← Κύπρος

Νικόλα Κυριάκου Νικόλα ν. Θεόδωρου Παναγιώτη Ηλία, Αρ. Αγωγής: 4311/98., 31 Μαρτίου, 2006

Νικόλα Κυριάκου Νικόλα ν. Θεόδωρου Παναγιώτη Ηλία, Αρ. Αγωγής: 4311/98., 31 Μαρτίου, 2006 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2006:A39 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ. Ενώπιον: Ι. Ιωαννίδη, Α.Ε.Δ., Αρ. Αγωγής: 4311/

  1. Μεταξύ: Νικόλα Κυριάκου Νικόλα Ενάγοντα και Θεόδωρου Παναγιώτη Ηλία Εναγομένου 31 Μαρτίου,
  2. ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον Ενάγοντα: κ. Ε.Ερωτοκρίτου. (κα Γ.Κόκκινου για να ακούσει απόφαση.) Για τον Εναγόμενο: κ. Γ.Κουκούνης. (κα Α.Καραφωτιά για να ακούσει απόφαση.) Α Π Ο Φ Α Σ Η Το 1995 αρκετοί ανήλικοι νεαροί συγκεντρώνονταν σε υπό κατασκευή αυτοκινητόδρομο παρά τον κυκλικό κόμβο Καλού Χωριού Λάρνακας - Ριζοελιάς είτε για να λάβουν μέρος σε «κόντρες» με μοτοσικλέτες είτε για να παρακολουθήσουν αυτές. Στις 30/12/95 ο Ενάγοντας, τότε ηλικίας 15-16 ετών, λάμβανε μέρος σε μια τέτοια «κόντρα» συναγωνιζόμενος άλλο μοτοσικλετιστή. Ενώ η «κόντρα» ήταν σε εξέλιξη και μάλιστα προς το τέλος της, επήλθε σφοδρή σύγκρουση της μοτοσικλέτας του Ενάγοντα με τον Εναγόμενο, επίσης ανήλικο τότε. Δυστυχώς από τη σύγκρουση τραυματίστηκαν σοβαρά και οι δύο. Ο Εναγόμενος στάθηκε πιο άτυχος αφού η ζωή του διέτρεξε σοβαρό κίνδυνο και σήμερα φέρεται να αντιμετωπίζει σοβαρή αναπηρία και ανικανότητα. Και οι δύο κατέθεσαν αγωγές, ο ένας εναντίον του άλλου, αξιώνοντας αποζημιώσεις για τους τραυματισμούς που είχαν υποστεί συνεπεία του εν λόγω δυστυχήματος. Η παρούσα αγωγή κατατέθηκε στις 23/9/
  3. Δυστυχώς, για τους λόγους που εμφαίνονται στα πρακτικά της υπόθεσης, η ακροαματική διαδικασία άρχισε μόλις το τέλος του
  4. Η καθυστέρηση αυτή, από όποια πλευρά και αν την κοιτάξει κανείς, είναι, πιστεύω, απαράδεκτη. Να σημειώσω εδώ πως δεν ήταν λίγες οι φορές που οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων ζήτησαν αναβολή της υπόθεσης για λόγους που δεν χρειάζεται να επαναλάβω στην παρούσα απόφαση. Ωστόσο, όταν άρχισε η ακροαματική διαδικασία και οι δύο συνέβαλαν τα μέγιστα ούτως ώστε αυτή να αποπερατωθεί το συντομότερο. Θεωρώ σκόπιμο να αναφέρω από τώρα ότι επί ποσοστού πλήρους ευθύνης οι ειδικές αποζημιώσεις του Ενάγοντα έχουν συμφωνηθεί σε £20.- με τόκο 8% από 14/3/06 ενώ οι γενικές αποζημιώσεις σε £30,000.- με τόκο 8% από 1/1/
  5. Εκείνο το οποίο παραμένει ως επίδικο θέμα είναι η ευθύνη για το δυστύχημα και κατά πόσο ο Ενάγοντας υφίσταται απώλεια μελλοντικών απολαβών και εισοδημάτων συνεπεία των σωματικών βλαβών που υπέστη, και αν ναι, το ύψος των αποζημιώσεων γι' αυτή. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες της Εκθεσης Απαίτησης το δυστύχημα έγινε ως ακολούθως. Η σχετική παράγραφος παρατίθεται αυτολεξεί: «
  6. Κατά ή περί την 30-12-95 ενώ ο Ενάγων ωδήγη την ως άνω μοτοσυκλέτταν μικρού κυβισμού επί του τότε αδιεξόδου κυρίου δρόμου μεταξύ του κυκλικού κόμβου Καλού Χωρίου - Ριζοελιάς με κατεύθυνση το κυκλικό κόμβο και διά ψυχαγωγίαν είχεν αναπτύξει ταχύτητα και συναγωνιζόταν άλλον νεαρόν οδηγόν μοτοσυκλέττας, ο Εναγόμενος ωδηγώντας αμελώς και/ή εις διάρρηξιν των θεσμίων καθηκόντων του την ως άνω αναφερθείσα μοτοσικλέττα εις τον ίδιον τόπον και χρόνον απέκοψεν αποτόμως και απροειδοποιήτως την πορεία του Ενάγοντος προκαλώντας σφοδρότατην σύγκρουσιν μετ' αυτού και προξενώντας εις αυτόν σοβαρωτάτας σωματικάς βλάβας απώλειαν και ζημίαν.» (Η υπογράμμιση γίνεται από το Δικαστήριο.) Ο Εναγόμενος με το δικόγραφο της υπεράσπισης του αρνείται ότι το δυστύχημα έγινε κατά τον πιο πάνω περιγραφόμενο τρόπο. Αρνείται επίσης ότι υπήρξε αμελής και συνεπώς είναι η θέση του ότι καμιά ευθύνη δεν έχει για το δυστύχημα. Ισχυρίζεται ότι για αυτό ευθύνεται ο ίδιος ο Ενάγοντας. Προς τούτο δε παραθέτει μία πλειάδα από λεπτομέρειες (συνολικά 39) αμέλειας και/ή παράβασης των εκ του νόμου και κανονισμών απορρεόντων καθηκόντων του Ενάγοντα. ΑΜΕΛΕΙΑ - ΒΑΡΟΣ ΑΠΟΔΕΙΞΗΣ. Το βάρος απόδειξης ότι ο Εναγόμενος υπήρξε αμελής, το φέρει ο Ενάγοντας ο οποίος πρέπει να παρουσιάσει αποδεκτή και αξιόπιστη μαρτυρία που να αποδεικνύει τα συστατικά στοιχεία του αδικήματος της αμέλειας. (βλ. Σοφοκλέους ν. Καλογήρου

(1997)1 Α.Α.Δ. 369.) Η εκπλήρωση του καθήκοντος για επιμέλεια κρίνεται απρόσωπα και το θέμα αποφασίζεται με βάση την αντικειμενική θεώρηση των γεγονότων (βλ. Βίττη ν. Αστυνομίας
(1990)2 Α.Α.Δ. 30, 39). Σύμφωνα με την Εκθεση Απαίτησης στον Εναγόμενο αποδίδονται οι ακόλουθες λεπτομέρειες αμέλειας και παράβασης των θέσμιων καθηκόντων του: (Παρατίθενται αυτολεξεί) «(α) Απέκοψεν την πορείαν του Ενάγοντος εκ δεξιών εν σχέσει με την πορεία του Ενάγοντος, αποτόμως και απροειδοποιήτως προσπαθώντας να σταυρώσει τον δρόμον ή/και να επιχειρήσει επαναστροφήν. (β) Απέτυχεν να προσέξη την παρουσίαν του Ενάγοντος. (γ) Απέτυχεν να ελέγχη την τροχαίαν κίνησιν ικανοποιητικώς ή/και καθόλου. (δ) Εισήλθεν εις τον δρόμον από το πλευρόν του δρόμου όπου ήτο σταματημένος χωρίς να κάμη οιονδήποτε σήμαν. (ε) Εκινήθη εντός του δρόμου από το πλευρόν όπου ήταν σταματημένος με μεγάλη ταχύτητα ήτοι αστραπιαίως και απροειδοποιήτως. (στ) Απέτυχεν να αναμένη μέχρι να περάση ο Ενάγων και επιχείρησεν να διασταυρώσει τον δρόμον χωρίς οποιανδήποτε προειδοποίησιν εις πολύ μικράν απόστασιν από τον Ενάγοντα, δημιουργώντας αναπόφευκτην σύγκρουσιν. (η) Ωδηγούσεν αφηρημένος. (θ) Απέτυχεν να ελέγξη την μοτοσυκλέτταν του επαρκώς ή/και καθόλου. (ι) Ωδήγησεν επικινδύνως και σε πλήρη περιφρόνησιν προς τον Ενάγοντα. (κ) Δεν έλαβεν κανένα μέτρο προς αποφυγήν της συγκρούσεως.» Ως εκ τούτου το Δικαστήριο θα πρέπει να εξετάσει κατά πόσο ο Ενάγοντας έχει παρουσιάσει αποδεκτή και αξιόπιστη μαρτυρία γύρω από τους πιο πάνω ισχυρισμούς του. ΠΡΟΣΑΧΘΕΙΣΑ ΜΑΡΤΥΡΙΑ. Εχω θέσει ενώπιον μου το σύνολο της προσαχθείσας μαρτυρίας αλλά στην παρούσα απόφαση θα την παραθέσω σε γενικές γραμμές. Ο Ενάγοντας καταθέτοντας ανέφερε ότι σήμερα είναι 26 ετών και ότι στις 30/12/95 είχε ατύχημα με μοτοσικλέτα παρά τον κυκλοφοριακό κόμβο του Καλού Χωριού Λάρνακας. Κάτω από τον εν λόγω κυκλοφοριακό κόμβο υπήρχε υπό κατασκευή δρόμος, μέρος του οποίου ήταν ασφαλτοστρωμένο, και ακολούθως συνέχιζε χωματόδρομος. Το ασφαλτοστρωμένο μέρος ήταν περίπου 400 μέτρα. Το 1995 συνήθιζε να μεταβαίνει στο εν λόγω μέρος μαζί με άλλους φίλους του για να κάνουν «κόντρες» με τις μοτοσικλέτες. Ετσι έγινε και στις 30/12/95 όπου μετέβηκε και πάλι στο μέρος για να λάβει μέρος σε «κόντρες». Κατά την πιο πάνω ημερομηνία υπήρχαν στο μέρος 80 - 100 πρόσωπα, όλα νεαρής ηλικίας. Σύμφωνα με την μαρτυρία του, ο δρόμος είχε δύο πλευρές και στη μέση τους υπήρχε διαχωριστικό στηθαίο από τσιμέντο, όπως αυτό που φυτεύουν λουλούδια. Κάθε πλευρά του δρόμου είχε δύο λωρίδες. Οι «κόντρες» διεξήγοντο στην πλευρά του δρόμου όπου υπήρχε το ασφαλτοστρωμένο μέρος των 400 περίπου μέτρων. Το ασφαλτοστρωμένο μέρος είχε δύο λωρίδες, μια δεξιά και μια αριστερά. Σε κάθε «κόντρα» λάμβαναν μέρος δύο μοτοσικλετιστές οι οποίοι οδηγούσαν τις μοτοσικλέτες τους, ο ένας στη δεξιά λωρίδα και ο άλλος στην αριστερή. Φίλοι των νεαρών που ευρίσκοντο εκεί παρακολουθούσαν τις "κόντρες" ενώ ορισμένοι εκτελούσαν καθήκοντα κριτών άφιξης. Κατά την πιο πάνω ημερομηνία ο ίδιος έλαβε μέρος σε μια τέτοια κόντρα οδηγώντας μοτοσικλέτα που του έδωσε φίλος του. Ο ίδιος οδηγούσε στη δεξιά λωρίδα και ο αντίπαλος του στην αριστερή. Ενώ βρισκόταν σε εξέλιξη η «κόντρα» και αφού είχαν διανύσει περίπου τα 350 μέτρα του ασφαλτοστρωμένου μέρους του δρόμου, έγινε το δυστύχημα με τον Εναγόμενο. Σύμφωνα με την μαρτυρία του κατά την κυρίως εξέταση, ο Εναγόμενος επιβαίνοντας μοτοσικλέτας εισήλθε εντελώς ξαφνικά μπροστά του και του απέκοψε την πορεία. Κατά την αντεξέταση του διαφοροποίησε τη μαρτυρία του για το πώς συγκρούστηκε με τον Εναγόμενο. Σε αυτό το θέμα θα αναφερθώ πιο κάτω όταν θα αξιολογώ τη μαρτυρία του. Ο Ενάγοντας ρωτήθηκε αν πρόσεξε που βρισκόταν ο Εναγόμενος πριν εισέλθει μπροστά του και απάντησε ότι ήταν στο διαχωριστικό στηθαίο εκεί που ευρίσκοντο και άλλοι νεαροί. Σύμφωνα πάντα με την μαρτυρία του ορισμένοι νεαροί συνήθιζαν να βρίσκονται πάνω στο στηθαίο αφού αυτό είχε πλάτος και μπορούσε κάποιος εύκολα να σταθεί πάνω σε αυτό. Ορισμένοι άλλοι νεαροί βρίσκονταν κάτω από το στηθαίο με τις μοτοσικλέτες τους σταθμευμένες κάτω από αυτό. Από το δυστύχημα τραυματίστηκε τόσο ο ίδιος όσο και ο Εναγόμενος και μεταφέρθηκαν στο Νοσοκομείο. Αναφέρθηκε στους τραυματισμούς του, στον πόνο και την ταλαιπωρία που υπέστη συνεπεία αυτών. Ως ελέχθη πιο πάνω, οι γενικές αποζημιώσεις έχουν συμφωνηθεί, παραμένει μόνο προς εξέταση κατά πόσο συνεπεία των τραυματισμών του υφίσταται απώλεια μελλοντικών απολαβών και εισοδημάτων και το ύψος της αποζημίωσης σε περίπτωση που αποδειχθεί ότι έχει υποστεί τέτοια απώλεια. Ο Ενάγοντας καταθέτοντας γύρω από το πιο πάνω θέμα, ανέφερε ότι δεν μπορεί να εργαστεί. Είναι αναγκαστικά στην εργασία του πατέρα του και συγκεκριμένα στα τηλέφωνα. Λόγω κυρίως των προβλημάτων των χεριών του δεν μπορεί να βρει εργασία. Η δύναμη των χεριών του δεν είναι ικανοποιητική. Δεν μπορεί να ανέβει επαγγελματικές σκάλες χρησιμοποιώντας τα χέρια του. Μετά δυσκολίας μπορεί να σηκώσει με το δεξί του χέρι ένα κουβά νερό. Ηταν η θέση του πως αν τα χέρια του "ξανασπάσουν" δεν θα λειτουργούν καθόλου διότι είναι διαλυμένα. Ρωτήθηκε κατά πόσο έχει εγγραφεί ως άνεργος και απάντησε αρνητικά. Στον πατέρα του δεν εργάζεται αλλά όπως ανέφερε απλά είναι εκεί. Αντεξεταζόμενος γύρω από τις σωματικές του βλάβες και τις συνέπειες αυτών, ανέφερε ότι μπορεί να οδηγήσει, να πλύνει και καθαρίσει αυτοκίνητα. Μπορεί επίσης να απαντά τηλέφωνα, να συμπληρώνει συμβόλαια πώλησης, τιμολόγια και να εξυπηρετεί πελάτες που έρχονται για να αγοράσουν αυτοκίνητα. Ακόμη να ανοίγει το καπό και το χώρο αποσκευών ενός αυτοκινήτου. Από τον πατέρα του παίρνει £140.- την εβδομάδα. Του υποβλήθηκε ότι τα χέρια του λειτουργούν και η απάντηση που έδωσε ήταν η ακόλουθη «Τι να πω. Λειτουργούν τα χέρια αλλά δεν λειτουργούν κανονικά.» Διέκοψε τη φοίτηση του στο σχολείο μετά που έμεινε στην ίδια τάξη λόγω των απουσιών του συνεπεία των τραυματισμών του. Δεν ήθελε να συνεχίσει τη φοίτηση του στην ίδια τάξη για δεύτερη χρονιά και προτίμησε να εργαστεί με τον πατέρα του. Ηταν η θέση του ότι είναι στην επιχείρηση του πατέρα του επειδή δεν μπορεί να κάνει άλλη εργασία. Ο ιατρός Σπύρος Σπύρου (Μ.Ε.2) κατάθεσε ιατρικό πιστοποιητικό (τεκ.1) που εξέδωσε σε σχέση με τον Ενάγοντα. Υιοθέτησε το περιεχόμενο αυτού και ανέφερε, μεταξύ άλλων, ότι ο Ενάγοντας υπέστη συντριπτικό κάταγμα επιφυσιολίσθησης της επιφύσεως της κερκίδος και στα δύο χέρια. Και τα δύο κατάγματα έχουν πορωθεί ικανοποιητικά. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του η λειτουργία του αριστερού άκρου είναι ικανοποιητική ενώ όσον αφορά το δεξιό άκρο λόγω της βλάβης του χόνδρου έχει επέλθει μια δυσμορφία η οποία συνίσταται σε μια κάμψη της επίφυσης η οποία λειτουργικά εμποδίζει τις κινήσεις πρηνισμού-υπτιασμού δηλαδή τις κινήσεις στροφής του αντιβραχίονα. Τα πιο πάνω κατάλοιπα είναι μόνιμα. Η δύναμη των χεριών του Ενάγοντα δεν έχει επηρεαστεί από τα κατάγματα. Οσον αφορά το δεξιό άκρο, η έλλειψη των κινήσεων στροφής δυσκολεύει τον Ενάγοντα στον χειρισμό αντικειμένων με αποτέλεσμα να μην μπορεί να κάνει πολλές από τις εργασίες που κάνει ένας συνηθισμένος άνθρωπος. Ωστόσο, υπάρχει κινητικότητα στα άκρα των δύο χεριών και ο Ενάγοντας είναι σε θέση να γράφει, να οδηγεί όχημα και να εκτελεί αρκετές εργασίες της καθημερινής μας ζωής. Ερωτηθείς κατά την αντεξέταση κατά πόσο τα άκρα έχουν δύναμη σε σχέση με την χρήση τους στην καθημερινή μας ζωή απάντησε καταφατικά. Οι μάρτυρες Ανδρέας Γρηγορίου (Μ.Ε.3), Νίκος Προκοπίου (Μ.Ε.4) και Αντώνης Αγαθοκλή (Μ.Υ.1) κατέθεσαν γύρω από το κατά πόσο το κοινό είχε πρόσβαση ή χρησιμοποιούσε τον υπό κατασκευή δρόμο που έγινε το δυστύχημα. Ο Αντώνης Αγαθοκλή (Μ.Υ.1) ανέφερε ότι για σκοπούς ευκολίας και για να «γλυτώνει» 6-7 χιλιόμετρα την ημέρα, χρησιμοποιούσε τον πιο πάνω δρόμο με το αυτοκίνητο του για να μεταβεί στην εργασία του. Αυτό γινόταν δύο - τρεις φορές την ημέρα. Σύμφωνα με την μαρτυρία του το δρόμο αυτόν τον χρησιμοποιούσε αρκετός κόσμος διότι ήταν ο παλαιός δρόμος που ένωνε την Αραδίππου με το Πελέτικο. Ο ίδιος είδε πολλές φορές και άλλα οχήματα να χρησιμοποιούν το μέρος αυτό του δρόμου. Δεν υπήρχε οτιδήποτε για να εμποδίζει κάποιον να εισέλθει στο ασφάλτινο κομμάτι του δρόμου. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι το πιο πάνω μέρος του δρόμου εχρησιμοποιείτο και από γεωργούς με τα τρακτέρ τους. Δεν υπήρχε κανένα πρόσωπο που να τον καθοδηγεί σε σχέση με την πορεία που έπρεπε να ακολουθήσει. Ο Ανδρέας Γρηγορίου (Μ.Ε.3) καταθέτοντας ανέφερε ότι τον Δεκέμβριο του 1995 και προηγουμένως, εχρησιμοποίησε με το τρακτέρ του και το αυτοκίνητο του τον υπό κατασκευή δρόμο για να μεταβεί σε κτήματα που καλλιεργούσε στην περιοχή. Ετυχε να δει και άλλα πρόσωπα τα οποία χρησιμοποιούσαν ελεύθερα το δρόμο με τα αυτοκίνητα τους. Κάποια βαρέλια που υπήρχαν στην αρχή του δρόμου είχαν μετακινηθεί και έτσι ο κόσμος μπορούσε να χρησιμοποιήσει το δρόμο ελεύθερα. Δεν υπήρχε τίποτε που να εμποδίζει τον ίδιο ή άλλα πρόσωπα να χρησιμοποιήσουν τον εν λόγω δρόμο. Στο μέρος του δρόμου που ήταν ασφαλτοστρωμένο, περίπου 400 μέτρα, και το οποίο παρέμενε ασφαλτοστρωμένο για μεγάλο χρονικό διάστημα, έτυχε να δει άλλα πρόσωπα τα οποία «έκαναν κούρσες» με τις μοτοσικλέτες. Ο Νίκος Προκοπίου (Μ.Ε.4) ανέφερε ότι και αυτός έτυχε να χρησιμοποιήσει το 1995 τον υπό κατασκευή δρόμο τόσο με το τρακτέρ του όσο και με το αυτοκίνητο του για να μεταβεί στα χωράφια που έσπερνε στην γύρω περιοχή. Χρησιμοποιώντας το δρόμο, έτυχε μια Κυριακή πρωί γύρω στις 11.30 να δει στον υπό κατασκευή δρόμο αρκετούς μοτοσικλετιστές και πολλή κόσμο. Ο πατέρας του Ενάγοντα Κυριάκος Νικόλα (Μ.Ε.5) ανέφερε ότι ο υιός του μετά το δυστύχημα έμεινε παιδί. Ισχυρίστηκε ότι είναι «σαν τον φοβισμένο, σαν τον κομπλεξικό διότι δεν μπορεί να κάμει δουλειά δική του». Σε ό,τι του ζητήσει πρέπει να του πει ναι διότι αν του πει όχι αλλάζει αμέσως ο χαρακτήρας του και νευριάζει. Δεν μπορεί να τον στείλει κάπου για να εκτελέσει εργασία γραφέα. Του βρήκε εργασία στο αεροδρόμιο, στις βαλίτσες, αλλά επειδή δεν «μπορεί» υποχρεωτικά τον έχει κοντά του. Του πρότεινε να του κάνει περίπτερο για να εργάζεται ως περιπτερούχος. Επειδή όμως ξεχνάει δεν του έχει εμπιστοσύνη. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε «Δεν ξέρω τι θα τον κάμω με λίγα λόγια. Η μόνη δουλειά να τον έχω κοντά μου να τον ταϊζω να τον ποτίζω.» Όπως ανέφερε τον έχει πάρει πάρα πολλές φορές σε ιατρό αλλά δεν έχει τίποτε, είναι το άγχος του. Ανέφερε επίσης ότι ο υιός του επειδή δεν μπορεί να κάνει εργασία δική του θεωρεί τον εαυτό του άχρηστο. Δεν έχει αποταθεί σε ειδικούς για ψυχιατρική βοήθεια. O Κύπρος Κυριάκου (Μ.Υ.2) καταθέτοντας ανέφερε πως στις 30/12/95 βρισκόταν στον κυκλικό κόμβο του Καλού Χωριού όπου εκείνη την ημέρα διεξήγοντο «κόντρες» με μοτοσικλέτες. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του, η «κόντρα» συνίστατο στο εξής: Δύο μοτοσικλέτες με τους οδηγούς τους συναγωνίζοντο μεταξύ τους για το ποιος θα έλθει πρώτος. Η «κόντρα» λάμβανε χώρα σε ασφαλτοστρωμένο δρόμο μήκους 400 περίπου μέτρων. Κατά την πιο πάνω ημερομηνία είχε συγκεντρωθεί αρκετός κόσμος στον κυκλικό κόμβο, 150-200 άτομα ηλικίας 15-17 ετών. Οσον αφορά το δυστύχημα που έγινε κατά την πιο πάνω ημερομηνία, ανέφερε τα ακόλουθα: Ο ίδιος καθόταν πάνω σε διαχωριστικό στηθαίο που υπήρχε στο δρόμο και ο εναγόμενος βρισκόταν καθήμενος πάνω στο μοτοποδήλατο του ακριβώς απέναντι του, και συνομιλούσαν. Το μοτοποδήλατο του εναγόμενου βρισκόταν έξω από το μέρος του δρόμου όπου εγίνοντο οι κόντρες. Συγκεκριμένα βρισκόταν σε μέρος του δρόμου πλάτους ενός μέτρου περίπου μεταξύ άσπρης συνεχόμενης γραμμής και του στηθαίου επί του οποίου καθόταν ο ίδιος (σχετικό είναι το σχεδιάγραμμα, τεκμ.2, που ετοίμασε ο μάρτυρας). Εκείνη τη στιγμή βρισκόταν σε εξέλιξη η κόντρα που διεξήγετο μεταξύ του Ενάγοντα και κάποιου άλλου προσώπου. Ο Εναγόμενος έβλεπε προς την κατεύθυνση "που ερχόταν" η κόντρα και όπως συνομιλούσαν άκουσαν "ένα πρόσεχε και σε κλάσματα δευτερολέπτου μια μοτοσικλέτα εκτύπησε πάνω στον Δώρο". Από τη σύγκρουση, η οποία ήταν πολύ δυνατή έπεσαν τραυματισμένοι στο έδαφος τόσο ο Ενάγοντας όσο και ο Εναγόμενος. Ούτε ο Ενάγοντας αλλά ούτε οποιοσδήποτε άλλος φορούσε κράνος. Αναφέρθηκε στο τι ακολούθησε αμέσως μετά τη σύγκρουση. Ηταν η θέση του ότι οι οδηγοί των μοτοποδηλάτων που λάμβαναν μέρος στις "κόντρες" έπεφταν πάνω στις μοτόρες σε στυλ "αεροπλανάκι" για να μην τους "πιάνει" ο αέρας και για να τρέχει περισσότερο η μοτοσικλέτα τους. Η ταχύτητα με την οποία οδηγούσαν ήταν, σύμφωνα με τον μάρτυρα, ιλιγγιώδης, πάνω από 100 χιλιόμετρα. Τέτοιες "κόντρες" εγίνοντο κάθε Σαββατοκυρίακο απόγευμα μετά τις 2.00 και ουδέποτε ο ίδιος αντιλήφθηκε παρουσία της Αστυνομίας στο μέρος. Στο παρελθόν είχε μεταβεί στο μέρος άλλες 15-20 φορές χωρίς να τον ανακόψει οποιοσδήποτε και χωρίς να υπάρχει οτιδήποτε που να τον εμποδίζει. Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε "άνετα ερέσσαν και αυτοκίνητα". Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι θυμόταν πολύ καλά ότι ο Εναγόμενος κατά τον πιο πάνω χρόνο ήταν καθήμενος πάνω στη μοτοσικλέτα του με σβηστή τη μηχανή. Αρνήθηκε ότι ο Εναγόμενος είχε «ανάψει» τη μοτοσικλέτα του και οδηγώντας την προσπάθησε να διασταυρώσει το δρόμο για να μεταβεί απέναντι. Συγκεκριμένα ανέφερε τα ακόλουθα: "Όχι, ο Δώρος ήταν ακίνητος πάνω στην μοτόρα ούτε ξεκινημένη ήταν ούτε έκαμε κίνηση να στραφεί για να γυρίσει ή να προχωρήσει. Ναι εκάθετουν κανονικά πάνω στην μοτόρα αλλά εμίλα μαζί μου." Αρνήθηκε επίσης την υποβολή της υπεράσπισης ότι ο Εναγόμενος δεν ήταν "σταματημένος μέσα στο ένα μέτρο" αλλά μέσα στη λωρίδα που "έτρεχε" ο Eνάγοντας. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ. Παρακολούθησα με ιδιαίτερη προσοχή όλους τους μάρτυρες ενόσω αυτοί κατέθεταν κατά την ακροαματική διαδικασία και είχα την ευκαιρία να δω τον τρόπο που απαντούσαν στις διάφορες ερωτήσεις που τους υποβάλλοντο, το καλό ή κακό μνημονικό τους και την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα. (βλ. C & A Pelekanos Assoc. Ltd. v Πελεκάνου
(1999)1 A.A.Δ. 1273, 1280-1281.) Στην Ομήρου ν. Δημοκρατίας
(2001)2 Α.Α.Δ. 506 υποδεικνύεται ότι η αξιολόγηση της μαρτυρίας ενός μάρτυρα πρέπει να γίνεται με βάση το περιεχόμενο, την ποιότητα, την πειστικότητα της και τη σύγκριση της με την υπόλοιπη μαρτυρία. Ο πατέρας του Ενάγοντα (Μ.Ε.2) δεν μου έκανε καλή εντύπωση ως μάρτυρας και απορρίπτω την μαρτυρία του χωρίς κανένα ενδοιασμό. Στην προσπάθεια του να πείσει το Δικαστήριο ότι ο υιός του είναι ανίκανος για οποιαδήποτε εργασία, έφθασε στο σημείο να τον αποκαλέσει κομπλεξικό, καθυστερημένο και ότι έχει τάσεις αυτοκτονίας. Ανέφερε ότι του πρότεινε να του κάνει περίπτερο για να εργάζεται ως περιπτερούχος, όμως επειδή ξεχνάει δεν του έχει εμπιστοσύνη. Διερωτάται κάποιος αφού δεν του είχε εμπιστοσύνη γιατί του πρότεινε να του κάνει περίπτερο. Εφθασε στο σημείο να ισχυριστεί ότι τον έχει κοντά του, εννοώντας στην επιχείρηση αυτοκινήτων που έχει, για να τον "ταίζει και να τον ποτίζει", ωσάν ο υιός του να είναι φυτό. Δεν χρειάζεται να πω περισσότερα, επαναλαμβάνω ότι η μαρτυρία του στο σύνολο της απορρίπτεται ως αναξιόπιστη. O Eνάγοντας δεν μου έκανε καλή εντύπωση ως μάρτυρας και απορρίπτω τη μαρτυρία του. Η μαρτυρία που έδωσε κατά την κυρίως εξέταση του γύρω από τον τρόπο που έγινε το δυστύχημα, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την μαρτυρία που έδωσε κατά την αντεξέταση του. Στην κυρίως εξέταση του ρωτήθηκε γιατί έγινε το δυστύχημα και απάντησε «γιατί ο Δώρος μπήκε μπροστά μου και μου έκοψε το δρόμο». Για να προσθέσει ότι ήταν αδύνατο για τον ίδιο να σταματήσει αφού ο Εναγόμενος επιβαίνοντας μοτοσικλέτας εντελώς ξαφνικά βρέθηκε μπροστά του, σε απόσταση 4 μέτρων, και δεν πρόλαβε να κάνει οτιδήποτε. Σύμφωνα με μαρτυρία που έδωσε στην κυρίως εξέταση, σκοπός του Εναγομένου ήταν να περάσει από μπροστά του για να εισέλθει στην απέναντι πλευρά του δρόμου. Ισχυρίστηκε μάλιστα πως έκανε χρήση των φρένων της μοτοσικλέτας που οδηγούσε αλλά δεν μπόρεσε «να σταματήσει» επειδή ήταν πολύ μικρή η απόσταση που τον χώριζε από τον Εναγόμενο. Αντεξεταζόμενος του υποβλήθηκε ότι ενόσω η «κόντρα» του βρισκόταν σε εξέλιξη κινήθηκε δεξιότερα, δηλαδή προς το σημείο που υπήρχε αρκετός κόσμος και ο Εναγόμενος. Αρνήθηκε κάτι τέτοιο και επέμενε ότι ο Εναγόμενος του απέκοψε την πορεία. Ακολούθως του υποβλήθηκαν οι ακόλουθες ερωτήσεις: «Ε. Είναι σωστό ότι πήγες και κτύπησες πάνω του εναγομένου; Α. Τι να σου πω τώρα. Θυμούμαι την ώρα που έγινε τούτο το πράγμα, που εκτυπήσαμε. Δεν θυμούμαι τίποτε άλλο.» ............... Ε. Και σου λέγω ότι μπαίνοντας δεξιότερα πήγες και κτύπησες του εναγομένου ο οποίος ήταν κοντά στο διαχωριστικό στηθαίο. Α. Μπορεί και να είναι έτσι. Ε. Σου λέγω ότι ο εναγόμενος καθόλου δεν μετακινήθηκε από το διαχωριστικό στηθαίο, ήταν πάνω στην μοτόρα του και εσύ πήγες και εκτύπησες την ώρα που έπιασες δεξιότερα και δεν το κατάλαβες. Α. Δεν θυμούμαι τι να πω. Αφού επηγαίναμε, αφού στένευε ο δρόμος επηγαίναμε δεξιότερα. Τώρα δεν ξέρω αν βγήκε ή έδωκα εγώ πάνω του. Τι να σας πω. ................. Ε. Σου λέγω ότι τίποτε δεν έκαμες, πήγες και έδωκες κατά πάνω του χωρίς να πατήσεις στόπερ ούτε αντιλήφθηκες τον εναγόμενο διότι με την ταχύτητα που έτρεχες και ήσουν σκυφτός πέρασες δεξιά και πήγες και έδωκες κατά πάνω του. Α. Οντως μπορεί να είναι έτσι Κύριε Πρόεδρε. Τι να πω.» (Η υπογράμμιση γίνεται από το Δικαστήριο.) Απορρίπτεται και η μαρτυρία του ότι σήμερα δεν μπορεί να κάνει οποιαδήποτε εργασία λόγω προβλημάτων που αντιμετωπίζει συνεπεία των τραυματισμών του και ότι στην εργασία του πατέρα του δεν εργάζεται αλλά απλά βοηθά τον. Το Δικαστήριο βρίσκει ότι ήταν δική του επιλογή να εργαστεί στην επιχείρηση του πατέρα του όπως άλλωστε παραδέχθηκε και ο ίδιος σε μέρος της μαρτυρίας του όταν του υποβλήθηκε ότι δεν ήθελε να συνεχίσει τη φοίτηση του στο Γυμνάσιο αλλά διέκοψε αυτή για να εργαστεί με τον πατέρα του. Απορρίπτει επίσης την μαρτυρία του ότι δεν μπορεί να βρει εργασία λόγω των προβλημάτων των χεριών και του αυχένα του. Απορρίπτει επίσης την μαρτυρία του ότι σήμερα η δύναμη των χεριών του δεν είναι ικανοποιητική. Το μόνο πρόβλημα που βρίσκει ότι έχει σήμερα ο Ενάγοντας είναι αυτό στο οποίο έκανε αναφορά ο ιατρός Σπύρου, στην μαρτυρία του οποίου αναφέρθηκα πιο πάνω και ο οποίος μου έκανε καλή εντύπωση ως μάρτυρας. Ο Μ.Υ.2, Κύπρος Κυριάκου, μου έκανε καλή εντύπωση ως μάρτυρας και αποδέχομαι τη μαρτυρία του. Εξήγησε με πειστικότητα και χωρίς να πέσει σε οποιαδήποτε αντίφαση για το τι ακριβώς αντιλήφθηκε εκείνη την ημέρα και προς τούτο ετοίμασε πρόχειρο σχεδιάγραμμα, τεκ.2. Κατά την αντεξέταση του απέρριψε κατηγορηματικά τη θέση του Ενάγοντα ότι ο Εναγόμενος προσπάθησε να διασταυρώσει το δρόμο με τη μοτοσικλέτα του. Επέμενε ότι ο Εναγόμενος καμιά κίνηση δεν έκανε και σε καμιά περίπτωση δεν εισήλθε στο μέρος του δρόμου όπου εγίνετο η «κόντρα». Του υποβλήθηκε ότι δεν λέγει την αλήθεια στο Δικαστήριο επειδή ο Εναγόμενος ήταν συμμαθητής και παιδικός του φίλος. Στην εν λόγω υποβολή έδωσε την ακόλουθη απάντηση: «Για ποιο λόγο να μην πω την αλήθεια. Γίνεται να υποστηρίξω φίλο και να αφήκω ξάδελφο. Δεν ήλθα να υποστηρίξω κανένα. Ηλθα να πω πως εγίνηκε.» Οι μάρτυρες Μ.Ε.3, Μ.Ε.4, Μ.Υ.1, των οποίων η μαρτυρία ουσιαστικά δεν αμφισβητήθηκε, μου έκαναν καλή εντύπωση και αποδέχομαι τη μαρτυρία τους. Με βάση την πιο πάνω αξιόπιστη μαρτυρία τους και με βάση την αξιόπιστη μαρτυρία του Μ.Υ.2, βρίσκω ότι ο δρόμος στον οποίο έγινε το δυστύχημα, αν και υπό κατασκευή, ήταν δρόμος τον οποίο μπορούσε να χρησιμοποιήσει και χρησιμοποιούσε, με την ανοχή των αρμοδίων, αρκετός κόσμος είτε για να μεταβεί στην εργασία του είτε για να επισκεφθεί παρακείμενα χωράφια για γεωργικούς σκοπούς. Βρίσκω επίσης πως ο δρόμος αυτός το Δεκέμβριο του 1995 και προηγουμένως χρησιμοποιείτο, και πάλι με την ανοχή των αρμοδίων, από νεαρούς οι οποίοι έκαναν «κόντρες» με τις μοτοσικλέτες τους κατά τον τρόπο που έχει περιγραφεί πιο πάνω, και από άλλα πρόσωπα τα οποία παρακολουθούσαν τις «κόντρες». Εν πάση περιπτώσει όπως έχει επανειλημμένα τονιστεί, η υποχρέωση των οδηγών να μην οδηγούν αμελώς δεν περιορίζεται μόνο στους δημόσιους δρόμους (βλ. Νικηφόρου ν. Αντωνίου κ.ά.
(2001)1Β Α.Α.Δ. 937, 941). ΕΥΡΗΜΑΤΑ. Το Δικαστήριο πέρα από τα πιο πάνω ευρήματα, προβαίνει και στα ακόλουθα ευρήματα με βάση την αξιόπιστη μαρτυρία του Κύπρου Κυριάκου, (Μ.Υ.2), του ιατρού Σπύρου Σπύρου (Μ.Ε.2) και την αναντίλεκτη μαρτυρία. Στις 30/12/95 σε υπό κατασκευή δρόμο παρά τον κυκλικό κόμβο Καλού Χωριού Ριζοελιάς, στη Λάρνακα, ο Ενάγοντας, τότε ηλικίας 15-16 ετών, λάμβανε μέρος σε "κόντρα" με μοτοσικλέτες. Είχε λάβει μέρος και στο παρελθόν σε τέτοιες "κόντρες" που λάμβαναν χώρα στον εν λόγω δρόμο. Κατά την πιο πάνω ημερομηνία οδηγούσε με μεγάλη ταχύτητα μοτοσικλέτα συναγωνιζόμενος άλλο μοτοσικλετιστή για το ποιος θα καλύψει πρώτος το μέρος του υπό κατασκευή δρόμου που ήταν ασφαλτοστρωμένο. Η κατάσταση του ασφαλτοστρωμένου μέρους του δρόμου ήταν καλή και η ορατότητα στο μέρος του δρόμου όπου λάμβανε χώρα η κόντρα ήταν απεριόριστη. Ο Ενάγοντας οδηγούσε στη δεξιά λωρίδα και ο άλλος μοτοσικλετιστής στην αριστερή λωρίδα. Εξω από τη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας υπήρχε συνεχόμενη άσπρη γραμμή, στη συνέχεια ασφάλτινος χώρος πλάτους ενός μέτρου περίπου και στη συνέχεια στηθαίο. Ο Εναγόμενος κατά τον ίδιο χρόνο βρισκόταν καθήμενος και ακίνητος πάνω σε μοτοσικλέτα έξω από το μέρος του δρόμου όπου εγίνετο η «κόντρα», και συγκεκριμένα στον πιο πάνω ασφάλτινο χώρο. Σχετικό είναι το σχεδιάγραμμα, τεκ.2, που ετοίμασε ο Μ.Υ.2 ο οποίος κατά τον ίδιο χρόνο βρισκόταν καθήμενος πάνω στο στηθαίο και συνομιλούσε με τον Εναγόμενο. Η παρουσία προσώπων στο στηθαίο και κάτω από αυτό ήταν δεδομένη για τον Ενάγοντα και έγινε αντιληπτή από αυτόν στις 30/12/95. Ενώ η «κόντρα» βρισκόταν σε εξέλιξη και σε σημείο όπου ο δρόμος στένευε στα αριστερά, σε σχέση με την πορεία των μοτοσικλετιστών, ο Ενάγοντας οδηγώντας τη μοτοσικλέτα του δεξιότερα και με μεγάλη ταχύτητα, έχασε τον έλεγχο αυτής με αποτέλεσμα να εισέλθει στον πιο πάνω ασφάλτινο χώρο και να επιπέσει επί του Εναγομένου, ο οποίος, ως αναφέρθηκε πιο πάνω, βρισκόταν καθήμενος και ακίνητος πάνω στην μοτοσικλέτα του με τη μηχανή αυτής σβηστή. Λόγω της ταχύτητας με την οποία οδηγούσε ο Ενάγοντας τη μοτοσικλέτα του, η σύγκρουση ήταν σφοδρή και ως αποτέλεσμα αυτής τόσο ο Ενάγοντας όσο και ο Εναγόμενος έπεσαν στο έδαφος βαρειά τραυματισμένοι. Ως εκ τούτου το Δικαστήριο βρίσκει ότι ο Εναγόμενος σε καμιά περίπτωση δεν προσπάθησε να διασταυρώσει το δρόμο και συνεπώς σε καμιά περίπτωση δεν απέκοψε την πορεία του Ενάγοντα, ως ο τελευταίος ισχυρίζεται στην Εκθεση Απαίτησης του. Στην υπόθεση Αντωνίου (πιο πάνω) αναφέρθηκε πως η παρουσία του εφεσίβλητου σε υπό κατασκευή δρόμο δεν συνιστούσε από μόνη της στοιχείο συντρέχουσας αμέλειας, και ότι ο εφεσίβλητος τέθηκε αναπάντεχα ενώπιον της επερχόμενης σύγκρουσης χωρίς χρόνο να αντιδράσει αποτελεσματικά. Το Εφετείο παραμέρισε την πρωτόδικη απόφαση με την οποία κρίθηκε ότι ευθυνόταν κατά 30% για το δυστύχημα. Στην παρούσα υπόθεση το Δικαστήριο βρίσκει ότι ο Εναγόμενος δεν μπορούσε να κάνει οτιδήποτε για να αποφύγει τη σύγκρουση αφού όπως ανέφερε ο Μ.Υ.2 «όπως μιλούσαμε ακούσαμε ένα πρόσεχε και σε κλάσματα δευτερολέπτου μια μοτοσικλέτα εκτύπησε πάνω στον Δώρο». Το Δικαστήριο με βάση τα πιο πάνω, βρίσκει πως ο Εναγόμενος δεν έχει καμιά ευθύνη για τη σύγκρουση. Πέρα όμως από την πιο πάνω κατάληξη μου, θα εξετάσω κατά πόσο ο Ενάγοντας δικαιούται σε αποζημιώσεις λόγω απώλειας μελλοντικών απολαβών και εισοδημάτων. Και τούτο, για να έχει το Ανώτατο Δικαστήριο ενώπιον του τα ευρήματα μου για όλα τα επίδικα θέματα σε περίπτωση που η πιο πάνω κατάληξη μου κριθεί εσφαλμένη. Στην παρούσα υπόθεση έχοντας ενώπιον μου την αξιόπιστη μαρτυρία του ιατρού Σπύρου ότι οι κινήσεις πρηνισμού και υπτιασμού του δεξιού καρπού του Ενάγοντα έχουν επηρεαστεί, χωρίς όμως να έχει καθ' οιονδήποτε τρόπο επηρεαστεί η δύναμη των χεριών του, βρίσκω ότι η ικανότητα του Ενάγοντα για εργασία δεν έχει απωλεσθεί αλλά έχει μειωθεί, όχι όμως σε μεγάλο και ουσιαστικό βαθμό. Παραμένει το ύψος της αποζημίωσης. Οπου υφίστανται τα δεδομένα για τον προσδιορισμό του πολλαπλασιαστέου και του πολλαπλασιαστή, η χρήση της μεθόδου που σχετίζεται με αυτούς τους δείκτες είναι η εγκυρότερη προς καθορισμό της μελλοντικής απώλειας απολαβών (βλ. Μιχαήλ κ.ά.Φίλιου Γ. Συκοπετρίτη Λτδ. κ. ά.
(2000)1(Β) Α.Α.Δ. 1049, 1067). Οπου ελλείπουν τα στοιχεία για αριθμητικό προσδιορισμό μελλοντικής ζημιάς με τη μέθοδο του πολλαπλασιαστή και του πολλαπλασιαστέου η διαφαινόμενη ζημιά συμπλέκεται με τις γενικές αποζημιώσεις και αποτιμάται κάτω από πλατιά σκοπιά, υπό το φως του συνόλου των δεδομένων της υπόθεσης (Μαυροπετρή ν. Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ. 66, Κωμιάτη ν. Πόλιτσου κ.α.
(2001)1(Α) Α.Α.Δ. 226, Παναγή κ.α. ν. Κακόψιτου κ.α.
(2001)1Β Α.Α.Δ. 839, 868, St. Marina Sport.Promot.Ltd. v. Dimitrov
(2004)1(Γ) A.A.Δ. 1663). Στην Τρύφωνος ν. Σωτηρίου
(2000)1(Β) Α.Α.Δ. 1305, το πρωτόδικο Δικαστήριο έλαβε υπόψη του τη διαφορά μεταξύ των προηγούμενων απολαβών του Ενάγοντα και των απολαβών του μετά τον τραυματισμό. Η εισήγηση ενώπιον του Εφετείου ότι δεν λήφθηκε υπόψη από το Πρωτόδικο Δικαστήριο η απώλεια της ικανότητας προς κερδαίνειν και η απώλεια στην εργατική αγορά, δεν εξετάστηκε από το Εφετείο επειδή δεν αναπτύχθηκε στο περίγραμμα. Στην παρούσα υπόθεση το Δικαστήριο δεν έχει μαρτυρία για τις απολαβές του Ενάγοντα πριν από το δυστύχημα ούτε και μπορούσε να έχει, αφού ο Ενάγοντας δεν εργαζόταν. Το Δικαστήριο βρίσκει ότι ο Ενάγοντας όταν αποφάσισε να εργαστεί, εργάστηκε στην επιχείρηση του πατέρα του στην οποία συνεχίζει να εκτελεί τα καθήκοντα του χωρίς κανένα πρόβλημα, και συνεπώς δεν έχει μέχρι σήμερα υποστεί οποιαδήποτε απώλεια εισοδημάτων. Ας σημειωθεί εδώ πως η αξίωση του για απώλεια εισοδημάτων από 1/11/97 - 15/10/99 (ημερομηνία καταχώρισης της Εκθεσης Απαίτησης) έχει αποσυρθεί. Εχοντας ενώπιον μου όλα τα πιο πάνω, και το γεγονός ότι ο Ενάγοντας σήμερα είναι ηλικίας 26 ετών και ανειδίκευτο πρόσωπο, θεωρώ ότι το ποσό των £12,000.- είναι δίκαιο και ικανοποιητικό για απώλεια της ικανότητας προς κερδαίνειν και/ή για απώλεια στην εργατική αγορά. Το ποσό αυτό θα φέρει τόκο 8% από σήμερα (για το θέμα του τόκου δες τα όσα λέχθηκαν στην υπόθεση Λεριός ν. Αλεξίου κ.ά.
(2000)1(Β) 1220). Υπό το φως των πιο πάνω, η αγωγή απορρίπτεται με έξοδα υπέρ του Εναγομένου και εναντίον του Ενάγοντα όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή. Ι.Ιωαννίδης, Α.Ε.Δ., /ΑΚΣ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.