Δημήτριος Ζαννετίδης ν. Investylia Ltd, Αρ. Αγωγής: 51/05, 20.03.2006

(2)και επί των γενικών και συμφυών εξουσιών του Δικαστηρίου, δεν συνοδεύεται από ένορκο δήλωση και τα γεγονότα στα οποία βασίζεται είναι ότι "(α) τα δικόγραφα έχουν συμπληρωθεί και (β) το αιτούμενο διάταγμα για την αποκάλυψη εγγράφων τα οποία σχετίζονται με την υπόθεση είναι αναγκαίο για την δίκαιη αποπεράτωση των ζητημάτων της παρούσας αγωγής, για εξοικονόμηση εξόδων και για την ορθή προετοιμασία της υπόθεσης και τον προγραμματισμό της μαρτυρίας η οποία θα παρουσιασθεί κατά την ακρόαση της υπόθεσης." Πρέπει να σημειωθεί ότι η αίτηση καταχωρήθηκε μονομερώς στις 31.01.06 ενώ η υπόθεση ήταν ορισμένη για ακρόαση στις 15.02.

1. Το Δικαστήριο διέταξε επίδοση της αίτησης στη πλευρά των εναγομένων και όρισε την αίτηση για το σκοπό αυτό στις 15.02.
2. Η αίτηση προσέκρουσε στην ένσταση της εναγόμενης η οποία καταχωρήθηκε στις 23.02.2006 και αναφέρει αρκετούς λόγους ένστασης οι οποίοι μπορούν να συνοψισθούν στο ότι η αίτηση είναι εκπρόθεσμη ή θα έπρεπε να καταχωρηθεί αμέσως μετά τη συμπλήρωση των δικογράφων ή στο στάδιο των οδηγιών πριν να οριστεί η υπόθεση για ακρόαση, τα διατάγματα που ζητούνται είναι γενικά και αόριστα, σκοπός τους είναι "το ψάρεμα μαρτυρίας", δεν αναφέρεται ποιων εγγράφων ζητείται η αποκάλυψη ούτε και προβάλλεται κανένας λόγος που να δικαιολογεί την έκδοση των διαταγμάτων. Η ένσταση συνοδεύεται από ένορκη δήλωση του Διευθυντή της εναγόμενης εταιρείας στην οποία ουσιαστικά επαναλαμβάνονται οι λόγοι ένστασης με κάποια λεπτομέρεια. Στην αγόρευση του ο κ. Κουκούνης ανέφερε ότι η Δ.28 δεν περιορίζει το χρόνο για καταχώρηση τέτοιας αίτησης αν και συνήθως αιτήσεις της φύσεως της παρούσης καταχωρούνται μετά την ολοκλήρωση της δικογραφίας, συνεπώς η θέση των εναγόντων ότι η αίτηση είναι πρόωρη πρέπει να απορριφθεί, περιόρισε ουσιαστικά το διάταγμα αποκάλυψης που ζητείται σε δύο έγγραφα δηλαδή το ενημερωτικό δελτίο της εναγόμενης εταιρείας και την αίτηση του ενάγοντα προς την εναγόμενη εταιρεία για παραχώρηση μετοχών τα οποία είναι και τα έγγραφα τα οποία αναφέρονται στην υπεράσπιση της εναγόμενης εταιρείας. Ήταν η θέση του ότι τα έγγραφα αυτά "είναι έγγραφα που σχετίζονται με την υπόθεση", δεν είναι δύσκολο να προσκομιστούν από την άλλη πλευρά, θα εξοικονομηθεί χρόνος και χρήμα αφού δεν θα είναι αναγκαία η παρουσίαση μάρτυρα από το Τμήμα Εφόρου Εταιρειών για να παρουσιάσει το ενημερωτικό δελτίο, εισηγήθηκε δε ότι δεν τίθεται θέμα "ψαρέματος μαρτυρίας" όπως έχει ερμηνευθεί από την νομολογία αφού η δικογραφημένη θέση του ενάγοντα είναι σαφής και τα έγγραφα των οποίων ζητείται η αποκάλυψη είναι έγγραφα στα οποία η ίδια η εναγόμενη κάνει αναφορά στην υπεράσπιση της. Η κα Μαθηκολώνη επιμένοντας για το εκπρόθεσμο της αίτησης ανέφερε ότι μπορεί η Δ.28 να μην θέτει χρονικό πλαίσιο για υποβολή της αίτησης, σύμφωνα με την νομολογία όμως αιτήσεις όπως η παρούσα γίνονται συνήθως μετά την ολοκλήρωση των δικογράφων. Στην παρούσα περίπτωση η αίτηση έγινε ένα χρόνο μετά που συμπληρώθηκαν τα δικόγραφα, μετά που η αγωγή είχε οριστεί για οδηγίες και μόλις λίγες μέρες πριν την ημερομηνία ακρόασης. Ήταν η θέση της ότι η αίτηση είναι εντελώς γενική και ότι το γεγονός ότι ο συνήγορος του ενάγοντα έχει προφορικά περιορίσει με την αγόρευση του τα έγγραφα των οποίων ζητείται η αποκάλυψη δεν θεραπεύει τη γενικότητα της αίτησης. Ανέφερε επίσης ότι το Δικαστήριο είτε εγκρίνει την αίτηση είτε την απορρίψει τα έξοδα θα πρέπει να επιδικαστούν σε κάθε περίπτωση εναντίον του ενάγοντα και υπέρ της εναγόμενης εταιρείας και επικαλέστηκε προς τούτο τη Δ.30 Θ.
3. Νομική Πτυχή Η Δ.28 Θ.1 προβλέπει μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: "Any party may, without filing any affidavit, apply to the Court or a Judge for an order directing any other party to any cause or matter to make discovery on oath of the documents which are or have been in his possession or power relating to any matter in question therein. On the hearing of such application the Court or Judge may either refuse or adjourn the same, if satisfied that such discovery is not necessary, or not necessary at that stage of the cause or matter, or make such order, either generally or limited to certain classes of documents, as may, in the Court's or Judge's discretion, be thought fit: provided that discovery shall not be ordered when and so far as the Court or Judge shall be of opinion that it is not necessary either for disposing fairly of the cause or matter or for saving costs. If an order is made for discovery, such order shall specify the time within which the party directed to make discovery shall file his affidavit." Η πιο πάνω διαταγή είναι πανομοιότυπη με την Δ.31 Κ.12 των Αγγλικών Θεσμών πριν από την τροποποίηση τους το 1962 και έχει τύχει ερμηνείας από τα Δικαστήρια. Στην υπόθεση G.A.P. Navigation Ltd v. Merzario Marittima S.R.L. Π.Ε.9960 ημερ. 22.09.98 λέχθηκαν τα ακόλουθα: "Η αποκάλυψη εγγράφων στοχεύει στη λήψη πληροφοριών και στην παρουσίαση εγγράφων που είναι σχετικά με τη διαφορά που προέκυψε μεταξύ των διαδίκων για το σκοπό προετοιμασίας για την ακρόαση και μπορεί να ζητηθεί από οποιονδήποτε από τους διαδίκους. Σχετικά είναι τα έγγραφα που περιέχουν πληροφορίες που μπορεί άμεσα ή έμμεσα να βοηθήσουν το μέρος που ζητά την αποκάλυψη είτε να προωθήσει την υπόθεση του είτε να βλάψει την υπόθεση του αντιδίκου του, αλλά δεν επιτρέπεται η αποκάλυψη για σκοπούς "ψαρέματος" μαρτυρίας (βλ. Compagnie Financiere v. Peruvian Guano Co.

(1882)11 Θ.Β.Δ. 55, Board v. Thomas Hedley & Co. Ltd.

(1951)2 All E.R. 431). Ο χρόνος που διατάσσεται η αποκάλυψη των εγγράφων δεν προσδιορίζεται περιοριστικά στη Δ.28, αλλά συνήθως γίνεται μετά την ολοκλήρωση των έγγραφων προτάσεων, γιατί τότε διαφαίνονται τα επίδικα θέματα. Η αποκάλυψη υπόκειται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Το διάταγμα δεν εκδίδεται αν το Δικαστήριο είναι της γνώμης ότι δεν είναι αναγκαίο για τη δίκαιη επίλυση της αιτίας αγωγής ή ενός επίδικου θέματος ή για εξοικονόμηση εξόδων (βλ. μεταξύ άλλων, Halsburys Laws of England, 4η έκδοση, τόμος 13, σελ. 2)" Στην υπόθεση Ανδρέας Χριστοδούλου Τυλληρή ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ Π.Ε. 9742 ημερ. 30.11.98 λέχθηκαν τα ακόλουθα: "Αίτημα για αποκάλυψη απορρίπτεται όπου εύλογα μπορεί να λεχθεί ότι τέτοια αποκάλυψη δεν θα χρησιμεύσει σε οτιδήποτε ή όπου μπορεί να θεωρηθεί κάτω από τις περιστάσεις ως μη αναγκαία για τη δίκαιη διεκπεραίωση της δίκης. Τέτοια έγγραφα είναι τα έγγραφα που περιέχουν πληροφορίες που μπορεί άμεσα ή έμμεσα να βοηθήσουν το μέρος που ζητά την αποκάλυψη, είτε να προωθήσει την υπόθεσή του, είτε να βλάψει την υπόθεση του αντιδίκου του, είτε που να μπορούν δίκαια (fairly) να οδηγήσουν στις πιο πάνω συνέπειες και είναι άσχετο με το κατά πόσο μπορούν ή όχι να δοθούν σαν μαρτυρία. Κάθε έγγραφο που μπορεί να ρίξει φως στην υπόθεση είναι σχετικό. Επίσης, θα πρέπει να αναφερθεί ότι δεν επιτρέπεται η αποκάλυψη για σκοπούς "ψαρέματος" μαρτυρίας ή όπου εύλογα μπορεί να λεχθεί ότι τέτοια αποκάλυψη δεν θα χρησιμεύσει σε οτιδήποτε ή όπου μπορεί να θεωρηθεί κάτω από τις περιστάσεις ως μη αναγκαία για τη δίκαιη διεκπεραίωση της δίκης. Ο χρόνος που διατάσσεται η αποκάλυψη των εγγράφων δεν προσδιορίζεται περιοριστικά στη Δ.28 αλλά συνήθως γίνεται μετά την ολοκλήρωση των εγγράφων προτάσεων, γιατί τότε διαφαίνονται τα επίδικα θέματα. Είναι σημαντικό για ένα διάδικο να έχει την πρέπουσα αποκάλυψη πριν προχωρήσει στη δίκη. (βλ. μεταξύ άλλων O' Rourke v. Darbishire

(1920)A.C. 581, H.L. 630, Compagnie Financiere v. Peruvian Guano Co.

(1882)11 Q.B.D. 55, Board v. Thomas Hedley & Co. Ltd.

(1951)2 All E.R. 43, Lagos Ltd. v. Πλοίου FT Zolotets κ.α.

(1995)1 Α.Α.Δ. σελ. 600, The National Bank of Greece S.A. v. Paraskevas Mitsides Debtor and another

(1962)A.A.D. 40)". Εξετάζοντας τη συγκεκριμένη αίτηση παρατηρώ ότι όντως ο ενάγοντας θα μπορούσε να είχε καταχωρήσει την αίτηση σε πολύ προγενέστερο στάδιο αφού είχε την ευκαιρία να το πράξει τούτο οποτεδήποτε μετά τη συμπλήρωση των δικογράφων, όταν η υπόθεση είχε οριστεί για οδηγίες στις 20.04.05 και σε οποιαδήποτε άλλη ημερομηνία εν τω μεταξύ. Ο ενάγοντας επέλεξε να καταχωρήσει την αίτηση αυτή στις 31.01.06, το Πρωτοκολλητείο την όρισε για τις 06.02.06 ενώ η ακρόαση της υπόθεσης είχε οριστεί για τις 15.02.06. Όμως, όπως έχει ήδη αναφερθεί, η Δ.28 δεν προνοεί χρονικό περιορισμό για την υποβολή της αίτησης και σημασία έχει όπως έχει αναφερθεί και στην απόφαση National Bank of Greece S.A. v. Mitsides and another

(1962)C.L.R. 40 "It is important that a party should have proper discovery before proceeding to trial ......" έτσι θεωρώ ότι η ένσταση περί του εκπρόθεσμου δεν ευσταθεί. Εξετάζοντας άλλο λόγο ένστασης παρατηρώ ότι όντως το διάταγμα που ζητείται από τον ενάγοντα όπως αυτό φαίνεται στην αίτηση είναι πολύ γενικό. Ο συνήγορος του ενάγοντα έχει ουσιαστικά αναφέρει ότι ζητά την αποκάλυψη δύο ουσιαστικά εγγράφων τα οποία και αναφέρονται στην υπεράσπιση. Επομένως εκλαμβάνω ότι το αίτημα του ενάγοντα για αποκάλυψη έχει περιοριστεί στα δύο αυτά έγγραφα. Το κριτήριο από τις αρχές της νομολογίας είναι κατά πόσο η αποκάλυψη των εγγράφων αυτών είναι αναγκαία για την δικαία επίλυση της αιτίας της αγωγής ή ενός επίδικου θέματος ή για εξοικονόμηση εξόδων. Κρίνω ότι αυτό ικανοποιείται. Η αξίωση του ενάγοντα είναι για να επιστραφούν σε αυτόν χρήματα τα οποία επένδυσε σε μετοχές της εναγόμενης εταιρείας μετά από παραστάσεις της, ως ισχυρισμός του, ότι θα υπέβαλλε αίτηση για εισαγωγή των τίτλων της στο ΧΑΚ, ότι η αίτηση θα γινόταν δεκτή από τις Αρχές του ΧΑΚ και ότι αμέσως θα εισάγονταν οι τίτλοι της στο ΧΑΚ και έτσι υπέβαλε αίτηση για αγορά τίτλων της εναγόμενης εταιρείας η οποία και έγινε αποδεκτή. Συνεπώς η αίτηση του ενάγοντα προς την εναγόμενη εταιρεία είναι απόλυτα σχετική για την παρούσα υπόθεση. Από την υπεράσπιση προκύπτουν συγκεκριμένοι ισχυρισμοί της εναγόμενης εταιρείας για την κατάσταση της οι οποίοι και αναφέρονται στο ενημερωτικό δελτίο της εταιρείας. Συνεπώς και αυτό το έγγραφο βρίσκω ότι είναι σχετικό. Από τα πιο πάνω συνάγεται ότι δεν τίθεται θέμα ψαρέματος μαρτυρίας από τον ενάγοντα. Κρίνω λοιπόν ότι η αίτηση του ενάγοντα, όπως έχει περιοριστεί από τον δικηγόρο του στο στάδιο της ακρόασης της αίτησης, θα πρέπει να επιτύχει. Εκδίδεται λοιπόν διάταγμα δια του οποίου η εναγόμενη εταιρεία ή εξουσιοδοτημένος αντιπρόσωπος της αποκαλύψει ενόρκως στους συνηγόρους του ενάγοντα την αίτηση του ενάγοντα για αγορά μετοχών της εναγόμενης εταιρείας και το ενημερωτικό δελτίο της εναγόμενης εταιρείας το οποίο είχε καταχωρηθεί στα μητρώα του Εφόρου Εταιρειών. Η ένορκη αποκάλυψη να γίνει εντός 10 ημερών από της επίδοσης του παρόντος διατάγματος. Παραμένει το θέμα των εξόδων. Η εξουσία του Δικαστηρίου να επιδικάζει έξοδα εκπηγάζει από άρθρο 43 του περί Δικαστηρίων Νόμου Ν.14/60και Δ.59 Θ.1 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών. Σύμφωνα με τις πιο πάνω πρόνοιες παρέχεται στο Δικαστήριο ευρεία διακριτική εξουσία να εκδίδει διατάγματα σχετικά με έξοδα. Είναι καθιερωμένη πρακτική των Δικαστηρίων ότι συνήθως τα έξοδα ακολουθούν το αποτέλεσμα της δίκης εκτός αν το Δικαστήριο ενασκώντας τη διακριτική του εξουσία και με βάση τα γεγονότα της υπόθεσης κρίνει διαφορετικά. Η διακριτική όμως αυτή εξουσία πρέπει να ασκείται δικαστικά και η άσκηση της υπόκειται σε δικαστικό έλεγχο. Σχετική είναι η υπόθεση Φιλίππου ν. Φιλίππου

(1990)1 Α.Α.Δ.

1. Στην παρούσα υπόθεση λαμβάνω υπόψη μου ότι η αίτηση του ενάγοντα έχει καταχωρηθεί με κάποια καθυστέρηση αφού όπως έχει ήδη επισημανθεί ο ενάγοντας είχε την ευκαιρία να την καταχωρήσει νωρίτερα, ότι το αιτητικό της αίτησης ήταν πολύ γενικό και έχει περιοριστεί κατά το στάδιο της ακρόασης από το συνήγορο του ενάγοντα και τη Δ.30 Θ.5 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας ασκώντας τη διακριτική μου ευχέρεια θεωρώ ότι δικαιολογείται η παρέκκλιση από το συνήθη κανόνα αναφορικά με τα έξοδα και πιστεύω ότι θα ήταν ορθό και δίκαιο αν δε γινόταν καμιά διαταγή για έξοδα. Η αγωγή ορίζεται για οδηγίες στις 17.04.
2. Καμιά διαταγή για έξοδα. (Yπ.) ....................................................... Στ. Χριστοδουλίδου-Μέσσιου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /Χ.Χ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο