Αντώνης Νίκου Παπανικολάου κ.α. ν. AENIAS HOTELS LTD, Αρ. Αγωγής: 1677/2004, 28 Σεπτεμβρίου, 2006 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2006:A121 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ ΕΝΩΠΙΟΝ: Χρ. Φιλίππου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1677/2004 Μεταξύ:
- Αντώνης Νίκου Παπανικολάου
- Θανάσης Νίκου Παπανικολάου Εναγόντων -και- AENIAS HOTELS LTD Εναγομένων Ημερομηνία: 28 Σεπτεμβρίου, 2006 Εμφανίσεις: Για τους ενάγοντες : κ. Γ. Λουκαϊδης για Δρ. Α. Ποιητής & Σία Για τον εναγόμενους : κ. Α. Ζαχαρίου (στην εκφώνηση της απόφασης η κα Γ. Ζαχαρίου). Α Π Ο Φ Α Σ Η ΤΑ ΔΙΚΟΓΡΑΦΑ: Με την αγωγή τους οι ενάγοντες αξιώνουν Λ.Κ.1.800 σαν ληξιπρόθεσμα ενοίκια δύο επιπλωμένων διαμερισμάτων τους στην Αγία Νάπα και Λ.Κ.1.335 σαν αποζημιώσεις για ζημιές ή και απώλειες στα πιο πάνω διαμερίσματα ή και την επίπλωση τους, νόμιμο τόκο και δικαστικά έξοδα. Η αξίωση προέρχεται από παράβαση προφορικής συμφωνίας ενοικίασης, που όπως διατείνονται, είχε καταρτισθεί κατά ή περί το 1998 αντί ετησίου ενοικίου Λ.Κ.1.250 για κάθε ένα από τα διαμερίσματα το οποίο θα καταβαλλόταν κάθε εξαμηνία. H συμφωνία τους προέβλεπε ακόμα ότι οι εναγόμενοι θα ήταν υπεύθυνοι για κάθε ζημιά ή απώλεια που θα προκαλείτο στα διαμερίσματα ή στην επίπλωση τους πέραν της φυσικής φθοράς. Οι εναγόμενοι εγκατέλειψαν τα διαμερίσματα κατά ή περί τα τέλη Μαρτίου 2004 και εξακολουθούν να οφείλουν τα ενοίκια για την περίοδο από 01.10.2003 μέχρι 31.03.2004 προς Λ.Κ.150 μηνιαίως για το καθένα, δηλαδή συνολικά Λ.Κ.1.
- Περιγράφονται με λεπτομέρεια οι ζημιές που υπέστησαν τα διαμερίσματα και η επίπλωση τους πέραν της φυσικής φθοράς οι οποίες ανέρχονται σε Λ.Κ.1.
- Οι εναγόμενοι με την υπεράσπιση τους ήγειραν προδικαστική ένσταση δικαιοδοσίας του Επαρχιακού Δικαστηρίου Λάρνακας καθώς το επίδικο θέμα, όπως ισχυρίζονται, εμπίπτει στο ενοικιοστάσιο. Πέραν των υπόλοιπων αρνήσεων των ισχυρισμών των εναγόντων, οι εναγόμενοι ισχυρίζονται ότι το συμφωνηθέν ετήσιο ενοίκιο δεν ήταν Λ.Κ.1.250 αλλά είχε συμφωνηθεί ως ενοίκιο και για τα δύο διαμερίσματα Λ.Κ.1.940 για το έτος 1999, Λ.Κ.2.500 ετησίως για τα έτη 2000,2001 και 2002, και Λ.Κ.2.800 για το έτος
- Τα διαμερίσματα διατείνονται ότι τα εγκατέλειψαν τον Οκτώβριο του 2003 αφού είχαν εκπληρώσει όλες τις υποχρεώσεις τους και αρνούνται περαιτέρω τις ζημιές και απώλειες ή ότι φέρουν οποιαδήποτε ευθύνη γι΄αυτές οι οποίες εν πάση περιπτώσει είναι εξογκωμένες. Εφόσον δεν παραδέχονται ότι οφείλουν οποιοδήποτε ποσό στους ενάγοντες, αξιώνουν την απόρριψη της αγωγής με έξοδα σε βάρος τους. Με την απάντηση τους οι ενάγοντες επιμένουν στην απαίτηση τους καθώς και στην ύπαρξη δικαιοδοσίας του παρόντος δικαστηρίου και όχι του Δικαστηρίου Ελέγχου Ενοικιάσεων. Η ΜΑΡΤΥΡΙΑ: Προς απόδειξη των ισχυρισμών των εναγόντων κατέθεσε ο 2ος ενάγοντας και δηλώθηκε ως παραδεκτό γεγονός τιμολόγιο και το περιεχόμενο του δηλαδή ότι πληρώθηκε το ποσό των Λ.Κ.120,75σ. για επιδιορθώσεις πόρτων και πάγκων κουζίνας το οποίο κατατέθηκε ως Τεκμήριο
- Για τους εναγόμενους κατέθεσε ο τότε λογιστής τους Περσέας Μυλωνάς και η Γιολάντα Ζαχαρίου, δικηγόρος στο δικηγορικό γραφείο των εναγομένων. Ο Μ.Ε. ανέφερε ότι είχαν συνάψει το 1998 προφορική συμφωνία με τους εναγόμενους που αφορούσε την ενοικίαση από έτος σε έτος δύο διαμερισμάτων των οποίων ήταν ιδιοκτήτες αυτός και ο αδελφός του. Το ενοίκιο συμφωνήθηκε να αναπροσαρμόζεται ή συμφωνείται κάθε χρόνο. Αυτό γινόταν είτε με τον λογιστή του ξενοδοχείου κ. Περσέα είτε με τον διευθυντή του κ. Φ. Άδωνη. Το αρχικά συμφωνηθέν ενοίκιο για το 1998 ήταν Λ.Κ.100 για το ένα διαμέρισμα και Λ.Κ.105 για το δεύτερο. Στη συνέχεια κάθε χρόνο τα ενοίκια αναπροσαρμόζονταν. Το ενοίκιο καταβαλλόταν δύο φορές το χρόνο κάθε Μάρτιο και Ιούνιο. Τα διαμερίσματα ήταν πλήρως εξοπλισμένα με επίπλωση και οικιακές συσκευές και όταν ενοικιάστηκαν ευρίσκονταν σε άριστη κατάσταση. Τα διαμερίσματα είχαν κτιστεί από το 1984, κατά καιρούς όμως συντηρούνταν. Η συμφωνία τους διαλάμβανε ότι θα έπρεπε όταν τερματιζόταν η ενοικίαση να παραδίδονταν πίσω στην ίδια καλή κατάσταση όπως τα παρέλαβαν, εκτός βεβαίως από τη φυσική φθορά που πιθανόν να πάθαιναν. Το 2003 είχαν συμφωνήσει μηνιαίο ενοίκιο Λ.Κ.150,00 για κάθε διαμέρισμα και πληρώθηκαν μέχρι και τον Σεπτέμβριο του
- Η ενοικίαση ξεκινούσε από τον Μάρτιο κάθε χρόνου. Δεν είχαν ειδοποιηθεί ότι θα τερματιζόταν η ενοικίαση. Στις 28.03.2004 κάποιος που εργαζόταν στο ξενοδοχείο Αινείας τους τηλεφώνησε και τους ρώτησε εάν ενοικίαζαν τα διαμερίσματα. Αυτοί μέχρι εκείνη τη στιγμή γνώριζαν ότι αυτά ήταν ενοικιασμένα στο ξενοδοχείο Αινείας. Την επόμενη επισκέφθηκαν στο ξενοδοχείο Αινείας τον κ. Φ. Άδωνη ο οποίος τους πληροφόρησε ότι δεν ήθελαν πλέον τα διαμερίσματα. Του ανέφεραν ότι δεν είχαν πληρωθεί τα ενοίκια μετά τον Σεπτέμβριο και αυτός, μέσω κάποιου υπαλλήλου, τους παρέδωσε τα κλειδιά. Όταν εισήλθαν στα διαμερίσματα με έκπληξη διαπίστωσαν τις ζημιές που υπήρχαν σε αυτά. Οι ταπετσαρίες των επίπλων ήταν άχρηστες, υπήρχαν σπασμένες πόρτες και κλειδαριές, οι τοίχοι ήταν λερωμένοι. Στο τεκμήριο 1 είχαν καταγράψει με τους γονείς τους και συγκεκριμένα η αποβιώσασα σήμερα μητέρα των εναγόντων, τις κύριες ζημιές. Έλειπε ένας καναπές που γίνεται κρεβάτι, μια πολυθρόνα, δύο καρέκλες κουζίνας και μια κουρτίνα μπάνιου. Από το διαμέρισμα 11 η εξώπορτα και η μία πόρτα του υπνοδωματίου έχριζαν επισκευής ή ακόμα και αντικατάστασης, είχε αφαιρεθεί επίσης το φορμάϊκο του πάγκου της κουζίνας. Τα έπιπλα και των δύο υπνοδωματίων ήθελαν βερνίκωμα και ταπετσάρισμα καθώς ήταν ξεσχισμένα. Αργότερα είχαν βάψει το διαμέρισμα οι ίδιοι τα δε υδραυλικά τα έφτιαξε ο πεθερός του μάρτυρος. Για το ταπετσάρισμα των επίπλων καθώς και την επιδιόρθωση των πόρτων και κλειδαριών και της υπόλοιπης επίπλωσης απαιτήθηκε το συνολικό ποσό των Λ.Κ.1.335 προς απόδειξη των πιο πάνω κατατέθηκαν τα τεκμήρια 2,3 και
- Όταν ενημέρωσαν γι΄αυτές τις ζημιές το κ. Περσέα αυτός τους είπε ότι θα έπρεπε να ενημερώσει με τη σειρά του τον διευθυντή του ξενοδοχείου κ. Άδωνη. Στο τέλος τους πληροφόρησε πως δεν αποδέχονταν οποιαδήποτε ζημιά ή ότι τους όφειλαν οτιδήποτε. Σε επικοινωνία που είχαν με τον ίδιο τον διευθυντή του ξενοδοχείου αυτός απέρριψε την απαίτηση τους και έτσι αναγκάστηκαν να αποταθούν σε δικηγόρο. Κάποιες φορές κατά τη διάρκεια της ενοικίασης ο κ. Περσέας τους είχε επισκεφθεί στο σπίτι τους για να πληρώσει τα ενοίκια. Κατά την αντεξέταση του ο μάρτυρας ανέφερε ότι με τον καιρό είχε αναπτυχθεί μια σχέση εμπιστοσύνης με τους ενοικιαστές τους και όποιο μήνα ήθελαν πλήρωναν. Αρνήθηκε ότι είχαν πάρει δύο επιταγές μια στις 4.03.2003 για ποσό Λ.Κ.500 και μια στις 31.05.2003 για ποσό Λ.Κ.2.300 που αφορούσε την περίοδο για την οποία ισχυρίζονταν ότι δεν τους κατεβλήθη το ενοίκιο. Δεν μπορούσε να θυμηθεί εάν είχαν πάρει ενοίκια τον Σεπτέμβρη του 2003 ή ήταν πιο πριν. Ήταν σίγουρος όμως ότι τα ενοίκια μέχρι και τον μήνα Σεπτέμβριο του 2003 είχαν πληρωθεί. Δεν θυμόταν πότε και πόσα κάθε φορά είχε εισπράξει για τα ενοίκια του
- Τα διαμερίσματα τα είχαν επιπλώσει γύρω στο
- Παρόλο όμως ότι ήταν μεταχειρισμένα τα έπιπλα από το 1995, εντούτοις, ήταν καλής ποιότητας και σε άριστη κατάσταση. Ήταν ο ίδιος που είχε κάμει την 1η συμφωνία μαζί με τον κ. Περσέα που ήταν λογιστής του ξενοδοχείου και ήταν συμφωνία ενοικίασης από έτος εις έτος και συμφωνήθηκε όπως το ενοίκιο καθορίζεται κάθε χρόνο όπως και γινόταν καθ΄όλη τη διάρκεια της ενοικίασης. Το ενοίκιο καθοριζόταν για κάθε μήνα και τους καταβαλλόταν και για τα δύο διαμερίσματα κάθε έξι μήνες. Αρνήθηκε υποβολή ότι τα συμφωνηθέντα ενοίκια ήταν όπως αυτά καθορίζονται στη παρ. 3 της υπεράσπισης αλλά επέμενε ότι το 2003 με σταδιακή αύξηση είχαν ανέλθει σε Λ.Κ.150 για κάθε διαμέρισμα. Το ενοίκιο ξεκινούσε από τον Μάρτιο και η συμφωνία που είχαν ήταν με το ξενοδοχείο και δεν ήξεραν τι κόσμο έβαζαν σε αυτά. Επέμενε ότι για το 2003 είχαν πληρωθεί μέχρι το Σεπτέμβριο σε δύο δόσεις και δεν είχαν πληρωθεί για τους υπόλοιπους μήνες. Δεν θυμόταν εάν στις 29.04.2003 είχαν πάρει Λ.Κ.
- Επέμενε ότι ήταν από τα ενοίκια του 2002 που τους είχαν αποκόψει το ποσό των Λ.Κ.500 που αφορούσε ζημιά που είχε υποστεί ο ηλιακός. Παραδέχθηκε όμως ότι είχαν χρεωθεί για ζημιά που υπέστησαν τα υδραυλικά για Λ.Κ.400 για το
- Αρνήθηκε ότι τα ενοίκια που τους καταβάλλονταν ήταν Λ.Κ.2.500 για κάθε χρόνο αλλά επέμενε ότι αυτά αυξάνονταν κάθε χρόνο. Στη συνέχεια μείωσε την αξίωση τους σε Λ.Κ.1.400 αντί Λ.Κ.1.800 όπως αναγράφεται στην έκθεση απαιτήσεως τους, δηλαδή για ολόκληρη την τελευταία περίοδο από 1.04.2003 μέχρι 31.03.2004 παραδέχθηκε ότι το ενοίκιο είχε συμφωνηθεί σε Λ.Κ. 2.800, όπως δηλαδή ήταν ο ισχυρισμός των εναγομένων από την αρχή. Αρνήθηκε υποβολή ότι στις 31.05.2003 είχε εισπράξει για τα ενοίκια το ποσό των Λ.Κ.2.300 με την επιταγή
- Επίσης αρνήθηκε υποβολή ότι ποσό Λ.Κ.500 αποκόπηκε για την αξία ενός θερμοσίφωνου, επιμένοντας ότι αυτό είχε γίνει κατά το
- Αρνήθηκε επίσης υποβολή ότι τα έπιπλα ήταν κατά την έναρξη της ενοικίασης σε κακή κατάσταση και ότι αυτά είχαν υποστεί μόνο φυσική φθορά. Παραδέχθηκε ότι τα διαμερίσματα ανεγέρθηκαν πριν από τον Δεκέμβριο του 1999 και ότι αυτά ευρίσκονται εντός της Αγίας Νάπας. Ο Μ.Υ. Περσέας Μυλωνάς ήταν ο λογιστής των εναγομένων κατά την επίδικη περίοδο. Ήταν γνώστης της διαφοράς. Είχαν ενοικιάσει από τους ενάγοντες τα δύο διαμερίσματα για σκοπούς στέγασης εποχιακών υπαλλήλων του ξενοδοχείου, παρόλο ότι τα χρειάζονταν για όσο χρόνο ήταν ανοικτό το ξενοδοχείο, εντούτοις τα κρατούσαν για ολόκληρο το χρόνο. Η τελευταία περίοδος της ενοικίασης ήταν μεταξύ 1.04.2003 - 31.03.2004 και το συμφωνηθέν ενοίκιο ήταν Λ.Κ.2.800 το οποίο κατέβαλαν με επιταγή της Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας εκ Λ.Κ.2.300 αφού αφαίρεσαν την αξία ενός θερμοσίφωνου Λ.Κ.500 το οποίο αντικατέστησαν μετά από προηγούμενη ενημέρωση των εναγόντων, θεωρώντας έτσι ότι είχαν εξοφλήσει όλες τις υποχρεώσεις τους μέχρι τον Μάρτιο του
- Σχετικά με την πρόθεση τους να τερματίσουν την ενοικίαση και την εγκατάλειψη των διαμερισμάτων τον Οκτώβριο του 2003 είχε ενημερώσει την μητέρα των εναγόντων με την οποία είχαν συνεργασία για τα θέματα της ενοικίασης των διαμερισμάτων. Οι ενάγοντες ήρθαν σε επαφή μαζί τους για να παραλάβουν τα κλειδιά τους γύρω στο Μάρτιο του
- Σε σχέση με τις ισχυριζόμενες ζημιές ανέφερε ότι επρόκειτο για μεταχειρισμένο εξοπλισμό στον οποίο προσέθεσαν και οι ίδιοι. Χρησιμοποιούσαν τις υπηρεσίες των συντηρητών του ξενοδοχείου και έκαμναν κατά καιρούς διάφορες επιδιορθώσεις. Θυμόταν ότι οι ενάγοντες προέβαλαν αξιώσεις για πρόκληση ζημιών στα διαμερίσματα τους, εντούτοις δεν θυμόταν ακριβώς ποιες ήταν αυτές. Ο ίδιος γνώριζε το κάθε τι που ευρισκόταν μέσα στα διαμερίσματα καθώς τα επισκεπτόταν συχνά. Οι υπαλλήλοι τους οποίους στέγαζαν σε αυτά προέρχονταν από διάφορες χώρες και εργάζονταν είτε στο μπάρ είτε στην κουζίνα του ξενοδοχείου. Κατά τη διάρκεια της ενοικίασης έτυχε να αντικαταστήσουν κάποια πράγματα για την βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των υπαλλήλων τους. Αυτό γινόταν από την ομάδα συντήρησης του ξενοδοχείου. Για τον καθορισμό του ύψους του ενοικίου είχε ληφθεί υπόψη η κατάσταση των διαμερισμάτων. Επιδιορθώσεις όπως αυτές του θερμοσίφωνα, των κρεβατιών και υδραυλικών γινόντουσαν από τους τεχνικούς του ξενοδοχείου και δεν τηρούσαν κατάσταση λογαριασμού γι΄αυτές, σε καμιά περίπτωση δεν μείωσαν το ενοίκιο γι΄αυτές. Κάθε διαμέρισμα κατά τη διάρκεια της ενοικίασης απαιτούσε κάποια συντήρηση στην οποία προέβαιναν. Τον Νοέμβριο του 2003 είχε επισκεφθεί για τελευταία φορά τα διαμερίσματα χωρίς έκτοτε να τα ξαναχρησιμοποιήσουν και δεν είχε διαπιστώσει τόσο μεγάλες ζημιές όπως αυτές που περιγράφουν οι ενάγοντες. Είχαν καταβάλει ολόκληρο το ποσό του ενοικίου μέχρι το τέλος Μαρτίου του 2004 και ήταν αργότερα που τον είχε ενημερώσει ο διευθυντής του ότι θα εγκατέλειπαν τα διαμερίσματα για την επόμενη χρονιά. Δεν γνωρίζει γιατί ενώ είχαν ενημερωθεί οι ενάγοντες για την εγκατάλειψη των διαμερισμάτων αρκετούς μήνες νωρίτερα αυτοί παρέλαβαν τα κλειδιά μόλις στις 29.03.
- Είχε φύγει από το εν λόγω ξενοδοχείο τον Νοέμβριο του 2004 αλλά δεν έπαψε έκτοτε να έχει επαφή με τη διεύθυνση του ξενοδοχείου. Γνώριζε ότι θα ερχόταν για να δώσει μαρτυρία σε σχέση με την υπόθεση, έτσι τα σχετικά στοιχεία σε σχέση με την υπόθεση αυτή τα είχε κρατήσει στον προσωπικό του φάκελο. Η ενοικίαση ήταν ετήσια και ανανεωνόταν κάθε χρόνο. Σε σχέση με την ανάγκη για αλλαγή του θερμοσίφωνου είχε μιλήσει με τους ιδιοκτήτες ή την μητέρα τους χωρίς να θυμάται ακριβώς με ποιόν. Δεν δέχεται τις απαιτήσεις για τις ζημιές που ισχυρίζονται οι ενάγοντες ούτε και είχε διαπιστώσει ότι έλειπαν έπιπλα από τα διαμερίσματα. Τις επιταγές τις παρέδιδε σε μέλη της οικογένειας Παπανικολάου αλλά δεν θυμόταν στο όνομα ποιου εκδίδονταν αυτές κάθε φορά. Παραλαμβάνονταν από τους ιδιοκτήτες είτε από το ξενοδοχείο είτε και ο ίδιος τους τις παρέδιδε στο σπίτι τους στη Λάρνακα. Την επιταγή της 31.05.2003 δεν γνώριζε εάν την είχε παραδώσει ο ίδιος. Τον τελευταίο χρόνο είχαν καταβάλει ολόκληρο το ποσό σε μια δόση όπως ήταν η παράκληση της οικογένειας Παπανικολάου. Η Μ.Υ. 2 Γιολάντα Ζαχαρίου, δικηγόρος στο δικηγορικό γραφείο των εναγομένων, ανέφερε ότι είχε εκδώσει κλήση προς αρμόδιο υπάλληλο της Λαϊκής Τράπεζας για να παρουσιάσει το πρωτότυπο της επιταγής 02061110 ημερ 20.05.2003 για το ποσό των Λ.Κ.2.300 επ΄ονόματι του 2ου ενάγοντος Θανάση Παπανικολάου η οποία φαίνεται ότι εξαργυρώθηκε από αυτόν. Της την απέστειλε ο εν λόγω υπάλληλος και την κατέθεσε ως Τεκμήριο
- Η μάρτυρας δεν αντεξετάστηκε. Από τη μαρτυρία προέκυψαν ως αναμφισβήτητα γεγονότα τα ακόλουθα: (α) οι ενάγοντες ήταν οι ιδιοκτήτες δύο διαμερισμάτων που ευρίσκονταν σε κτιριακό συγκρότημα με το όνομα Μακρόνησος στην Αγία Νάπα, (β) ότι οι ενάγοντες τα είχαν ενοικιάσει το 1998 με προφορική συμφωνία ενοικίασης από έτος εις έτος στους εναγόμενους για να στεγάζουν εποχιακούς υπαλλήλους τους, (γ) η ενοικίαση λογιζόταν ότι θα άρχιζε κάθε 1η Απριλίου εκάστου έτους και θα έληγε την 31η Μαρτίου του επομένου έτους, (δ) το συμφωνηθέν ενοίκιο για την περίοδο από 1.04.2003 μέχρι 31.03.2004 ήταν Λ.Κ.2.800 και για τα δύο διαμερίσματα, (ε) τα κλειδιά του διαμερίσματος, όταν η ενοικίαση τερματίστηκε, οι ενάγοντες τα παρέλαβαν από τους εναγόμενους την 29.03.2004, (στ) οι ενάγοντες άμα τη παραλαβή των διαμερισμάτων και μετά από διαπίστωση ότι σε αυτά και στον εξοπλισμό τους είχαν προκληθεί ζημιές και απώλειες πέραν της φυσικής φθοράς ενημέρωσαν τους εναγόμενους διά του λογιστή και διευθυντή τους, οι οποίοι όμως δεν αναγνώρισαν οποιαδήποτε ευθύνη και δεν ικανοποίησαν τις απαιτήσεις τους. Παρέμειναν προς αμφισβήτηση τρία βασικά θέματα για τα οποία υπήρξε έντονη αντιπαράθεση:
(1)Η ύπαρξη ή όχι δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου προς εκδίκαση της παρούσας υπόθεσης,
(2)εάν κατεβλήθη τελικά το ενοίκιο για ολόκληρη την τελευταία ενοικιαστική περίοδο που άρχιζε την 1.04.2003 και τελείωνε την 31.03.2004 και
(3)κατά πόσο οι ισχυριζόμενες ζημιές και απώλειες προκλήθηκαν, εάν ναι ποιες είναι αυτές, ποια η έκταση τους και εάν αυτές έχουν αποδειχθεί με την προσκομισθείσα μαρτυρία. ΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ: Στις αγορεύσεις τους οι ευπαίδευτοι συνήγοροι, προς υποστήριξη των εκατέρωθεν θέσεων, αναφέρθηκαν σε έκταση στη μαρτυρία σε σχέση με τα πιο πάνω επίμαχα θέματα. Επισημάνθηκαν αδυναμίες ή αντιφάσεις που κατά την άποψη τους παρουσίασε η μαρτυρία της άλλης πλευράς και τόνισαν σημεία της δικής τους μαρτυρίας τα οποία καταδεικνύουν την πειστικότητα των δικών τους θέσεων. Η πλευρά των εναγομένων επέμενε στην έλλειψη δικαιοδοσίας του παρόντος δικαστηρίου ενώ η πλευρά των εναγόντων συνηγόρησε υπέρ της ύπαρξης δικαιοδοσίας του παρόντος δικαστηρίου παραπέμποντας σε σχετική επί του θέματος νομολογία. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΤΗΣ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ: Είχα την ευκαιρία να δω, να ακούσω και να παρακολουθήσω με προσοχή τον 2ο ενάγοντα και τους μάρτυρες που κατέθεσαν για τους εναγόμενους. Σύγκρινα και αντιπαρέβαλα μεταξύ τους τις προφορικές μαρτυρίες και τις παραδοχές σε συσχετισμό και αντιπαραβολή με την έγγραφη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου, την οποία διεξήλθα μετά προσοχής, τέλος έλαβα υπόψη τις επισημάνσεις που έγιναν από τους ευπαίδευτους συνηγόρους των διαδίκων κατά τις τελικές τους εισηγήσεις. Έχοντας όλα τα πιο πάνω υπόψη αισθάνομαι ότι είμαι έτοιμος για την αξιολόγηση της μαρτυρίας και για την κατάληξη μου σε ευρήματα και συμπεράσματα αναφορικά με την επίδικη διαφορά. Ήταν φανερό ότι ο μάρτυρας των εναγόντων δεν ήταν σε θέση να παρουσιάσει μια ξεκάθαρη και πλήρη εικόνα και δεν ήταν σαφής ως προς το αρχικά συμφωνηθέν ενοίκιο αλλά κυρίως, στη συνέχεια, αυτό που μας ενδιαφέρει, εκείνο της επίδικης περιόδου. Παλινδρόμησε αρκετά αναφερόμενος σε διάφορα ποσά για να καταλήξει και να συμφωνήσει τελικά σ΄αυτό που υποστήριζαν οι εναγόμενοι από την αρχή. Η μαρτυρία του χαρακτηριζόταν από ασάφεια ως προς το πότε και πως τους καταβαλλόταν το συμφωνηθέν ενοίκιο. Υπήρχε μια εγγενής αδυναμία του να θυμηθεί και να αναφερθεί με σαφήνεια, όπως απαιτείτο, εάν είχε πληρωθεί το τελευταίο ενοίκιο το οποίο συνδυάστηκε με αφαιρέσεις για επιδιορθώσεις που είχαν γίνει όπως στα υδραυλικά και στο θερμοσίφωνο, ισχυριζόμενος ότι αφορούσε αφαιρέσεις προηγούμενων χρόνων. Περαιτέρω η θέση του, την οποία επανέλαβε κατά κόρον, ότι δηλαδή οφείλονταν τα ενοίκια από την 1η Οκτωβρίου 2003 μέχρι την 31η Μαρτίου 2004 δεν ήταν, κατά την άποψη μου, αρκούντως πειστική, εφόσον αυτή η δήλωση γινόταν κάθε φορά που επικαλείτο άγνοια ή όταν έλεγε ότι δεν θυμόταν λεπτομέρειες τις οποίες εκαλείτο να διευκρινίσει, χωρίς βέβαια να παραγνωρίζω ότι κάποιες φορές του υποβάλλονταν λανθασμένες ημερομηνίες ή ακόμα και γεγονότα, όπως αυτό διαφάνηκε στη πορεία της παράθεσης της μαρτυρίας. Παρόλη την ειλικρίνεια και τον αυθορμητισμό που διέκρινα στον μάρτυρα, εντούτοις η μαρτυρία του απαιτούσε προετοιμασία εφόσον θα έπρεπε να παρατεθούν στοιχεία. Ήταν αυτός που γνώριζε αυτά τα θέματα και γι΄αυτό προσήλθε για να καταθέσει, όφειλε να ήταν πιο ενήμερος και σαφής, να κατέχει στοιχεία για να είναι πειστικός απέναντι στο Δικαστήριο έτσι που να διαφώτιζε αυτή τη πτυχή της υπόθεσης, σε σχέση δηλαδή με τα συμφωνηθέντα ενοίκια, πως και πότε αυτά καταβάλλονταν, τι είχε συμφωνηθεί να αποκοπεί και πότε για τις επιδιορθώσεις και πως τελικά προέκυπτε το αξιούμενο ποσό. Η άρνηση του ότι είχε εισπράξει ποτέ το ποσό των Λ.Κ.2.300 με επιταγή τον Μάιο του 2003 ή οποτεδήποτε το 2003, όταν αυτή ήταν η θέση της υπεράσπισης, φάνηκε με την κατάθεση του τεκμηρίου 5 ότι δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα. Επομένως η μαρτυρία του όσον αφορά αυτή τη πτυχή της υπόθεσης κρίνω ότι δεν ήταν αρκούντως ικανοποιητική και τέτοια που θα με οδηγούσε αβίαστα σε ασφαλές συμπέρασμα ότι πράγματι τα διεκδικούμενα ενοίκια εξακολουθούν να οφείλονται. Η ασάφεια των απαντήσεων και η σύγχυση που προκλήθηκε επί του πιο πάνω θέματος, εύκολα μπορεί να διαπιστωθεί από μια προσεκτική μελέτη, όσης μαρτυρίας προσπάθησα να παραθέσω πιο πάνω και η οποία δεν θα προκαλούσε ακόμα περισσότερη σύγχυση στον αναγνώστη. Δεν είναι όμως η ίδια η κατάληξη μου ως προς το θέμα των ζημιών και απωλειών που υπέστησαν τα διαμερίσματα. Επ΄ αυτού του θέματος η μαρτυρία που προσκομίστηκε ήταν περισσότερο σαφής και πειστική. Αποδέχομαι ότι με την παραλαβή των διαμερισμάτων στις 29.03.2004 διαπιστώθηκαν σε αυτά και στον εξοπλισμό τους ζημιές και απώλειες πέραν της φυσικής φθοράς, η οποία αναμενόταν από την χρήση τους, όπως αυτές περιγράφονται στην έκθεση απαιτήσεως. Αυτές κατεγράφησαν από την μητέρα του μάρτυρος, αποβιώσασα σήμερα, στο τεκμήριο 1, εμφαίνονται επίσης επί των τεκμηρίων 2 και
- Δέχομαι επίσης ότι ενημέρωσαν τους εναγόμενους μέσω του λογιστή και εν συνεχεία του διευθυντή τους γι΄αυτές και την απαίτηση για αποκατάσταση τους, όμως αυτοί αρνήθηκαν κάθε ευθύνη. Ο μάρτυρας των εναγομένων Περσέας κρίνω ότι ήταν ειλικρινής στο Δικαστήριο καταθέτοντας όσα η δική του πεποίθηση και η δική του αντίληψη περί των πραγμάτων του επέτρεπε. Δέχομαι από τη μαρτυρία του ότι όταν πληροφορήθηκε από τον διευθυντή του ξενοδοχείου ότι δεν υπήρχε πρόθεση συνέχισης της ενοικίασης, πληροφόρησε σχετικά την μητέρα των εναγόντων. Σίγουρα, δεν ήταν ευθύνη δική του η μη έγκαιρη παραλαβή των κλειδιών από τους ενάγοντες, εφόσον τα είχε θέσει στη διάθεση τους από τον Οκτώβριο του
- Δέχομαι επίσης ότι με την επιταγή, τεκμήριο 5, είχαν προπληρώσει ολόκληρη την τρέχουσα ενοικιαστική περίοδο στους ενάγοντες μετά από σχετικό διάβημα τους. Η πιο πάνω θέση βρίσκει έρεισμα και στην μαρτυρία της Γ. Ζαχαρίου σε ό,τι αφορά την επιταγή, τεκμήριο 5, μαρτυρία η οποία παρέμεινε αναντίλεκτη. Δεν θα αποδεχθώ όμως και τη θέση του ότι τα διαμερίσματα και ο εξοπλισμός τους δεν υπέστησαν τις ζημιές και απώλειες που ισχυρίζονται οι ενάγοντες. Παραδέχθηκε ότι τέθηκαν εξ αρχής ενώπιον τους οι αξιώσεις των εναγόντων. Απορρίφθηκαν όμως χωρίς περαιτέρω συζήτηση ή εξέταση του θέματος ως όφειλαν να είχαν κάμει, κατά την άποψη μου. Μια κοινή επίσκεψη τους στο χώρο ίσως να απέληγε σε διευθέτηση αυτής της πτυχής της υπόθεσης. Αντί αυτού κράτησαν μια στείρα αρνητική στάση απέναντι στους ενάγοντες και στις αξιώσεις τους, στάση που δεν πρέπει να διέπει τέτοιου είδους σχέσεις. Δεν με έπεισε με τα λεγόμενα του ότι οι ενάγοντες δεν έχουν υποστεί τις ισχυριζόμενες ζημιές ή ότι υπερβάλλουν με αυτές και ότι αυτές πράγματι ήταν πέραν της αναμενόμενης φυσικής φθοράς. Η απάντηση που είχε δώσει ότι δεν είχε προσέξει τέτοιας έκτασης ζημιές δεν κρίνω ότι ήταν αρκούντως ικανοποιητική. Εάν πράγματι είχε διαπιστώσει κάποιες ζημιές, όπως παραδέχθηκε, όφειλε να συζητήσει το θέμα με τους ενάγοντες και να ενημερώσει σχετικά την διεύθυνση του ξενοδοχείου. ΕΥΡΗΜΑΤΑ: Μετά την πιο πάνω αξιολόγηση της μαρτυρίας καταλήγω ότι οι ενάγοντες ήταν ιδιοκτήτες δύο πλήρως επιπλωμένων και σε άριστη κατάσταση διαμερισμάτων στο κτιριακό συγκρότημα Μακρόνησος στην Αγία Νάπα. Τα διαμερίσματα αυτά με προφορική συμφωνία τα ενοικίασαν το 1998 στους εναγόμενους με σκοπό να στεγάζουν εποχιακούς υπαλλήλους τους. Η ενοικίαση ήταν από έτος εις έτος και θα άρχιζε την 1η Απριλίου κάθε χρόνου και έληγε την 31η Μαρτίου του επόμενου. Η συμφωνία ενοικίασης ανανεωνόταν έκτοτε συνέχεια μέχρι και τον Μάρτιο του 2004 οπότε και τερματίστηκε. Το συμφωνηθέν τελευταίο ετήσιο ενοίκιο και για τα δύο διαμερίσματα για την περίοδο 1.04.2003 μέχρι 31.03.2004 ανερχόταν σε Λ.Κ.2.
- Κατά την παραλαβή τους από τους ιδιοκτήτες διαπιστώθηκε ότι είχαν προκληθεί σε αυτά και στον εξοπλισμό τους ζημιές και απώλειες πέραν της φυσικής φθοράς που μπορούσε να δικαιολογήσει η χρήση τους. Κάλεσαν τους εναγόμενους να αποκαταστήσουν τις ζημιές όπως τις υπολόγισαν στο ποσό των Λ.Κ.
- 335 και αυτοί αρνήθηκαν κάθε ευθύνη και αποκατάσταση τους, πράγμα που αναγκάστηκαν να κάμουν οι ίδιοι με δικά τους έξοδα. Οι εναγομένοι με την επιταγή, τεκμήριο 5, η οποία εξεδόθη επ΄ονόματι του 2ου ενάγοντος, είχαν εξοφλήσει όλες τις υποχρεώσεις τους που αφορούσαν τα ενοίκια προς τους ιδιοκτήτες. ΤΟ ΖΗΤΗΜΑ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑΣ: Εφόσον τέθηκε και συζητήθηκε το θέμα της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου θα προχωρήσω αμέσως στην εξέταση του. Ο κ. Ζαχαρίου, προς υποστήριξη της θέσης του, παρέπεμψε το Δικαστήριο στις νομοθετικές διατάξεις του περί Ενοικιοστασίου Νόμου (Ν.23/1983), όπως αυτός έχει τροποποιηθεί μέχρι σήμερα, ο οποίος εγκαθίδρυσε το Δικαστήριο Ελέγχου Ενοικιάσεων, επίσης στην υπόθεση Ιωάννης Κότσαπα & Υιοί v. Κυπριανού κ.ά.
(2001)1 Α.Α.Δ. σελ. 261. Παρατηρώ ότι τα γεγονότα της υπόθεσης εκείνης, όπου επικυρώθηκε η πρωτόδικη απόφαση για απόρριψη της αγωγής εν όψη μη ύπαρξης δικαιοδοσίας, διαφέρουν από αυτά της παρούσας. Σε εκείνη την περίπτωση υπήρχε γραπτή συμφωνία ενοικίασης για περίοδο δύο χρόνων και οι εφεσείοντες τερμάτισαν τη σύμβαση ενοικίασης λόγω της καθυστέρησης καταβολής των ενοικίων από μέρους του εφεσίβλητου. Ταυτόχρονα τον κάλεσαν να εκκενώσει και να τους παραδώσει τα καταστήματα. Η διαφορά ακριβώς από εκείνη την υπόθεση έγκειται στο ότι ο ενοικιαστής εξακολουθούσε μετά τον τερματισμό της συμφωνίας να κατέχει τα ενοικιαζόμενα καταστήματα. Επομένως ενέπιπτε η περίπτωση εντός του όρου ¨Θέσμιος Ενοικιαστής¨ όπου σύμφωνα με το Άρθρο 2 του Νόμου 23/1983 ¨σημαίνει ενοικιαστή ακινήτου ο οποίος κατά τη λήξη ή τον τερματισμό της πρώτης ενοικίασης εξακολουθεί να κατέχει το ακίνητο και περιλαμβάνει πάντα θέσμιο ενοικιαστή προ της ημερομηνίας ενάρξεως της ισχύος του Νόμου¨. Και συνεχίζει η πιο πάνω απόφαση με τα εξής: ¨Εφόσον η ενοικίαση τερματίστηκε με την επιστολή ημερ. 6.07.1995 και εφόσον ο εφεσίβλητος συνέχισε να κατέχει τα επίδικα υποστατικά μετά τον τερματισμό της ενοικίασης το συμπέρασμα του πρωτόδικου Δικαστηρίου ότι έχει καταστεί θέσμιος ενοικιαστής είναι ορθό¨. Στη προκείμενη περίπτωση έχουμε τη θέση της πλευράς των εναγόντων στην οποία συνηγόρησε και ο μάρτυρας των εναγομένων Περσέας, όπως φαίνεται και πιο πάνω κατά την παράθεση της μαρτυρίας και στα ευρήματα μου, ότι επρόκειτο για ενοικίαση από έτος εις έτος της οποία το ενοίκιο θα αναπροσαρμοζόταν ή θα συμφωνείτο μεταξύ των μερών κάθε χρόνο. Αυτή η συμφωνία συνέχισε να διέπει τις σχέσεις των συμβαλλομένων καθ΄όλη τη διάρκεια της ενοικίασης μέχρι και του τερματισμού της που όπως αποδέχθηκα έγινε κατά τον Οκτώβριο του 2003 με σχετική ενημέρωση εκ μέρους του κ. Περσέα της μητέρας των εναγόντων. Ταυτόχρονα είχαν εγκαταλείψει και τα διαμερίσματα και είχαν τα κλειδιά τους στη διάθεση των εναγόντων. Επομένως εδώ βρίσκει έρεισμα η επιχειρηματολογία που ανέπτυξε η πλευρά των εναγόντων περί ύπαρξης δικαιοδοσίας του παρόντος δικαστηρίου. Σχετική επί του προκειμένου είναι η απόφαση Nicos Christou Developments Ltd v. Τοφινή
(1998)1 Α.Α.Δ. σελ.1990, στην οποία με παρέπεμψε ο ευπαίδευτος συνήγορος των εναγόντων. Θα παραθέσω αυτούσιο απόσπασμα από αυτή την απόφαση στις σελ. 1994 και 1995: ¨Θα πρέπει τώρα να προχωρήσουμε να εξετάσουμε κατά πόσο η σύμβαση αυτή έχει λήξει. Στη παρ. 446 του συγγράμματος Woodfall´s Law of Landlord & Tenant 27η έκδοση, Τόμος 1 αναφέρονται τα ακόλουθα σε σχέση με ενοικίαση από έτος εις έτος: ¨Such tenancy may be determined by the usual notice to quit at the end of the first or any subsequent year, and it will be determined without any notice to quit, at the end of the term mentioned in the writing¨. Σε μετάφραση: ¨Τέτοια εκμίσθωση μπορεί να τερματισθεί με τη συνηθισμένη ειδοποίηση τερματισμού στο τέλος του πρώτου ή οποιουδήποτε ακόλουθου έτους, και θα τερματισθεί χωρίς ειδοποίηση τερματισμού, στο τέλος της περιόδου που αναφέρεται στο έγγραφο¨. Περαιτέρω, στη παρ. 663 του ίδιου συγγράμματος και σε παραπομπή στις αποφάσεις Bowen v. Anderson
(1893)K.B.164 και Mellows v. Low and Others
(1923)K.B.522 διαβάζουμε: ¨Monthly and weekly tenancies are similar to tenancies from year to year in that they do not expire at the end of each month or week, but continue for a period of time until determined by due notice to quit¨. Σε μετάφραση: ¨Μηνιαίες και εβδομαδιαίες εκμισθώσεις είναι παρόμοιες με εκμισθώσεις από έτος εις έτος με την έννοια ότι δεν εκπνέουν στο τέλος κάθε μήνα ή εβδομάδας, αλλά συνεχίζουν μέχρι του τερματισμού τους με τη δέουσα ειδοποίηση τερματισμού¨. Όπως φανερώνει η μαρτυρία σε καμιά περίπτωση προηγουμένως πριν τον Οκτώβριο του 2003 οι εναγόμενοι δεν είχαν τερματίσει την συμφωνία ενοικίασης η οποία προνοούσε την αναπροσαρμογή του ενοικίου κάθε χρόνο. Επομένως καταλήγω ότι οι εναγόμενοι δεν είχαν καταστεί θέσμιοι ενοικιαστές. Κατά συνέπεια η επίδικη διαφορά εμπίπτει εντός της δικαιοδοσίας του παρόντος Δικαστηρίου το οποίο έχει αρμοδιότητα στην εκδίκαση της υπόθεσης και εξέτασης της επί της ουσίας της (βλ. επίσης Μιχαήλ κ.ά. v. Γιαννή
(1998)1 Α.Α.Δ. σελ. 2052). ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Η κατάληξη μου στα πιο πάνω ευρήματα καθορίζει και την τύχη της απαίτησης των εναγόντων έναντι των εναγομένων. Η μαρτυρία που παρουσίασαν οι ενάγοντες κρίνεται ως ικανοποιητική προς θεμελίωση της αξίωσης τους στο βαθμό που απαιτείται σε αστικές υποθέσεις, δηλαδή με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων σε ότι αφορά τις ζημιές και απώλειες που υπέστησαν τα διαμερίσματα και ο εξοπλισμός τους κατά τη διάρκεια της ενοικίασης, πέραν της φυσικής φθοράς η οποία θα ήταν δικαιολογημένη. Τουναντίον, οι ενάγοντες δεν κατάφεραν να αποδείξουν ότι οι εναγόμενοι τους οφείλουν οποιοδήποτε ποσό έναντι των ενοικίων. Η γενική αναφορά σε υπόλοιπο δεν αποδείκνυε το αντίστοιχο μέρος της αξίωσης τους και εν προκειμένω, τονίζω ότι υπήρξε θετική μαρτυρία εκ μέρους των εναγομένων περί εξόφλησης όλων των οφειλομένων ενοικίων. Επαφιόταν στους ενάγοντες να είχαν προσκομίσει τα στοιχεία που απαιτούνταν για την απόδειξη αυτού του μέρους της απαίτησης τους και επαναλαμβάνω ότι ως προς αυτή τη πτυχή της υπόθεσης τους απέτυχαν να προσαγάγουν σαφή και πειστική μαρτυρία. Επί του θέματος των συμφωνηθέντων ενοικίων επισημαίνω ότι η θέση της πλευράς των εναγομένων ήταν πολύ συγκεκριμένη. Από την άλλη ο δικογραφημένος ισχυρισμός τους ότι είχαν εκπληρώσει όλες τις υποχρεώσεις τους μέχρι τον Οκτώβριο του 2003, όταν εγκατέλειψαν τα διαμερίσματα, δεν συγκρούεται με όσα προβλήθηκαν κατά την μαρτυρία τους, εφόσον είναι φανερό ότι στη παρ. 6 της Υπεράσπισης γίνεται αναφορά για εκπλήρωση των υποχρεώσεων τους ¨μέχρι την περίοδο αυτή¨ σε συνάρτηση με την εγκατάλειψη των διαμερισμάτων. Δεν μου διαφεύγει ότι στην ίδια παράγραφο αρνούνται τους ισχυρισμούς των εναγόντων της παρ. 6, ότι οφείλουν οποιοδήποτε ποσό και συγκεκριμένα για την περίοδο από 1.10.2003 μέχρι 31.03.2004. Επομένως κρίνω ότι δεν υπάρχει παρείσφρηση μαρτυρίας πέραν των δικογράφων σε ότι αφορά αυτό το σημείο καθώς τα όσα αναφέρονται στην Υπεράσπιση και οι αρνήσεις που υπάρχουν σε αυτή καλύπτουν επαρκώς το όλο θέμα και δικογραφικά. Όπως λέχθηκε στην Παπαγεωργίου v. Κλάππα
(1991)1 ΑΑΔ σελ.24: "...τα επίδικα θέματα παραμένουν προσδεδεμένα σε όλη τη διάρκεια της δίκης στη δικογραφία και τις λογικές προεκτάσεις των θεμάτων που προσδιορίζονται με τις έγγραφες προτάσεις των διαδίκων" Σε αστικές υποθέσεις, όπως η παρούσα, η απόδειξη τους κρίνεται με βάση το ισοζύγιο των πιθανοτήτων και το βάρος απόδειξης βρισκόταν στους ώμους των εναγόντων, να αποδείξουν τους ισχυρισμούς τους. Η απόσειση του βάρους αυτού, συναρτάται αποκλειστικά με μαρτυρία η οποία θα πρέπει να κριθεί αξιόπιστη. ΚΑΤΑΛΗΞΗ: Εκδίδεται απόφαση υπέρ των εναγόντων και εναντίον των εναγομένων για το ποσό των Λ.Κ.1.335 όπως είναι η αξίωση τους για τις ζημιές και απώλειες που υπέστησαν τα διαμερίσματα και ο εξοπλισμός τους με νόμιμο τόκο από της καταχώρησης της αγωγής μέχρι εξοφλήσεως. Επιδικάζονται έξοδα υπέρ των εναγόντων και εναντίον των εναγομένων στην ανάλογη κλίμακα όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.)........................................................ Χρήστος Φιλίππου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο