Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ ν. THOMAS LIOBAY DEVELOPMENTS LTD κ.α., Αρ. Αγωγής: 369/01, 2 Νοεμβρίου 2006

(1)του περί Αποδείξεως Νόμου. Οι πρόνοιες του άρθρου τούτου, το οποίο τροποποιήθηκε πολύ πρόσφατα με τον νόμο αρ. 108 (Ι) του 2006, παρέχει τη δυνατότητα από το Δικαστήριο να κλητεύσει σαν μάρτυρα για να τον αντεξετάσει, πρόσωπο που έχει προβεί στην αρχική δήλωση την οποία μάρτυρας άλλου διαδίκου είχε μεταφέρει μέσω εξ΄ ακοής μαρτυρίας και δεν κλήτευσε το πρόσωπο που είχε προβεί στην αρχική δήλωση. Σε τέτοια περίπτωση, ο μάρτυρας που κλητεύετε, λογίζεται ως εάν είχε κλητευθεί από το διάδικο ο οποίος είχε προσαγάγει την εξ΄ ακοής μαρτυρία. Εξετάζοντας τα γεγονότα που περιβάλλουν το αίτημα στην παρούσα υπόθεση, παρατηρώ τα εξής: Τα δικαιώματα τα οποία επικαλούνται οι ενάγοντες πηγάζουν από τη σύναψη συμφωνίας ενοικιαγοράς. Είναι όμως ο κεντρικός άξονας της υπεράσπισης των εναγομένων όπως κατέστη φανερός μέσα από τα δικόγραφα τους, την αντεξέταση των μαρτυρίων των εναγόντων και από την δική τους μαρτυρία, ότι η επίδικη συμφωνία ήταν ψεύτικη και εικονική με την κάλυψη της όποιας οι ενάγοντες θα παρέσχαν στους εναγομένους τα αναγκαία κεφάλαια για επενδύσεις στο ΧΑΚ μέσω της Λαϊκής Επενδυτικής εταιρείας. Επειδή δε τόσο η Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα Λτδ, όσο και η ενάγουσα Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ ανήκουν όλες στον ίδιο όμιλο εταιρειών της Λαϊκής, καταλογίζεται και στις τρεις μια αξιόμεμπτη σύμπραξη στο να ωθήσουν τους εναγομένους στη σύναψη εικονικών-ψεύτικων συμφωνιών για καταστρατήγηση της περί τόκου νομοθεσίας και της δημόσιας πολιτικής. Μέσα στο πλαίσιο προώθησης αυτών των θέσεων, οι εναγόμενοι έδωσαν μαρτυρία μέσω του ΜΥ1 - Εναγόμενου 3 Λοϊζου Θωμά και του ΜΥ2 - Εναγομένου 2 Ανδρέα Θωμά. Και οι δύο αυτοί μάρτυρες έκαναν εκτενείς αναφορές σε κατ΄ ισχυρισμό επίσκεψη τους στα γραφεία της Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ όπου συνάντησαν κάποιο κ. Ευλαβή, υπάλληλο της Λαϊκής Τράπεζας και υπεύθυνο για τους λογαριασμούς τους. Αυτός αφού τους είπε ότι θα μπορούσαν να εξετάσουν θέμα δανειοδότησης τους για ποσό ΛΚ 300.000, τους ζήτησε εξασφάλιση με ακίνητη περιουσία. Του έδωσαν τίτλους, αυτός ζήτησε εκτιμήσεις της αξίας τους από εκτιμητές και τελικά στις 3.9.1999 ο κ. Ευλαβής τους ξαναδέκτηκε στο γραφείο του για να τους πει ότι το δάνειο θα επαραχωρείτο σ΄ αυτούς, όχι όμως από τη Λαϊκή Τράπεζα Λτδ αλλά από την ενάγουσα - Λαϊκή (Χρηματοδοτήσεις) για τους λόγους που εξήγησε. Τους παρέπεμψε δε στον αρμόδιο διευθυντή της Λαϊκής Χρηματοδοτήσεις με τον οποίο, όπως είπε, συνεννοήθηκε, για τα περαιτέρω. Αυτά ήταν περίπου, σε γενικές γραμμές τα όσα ανάφεραν οι δύο μάρτυρες των εναγομένων αναφορικά με την κατ΄ ισχυρισμό εμπλοκές της Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ μέσω του προαναφερθέντος υπαλλήλου τους κ. Ευλαβή. Το αίτημα που υπέβαλε ο κ. Ζαχαρίου δυνάμει του ΄Αρθρου 26

(2)αφορά στην κλήτευση του κ. Ευλαβή για αντεξέταση ως προς την κατ΄ ισχυρισμό εμπλοκή της Τράπεζας, προσυνεννόησης και παραπομπή των εναγομένων στην ενάγουσα. Ενιστάμενος στο αίτημα ο κ. Μαθηκολώνης υπέβαλε ότι είναι αδύνατο και παράλογο να επιζητεί μία πλευρά, να κλητεύσει ένα πρόσωπο που θα έπρεπε να ήταν δικός της μάρτυρας αλλά δεν του κάλεσε η ίδια να καταθέσει, γιά να προσέλθει τώρα σαν μάρτυρας που λογίζεται σαν μάρτυρας της άλλης πλευράς, να τον αντεξετάσει και να μή μπορεί η πλευρά των εναγομένων να τον αμφισβητήσει. Το πλήρες κείμενο του ΄Αρθρου 26

(1),

(2)και

(3)έχει ως εξής: «.26

(1)Σε περίπτωση κατά την οποία οποιοσδήποτε διάδικος προσάγει εξ΄ ακοής μαρτυρία και δεν κλητεύει ως μάρτυρα στη διαδικασία το πρόσωπο, το οποίο είχε προβεί στην αρχική δήλωση, τότε οποιοσδήποτε άλλος διάδικος δύναται, με την άδεια του Δικαστηρίου, πριν ο διάδικος που έχει προσάξει την εξ ακοής μαρτυρία κλείσει την υπόθεσή του, να κλητεύει το εν λόγω πρόσωπο για να το αντεξετάσει σε σχέση με την αρχική του δήλωση: Νοείται ότι το Δικαστήριο δύναται να μην επιτρέψει την κλήτευση, αν κρίνει ότι η κλήτευση του εν λόγω προσώπου δεν είναι, υπό τις περιστάσεις εύλογη και εφικτή ή ότι δεν είναι αναγκαία για σκοπούς ορθής απονομής της δικαιοσύνης.

(2)΄Οταν μάρτυρας κλητεύεται, δυνάμει του παρόντος άρθρου, λογίζεται ως εάν είχε κλητευθεί από το διάδικο, ο οποίος έχει προσαγάγει την αρχική δήλωση με εξ ακοής μαρτυρία.

(3)Σε περίπτωση που η μαρτυρία κατά την αντεξέταση του μάρτυρα που είχε προβεί στην αρχική δήλωση και κλήθηκε δυνάμει του παρόντος άρθρου, είναι ουσιωδώς διαφορετική από την προσαχθείσα εξ ακοής μαρτυρία, το Δικαστήριο δύναται στο στάδιο της αξιολόγησης της μαρτυρίας να μην αποδέχεται την εξ ακοής μαρτυρία που είναι σε αντίθεση με την αρχική δήλωση ...» ΄Εχοντας εξετάσει το κείμενο των πιο πάνω διατάξεων στην ολότητα τους, είμαι πεπεισμένος ότι οι πρόνοιες τους δεν μπορούν να καλύψουν και δεν στόχευαν στο να καλύψουν περιπτώσεις όπως η παρούσας για πολλούς και διάφορους λόγους. Κατ΄ αρχήν εδώ δεν πρόκειται για μία συγκεκριμένη δήλωση στην οποία παρουσιάζεται να είχε προβεί ένα πρόσωπο, αλλά για μία σειρά από δηλώσεις, πράξεις και ενέργειες. Οι μάρτυρες δηλαδή των εναγομένων, δεν μετέφεραν στο Δικαστήριο μία ή έστω περισσότερες δηλώσεις του υπεύθυνου στην Λαϊκή Τράπεζα αλλ΄ ολόκληρες ενέργειες οι οποίες κατά την άποψη τους στοιχειοθετούν μία συνεργασία, συνέργια και προσυνεννόηση μεταξύ της Τράπεζας και του ενάγοντα χρηματοδοτικού οργανισμού. Επομένως εδώ, δεν τίθεται θέμα τυχόν κλήτευσης ενός προσώπου για να ερωτηθεί για μία δήλωση στην οποία προέβηκε. ΄Οπως τίθεται το θέμα, αυτό το πρόσωπο θα κλητευθεί για να τεθεί σ΄ αυτόν μια ολόκληρη εκδοχή που πρόβαλαν οι εναγόμενοι ως προς πράξεις, δηλώσεις και ενέργειες του έτσι ώστε να δώσει και αυτός τη δική του εκδοχή. ΄Οπως δε προέκυψε κατά την αντεξέταση των δύο μαρτύρων των εναγόντων, ιδιαίτερα του ΜΕ 2 κ. Σοφοκλέους, επανειλημμένα κατέστη γνωστή η θέση αυτή των εναγομένων περί εμπλοκής της Λαϊκής Τράπεζας στην όλη υπόθεση. Είχε συγκεκριμένα τεθεί στον ΜΕ2 κατά την αντεξέταση, ότι τον είχε πλησιάσει η Λαϊκή Τράπεζα για την χρηματοδότηση και του υποβλήθηκε μάλιστα ειδικά ότι δεν είναι ο ίδιος που ζήτησε ετοιμασία έκθεσης εκτίμησης της αξίας της υποθηκευθείσας περιουσίας, αλλά την είχε ζητήσει αρμόδιος της Λαϊκής Τράπεζας και η Τράπεζα την είχε ήδη έτοιμη. Υποβλήθηκε ακόμα στον ίδιο μάρτυρα η θέση ότι οι εναγόμενοι επιμένουν ότι ήταν στη Λαϊκή Τράπεζα που αποτάθηκαν για χρηματοδότηση, ότι αυτοί ζήτησαν την εκτίμηση, εξ΄ ου και η εκτίμηση (Τεκμήριο 10), απευθύνεται στην κα Χατζημιτσή της Τράπεζας και όχι της ενάγουσας, και ότι ακολούθως η τράπεζα παρέπεμψε τους ενάγοντες στην ενάγουσα για χρηματοδότηση. Αυτές όλες οι λεπτομέρειες ήσαν επομένως γνωστές στους ενάγοντες και θα μπορούσαν, αν επιθυμούσαν, μέσα στο πλαίσιο της δικής τους θέσης να προσκόμιζαν μαρτυρία ως προς αυτή την πτυχή. Εκείνο το οποίο τώρα επιδιώκουν οι ενάγοντες να επιτύχουν μέσω του αιτήματος τους, εάν αυτό εγκρινόταν, είναι για να παραστεί στο Δικαστήριο ένας μάρτυρας από το δικό τους φίλιο περιβάλλον και από τον χώρο στον οποίο καταλογίζεται μαζί με την ενάγουσα μια νομική σχέση και αξιόμεμπτη, παράνομη σύμπραξη, για να αντικρούσει προφανώς αντεξεταζόμενος, όσα καταλογίστηκαν σ΄ αυτόν και μέσω του στους ενάγοντες από τους εναγομένους. Δεν έχω αμφιβολία ότι κάτι τέτοιο δεν εμπίπτει ούτε στο γράμμα, αλλ΄ ούτε και στο πνεύμα του νομοθέτη που θέσπισε το ΄Αρθρο 28 του περί Αποδείξεως Νόμου. Το αίτημα εδώ, στην υπό εξέταση περίπτωση κατά την άποψη μου δεν αναφέρεται σε επιδίωξη αντεξέτασης επί μεμονωμένης δήλωσης, αλλ΄ εντασσόμενο στο όλο πλαίσιο στο οποίο αναφέρεται, θα ισοδυναμούσε με παροχή άδειας για προσκόμιση απαντητικής ή αντικρουστικής μαρτυρίας,. Μαρτυρίας δηλαδή, όχι αντεξέτασης που θα προήρχετο από το περιβάλλον της πλευράς που την επιδιώκει για να απορρίψει, ή αντικρούσει κάτι που αποδόθηκε σε πρόσωπο που ενεργούσε από μέρους της ή βρισκόταν σε σύμπραξη με αυτήν. (Βλ. Tsiartas and another v. Taliotis

(1989)1 CLR 216, Phipson on Evidence 13th Ed. Παρ. 33-92). Δεν θα μπορούσε επομένως, να δοθεί εδώ στην ενάγουσα με τον πλάγιο, έμμεσο, αυτό τρόπο, η δυνατότητα προσκόμισης μιας μορφής απαντητικής/αντικρουστικής μαρτυρίας, χωρίς μάλιστα την δυνατότητα στην αντίδικη πλευρά να την αμφισβητήσει, αφού θα βαπτισθεί σαν αντεξέταση. Γι΄ αυτούς τους λόγους, το αίτημα απορρίπτεται. (Υπ.) .................................. Κ. Κληρίδης Π.Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ /ΓΙ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο