δεδομένο ότι ο ενάγων είχε εμπλακεί σε τροχαίο δυστύχημα. Ανέφερε ότι δεν γνωρίζει τίποτα για τα συμπτώματα του ενάγοντα από την ημερομηνία του δυστυχήματος μέχρι την ημερομηνία που τον εξέτασε η ίδια για πρώτη φορά ούτε και για την εξέταση και τα ευρήματα στα οποία προέβη συνάδελφος της, γιατρός των Πρώτων Βοηθειών, Δρ. Ν. Γρηγορίου, που εξέτασε τον ενάγοντα την ημέρα του δυστυχήματος. Η δική της ιατρική γνωμάτευση είναι ότι ο ενάγοντας υπέστη ελαφριά εγκεφαλική διάσειση. Είπε επίσης ότι ο ενάγοντας δεν της παραπονέθηκε στις 04.10.02 που τον είδε για πρώτη φορά ούτε για οσφυαλγία ούτε για αυχεναλγία αλλά μόνο για πονοκέφαλο. Δεν έδωσε καμιά φαρμακευτική αγωγή στον ενάγοντα επειδή δεν χρειαζόταν γι' αυτά τα συμπτώματα και ότι από την πείρα της για να αναρρώσει ένα πρόσωπο από ελαφριά εγκεφαλική διάσειση ο χρόνος που χρειάζεται είναι από 2 - 3 εβδομάδες μέχρι και 3 μήνες ανάλογα με το άτομο. Ο ΜΕ4, Ορθοπεδικός Χειρούργος Δρ. Σ. Σεργίου, εξέτασε τον ενάγοντα για πρώτη φορά στις 15.11.02 και τον εξέτασε συνολικά 4 φορές. Για τα ευρήματα του έχει ετοιμάσει ιατρικό πιστοποιητικό το οποίο κατατέθηκε ως τεκμήριο 8 το περιεχόμενο του οποίου και υιοθέτησε. Του υποδείχτηκαν οι φωτογραφίες, τεκμήριο 6, και ανέφερε ότι η εγκεφαλική διάσειση, η θλάση οσφύος και το διάστρεμμα αυχένος τα οποία είναι τα ευρύματα του στο τεκμήριο 8 οπωσδήποτε προκλήθηκαν, είναι μάλιστα το λιγότερο που μπορούσε να πάθει ο ενάγοντας, συνεπείας της πτώσης του στο αυλάκι λόγω του δυστυχήματος. Ήταν η θέση του ότι ο ενάγοντας, όταν τον είδε για πρώτη φορά, παραπονείτο για ζάλη και κεφαλαλγία αλλά και για πόνο στη μέση και στον αυχένα. Αναφορικά με τον πόνο στη μέση και στον αυχένα ήταν η θέση του ότι ο ενάγοντας του είχε αναφέρει ότι την ημέρα του δυστυχήματος, μετά το δυστύχημα, πονούσε σε όλο του το σώμα ενώ από την επόμενη μέρα παρουσιάστηκε έντονος πόνος στον αυχένα και στη μέση εκτός από τη ζάλη και την κεφαλαλγία. Ήταν η δική του ιατρική άποψη ότι ο πόνος στον αυχένα οφείλεται στη βίαιη πρόσκρουση του μετώπου του ενάγοντα ενώ ο πόνος στη μέση από την πτώση από ύψος μέσα στο αυλάκι. Είπε ότι με τα προβλήματα που είχε ο ενάγοντας και με δεδομένο το επάγγελμα του που είναι μηχανικός αυτοκινήτων αποχή από την εργασία του για 15 μέρες είναι πλήρως αιτιολογημένη ενώ τα προβλήματα θα μπορούσαν να συνεχίσουν για 1½ μήνα κατά τον οποίο μπορεί να απείχε από την εργασία του, ο ίδιος όμως δεν έχει διαπιστώσει ότι ο ενάγοντας απείχε από την εργασία του για 1½ μήνα. Κατέθεσε επίσης ως τεκμήριο 9 απόδειξη για ποσό Λ.Κ.150 για τη θεραπεία του ενάγοντα και έκδοση του ιατρικού πιστοποιητικού, ποσό το οποίο του έχει πληρώσει ο ενάγοντας. Αντεξεταζόμενος δέχτηκε ότι εξέτασε τον ενάγοντα για πρώτη φορά σχεδόν δύο μήνες μετά το δυστύχημα. Το εξέτασε συνολικά 4 φορές, η μία ήταν η πρώτη φορά, η άλλη για έκδοση του τεκμηρίου 8 και 2 φορές ενδιάμεσα όπου εξέτασε τις κινήσεις της μέσης και του αυχένα του ενάγοντα και μια νευρολογική εξέταση όπου χορήγησε παυσίπονα και αντιφλογιστικά. Ανέφερε ότι νευρολογικά δεν υπήρχε οποιοδήποτε εύρημα αντικειμενικό. Είπε επίσης ότι όταν εξέτασε τον ενάγοντα είχε υπόψη του το ιατρικό πιστοποιητικό της ΜΕ3 και ότι τα δικά του ευρήματα διαφέρουν από της ΜΕ3 αναφορικά με τον πόνο στον αυχένα και στη μέση. Δέχτηκε ότι τα όσα αναφέρει στο τεκμήριο 8 αναφορικά με πόνους στη μέση και τον αυχένα που αισθάνθηκε ο ενάγοντας προέρχεται από πληροφόρηση που του έδωσε ο ίδιος ο ενάγοντας από το ιστορικό του. Σε υποβολή ότι στις 04.10.02 που ο ενάγοντας είχε επισκεφτεί για πρώτη φορά την ΜΕ3 και δεν της παραπονέθηκε για πόνο ή στον αυχένα παρόλο που ήταν 15 μέρες μετά το δυστύχημα ήταν η θέση του ότι επειδή δεν αναγράφεται κάτι τέτοιο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ο ενάγοντας δεν ανέφερε στην ΜΕ3 κάτι τέτοιο και προέβηκε σε γενικό σχόλιο ότι τα ιατρικά πιστοποιητικά που εκδίδονται από τους γιατρούς των νοσοκομείων συνήθως δεν είναι λεπτομερή όσον αφορά το ιστορικό του ασθενούς και ότι πολλές φορές δεν αναγράφονται όλα τα ευρήματα σε αυτά. Η θέση του ήταν ότι η πτώση του ενάγοντα σε λάκκο βάθους 3 μέτρων δημιουργεί βεβαιότητα για πόνο στον αυχένα. Είπε επίσης ότι κατά την κλινική εξέταση του ενάγοντα ο ίδιος έκανε κάποια αντικειμενικά ευρήματα όπως πόνους που είχε ο ενάγοντας σε ορισμένες κινήσεις τα οποία τον οδήγησαν στη διάγνωση του. Είπε ότι ο ενάγοντας είχε ελαφρώς επώδυνες κινήσεις στον αυχένα και τη μέση, δέχτηκε ότι δεν αναφέρει κάτι τέτοιο στο τεκμήριο 8 και η θέση του ήταν ότι αυτά είναι λεπτομέρειες και δεν αναφέρονται συνήθως. Σε ερώτηση κατά πόσο αυτός περιορισμός των κινήσεων που διαπίστωσε μπορεί να οφειλόταν σε βλάβη των συνδέσμων ή των αρθρώσεων που είχε ο ενάγοντας η απάντηση του ήταν ότι σε περιπτώσεις βίαιης πτώσης από ύψος 3 - 4 μέτρων προκαλείται διάστρεμμα το οποίο ανάλογα με το πόσο σοβαρή ή δυνατή είναι η πρόσκρουση προκαλεί τράβηγμα στους συνδέσμους και μυς της σπονδυλικής στήλης οι οποίοι μπορεί να προκαλέσουν περιορισμό στις κινήσεις. Μπορεί να μην υπάρχει έντονος πόνος και έτσι ο ασθενής να νομίζει ότι δεν έπαθε σοβαρή ζημιά όμως μετά πάροδο 24 περίπου ωρών μπορεί να παρουσιαστεί έντονος μυϊκός σπασμός ή οίδημα που να μην έχει διαπιστωθεί από τον γιατρό των Πρώτων Βοηθειών. Ήταν η θέση του ότι μπορεί οι πόνοι του ενάγοντα να ήταν από βλάβη συνδέσμων ή αρθρώσεων όμως και πάλι ως επακόλουθο της πτώσης συνεπεία του δυστυχήματος. Ήταν επίσης η θέση του ότι ένας ασθενής που έχει προβλήματα μέσης και αυχένα μπορεί να περίμενε ότι μέσα σε δύο μήνες σύμφωνα και με τα φάρμακα που έπαιρνε να υποχωρούσαν και είπε ότι ο ενάγοντας του ανέφερε ότι έπαιρνε παυσίπονα distalgesic τα οποία χορηγούνται μόνο με ιατρική συνταγή. Του υπεβλήθη ότι δεν έπαιρνε καμιά φαρμακευτική αγωγή ο ενάγοντας σύμφωνα με την ΜΕ3 και η απάντηση του ήταν ότι δεν γνωρίζει και όταν του υποβλήθηκε ότι ούτε η Δρ. Ν. Γρηγορίου ούτε και η ΜΕ3 αναφέρουν ότι υπήρχε οποιοδήποτε πρόβλημα οσφυαλγίας ή αυχεναλγίας η θέση του ήταν ότι δεν γνωρίζει γιατί δεν αναφέρθηκαν σε άλλους γιατρούς τα προβλήματα αυτά. Επέμενε ότι ο ίδιος διαπίστωσε πόνο στη μέση και τον αυχένα του ενάγοντα. Είπε ότι δεν συνέστησε στον ενάγοντα να χρησιμοποιεί κολάρο για τον αυχένα του γιατί δεν ήταν τόσο έντονα τα ενοχλήματα ούτε ζώνη για τη μέση του γιατί ο ίδιος είναι εναντίον τους, ο ίδιος δεν του έδωσε άδεια ασθενείας για καμιά μέρα και ότι η αναφορά του στο τεκμήριο 8 ότι ο ενάγοντας απείχε από την εργασία του για 15 μέρες ήταν κάτι που του ανέφερε ο ίδιος ο ενάγοντας και όχι κάτι που διαπίστωσε ο ίδιος. Τα παυσίπονα που είχε δώσει ο ίδιος στον ενάγοντα ήταν distalgesic και τα αντιφλογιστικά ήταν Cataflan των 50mg. Δήλωσε επίσης ότι τα έξοδα του για την παρουσία του στο Δικαστήριο ήταν Λ.Κ.
- Ο ΜΕ5, Αν. Λοχίας 838 Σίμος Μηλιώτης περιορίστηκε να αναφέρει ότι είναι φωτογράφος της αστυνομίας, ότι στις 22.09.02 μετέβηκε σε σκηνή τροχαίου δυστυχήματος στη Λεωφόρο Στρατηγού Τιμάγια όπου στη παρουσία του αστυφύλακα 173 Α. Ττοφή και μετά από υπόδειξη του έλαβε φωτογραφίες τις οποίες αναγνώρισε ως αυτές που περιέχονται στο τεκμήριο
- Είπε ότι στις φωτογραφίες αριθμό 1 και αριθμός 8 του τεκμηρίου 6 φαίνονται τα φώτα τροχαίας που υπήρχαν στη διασταύρωση. Ο ενάγοντας έδωσε τη δική του εκδοχή για το πως επεσυνέβη το επίδικο δυστύχημα και τις ζημιές που υπέστη συνεπεία του. Ανέφερε ότι γεννήθηκε στις 15.09.43 και από το 1957 ασκεί το επάγγελμα του μηχανικού αυτοκινήτων ως αυτοεργοδοτούμενος με μέσο όρο καθαρό απολαβών Λ.Κ.650 μηνιαίως. Όσον αφορά τις συνθήκες του δυστυχήματος είπε ότι την ημέρα εκείνη μεταξύ των ωρών 09:30 π.μ. βρισκόταν στη Λεωφόρο Στρατηγού Τιμάγια και κατευθυνόταν προς την Πυροσβεστική. Είχε περάσει την τροχαία Λάρνακας και λίγο πριν τα φώτα της διασταύρωσης (φώτα Ορφανίδη) περίπου 10μ. πριν τα φώτα και ενώ βρισκόταν στην αριστερή πλευρά του δρόμου είδε ότι απέναντι του και στην αριστερή του πλευρά άναβε το πράσινο φως στους πασσάλους που ρυθμίζουν τη κίνηση στη διασταύρωση, κινείτο με ταχύτητα 20 - 25 χλμ, μπροστά του δεν υπήρχε αυτοκίνητο όταν μόλις πέρασε την διασταύρωση ένιωσε βίαιο κτύπημα στην αριστερή πίσω πλευρά του αυτοκινήτου του, το αυτοκίνητο έκανε αριστερόστροφη πορεία, χτύπησε στα προστατευτικά κάγκελα που υπήρχαν και έπεσε σε αυλάκι ύψους 4½ μέτρων και πλάτους 3 μέτρων. Το αυτοκίνητο χτύπησε και στις 4 πλευρές του στους τοίχους του αυλακιού, χαρακτήρισε το πέσιμο στο αυλάκι ως οδυνηρό και βίαιο αφού το σώμα του κινήθηκε προς τα μπροστά, προς τα πίσω και στο πλάι. Φορούσε την ζώνη ασφαλείας του και έτσι δεν υπέστη πιο σοβαρούς τραυματισμούς, χτύπησε στο κεφάλι του όπου σκίστηκε το μέτωπο του, η πληγή του ήταν περίπου 6εκ. μήκος, γέμισε αίμα το πρόσωπο και τα ρούχα του, εν τω μεταξύ είχε μαζευτεί αρκετός κόσμος πάνω από το αυλάκι, κατέβασαν σκάλα και τον έβγαλαν από το παράθυρο της πόρτας του οδηγού γιατί οι πόρτες του οδηγού δεν άνοιγαν λόγω του κτυπήματος. Μεταφέρθηκε στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας με ασθενοφόρο, τον εξέτασε γιατρός των Πρώτων Βοηθειών, του καθάρισε την πληγή έγινε συρραφή του τραύματος στο μέτωπο, του έβαλαν ένεση τετάνου και του έδωσαν φάρμακα για τον πονοκέφαλο. Του συνέστησαν να μείνει στο σπίτι για 15 μέρες να μη βγαίνει στον ήλιο και να πάει για να του αλλάξουν την πληγή. Στις 8 μέρες τον πήρε η γυναίκα του στο νοσοκομείο για να βγάλει τις ραφές όπου λόγω του ότι ακόμα ένιωθε πονοκεφάλους και ζαλάδες του συνέστησαν να πάει στο παλιό Νοσοκομείο Λάρνακας όπου και τον εξέτασε η ΜΕ
- Είπε ότι είχε πόνους στον αυχένα και τη μέση τη δεύτερη μέρα του δυστυχήματος ενώ την πρώτη μέρα αισθανόταν όλο το κορμί του "κοστωμένο". Δεν ανέφερε στη ΜΕ3 τίποτα για τον πόνο στη μέση και τον αυχένα γιατί δεν ήταν η ειδικότητα της. Η ΜΕ3 δεν του έδωσε φαρμακευτική αγωγή. Περίπου 1½ μήνα μετά επισκέφτηκε τον ΜΕ4 λόγω των πόνων που είχε στο σβέρκο και στη μέση. Τού είπε για τα συμπτώματα που ένιωθε όπως και για τους πονοκεφάλους του, επισκέφτηκε τον ΜΕ4 συνολικά 4 φορές, τα ενοχλήματα του διήρκησαν περίπου 1½ μήνα και μετά λόγω των χαπιών ο αυχένας και η μέση σιγά σιγά βελτιώνονταν όχι όμως ο πονοκέφαλος. Αντιμετώπισε δυσκολίες και προβλήματα με τη δουλειά του και πέρασαν 2 - 3 μήνες από το δυστύχημα για να μπορεί να επανέλθει κανονικά στην εργασία του. Οι πονοκέφαλοι δεν υποχώρησαν μέχρι σήμερα. Για περίοδο 15 ημερών μετά από το ατύχημα δεν πήγε καθόλου στο γκαράζ που διατηρεί ήταν στο σπίτι. Μετά μέχρι και τον πρώτο 1½ μήνα πήγαινε λίγη ώρα για να επιβλέψει βασικά τους μαθητεύομενους υπαλλήλους του αφού οι πόνοι που είχε στον αυχένα και στη μέση τον εμπόδιζαν από του να πέσει κάτω από το αυτοκίνητο για να το ελέγξει. Οι πονοκέφαλοι συνεχίζονται μέχρι σήμερα ιδιαίτερα όταν κουραστεί και είναι εκτεθειμένος στον ήλιο και τους αντιμετωπίζει με παυσίπονα. Εκτός από τους ΜΕ3 και ΜΕ4 επισκέφθηκε επίσης τον Δρ. Α. Σκαρπάρη, Πλαστικό Χειρούργο, 2 φορές για την ουλή που έχει στο μέτωπο του από τη συρραφή του τραύματος και για την έκδοση του ιατρικού πιστοποιητικού. Ήταν η θέση του ότι από τον τραυματισμό του επηρεάστηκαν τα εισοδήματα του αφού για τις πρώτες 15 μέρες που δεν πήγε καθόλου στη δουλειά του ακύρωσε όλες τις σοβαρές εργασίες αφήνοντας μόνο "κουτσοδούλεια" που μπορούσαν να κάνουν οι υπάλληλοι του και έχασε περίπου Λ.Κ.350 αναφέροντας ότι ακύρωσε service αυτοκινήτων που ήταν προγραμματισμένα από τις 23 - 27.09.02 και στις 30.09.
- Μετά για τον επόμενο 1½ μήνα έδωσε οδηγίες να μην "αγκαζιάρουν" περισσότερα από 1 - 2 αυτοκίνητα και μάλιστα για μικροδουλειές δηλαδή αξίας Λ.Κ.15-20 το καθένα που θα μπορούσαν να κάνουν οι μαθητεύομενοι υπάλληλοι του. Συνήθως αγκαζιάρει 5 αυτοκίνητα την ημέρα, τα έσοδα του είναι μεταξύ Λ.Κ.625 και Λ.Κ.650 μηνιαίως ενώ για τον 1½ μήνα που δεν δούλεψε κανονικά υπολογίζει ότι έχασε μεταξύ Λ.Κ.900 και Λ.Κ.1.
- Ανέφερε επίσης ότι συμφώνησε με το τεκμήριο 4 το οποίο του έδειξε ο ΜΕ
- Αντεξετάστηκε τόσο αναφορικά με την δική του εκδοχή για τον τρόπο που επεσυνέβηκε το δυστύχημα όσο και για τις αξιώσεις του για τις σωματικές του βλάβες και την απώλεια εσόδων. Ήταν η θέση του ότι το μεγαλύτερο μέρος της δουλειάς του είναι η συντήρηση (service) αυτοκινήτων και συνήθως δέχεται τηλεφωνήματα 3 - 5 μέρες προηγουμένως. Οι χρεώσεις καθορίζονται μετά από την ολοκλήρωση της εργασίας όμως λόγω της πείρας του περίπου ξέρει την τιμή εκ των προτέρων αφού οι πλείστοι πελάτες του είναι σταθεροί και ξέρει την προϊστορία των αυτοκινήτων. Είπε ότι όλες τις σημειώσεις του για την επίδικη περίοδο τις έχει καταγραμμένες στο ημερολόγιο της δουλειάς του το οποίο του είχαν φέρει οι υπάλληλοι του στο σπίτι του και ότι όλες οι σημειώσεις έχουν γίνει την επίδικη περίοδο. Το ημερολόγιο δεν κατατέθηκε ως τεκμήριο. Είπε ότι το Σεπτέμβρη του 2002 εργοδοτούσε 2 πρόσωπα, τους Μάριο Παναγιώτου και Αντώνη Παλουρτή για τους οποίους πλήρωνε όπως και για τον εαυτό του κοινωνικές ασφαλίσεις και ακόμα ένα μικρό που πήγαινε τεχνική σχολή. Δεν χρειάστηκε να προσλάβει άλλο υπάλληλο μετά το δυστύχημα. Ρωτήθηκε γιατί στην κατάθεση του, τεκμήριο 5, η οποία δόθηκε όπως έχει ο ίδιος αναφέρει την ίδια μέρα που έγινε το δυστύχημα λίγες ώρες μετά και αφού ο ίδιος μετέβη στην Τροχαία Λάρνακας δεν ανέφερε τίποτα για τα συμπτώματα που ένιωθε αλλά μόνο ανέφερε ".... και αφού απελύθηκα πήγα στο τμήμα τροχαίας και αφού ήμουν καλά έδωσα γραπτή κατάθεση για το τι έγινε ...." αφού πονούσε σε όλο του το σώμα όπως είχε αναφέρει και απάντησε ότι είμαι καλά σημαίνει δεν είχα σπασίματα και ότι δεν ανέφερε τα συμπτώματα του γιατί κανένας δεν τον ρώτησε. Αρνήθηκε την υποβολή ότι δεν ανέφερε τίποτε από τα συμπτώματα που ισχυρίζεται στη Δρ. Γρηγορίου των Πρώτων Βοηθειών όπως και ανέφερε ότι ο λόγος που δεν ανέφερε στη ΜΕ3 τους πόνους στον αυχένα και στη μέση του ήταν γιατί κατά την άποψη του είναι ειδικότητας ορθοπεδικού και όχι νευρολόγου που είναι η ΜΕ
- Είπε ότι οι έντονοι πόνοι ξεκίνησαν από το απόγευμα βράδυ της ημέρας του δυστυχήματος και ξεχώρισαν την επόμενη μέρα. Πήγε ξανά στο νοσοκομείο μετά από 2 - 3 μέρες για περιποίηση του τραύματος του δεν ανέφερε τίποτε όμως στη νοσοκόμα που του περιποιήθηκε το τραύμα ούτε και ζήτησε να δει γιατρό. Μετά από 8 μέρες που πήγε ξανά για να του κόψουν τις ραφές ζήτησε από τη νοσοκόμα να δει γιατρό για τους πονοκεφάλους, είδε κάποιο γιατρό που της ανέφερε για πονοκεφάλους και ζαλάδες και πόνο στη μέση, η οποία τον παρέπεμψε στην ΜΕ
- Στις 04.10.02 είδε την ΜΕ4 στην οποία ισχυρίστηκε ότι ανέφερε τους πόνους στον αυχένα και στη μέση του. Όταν οι πόνοι δεν καλυτέρευαν πήγε στον Δρ. Σεργίου. Ο λόγος που περίμενε αρκετά μακρύ διάστημα για να πάει στον Δρ. Σεργίου ήταν γιατί οι πόνοι στο κεφάλι του ήταν πιο έντονοι, τον ενοχλούσαν πιο πολύ και προτιμούσε να κλείσει η ουλή στο μέτωπο του να του περάσουν οι πονοκέφαλοι του και μετά να αποταθεί σε γιατρό για τη μέση και τον αυχένα. Αρνήθηκε τις υποβολές ότι οι ισχυρισμοί για πόνο στη μέση και τον αυχένα είναι προϊόν δεύτερης σκέψης για να αυξηθούν οι αποζημιώσεις που διεκδικεί, δέχτηκε όμως την υποβολή ότι πρώτη φορά που παραπονέθηκε για πόνο στον αυχένα και στην μέση ήταν η 15.11.02 όταν επισκέφθηκε για πρώτη φορά τον ΜΕ
- Αντεξεταζόμενος αναφορικά με τις συνθήκες υπό τις οποίες έγινε το δυστύχημα είπε ότι στον δρόμο εκείνη την περίοδο γίνονταν οδικά έργα οι δρόμοι ήταν σκαμμένοι και όπου υπήρχαν αυλάκια στα αριστερά του δρόμου υπήρχαν κάγκελα. Τα κάγκελα είχαν περίπου 1 μέτρο ύψος και αμέσως μετά βρισκόταν το χαντάκι χωρίς να μεσολαβεί κομμάτι εδάφους εν τω μεταξύ. Τη στιγμή που έγινε το δυστύχημα στο δρόμο, μπροστά του δεν είχε κανένα αυτοκίνητο. Επέμενε ότι έλεγξε τα φώτα της τροχαίας που βρίσκονταν τόσο στην αριστερή του πλευρά όσο και απέναντι του δεξιά και ήταν πράσινα και επίσης έλεγξε το δρόμο προς τα αριστερά του στη διασταύρωση και είδε ότι ήταν καθαρός. Τα κάγκελα που υπήρχαν στα αριστερά του για να προστατεύουν τους πεζούς από τα χαντάκια εμπόδιζαν την ορατότητα μόνο όπου ήταν κατηφορικώς ο δρόμος. Επέμενε επίσης ότι είχε ελέγξει τη διασταύρωση καλά και δεν έρχονταν αυτοκίνητα από απέναντι γιατί ήταν μέρα Κυριακή και δεν υπήρχε κίνηση. Δεν αντιλήφθηκε καθόλου το όχημα της εναγόμενης πριν το δυστύχημα γι΄ αυτό και δεν πήρε κανένα μέτρο για αποτροπή του. Δεν δέχτηκε ότι κατηγορήθηκε από την αστυνομία για το δυστύχημα, δεν παραδέχτηκε και δεν παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο ως κατηγορούμενος. Παρουσιάστηκε στο Δικαστήριο μόνο ως μάρτυρας κατηγορίας σε ποινική υπόθεση εναντίον της εναγόμενης. Αρνήθηκε την υποβολή ότι κατηγορήθηκε από την αστυνομία ότι πέρασε με κόκκινο φως και ότι παραδέχτηκε την εν λόγω κατηγορία για την οποία και του επιβλήθηκε πρόστιμο. Ο ΜΕ7 Άγγελος Αγαθαγγέλου, διπλωματούχος εκτιμητής αυτοκινήτων ισχυρίστηκε ότι ειδικεύεται στην επανασυγκρότηση σκηνής δυστυχημάτων ειδικά για το θέμα της συμπεριφοράς των οχημάτων. Κατέθεσε ως τεκμήριο 12 αντίγραφα των πτυχίων του και ανέφερε ότι έχει μεγάλη εμπειρία στον εν λόγω τομέα, έχει κάνει πολλές μελέτες και έχει παρουσιαστεί και πολλές φορές στο Δικαστήριο. Με οδηγίες του ενάγοντα μελέτησε το τεκμήριο 4 που είναι το σχεδιαγράφημα της σκηνής του δυστυχήματος και με βάση τα στοιχεία που αναγράφονται σε αυτό δηλαδή την τελική θέση του οχήματος του ενάγοντα, το σημείο σύγκρουσης, τα ίχνη πλαγιολίσθησης του ζητήθηκε αν μπορεί να πει κατά πόσο το όχημα του ενάγοντα χτυπήθηκε από το όχημα της εναγόμενης για να καταλήξουν τα οχήματα ως ήταν. Είπε ότι με βάση τις πορείες των οχημάτων η κατάληξη του είναι ότι το όχημα του ενάγοντα πρέπει να χτυπήθηκε στην αριστερή πλευρά από το κέντρο δηλαδή αριστερό φτερό και τροχό στο πίσω μέρος ενώ το όχημα της εναγόμενης να χτυπήθηκε στο μπροστινό μέρος. Επίσης σύμφωνα με τα ίχνη πλαγιολίσθησης το όχημα του ενάγοντα πλαγιολίσθησε αριστερόστροφα για να καταλήξει στην τελική του θέση σύμφωνα με την πορεία που διένυε και με βάση τους κανόνες της φυσικής για να καταλήξει έτσι πρέπει να είχε κτυπηθεί στο αριστερό πισινό φτερό και τροχό. Σύμφωνα επίσης με τις ζημιές των οχημάτων δικαιολογείται η πιο πάνω θέση του. Επίσης με βάση τα στοιχεία που αναγράφονται στο τεκμήριο 4, τις ζημίες των δύο οχημάτων και την τελική θέση του οχήματος του ενάγοντα ήταν η θέση του ότι πρώτα το αυτοκίνητο του ενάγοντα βρισκόταν στο σημείο Χ και το αυτοκίνητο της εναγόμενης χτύπησε πάνω σε αυτό. Αντεξεταζόμενος παραδέχτηκε ότι εκτός από το τεκμήριο 4 είχε υπόψη του και την κατάθεση του εξεταστή της υπόθεσης για την παρούσα υπόθεση και ότι οι οδηγίες που πήρε από τον ενάγοντα ήταν τον Ιούλιο του
- Δεν δέχτηκε ότι για να γίνει αναπαράσταση ενός δυστυχήματος είναι απαραίτητο να μεταβεί κάποιος στη σκηνή για να δει το δρόμο, την ορατότητα αλλά και τα οχήματα και τις ζημιές τους και ανέφερε μπορεί να γίνει αναπαράσταση μόνο από ένα σχεδιάγραμμα ανάλογα με το τι είναι το ζητούμενο. Είπε ότι αν το ζητούμενο είναι η ταχύτητα ενός αυτοκινήτου, τότε οι ζημιές έχουν σημασία στην παρούσα όμως περίπτωση το ζητούμενο ήταν πως κατέληξε το αυτοκίνητο του ενάγοντα σε αυτή τη θέση και πως κτυπήθηκε και κατά την άποψη του η ταχύτητα δεν ήταν καθοριστικής σημασίας. Δέχτηκε ότι δεν τον απασχόλησε και δεν του αναφέρθηκε το θέμα λειτουργίας των φώτων τροχαίας και ότι ο ίδιος δεν προβαίνει σε καμία εκτίμηση ή θέση αναφορικά με την ευθύνη. Ο ίδιος δεν υπονοεί ότι επειδή το όχημα της εναγόμενης χτύπησε πάνω στο όχημα του ενάγοντα σημαίνει απαραίτητα ότι ευθύνεται η εναγόμενη. Δεν είναι της δικής του πραγματομοσύνης η απόδοση ευθύνης. Η εναγόμενη ανέφερε ότι την ημέρα του δυστυχήματος κατεύθυνση της ήταν το σπίτι της κόρης της. Στα φώτα του Ορφανίδη άναβε κόκκινο φως, περίμενε μέχρι να γίνει πράσινο, προχώρησε με την πρώτη ταχύτητα περίπου στον μισό δρόμο, ο εναγόμενος την χτύπησε στο μπροστινό μέρος του αυτοκινήτου της, ακολούθως χτύπησε στο πάσσαλο των ηλεκτρικών φώτων και έπεσε σε διπλανό αυλάκι. Η ίδια σταμάτησε το αυτοκίνητο της στο μέσο του δρόμου κατέβηκε κάτω και του φώναζε "θα μας σκοτώσεις" μετά μπήκε στο αυτοκίνητο της και το παραμέρισε. Είπε ότι εκεί που ήταν σταματημένη αναμένοντας να γίνει πράσινο το φως μπροστά της δεν υπήρχε άλλο αυτοκίνητο ενώ δίπλα της στη δεξιά της πλευρά υπήρχε ένα Pajero που θα έστριβε δεξιά. Απέναντι της υπήρχαν 2 - 3 αυτοκίνητα τα οποία όταν ήταν κόκκινο το φως για την ίδια ήταν και για εκείνους κόκκινο και ήταν σταματημένοι ενώ όταν άναψε το πράσινο φως ξεκίνησε και η ίδια και τα αυτοκίνητα απέναντι της. Αντεξεταζόμενη αναγνώρισε το τεκμήριο 2 ως την κατάθεση που έδωσε στον αστυνομικό και της υποδείχθηκε ότι στην κατάθεση της δεν αναφέρει ότι μετά το δυστύχημα σταμάτησε στη μέση του δρόμου, κατέβηκε από το αυτοκίνητο και φώναζε στον ενάγοντα. Η απάντηση της ήταν ότι του φώναζε και το θυμάται καλά. Σε ερώτηση κατά πόσο την ώρα που κατά τους ισχυρισμούς της το φως ήταν πράσινο και ξεκίνησε το αυτοκίνητο της έλεγξε το δρόμο δεξιά πριν να μπει στην διασταύρωση η απάντηση της ήταν "όχι παρακολουθούσα τα φώτα ώσπου να έρθει το πράσινο". Της υπεβλήθησαν άλλες 2 - 3 ερωτήσεις για το ίδιο σημείο και η θέση της ήταν ότι δεν έλεγξε το δρόμο από δεξιά γιατί η έννοια της ήταν να προσέχει το φως να γίνει πράσινο. Δεν δέχτηκε την υποβολή ότι μπήκε στην διασταύρωση με κόκκινο, ότι η ίδια χτύπησε το όχημα του ενάγοντα και ότι λόγω της δικής της αμέλειας προκλήθηκε το δυστύχημα. Επίσης επέμενε ότι όταν το όχημα του ενάγοντα έπεσε μέσα στο αυλάκι ήταν αναποδογυρισμένο δηλαδή οι τροχοί του έβλεπαν προς τα πάνω παρόλο που της υποδείχθηκαν οι φωτογραφίες που δείχνουν το όχημα του ενάγοντα να βρίσκεται με τους τροχούς προς τα κάτω μέσα στο λάκκο. Επέμενε επίσης ότι είναι ο ενάγοντας που χτύπησε πάνω της και ότι σίγουρα ο ενάγοντας πέρασε με κόκκινο. Ο ΜΥ2, Δρ. Ηλίας Γεωργίου είναι Ειδικός Ορθοπεδικός Χειρούργος ο οποίος στις 02.10.03 εξέτασε τον ενάγοντα και σύνταξε ιατρική έκθεση ημερομηνίας 13.10.03 η οποία κατατέθηκε ως τεκμήριο 13 της οποίας το περιεχόμενο υιοθέτησε. Σε ερώτηση πως εξηγεί ότι η ΜΕ3 που εξέτασε τον ενάγοντα στις 22.09.02 και 04.10.02 αναφέρεται σε συμπτώματα εγκεφαλικής διάσεισης ενώ ο ΜΕ4 που εξέτασε τον ενάγοντα για πρώτη φορά στις 15.11.02 καταλήγει σε θλάση οσφύος και αυχένα και κατά πόσο κάτι τέτοιο είναι ιατρικά δυνατόν ήταν η θέση του ότι ο ΜΕ4 πρέπει να βασίστηκε στο ιστορικό που του ανέφερε ο ίδιος ο ενάγοντας για να γράψει τα ευρήματα του στο τεκμήριο 8 και ότι η δική του εκτίμηση είναι ότι αν ο ενάγοντας παρουσίαζε οχλήματα οσφυαλγίας ή αυχεναλγίας δεν μπορούν να αποδοθούν στο δυστύχημα γιατί θα έπρεπε να εκδηλωθούν αμέσως μετά ή λίγες μέρες μετά. Συμφώνησε με τη θέση του Δρ. Σεργίου ότι τα συμπτώματα θλάσης συνήθως εκδηλώνονται εντός 24 ωρών από ένα δυστύχημα και θεώρησε ότι αναρρωτική άδεια 15 ημερών για ελαφρά εγκεφαλική διάσειση είναι λογική. Αντεξεταζόμενος δέχτηκε ότι πιθανόν να παραταθεί αναρρωτική άδεια, όλες οι περιπτώσεις δεν είναι οι ίδιες και εξαρτάται από την κάθε μια. Ανέφερε αφού είδε και το τεκμήριο 6 και ειδικά τη φωτογραφία που φαίνεται το αυτοκίνητο του ενάγοντα εντός του αυλακιού ότι πτώση σε τέτοιο βάθος από ιατρικής άποψης δεν εξυπακούει ότι είναι απαραίτητο να πάθει κάποιος θλάση χωρίς να σημαίνει ότι κάτι τέτοιο μπορεί βεβαίως να αποκλειστεί. Του υπεβλήθηκε ότι είναι λάθος η αναφορά του στο τεκμήριο 13 ότι "από το ιστορικό του τραυματία καθίσταται σαφές ότι 1½ και πλέον μήνα μετά το δυστύχημα παρουσίασε οχλήσεις στην σπονδυλική στήλη" και ότι η ορθή θέση είναι ότι μετά από 1 - 1½ μήνα επισκέφτηκε τον γιατρό, θέση την οποία δεν δέχτηκε και επέμενε ότι ήταν πολύ προσεκτικός στην καταγραφή του ιστορικού του ενάγοντα και ότι έχει καταγράψει μόνο ότι του έχει αναφέρει ο ενάγοντας, και προς τούτο συμβουλεύτηκε και την κάρτα του ενάγοντα με τις χειρόγραφες του σημειώσεις. Δέχτηκε ότι θεωρητικά θλάση οσφύος και θλάση αυχένα συνάδουν με πτώση από κάποιο ύψος όμως ανέφερε ότι θα ανέμενε ότι τα ενοχλήματα θα παρουσιάζονταν πιο νωρίς. Είπε επίσης ότι θεωρητικά και αν ήταν πολύ ήπιας μορφής μπορεί να υπήρχαν από προηγουμένως και μην τους έδωσε ο ενάγοντας σημασία. Τα ενοχλήματα αυτά ανάλογα με την σοβαρότητα τους συνήθως υποχωρούν από 15 μέρες μέχρι 6 - 8 εβδομάδες. Δέχτηκε επίσης ότι οι ζαλάδες, οι ίλιγγοι και αδυναμία στην συγκέντρωση είναι συμπτώματα εγκεφαλικής διάσεισης. Κατατέθηκε επίσης ως τεκμήριο 10 ιατρικό πιστοποιητικό του Δρ. Α. Σκαρπάρη, Πλαστικού Χειρούργου, και ως τεκμήρια 11Α και 11Β αποδείξεις του Δρ. Σκαρπάρη για το ποσό των Λ.Κ.120 για την γνωμάτευση και την σύνταξη του τεκμηρίου
- Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω προσεχτικά όλους τους μάρτυρες να καταθέτουν ενώπιον μου και αισθάνομαι ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας τους δεν παρουσιάζει προβλήματα. Η Πρωτοκολλητής ΜΕ1 όπως έχει ήδη αναφερθεί περιορίστηκε στην κατάθεση εγγράφων από τον φάκελο της ποινικής υπόθεσης 771/
- Ο εξεταστής του δυστυχήματος ΜΕ2 κατέθεσε όσα ο ίδιος διαπίστωσε, μέτρησε και βρήκε κατά την επίσκεψη του στη σκηνή του δυστυχήματος. Ο εν λόγω μάρτυρας κατέθεσε με σαφήνεια και ειλικρίνεια τα ευρήματα του και γενικά μου έκανε καλή εντύπωση και κρίνεται ως αντικειμενικός και αμερόληπτος. Αποδέχομαι την μαρτυρία του όσον αφορά τις μετρήσεις και τα ευρήματα του ως αξιόπιστη. Η πραγματική μαρτυρία παρέχει βάση για τη κρίση τόσο της αξιοπιστίας όσο και της ακρίβειας της μαρτυρίας, για τις συνθήκες του δυστυχήματος. Όπως αποφασίστηκε στη Πολ. Έφ. 9198, Αδελφοί Παπαλαζάρου Λτδ ν. Σοφοκλή Μιχαήλ. ημερ 30.10.97: "Ως συνήθως σε τροχαία ατυχήματα η κάθε πλευρά προβάλλει τη δική της εκδοχή και το Δικαστήριο έχει την υποχρέωση, αξιολογώντας την ενώπιον του μαρτυρία, να επιλέξει ποια εκδοχή είναι η ορθή και να καταλήξει στα ευρήματα του. Πέρα από τις δικές του παρατηρήσεις όσον αφορά την αξιοπιστία των μαρτύρων, βασική βοήθεια για το Δικαστήριο είναι η πραγματική μαρτυρία, που αποτελεί μια στέρεη βάση και το γνώμονα με βάση τον οποίο δοκιμάζεται η αξιοπιστία της προφορικής μαρτυρίας (βλ. Charalambous v. Kailas
(1986)1 CLR 278 και Adamis v. Erakleous
(1982)1 CLR 746)". Τόσο ο ενάγοντας όσο και η εναγόμενη συμφώνησαν με το σχέδιο το οποίο είχε κάνει το οποίο και τους είχε υποδείξει. Με βάση το τεκμήριο 4 το σημείο Χ είναι εκεί που το έχει τοποθετήσει ο ΜΕ2 και οι μετρήσεις στις οποίες έχει προβεί παρέμειναν αναντίλεκτες. Δέχομαι επίσης τη μαρτυρία του αναφορικά με τον τρόπο που λειτουργούν τα φώτα τροχαίας στο συγκεκριμένο σημείο, ότι τα συγκεκριμένα φώτα αμέσως πριν το δυστύχημα λειτουργούσαν κανονικά. Ως αξιόπιστη μάρτυρας κρίνεται επίσης η ΜΕ3, Δρ. Α. Φλουρέντζου, της οποίας τη μαρτυρία δέχομαι όπως και ο ΜΕ5, Αναπληρωτή Λοχία Σίμου Μηλιώτη, του οποίου όπως έχει ήδη αναφερθεί επίσης η μαρτυρία ήταν πολύ περιορισμένη. Στο σημείο αυτό θεωρώ σωστό να παραθέσω τις αρχές της νομολογίας όσον αφορά την αξιολόγηση εμπειρογνωμόνων. Όπως έχει επαναληφθεί στην υπόθεση Ξένια Ιωσήφ Μελά ν. Συμβουλίου Κεντρικού Σφαγείου Πολ. Έφ. 11423, ημερ. 09.12.03 "Οι εμπειρογνώμονες μάρτυρες έχουν καθήκον να δώσουν τα αναγκαία κριτήρια για να είναι σε θέση το Δικαστήριο να αξιολογήσει τη μαρτυρία και να καταλήξει στα ορθά συμπεράσματα. Κατά κανόνα η μαρτυρία εμπειρογνώμονα θεωρείται ότι είναι μαρτυρία ανεξάρτητου μάρτυρα." Στη συγκεκριμένη περίπτωση έχουν κληθεί τρεις εμπειρογνώμονες μάρτυρες ιατροί για να δώσουν μαρτυρία. Οι ΜΕ3 και ΜΕ4 εκ μέρους του ενάγοντα και ΜΥ2 εκ πλευράς της εναγομένης. Η μαρτυρία τους όσον αφορά τη διάγνωση για ελαφριά εγκεφαλική διάσειση που υπέστη ο ενάγοντας δεν διαφέρει σχεδόν καθόλου. Η μεγάλη διαφορά παρουσιάζεται στη μαρτυρία του ΜΕ4 για θλάση αυχένα και οσφύος που κατά τη δική διάγνωση έχει υποστεί ο ενάγοντας συνεπεία του δυστυχήματος, ενώ ο ΜΥ2 θεωρεί ότι τυχόν τέτοια συμπτώματα δεν οφείλονται στο επίδικο δυστύχημα. Στις υποθέσεις Vasiliko Cement Works Ltd v. Stavrou
(1978)1 CLR 389, Νικολάου ν. Σταύρου
(1992)1 (Β) ΑΑΔ 746 και Star Fiber Glass Ltd v. Elneda Trading Ltd
(1992)1 ΑΑΔ 875, έχουν αναφερθεί οι αρχές που διέπουν την αξιολόγηση μαρτυρία εμπειρογνώμονα. Σύμφωνα με αυτές η συμπεριφορά εμπειρογνώμονα στο εδώλιο είναι, όπως και στη περίπτωση κάθε άλλου μάρτυρα, κριτήριο με βάση το οποίο μπορεί να διαγνωσθεί η αξιοπιστία του. Ο ΜΕ4, Δρ. Σεργίου σίγουρα είχε διάθεση να βοηθήσει την υπόθεση του ενάγοντα. Προσπάθησε να δικαιολογήσει την αργοπορία του ενάγοντα να πάει σε γιατρό της δικής του ειδικότητας αναφορικά με τους πόνους που ένιωθε κατ΄ ισχυρισμό στο αυχένα και στη μέση ανεπιτυχώς όπως και ανεπιτυχώς προσπάθησε να πείσει ότι οι πόνοι αυχένα και μέσης που αισθάνθηκε ο ενάγοντας 2 μήνες μετά το επίδικο δυστύχημα οφείλονταν σε αυτό. Ενώ ανέφερε ότι είχε υπόψη του το ιστορικό του ενάγοντα και το ιατρικό πιστοποιητικό της ΜΕ3 τελικά διεφάνη ότι δεν γνώριζε τίποτε σχετικό. Επίσης με σιγουριά ανέφερε ότι ένα πέσιμο από ύψος σίγουρα θα δημιουργήσει προβλήματα στη μέση ή στον αυχένα του προσώπου που βιώνει τη πτώση χωρίς όμως να μπορέσει να το τεκμηριώσει επιστημονικά. Η γνώμη του βασίστηκε κατά κύριο λόγο στα παράπονα του ενάγοντα που όπως έχει ήδη σημειωθεί είχαν υποβληθεί 2½ μήνες μετά το ατύχημα. Έχει αναφέρει επίσης ότι δεν μπορεί να διαπιστώσει ο ίδιος τον πραγματικό χρόνο που ο ενάγοντας ήταν μακριά από την εργασία του λόγω των πόνων και της ταλαιπωρίας συνεπεία του δυστυχήματος, μαρτυρία η οποία είναι αποδεκτή. Ο ενάγοντας βεβαίως για να στηρίξει την υπόθεση του όσον αφορά τις αξιώσεις του για αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες ήταν έκδηλα υπερβολικός. Είναι αρκετό να αναφερθεί ότι βρισκόταν εντός της αίθουσας του Δικαστηρίου καθ΄ όλη τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας, όπως είναι βέβαια κατοχυρωμένο δικαίωμα του, και άκουσε όλη τη μαρτυρία της ΜΕ3 και ΜΕ4 και όταν έδιδε τη δική του προφορική μαρτυρία για τους πόνους που αισθανόταν και τα συμπτώματα που εκδήλωσε κατ΄ ισχυρισμό μετά το δυστύχημα χρησιμοποίησε ακριβώς την ίδια φρασεολογία και όρους όπως οι δύο πιο πάνω μάρτυρες. Όσον αφορά την εκδοχή του για το πως επεσυνέβη το επίδικο δυστύχημα, δέχομαι τη μαρτυρία του. Κρίνω ότι ήταν αξιόπιστος, καθόλου υπερβολικός και ότι ανέφερε τα γεγονότα όπως πραγματικά τα αισθάνθηκε την ώρα του δυστυχήματος. Όμως όσον αφορά τους τραυματισμούς του όπως έχει ήδη αναφερθεί ήταν έκδηλα υπερβολικούς. Δέχομαι ότι υπέστη ελαφριά εγκεφαλική διάσειση όπως ήταν και η διάγνωση της ΜΕ3 ως αποτέλεσμα της οποίας απείχε πλήρως από την εργασία του 15 μέρες διάστημα για το οποίο του είχε χορηγηθεί αναρρωτική άδεια. Οι πόνοι που κατ΄ ισχυρισμό αισθάνθηκε στο αυχένα και τη μέση για τους οποίους όμως δεν απευθύνθηκε σε γιατρό παρά μόνο μετά τη πάροδο μεγάλου χρονικού διαστήματος από το δυστύχημα και μετά τη καταχώρηση της παρούσας αγωγής δεν συνάδουν με τη μαρτυρία του ότι πονούσε παντού μετά από το δυστύχημα αλλά προτίμησε να δώσει βάρος στα συμπτώματα της εγκεφαλικής διάσεισης. Εντελώς περιττή θεωρώ τη μαρτυρία του ΜΕ7 Άγγελου Αγαθαγγέλου. Ο εν λόγω μάρτυρας δεν έχει διαφωτίσει καθόλου το Δικαστήριο για τις συνθήκες κάτω από τις οποίες συνέβηκε το επίδικο δυστύχημα ούτε εξάλλου ήταν η πραγματογνωμοσύνη του να αναφέρει κάτι τέτοιο. Ούτε βεβαίως και μπορούσε να προβεί σε οποιοδήποτε εύρημα αναφορικά με την ευθύνη των οδηγών για το επίδικο δυστύχημα. Ο εν λόγω μάρτυρας ουσιαστικά περιορίστηκε να αναφέρει ότι με βάση τα στοιχεία που του είχαν δοθεί είναι το αυτοκίνητο της εναγόμενης που συγκρούστηκε με το αυτοκίνητο του ενάγοντα και όχι αντίθετα. Αυτό κατά την άποψη μου είναι εύρημα το οποίο έχει καθήκον το Δικαστήριο να διαπιστώσει διαπιστώνοντας και το θέμα της ευθύνης. Θεωρώ επίσης ότι τα στοιχεία που έχει λάβει υπόψη του ο εν λόγω μάρτυρας όπως τα έχει αναφέρει στο Δικαστήριο, που ήταν μόνο το τεκμήριο 4 και η κατάθεση του εξεταστή της υπόθεσης αφήνουν ένα ερωτηματικό για το κατά πόσο είναι όλα τα αναγκαία στοιχεία που θα έπρεπε να λάβει υπόψη του για να προβεί στην εκτίμηση του. Σημειώνω τέλος ότι η εκτίμηση του έγινε μόλις τον Ιούλιο του
- Όλη η μαρτυρία του εν λόγω μάρτυρα δεν θα ληφθεί υπόψη από το Δικαστήριο γι΄ αυτό και δεν αξιολογώ τον εν λόγω μάρτυρα κατά πόσο είναι εμπειρογνώμονας ή όχι. Η εναγόμενη έχει αφήσει πολύ φτωχή εντύπωση στο Δικαστήριο. Απέφευγε να απαντά τις ερωτήσεις της συνηγόρου του ενάγοντα κατά το στάδιο της αντεξέτασης της επιμένοντας μόνο ότι "ο κύριος έτρεχε και ήρθε και έδωκε πάνω μου." Παραδέχτηκε βεβαίως ότι το μόνο που την ένοιαζε ήταν να δει πράσινο φως για να περάσει απέναντι και ότι δεν ήλεγξε καθόλου τη διασταύρωση προτού περάσει, κατ΄ ισχυρισμό με το πράσινο φως, αφού θεωρούσε ότι έχει προτεραιότητα. Η εκδοχή που έδωσε δεν υποστηρίζεται από την πραγματική μαρτυρία και αναφέρομαι συγκεκριμένα στο σχεδιάγραμμα της σκηνής, τεκμήριο 4, τις φωτογραφίες 8 και 9 από το τεκμήριο 6 αλλά και από το τεκμήριο 2 που είναι η γραπτή της κατάθεση αμέσως μετά το δυστύχημα. Επίσης επέμενε χωρίς να μπορέσει να το στηρίξει ότι το αυτοκίνητο του ενάγοντα είχε αναποδογυριστεί μέσα στο αυλάκι "οι τροχοί του εθωρούσαν πάνω" το οποίο δεν υποστηρίζεται από τις φωτογραφίες, τεκμήριο
- Η μαρτυρία της για τις ζημιές που είχαν τα δύο οχήματα επίσης δεν συνάδουν με την πραγματική μαρτυρία της υπόθεσης και έτσι απορρίπτεται. Ο ΜΥ2 μου έχει κάνει πολύ καλή εντύπωση, ήταν μάρτυρας που με πολλή συνοχή και επιστημονική ακρίβεια υποστήριξε τη γνώμη του σε αντίθεση με τον ΜΕ
- Κρίνεται ως πλήρως αντικειμενικός και αξιόπιστος. Με μεγάλη σαφήνεια απάντησε τις ερωτήσεις της συνηγόρου του και αντεξετάστηκε χωρίς να αφήσει καμιά αμφιβολία στο Δικαστήριο ότι δε λέει την αλήθεια ή ότι είναι υπερβολικός. Ήταν σταθερός ότι όταν ο εξέτασε τον ενάγοντα, κατά τη λήψη του ιστορικού του ο ενάγοντας δεν του ανέφερε ότι είχε οποιαδήποτε ενοχλήματα στον αυχένα ή στην μέση πριν από την επίσκεψη του στο ΜΕ4 δύο μήνες μετά το δυστύχημα. Επίσης ήταν αντικειμενικός σε ότι αφορά το χρόνο αποθεραπείας ενός ατόμου από συμπτώματα εγκεφαλικής διάσεισης και θλάσης οσφύος και αυχένα και σε αυτό το σημείο η μαρτυρία του συνάδει με τη μαρτυρία των άλλων δύο συναδέλφων του, ΜΕ3 και ΜΕ
- Αν και δεν έχει προφορικά μαρτυρήσει ο Δρ. Σκαρπάρης έχει ήδη αναφερθεί ότι έχει εκ συμφώνου κατατεθεί το πιστοποιητικό του ως τεκμήριο 10 το οποίο ουσιαστικά αναφέρει ότι ο ενάγοντας φέρει ουλή στην βρεγματική (μετωπιαία) 6 εκ. μετά από συρραφή τραύματος. Η επούλωση είναι καλή αλλά η ουλή είναι μόνιμη και δεν πρόκειται να βελτιωθεί άλλο. Ως επακόλουθο της αξιολόγησης βρίσκω ότι στις 22.09.2002 η εναγόμενη οδηγούσε το όχημα της με αρ. RM 127 στη Λάρνακα επί της οδού Χαμίτ Μπέη όταν στη συμβολή της με τη Λεωφόρο Στρατηγού Τιμάγια συγκρούστηκε με το όχημα υπ΄ αρ. εγγραφής UR 149 ιδιοκτησίας του ενάγοντα το οποίο οδηγείτο από αυτόν από τα δεξιά σε σχέση με την πορεία της. Η συμβολή των οδών Χαμίτ Μπέη και Ολύμπου με τη Λεωφόρο Στρατηγού Τιμάγια ελέγχεται από φώτα τροχαία τα οποία μέχρι τη σύγκρουση λειτουργούσαν κανονικά ενώ μετά τη σύγκρουση των δύο οχημάτων δεν λειτουργούσαν αφού το αυτοκίνητο του ενάγοντα έπεσε σε αυλάκι που υπήρχε στην άκρια του δρόμου αφού στην περιοχή γίνονταν οδικά έργα και παρακείμενο καλώδιο των φώτων τροχαίας κόπηκε συνεπεία της πτώσης του ενάγοντα στο αυλάκι. Το αυτοκίνητο της εναγόμενης έφερε ζημιές στο μπροστινό του μέρος ενώ το όχημα του ενάγοντα, το οποίο καταστράφηκε ολοσχερώς, έφερε ζημιές στο πίσω αριστερό μέρος, στη πίσω αριστερή πόρτα, το πίσω αριστερό φτερό και τροχό. Περαιτέρω σύμφωνα με το τεκμήριο 4 ο ενάγοντας είχε ήδη διανύσει την μεγαλύτερη απόσταση της διασταύρωσης αφού η απόσταση του που είχε διανύσει μέχρι το σημείο Χ από την Ν4 ήταν 12,40μ., απόσταση καθόλου μικρή ή ευκαταφρόνητη ενώ η εναγόμενη μόλις 4,2μ. πολύ μικρή απόσταση από το σημείο Χ μέχρι τη Ν
- Περαιτέρω οι ζημιές στα ενεχόμενα οχήματα δείχνουν ότι είναι η εναγόμενη που χτύπησε πάνω στο αυτοκίνητο του ενάγοντα και όχι αντίστροφα. Ο ενάγοντας κινείτο με μικρή ταχύτητα περί τα 20 - 25 χλμ, αυτό δεν έχει αμφισβητηθεί κατά την αντεξέταση του, συνάδει με τη θέση του ότι ήταν πράσινο το φως προτού φτάσει στα φώτα τροχαίας και συνέχισε κανονικά τη πορεία του αλλά και από τις ζημιές στα δύο οχήματα προκύπτει όντως ότι όταν η εναγόμενη τον χτύπησε με το αυτοκίνητο της κινείτο με πολύ μικρή ταχύτητα. Όπως έχει ήδη αναφερθεί το δυστύχημα επεσυνέβηκε σε διασταύρωση που ελέγχεται από φώτα τροχαίας. Η έννοια της αμέλειας, οι ευθύνες, τα δικαιώματα και καθήκοντα των οδηγών ως και οι προεκτάσεις της αμέλειας, έτυχαν νομολογιακής ανάλυσης κατ΄ επανάληψη. Η αμέλεια ως πραγματικό γεγονός συνίσταται στην παράλειψη εύλογης προσοχής κάτω από τις συγκεκριμένες περιστάσεις της κάθε υπόθεσης. Η εκπλήρωση του καθήκοντος για επιμέλεια κρίνεται απρόσωπα και το θέμα αποφασίζεται με βάση την αντικειμενική θεώρηση των γεγονότων. Η αμέλεια σύγκειται στην παράλειψη εκπλήρωσης του καθήκοντος μέριμνας και φροντίδας για την ασφάλεια των άλλων προσώπων που χρησιμοποιούν το δρόμο. Το καθήκον αυτό οφείλεται σε κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επηρεαστεί από τις πράξεις του οδηγού του γείτονα. Τα όρια της επιμέλειας διαγράφονται από τα στοιχεία του «μέσου συνετού ανθρώπου» και του «πλησίον» τον οποίο ο οδηγός οφείλει να μην εκθέσει σε κίνδυνο τον οποίο λογικά μπορεί να προβλέψει. (βλ. Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου
(1991)1 ΑΑΔ 475, Παναγιώτου ν. Μαύρου
(1970)1 ΑΑΔ 215, Στρατμάρκο Λτδ ν. Μιχαήλ
(1989)1(Ε) ΑΑΔ 48). Η έννοια του καθήκοντος για επιμέλεια ολοκληρώνεται με το στοιχείο της δυνατότητας πρόβλεψης, δηλαδή ότι η ενεργούμενη, παρά το καθήκον επιμέλειας, πράξη, μπορεί να προκαλέσει το συγκεκριμένο ζημιογόνο αποτέλεσμα [βλ. Στρατμάρκο (ανωτέρω)]. Αν η δυνατότητα εμφάνισης του κινδύνου είναι εύλογα εμφανής, η μη λήψη μέτρων προφύλαξης συνιστά αμέλεια. Αν όμως η δυνατότητα εμφάνισης του κινδύνου είναι απλή δυνατότητα η οποία δεν θα ερχόταν στο μυαλό ενός λογικού ανθρώπου, τότε δεν υπάρχει αμέλεια επειδή δεν πάρθηκαν έκτακτες προφυλάξεις. Έχοντας υπόψη τις πιο πάνω νομικές αρχές, η προσοχή του Δικαστηρίου θα πρέπει να επικεντρωθεί στο προσδιορισμό του καθήκοντος που όφειλε η εναγόμενη έναντι του ενάγοντος και στη συνέχεια να αποφασίσει κατά πόσο αυτό το καθήκον το έχει εκπληρώσει. Η εναγόμενη, με βάση τα ευρήματα στα οποία το Δικαστήριο έχει καταλήξει και τα περιστατικά της υπόθεσης, έχει καθήκον να είναι ιδιαίτερα προσεκτική και σε κατάσταση εγρήγορσης. Ο οδηγός που εισέρχεται σε διασταύρωση οφείλει να ασκήσει τη δέουσα παρατηρητικότητα για τυχόν ύπαρξη κανονικά εισελθόντων οχημάτων στη διασταύρωση και να φροντίζει λαμβάνοντας εύλογα μέτρα να αποφύγει σύγκρουση με άλλα οχήματα που είχε έγκαιρα δει ότι θα έμπαιναν στη διασταύρωση. Σχετικές είναι οι υποθέσεις Patsalides v. Yiapani and Another
(1969)1 CLR 84, Eva Ltd v. Reeves
(1938)2 All E.R. 115, Kyriakou v. A. Kortas and Sons Ltd
(1981)1 CLR 551 και η υπόθεση Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου κ.α.
(1991)Α.Α.Δ.
- Η εναγόμενη ανέφερε στο Δικαστήριο ότι εξέλαβε ότι είχε προτεραιότητα και χωρίς να βεβαιωθεί ότι είναι ασφαλές να το πράξει εισήλθε στη διασταύρωση ενώ κατά την είσοδο της στη διασταύρωση ο ενάγοντας βρισκόταν ακόμα εντός αυτής, παρόλο που είχε διανύσει τη μεγαλύτερη απόσταση, με αποτέλεσμα να συγκρουστεί με το όχημα του. Σε διασταύρωση οδών όπως οι επίδικες και με ορατότητα πολύ καλή, ως η μαρτυρία του ΜΕ2, η εναγόμενη ήταν καθαρά αμελής. Το όχημα του ενάγοντα σίγουρα ήταν ορατό από την εναγόμενη. Η παράλειψη της να το εντοπίσει αποτελεί έλλειψη δέουσας παρατηρητικότητας και βεβαίως αφού παρέβηκε το καθήκον της να ασκήσει την κατάλληλη παρατηρητικότητας για την ύπαρξη του οχήματος του ενάγοντα δεν της επέτρεψε να λάβει οποιαδήποτε λογικά μέτρα για να επιτραπεί η σύγκρουση της με αυτόν. Δέχομαι επίσης ότι ο ενάγοντας έλεγε την αλήθεια ότι είδε το χρώμα στα φανάρια της τροχαίας στη δική του πορεία, ότι ήταν πράσινο και προχώρησε και εισήλθε στη διασταύρωση. Αυτή του η μαρτυρία σε σχέση με το γεγονός ότι το σημείο σύγκρουσης βρίσκεται σε μεγάλη απόσταση προς το τέλος της διασταύρωσης, απόσταση την οποία διένυσε ο ενάγοντας, καθώς και οι ζημιές του αυτοκινήτου του που ήταν στο πίσω αριστερό μέρος και οι ζημιές στο όχημα της εναγόμενης που εντοπίζεται στο μπροστινή αριστερό φανάρι με οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η εναγόμενη πέρασε με κόκκινο φως ή με αμέσως πριν να ανάψει το πράσινο φως. Ενόψει των ανωτέρω διαπιστώσεων και ευρημάτων αποκλειστική ευθύνη για τη πρόκληση του επίδικου δυστυχήματος φέρει η εναγόμενη. Προχωρώ τώρα να εξετάσω την αξίωση του ενάγοντα για αποζημιώσεις. Όσον αφορά τις ειδικές ζημιές για το αυτοκίνητο του ενάγοντα έχει ήδη αναφερθεί ότι οι συνήγοροι είχαν δηλώσει ως παραδεκτές ζημιές το ποσό των Λ.Κ.2.
- Ενόψει της κατάληξης μου ότι την ευθύνη για πρόκληση του δυστυχήματος φέρει αποκλειστικά η εναγόμενη ο ενάγοντας δικαιούται απόφαση για το ποσό αυτό πλέον νόμιμο τόκο από 3.10.
- Αναφορικά με τις σωματικές βλάβες ο ενάγοντας αξιώνει αποζημιώσεις για εγκεφαλική διάσειση, έντονη ζάλη, ίλιγγο και κεφαλαλγία, για μόνιμο σημάδι μήκους 6εκ. στη δεξιά μετωπική χώρα συνεπεία τραύματος που χρειάστηκε να συρραφεί με δώδεκα ραφές, θλάση οσφύος και διάστρεμμα αυχένος. Είναι νομολογημένο ότι οι αποζημιώσεις που επιδικάζονται για τραύματα, πρέπει να είναι δίκαιες και λογικές. Σκοπός είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και ζημιά του τραυματισμού χωρίς όμως να τίθεται υπερβολικό βάρος επί του αδικοπραγούντος. Η καθοδηγητική αρχή είναι ότι ο ανθρώπινος πόνος και δυσχέρεια πρέπει να αντιμετωπίζονται με μεγαλύτερη ευαισθησία και η γενική τάση είναι να αυξάνεται το ποσό των αποζημιώσεων σε μια προσπάθεια πιο δίκαιης αποτίμησης του ανθρώπινου πόνου. (βλ. μεταξύ άλλων Αντωνιάδης ν. Μακρίδης
(1989)1 ΑΑΔ 145, Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi
(1982)1 ΑΑΔ 789, Παπανεοφύτου ν. Χ" Δημητρίου
(1992)1 ΑΑΔ 430, Παναγή ν. Θεοδώρου
(1992)1 ΑΑΔ 1303 και Μαυροπετρή ν. Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ. 66). Είναι επίσης δεκτό ότι ποσά που επιδικάζονται σε άλλες υποθέσεις έχουν καθοδηγητική σημασία γιατί δεν υπάρχουν δύο παρόμοιες υποθέσεις που απορρέουν από δυστυχήματα (βλ. Σπύρου ν. Χ"Χαραλάμπους
(1989)1(Ε) ΑΑΔ 298). Κατά τον καθορισμό του ύψους των γενικών αποζημιώσεων τα Δικαστήρια αντλούν καθοδήγηση και λαμβάνουν υπόψη των ύψος των αποζημιώσεων που έχουν επιδικαστεί σε προηγούμενες υποθέσεις, εφόσον βέβαια υπάρχει κάποια αναλογία στην έκταση των κακώσεων και στα επακόλουθα τους, πάντοτε όμως και υπό το φως των αλλαγών τόσο της αγοραστικής αξίας του χρήματος όσο και των εξελίξεων της νομολογίας σε συνάρτηση με όποιους άλλους παράγοντες επιδρούν στην περίπτωση (Βλ. Πολ. Έφ. 11660, Χρίστος Φωτίου ν. Στέλιου Νεοφύτου κ.α. ημερ. 21.12.05). Με βάση τα πιο πάνω από την ουσιαστικά συνάδουσα ιατρική μαρτυρία προκύπτει και αποτελεί εύρημα του Δικαστηρίου ότι ο ενάγοντας υπέστη συνεπεία του δυστυχήματος ελαφριά εγκεφαλική διάσειση εξαιτίας της οποίας υπέφερε από πονοκεφάλους, ζαλάδες και ιλίγγους. Λόγω των πιο πάνω συμπτωμάτων για περίοδο 15 ημερών μετά το δυστύχημα ο ενάγοντας απείχε πλήρως από την εργασία του με αναρρωτική άδεια. Τα συμπτώματα του δεν εξαφανίστηκαν εντελώς μετά τις 15 μέρες και συνέχιζαν να τον ταλαιπωρούν περίπου για συνολικό διάστημα ενός μηνός. Επίσης ο ενάγοντας φέρει μόνιμη ουλή μήκους 6εκ. στη δεξιά μετωπική χώρα η οποία δεν πρόκειται να βελτιωθεί συνεπεία συρραφής θλαστικού τραύματος στο μέτωπο λόγω του δυστυχήματος. Η αξίωση του ενάγοντα για αποζημιώσεις για θλάση οσφύος και διάστρεμμα του αυχένα απορρίπτεται. Ο ισχυρισμός του ενώπιον του Δικαστηρίου όταν έδιδε προφορική μαρτυρία ήταν ότι τους πόνους και τα συμπτώματα αυτά τα ένιωθε την επομένη του δυστυχήματος όμως μέχρι και την επίσκεψη του στο ΜΕ4 στις 15.11.02 δεν ζήτησε ιατρική γνωμάτευση ή συμβουλή, παρόλο που μετά την απόλυση του από τις Πρώτες Βοήθειες είχε επισκεφτεί την ΜΕ3 στο Γενικό Νοσοκομείο Λάρνακας και είχε μάλιστα υποστεί και σε αξονική εξέταση εγκεφάλου. Η δικαιολογία του για την καθυστέρηση του να ζητήσει ιατρική γνωμάτευση και θεραπεία για τα συμπτώματα αυτά ήταν η έντονοι πονοκέφαλοι, ίλιγγοι και ζαλάδες που είχε στους οποίους αποφάσισε να δώσει προτεραιότητα. Όμως οι έντονοι πονοκέφαλοι, ζαλάδες και ίλιγγοι, που δεν συνάδουν με το εύρημα του Δικαστηρίου συνεπεία της αναντίλεκτης ιατρικής μαρτυρίας ότι υπέστη ελαφριά εγκεφαλική διάσειση, συνέχιζαν για περίοδο 15 ημερών μετά από το δυστύχημα περίοδος για την οποία του είχε δοθεί και αναρρωτική άδεια. Ο ενάγοντας επισκέφτηκε την ΜΕ3 12 μέρες μετά το δυστύχημα, δηλαδή, στη λήξη περίπου της περιόδου της αναρρωτικής άδειας του και δεν ανέφερε τίποτε απολύτως γι΄ αυτούς τους πόνους. Θεωρώ τη συμπεριφορά του αυτή μη φυσιολογική και αναμενόμενη από ένα πρόσωπο που υπέφερε γι΄ αυτά τα τραύματα και σίγουρα τη δικαιολογία που έχει αναφέρει καθόλου πειστική. Τίποτε δεν τον σταματούσε όταν προσήλθε στις Πρώτες Βοήθειες για να του αλλάξουν την πληγή του στο μέτωπο να τους αναφέρει τα συμπτώματα για τους πόνους στη μέση και στον αυχένα όπως έπραξε και για τους πονοκεφάλους όπου και του έκλεισαν ραντεβού και επισκέφτηκε τη ΜΕ
- Ούτε η δικαιολογία του ότι δεν ανέφερε τίποτε για τους πόνους αυτούς στη ΜΕ3 επειδή δεν ήταν η "ειδικότητα της" ευσταθεί. Αυτός του ο ισχυρισμός καταρρίπτεται από το ότι δεν προσέτρεξε σε γιατρό της κατάλληλης ειδικότητας τουλάχιστον σε εύλογο χρονικό διάστημα μετά αλλά περίμενε μέχρι τις 15.11.02 να αποταθεί σε γιατρό της κατάλληλης ειδικότητας όπως ο ΜΕ4, του οποίου τη μαρτυρία αναφορικά με θλάση οσφύος και αυχένος έχω ήδη απορρίψει. Θεωρώ λοιπόν ότι οι αξιώσεις του ενάγοντα για θλάση οσφύος και διάστρεμμα αυχένος δεν έχουν αποδειχτεί και ως εκ τούτου απορρίπτονται. Ενόψει των ανωτέρω ο ενάγοντας θα πρέπει να αποζημιωθεί για την ελαφριά εγκεφαλική διάσειση που υπέστη συνεπεία του δυστυχήματος και για τα συμπτώματα της, δηλαδή, πονοκεφάλους, ζαλάδες και ιλίγγους που συνέχιζαν για περίοδο ενός περίπου μήνα από το δυστύχημα. Επίσης θα πρέπει να αποζημιωθεί για τους πόνους και τη μόνιμη ουλή λόγω του θλαστικού τραύματος στο μέτωπο του. Με γνώμονα τη νομολογία στην οποία έχω προστρέξει για επιδίκαση αποζημιώσεων για παρόμοια τραύματα και με βάση τη μαρτυρία που έχει προσαχθεί από τον ενάγοντα, την ΜΕ3, τον ΜΕ4, τον ΜΥ2 και τα τεκμήρια 7, 8, 10 και 13, όπως αυτή έχει αξιολογηθεί πιο πάνω καθώς και την ηλικία του, κρίνω ότι ένα ποσό της τάξης των Λ.Κ.2.000 είναι ικανοποιητικό για την περίπτωση του ενάγοντα. Ο ενάγοντας αξιεί επίσης ειδικές αποζημιώσεις για απώλεια εργασίας. Σύμφωνα με την έκθεση απαίτησης του ο ενάγοντας αξιώνει το ποσό των Λ.Κ.975 ως απώλεια εσόδων από την εργασία του για 1½ μήνα από την ημερομηνία του δυστυχήματος. Σύμφωνα με τα πιο πάνω ευρήματα μου έχω ήδη αποφασίσει ότι η περίοδος που ο ενάγοντας απείχε πλήρως από την εργασία του με αναρρωτική άδεια μετά το δυστύχημα για 15 μέρες. Αυτή τη θέση έχουν συμμεριστεί και η ΜΕ3 και ο ΜΕ4 αλλά και ο ΜΥ
- Επίσης αυτή ήταν και η μαρτυρία του ίδιου του ενάγοντα. Απομένει λοιπόν να βρεθεί το ποσό των μηνιαίων απολαβών του ενάγοντα για να του επιδικαστούν αποζημιώσεις για τις 15 μέρες που αυτός απείχε πλήρως από την εργασία του. Ήταν η ένορκη μαρτυρία του ότι οι καθαρές απολαβές του είναι Λ.Κ.650 μηνιαίως κατά μέσο όρο. Ήταν η θέση του ότι για τις 15 μέρες που απείχε από την εργασία του έχασε περίπου Λ.Κ.
- Το ποσό αυτό το δικαιολόγησε με αναφορά στις διάφορες εργασίες που σύμφωνα με το ημερολόγιο του είχε από πριν το δυστύχημα δεσμεύσει ότι θα έκανε. Όπως έχει ήδη αναφερθεί είναι μηχανικός αυτοκινήτων και έχει δικό του γκαράζ. Είπε ότι το μεγαλύτερο μέρος της δουλείας του αποτελείται από παροχή υπηρεσιών συντήρησης (service) σε αυτοκίνητα με σταθερούς πελάτες και επίσης προβαίνει και σε κάποιες μικροδιορθώσεις. Επειδή έχει σταθερούς πελάτες συνήθως γνωρίζει το ιστορικό των αυτοκινήτων που θα έρθουν στο γκαράζ του και έτσι μπορεί να υπολογίσει από πριν το ποσό των χρημάτων περίπου που θα χρεώσει κάθε αυτοκίνητο. Εξήγησε με σαφήνεια ότι περίπου παρέχει υπηρεσίες σε 5 αυτοκίνητα ημερησίως και οι τιμές που χρεώνει για τα service είναι μεταξύ Λ.Κ.30 - Λ.Κ.55 για κάθε όχημα. Με βάση τα πιο πάνω και τη σαφή θέση του αναφορικά με τις 15 μέρες μετά από το δυστύχημα κρίνω ότι είναι αξιόπιστος ότι τα έσοδα του ανέρχονται περίπου σε Λ.Κ.650 καθαρά το μήνα και ότι για τις 15 μέρες που απείχε από την εργασία του έχασε Λ.Κ.350 ποσό για το οποίο πρέπει να αποζημιωθεί. Επειδή έχω δεχτεί ότι ο ενάγοντας συνέχιζε να ταλαιπωρείται από τα συμπτώματα της διάσεισης για περίπου ένα μήνα μετά από το δυστύχημα και αφού σύμφωνα με τη μαρτυρία του το διάστημα αυτό είχε ήδη επιστρέψει στην εργασία του αλλά την εξασκούσε μειωμένα κρίνω ότι μπορεί να του επιδικαστεί ένα ποσό Λ.Κ.150 για απώλεια μέρος των εισοδημάτων του για τις πρώτες 15 μέρες που αυτός επέστρεψε στην εργασία του μετά την αναρρωτική άδεια. Ο ενάγοντας επίσης αξιώνει αποζημιώσεις για ιατρικά έξοδα, ιατρικά πιστοποιητικά και φάρμακα. Έχουν κατατεθεί ως τεκμήρια απόδειξη για το ποσό των Λ.Κ.25 για έκδοση του τεκμηρίου 7, απόδειξη ύψους Λ.Κ.150, τεκμήριο 9 για έκδοση πιστοποιητικού και θεραπεία από τον ΜΕ3 και αποδείξεις για Λ.Κ.120, τεκμήρια 11Α και 11Β για την έκδοση του τεκμηρίου 10, δηλαδή, ο ενάγοντας έχει αποδείξει ότι έχει καταβάλει για ιατρική γνωμάτευση και θεραπεία το συνολικό ποσό Λ.Κ.295 για τα οποία επίσης και θα πρέπει να αποζημιωθεί. Για όλα τα πιο πάνω εκδίδεται υπέρ του ενάγοντα και εναντίον της εναγόμενης απόφαση για: α) Ειδικές ζημιές για την αξία του αυτοκινήτου του ενάγοντα που είναι παραδεκτές Λ.Κ.2.845 με νόμιμο τόκο από 03.10.02, β) Λ.Κ.2.000 με τόκο 8% ετησίως από 22.09.02 γενικές αποζημιώσεις για πόνο και ταλαιπωρία, γ) ειδικές αποζημιώσεις Λ.Κ.500 με νόμιμο τόκο από 03.10.02 ως απώλεια εισοδημάτων, και δ) Λ.Κ.295 για ιατρικά έξοδα που έχει πληρώσει ο ενάγοντας με νόμιμο τόκο από 03.10.02 Απομένει το θέμα των εξόδων. Ήταν η εισήγηση της ευπαίδευτης συνηγόρου για την εναγόμενη ότι το Δικαστήριο, σε περίπτωση που ήθελε βρει ότι η εναγόμενη φέρει ευθύνη για το δυστύχημα, δεν θα πρέπει να επιδικάσει έξοδα υπέρ του ενάγοντα καθότι η πλευρά του τελευταίου επέλεξε να προωθήσει την υπόθεση της παρουσιάζοντας ένα μάρτυρα κάθε φορά με αποτέλεσμα να αναλωθεί δυσανάλογος χρόνος για την ολοκλήρωση της ακρόασης. Ο συνήθης κανόνας αναφορικά με τα έξοδα είναι ότι τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα εκτός όπου συντρέχει και εξειδικεύεται λόγος για άλλη εξέλιξη. Σχετικές είναι οι υποθέσεις Μιχαήλ ν. Χαραλαμπίδης Πολ. Έφ. 7417 ημερ. 29.05.90 και Φιλίππου ν. Φιλίππου
(1890)1 ΑΑΔ 890. Στην υπόθεση Ζαβρού ν. Μιχαηλίδου, Πολ. Έφ. 8717, ημερ. 03.05.1996 τέθηκε το θέμα των εξόδων ως εξής: "Η διαταγή για έξοδα εμπίπτει στην διακριτική εξουσία του εκδικάζοντος Δικαστηρίου. Στην άσκηση αυτής της εξουσίας προέχει ο κανόνας λογικής σύμφωνα με τον οποίο τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα της υπόθεσης. Τόσο μάλιστα είναι ισχυρός, που από μόνος του παρέχει την αιτιολόγηση στην κάθε αντίστοιχη εξέλιξη χωρίς να παρίσταται ανάγκη εξειδίκευσης. Παρέκκλιση δικαιολογείται μόνο εφόσον συντρέχει άλλη επαρκής περίσταση που πρέπει βέβαια να εκτίθεται." Στην παρούσα περίπτωση βεβαίως δεν τίθεται θέμα να μην εκδικαστούν έξοδα υπέρ του επιτυχόντα ενάγοντα. Έχω προστρέξει στα πρακτικά της υπόθεσης και παρά το ότι συμμερίζομαι τη θέση της ευπαίδευτης συνηγόρου της εναγόμενης ότι η ακρόαση της παρούσας υπόθεσης έχει μακρηγορήσει εντούτοις η υπόθεση για τον ενάγοντα δεν έχει προωθηθεί τμηματικά. Έτσι δεν κρίνω ότι υπάρχει λόγος για απόκλιση από το συνήθη κανόνα αναφορικά με τα έξοδα τα οποία επιδικάζονται προς όφελος του ενάγοντα και εναντίον της εναγόμενης στην αντίστοιχη κλίμακα τα οποία αφού υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή να τεθούν ενώπιον του Δικαστηρίου για έγκριση. (Υπ.) .............................................. Στ. Χριστοδουλίδου-Μέσσιου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητή /ΧΧ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο