Σταυρούλλας Φιλίππου ν. Γεώργιου Τσιλίδη, Αρ. Αγωγής: 1862/04, 6 Δεκεμβρίου, 2006 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup
- on)- Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2006:A167 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 1862/04 Μεταξύ: Σταυρούλλας Φιλίππου, Ενάγουσας, και Γεώργιου Τσιλίδη, Εναγόμενου, και Ελένης Κωνσταντίνου, Τριτοδιαδίκου. ------------------------- Αίτηση ημερομηνίας 4.10.06 για τροποποίηση της Υπεράσπισης και Έκθεσης Απαίτησης εναντίον της Τριτοδιαδίκου. ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 6 Δεκεμβρίου, 2006 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Αιτητή-Εναγόμενο: κ. Γ. Κουκούνης με κα Αναστάση. Για Καθ΄ ης η Αίτηση-Ενάγουσα: κα Κώστα για Γ. Βασιλείου. Για Τριτοδιάδικο: κα Σ. Γεωργίου για Α. Δημητρίου. Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Η Ενάγουσα-Καθ΄ ης η Αίτηση αξιώνει από τον Εναγόμενο-Αιτητή γενικές και ειδικές αποζημιώσεις αναφορικά με τις σωματικές βλάβες που υπέστη λόγω τροχαίου δυστυχήματος που επεσυνέβη στις 5.8.2003 στο δρόμο Κελλιών-Τρούλλων. Ήταν η θέση της, όπως αυτή διαγράφεται από την Έκθεση Απαιτήσεως, ότι ενώ αυτή οδηγούσε το αυτοκίνητό της με αριθμούς εγγραφής ΕΗΑ481 στο δρόμο Κελλιών-Τρούλλων με κατεύθυνση τους Τρούλλους, ο Εναγόμενος -Αιτητής, ο οποίος οδηγούσε το όχημά του με αριθμούς εγγραφής ΑΑΕ500 και είχε αντίθετη κατεύθυνση από αυτήν, εισήλθε στην πορεία της και την κτύπησε με αποτέλεσμα να της προκαλέσει σωματικές βλάβες και υλικές ζημιές. Στην Υπεράσπισή του ημερομηνίας 26.1.05 ο Εναγόμενος - Αιτητής αρνείται όλους τους ισχυρισμούς της Έκθεσης Απαίτησης της Ενάγουσας - Καθ΄ ης η Αίτηση και δηλώνει ότι το τροχαίο δυστύχημα επεσυνέβη λόγω αμέλειας της Ενάγουσας διότι πήρε απότομα την δεξιά πλευρά του δρόμου, σύμφωνα με την πορεία της, με αποτέλεσμα να ανακοπεί η νόμιμη πορεία του οχήματος του Εναγόμενου, ο οποίος για να αποφύγει την μετωπική σύγκρουση με το όχημα που οδηγούσε η Τριτοδιάδικος πήρε τη δεξιά πλευρά του δρόμου και συγκρούστηκε με την Ενάγουσα -Καθ΄ ης η Αίτηση. Καταχώρησε επίσης Έκθεση Απαίτησης εναντίον της Τριτοδιαδίκου για αποζημίωση και/ή συνεισφορά. ΑΙΤΗΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΟΡΚΗ ΔΗΛΩΣΗ ΠΟΥ ΤΗΝ ΣΥΝΟΔΕΥΕΙ Με την υπό κρίση Αίτηση ο Εναγόμενος-Αιτητής αιτείται διάταγμα του Δικαστηρίου που να επιτρέπει την τροποποίηση της Υπεράσπισης στην υπό τον ως άνω αριθμό και τίτλο αγωγή όπως καταγράφεται στην παράγραφο Α της Αίτησής του. Η παράγραφος Β της Αίτησης αφορά την τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης του Εναγόμενου-Αιτητή εναντίον της Τριτοδιαδίκου. Η υπό κρίση αίτηση βασίζεται στους περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμούς Δ.48 θ. 1-9, Δ.20 θ.1-5, Δ.25 θ.1-6, Δ.9 θ.1-13, Δ.12 θ. 1-10, Δ.19-27, Δ.21 θ.1-15, Δ.10 θ.1-12, Δ.11 θ.1-4 και στις Γενικές και Συμφυείς Εξουσίες και τη πρακτική του Δικαστηρίου. Υποστηρίζεται δε από Ένορκη Δήλωση της κας Αναστάση, δικηγόρου στο δικηγορικό γραφείο που εκπροσωπεί τον Αιτητή, η οποία καταγράφει ως λόγους που συνηγορούν υπέρ της τροποποίησης τ΄ ακόλουθα: (
- i)Οι τροποποιήσεις που επιδιώκονται είναι αναγκαίες και απαραίτητες για να τεθούν ενώπιον του Δικαστηρίου όλα τα ορθά γεγονότα καθώς επίσης και η θέση του Εναγόμενου ως προς τις συνθήκες πρόκλησης του επίδικου δυστυχήματος. (
- ii)Στην καταχωρηθείσα Έκθεση Απαίτησης του Εναγόμενου εναντίον της Τριτοδιαδίκου δεν διατυπώνεται ορθά η θέση του ως προς τις συνθήκες πρόκλησης του επίδικου δυστυχήματος λόγω κακής συνεννόησης, του Εναγόμενου με τον δικηγόρο του, επειδή δεν είναι καλός γνώστης της Ελληνικής γλώσσας. (iii) Τα γεγονότα για την αναγκαιότητα της καταχώρισης της υπό κρίση αίτησης διαπιστώθηκαν στο πλαίσιο της ακρόασης της αγωγής 1179/04 η οποία αφορά την Τριτοδιάδικο ως Ενάγουσα και τον Εναγόμενο. (
- iv)Η αίτηση καταχωρείται σε σύντομο χρονικό διάστημα από την διαπίστωση των γεγονότων. (
- v)Δεν θα προκύψει οποιαδήποτε αδικία τόσο στην Ενάγουσα καθώς και στην Τριτοδιάδικο αφού δεν επηρεάζονται τα δικαιώματά τους. (
- vi)Στην περίπτωση που δεν εκδοθεί το αιτούμενο διάταγμα ο Εναγόμενος-Αιτητής θα υποστεί ανεπανόρθωτη ζημιά και θα επηρεαστούν τα δικαιώματά του. ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΝΟΡΚΕΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΠΟΥ ΤΙΣ ΣΥΝΟΔΕΥΟΥΝ Η Ενάγουσα-Καθ΄ ης η Αίτηση καταχώρησε Ένσταση η οποία στηρίζεται στους περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμούς Δ.25 θ.1-15, Δ.9, Δ.10, Δ.48 θ.1-9, Δ.20 θ.1-5, Δ.21 θ.1-15 στο Άρθρο 30 του Συντάγματος και στις συμφυείς εξουσίες και την πρακτική του Δικαστηρίου. Ως συγκεκριμένοι λόγοι ένστασης προβάλλονται οι ακόλουθοι: (
- i)Η αίτηση του Αιτητή υποβάλλεται καθυστερημένα και σε στάδιο που αν γίνει αποδεκτή θα επηρεαστεί ανεπανόρθωτα η πλευρά της Ενάγουσας. (
- ii)Ο Αιτητής ή και ο δικηγόρος του δεν είχαν κρίνει αναγκαία μέχρι τώρα οποιαδήποτε τροποποίηση. Η έγκρισή της θα παράσχει στην πλευρά του Εναγόμενου πλεονέκτημα και θα επηρεάσει δυσμενώς τα δικαιώματα της Ενάγουσας να τύχει ίσης μεταχείρισης και δίκαιης δίκης. (iii) Η οποιαδήποτε καταβολή εξόδων δεν μπορεί να αποζημιώσει την Ενάγουσα αφού θα παραβιαστούν τα συνταγματικά της δικαιώματα. (
- iv)Η αίτηση είναι νομικά αβάσιμη αφού η Ένορκη Δήλωση που την συνοδεύει έχει γίνει από δικηγόρο η οποία δεν μπορεί να δώσει μαρτυρία εκ μέρους του πελάτης της. (
- v)Από την αίτηση απουσιάζει το νομικό υπόβαθρο των γεγονότων προς υποστήριξη της τροποποίησης. (
- vi)Η αίτηση καταστρατηγεί το δικαίωμα που κατοχυρώνει το Άρθρο 30.2 του Συντάγματος για την διάγνωση των αστικών δικαιωμάτων μέσα σε εύλογο χρόνο. Η Ένσταση συνοδεύεται από την Ένορκη Δήλωση της κας Κωνσταντίας Κώστα, δικηγόρου του δικηγορικού γραφείου Γ. Βασιλείου, η οποία αναφέρει ότι γνωρίζει καλά τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης από την μελέτη του φακέλου και από τις παρουσίες της στο Δικαστήριο στη συγκεκριμένη αγωγή. Αναφέρει ότι η αίτηση υποβάλλεται πολύ καθυστερημένα και σε στάδιο που αν αυτή γίνει αποδεκτή θα επηρεαστούν δυσμενώς και ανεπανόρθωτα τα δικαιώματα της Ενάγουσας-Καθ΄ ης η Αίτηση αφού θα δοθεί στον Ενάγοντα -Αιτητή η ευκαιρία να προσθέσει νέα στοιχεία για τα οποία η Ενάγουσα δεν θα μπορεί να τοποθετηθεί. Ο Εναγόμενος, ήταν η θέση της, ότι δεν έκρινε μέχρι τώρα απαραίτητο να προβεί στην αιτούμενη τροποποίηση παρά μόνο τώρα πριν από την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας. Θα μπορούσε να καταχωρίσει την αίτηση ενωρίτερα και πριν συμπληρωθεί η δικογραφία ούτως ώστε η πλευρά της Ενάγουσας να γνωρίζει την τελική θέση του Εναγόμενου για σκοπούς προετοιμασίας της ακρόασης. Ισχυρίστηκε, ότι η οποιαδήποτε διαταγή για καταβολή εξόδων δεν μπορεί να αποζημιώσει την Ενάγουσα αφού θα παραβιαστούν τα συνταγματικά της δικαιώματα γιατί δεν θα τύχει δίκαιης δίκης. Εισηγήθηκε, ότι ο Εναγόμενος-Αιτητής ενεργεί κακόπιστα με σκοπό να αποκτήσει πλεονέκτημα έναντι της Ενάγουσας. Κατέληξε, ότι η Αίτηση δεν μπορεί να υποστηριχθεί από Ένορκη Δήλωση δικηγόρου επειδή οι δικηγόροι δεν μπορούν να δίδουν μαρτυρία εκ μέρους των πελατών τους ενώ παράλληλα εισηγήθηκε ότι λείπει το νομικό υπόβαθρο ή και τα γεγονότα πάνω στα οποία στηρίζεται η υπό κρίση αίτηση. Η Ένσταση που καταχωρήθηκε εκ μέρους της Τριτοδιαδίκου ουσιαστικά εμπεριέχει πανομοιότυπους λόγους ένστασης με αυτή που καταχωρίστηκε εκ μέρους της Ενάγουσας-Καθ΄ ης η Αίτηση. Επιπρόσθετα, παρατίθεται ως λόγος ενστάσεως το γεγονός ότι ο Εναγόμενος-Αιτητής παρουσιάστηκε συνολικά επτά φορές στο Δικαστήριο, μαζί με το δικηγόρο του, για την εκδίκαση των υποθέσεων 1179/04 , 1237/04 και 1862/04 και δεν είναι λογικό να ισχυρίζεται στο παρόν στάδιο ότι δεν υπήρξε συνεννόηση του Εναγόμενου με τον δικηγόρο του σε σχέση με τα δικόγραφά του. Καταλήγει, ότι τυχόν έγκριση της αίτησης θα συνιστούσε κατάχρηση της διαδικασίας και θα είχε δυσμενή αντίκτυπο στην υπόθεση της Τριτοδιαδίκου. Έναυσμα για την αίτηση τροποποίησης είναι η αντιφατική κατάθεση που έδωσε ο Εναγόμενος-Αιτητής στην αγωγή με αριθμό 1179/04, της οποίας η ακρόαση ολοκληρώθηκε και δεν θα πρέπει να επιτραπεί η αιτούμενη τροποποίηση γιατί με αυτό τον τρόπο θα επιβραβευθεί η αμέλειά του. ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΡΩΝ Στις αγορεύσεις που ακολούθησαν οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων υποστήριξαν και ανέπτυξαν τις εκατέρωθεν θέσεις τους με σαφήνεια και επάρκεια κάνοντας αναφορά και σε σχετική νομολογία. Οι ενόρκως δηλούντες δεν αντεξετάστηκαν. Ο κος Κουκούνης, στην αγόρευσή του ενώπιον του Δικαστηρίου, αναφέρθηκε στις αρχές που έχουν καθιερωθεί από τη νομολογία και διέπουν το θέμα και υποστήριξε ότι κανένας από τους λόγους ένστασης δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός αφού καταγράφονται οι λόγοι που καθίσταται αναγκαία η τροποποίηση στις παραγράφους 4 και 5 της Ένορκης Δήλωσης της κας Αναστάση. Ήταν η εισήγησή του ότι δεν έχει καθοριστεί το είδος της ζημιάς που θα υποστεί η Ενάγουσα-Καθ΄ ης η Αίτηση και κατά πόσο αυτή δεν μπορεί ν΄ αποζημιωθεί χρηματικά. Ήταν ο ισχυρισμός του ότι μπορεί τόσο η Ενάγουσα-Καθ΄ ης η Αίτηση όσο και η Τριτοδιάδικος να αποζημιωθούν με την κατάλληλη διαταγή για έξοδα. Εισηγήθηκε, ότι με την επιδιωκόμενη τροποποίηση θα γίνει καλύτερος προσδιορισμός των επίδικων θεμάτων. Κατέληξε, ότι κανένα δικαίωμα των διαδίκων δεν επηρεάζεται και ότι ο χρόνος που υποβλήθηκε η αίτηση δικαιολογείται με τα όσα αναφέρονται στην παράγραφο 12 της Ένορκης Δήλωσης που υποστηρίζει την αίτηση. Η θέση της κας Κώστα ήταν εκ διαμέτρου αντίθετη. Υποστήριξε, αρχικά, ότι υπήρξε αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης, η οποία θα οδηγήσει σε καθυστέρηση της εκδίκασης της ουσίας της υπόθεσης. Σε τέτοιου είδους αιτήσεις, σύμφωνα με τα όσα ανέφερε, προέχει το συμφέρον της δικαιοσύνης καθώς και το συμφέρον των διαδίκων. Η υπόθεση ήταν ορισμένη άλλες δύο φορές για ακρόαση και θα μπορούσε να είχε καταχωριστεί ενωρίτερα η υπό κρίση αίτηση για να γνωρίζει η πλευρά της Ενάγουσας τη θέση του Εναγόμενου. Οι λόγοι που καταγράφονται προς υποστήριξη της αίτησης δεν είναι πιστικοί αλλά είναι εκ των υστέρων σκέψεις. Έγκριση της αίτησης θα οδηγήσει στην παραβίαση του Άρθρου 30 του Συντάγματος γιατί η Ενάγουσα-Καθ΄ ης η Αίτηση δεν θα μπορεί να τοποθετηθεί. Η κα Γεωργίου, εκ μέρους της Τριτοδιαδίκου, υιοθέτησε το περιεχόμενο της Ένστασης που καταχωρίστηκε καθώς και τα όσα ανέφερε η κα Κώστα και εισηγήθηκε ότι ο μόνος λόγος για τον οποίο έγινε η παρούσα αίτηση ήταν η μαρτυρία του Εναγόμενου-Αιτητή στην αγωγή με αριθμό 1179/04 η οποία ήταν αντίθετη με τα δικόγραφά του. Ήταν η θέση της ότι λόγω αυτού του γεγονότος η αίτηση δεν καταχωρίστηκε με καλή πίστη αφού δεν είναι λογικό ο δικηγόρος του Εναγόμενου να μην γνωρίζει, κατά την ημέρα της ακρόασης, τα πραγματικά γεγονότα. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Προχωρώ στη συνέχεια να εξετάσω τη νομική πτυχή της αίτησης, η οποία έχει ως κύρια βάση της την Δ.25 θ.1 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας που αναφέρει τα εξής: "The Court or a Judge may, at any stage of the proceedings, allow either party to alter or amend his indorsement or pleadings, in such manner and on such terms as may be just, and all such amendments shall be made as may be necessary for the purpose of determining the real questions in controversy, between the parties." Οι αρχές που διέπουν τα της τροποποίησης δικογράφων έχουν εκτεθεί και αναλυθεί σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου με τη δέουσα σαφήνεια. Μερικές πρόσφατες αποφάσεις, στις οποίες έγινε ενασχόληση με το θέμα αυτό είναι και οι αποφάσεις Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Παύλου
(1995)1 Α.Α.Δ. 560, SABA & Co (T.M.P) v. T.M.P Agents
(1994)1 A.A.Δ. 426, Federal Bank of Lebanon v. Σιακόλας,
(2002)1(Α) Α.Α.Δ. 223, ημερ. 22.2.02 και Δ. Σ. Αγλαντζιάς ν. Χαρικλείδη
(2001)1 Α.Α.Δ. 1608. Σύνοψη των καθιερωθέντων από την νομολογία νομικών αρχών είναι η ακόλουθη: «
(1)Η τροποποίηση δικογράφων είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις όπου η τροποποίηση δύναται να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμη εκεί όπου η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής. Όπως αναφέρθηκε από το Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Σ. Νικήτα στη Χρίστου ν. Αζά
(1992)1 Α.Α.Δ. 704 στη σελίδα 707: «Η θεμελιακή αρχή που ξεπροβάλλει από τις αποφάσεις είναι πως τροποποίηση δικογράφου είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιστάσεις που η τροποποίηση δυνατό να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμα εκεί που η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής.»
(2)Τροποποίηση δικογράφου θεωρείται ότι επιφέρει βλάβη στον αντίδικο όταν δεν μπορεί να αποζημιωθεί με χρήματα. (Βλ. Federal Bank of Lebanon (SAL) v. Ν. Σιακόλα, Π.Ε. 10341/19.1.99). Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή, ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα.
(3)Επιτρέπεται η τροποποίηση δικογράφου στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμη και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήματα.
(4)Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης, όπως διαγράφονται στην κάθε υπόθεση, συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το Άρθρο 30.2 του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διαδίκου (βλ. Φοινιώτης ν. Greenmar Navigation
(1989)1 (E) A.A.Δ. 33.)
(5)Ο παράγοντας χρόνος, στην υποβολή αίτησης τροποποίησης, είναι σχετικός χωρίς να είναι εκ προοιμίου και απαραίτητα αποφασιστικής σημασίας (βλ. Astor Manu-Facturing & Exporting Co κ.ά ν. A & G Leventis & Company (Nigeria) Ltd κ.ά
(1993)1 Α.Α.Δ. 726). Όμως, όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα μεγαλύτερο είναι το βάρος το οποίο πρέπει να αποσεισθεί για να γίνει δεκτή η αίτηση για παροχή θεραπείας. Επιπρόσθετα, κάθε καθυστέρηση πρέπει να αιτιολογείται. Όπως έχει τονισθεί στην υπόθεση Φοινιώτης (πιο πάνω): «... Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στην διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλει ανάλογα με το στάδιο το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για τροποποίηση.» (Βλ. επίσης την υπόθεση Fereos Ltd v. Martin Bros Tobacco Co Inc
(1997)1 Α.Α.Δ. 378.
(6)Η σημασία του θέματος της δικαιολόγησης της καθυστέρησης ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης κυρίως σε συσχετισμό προς τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης. (Βλ. SABA & Co. (T.M.B.) v. T.M.P. Agents
(1994)1 A.A.D. 426).
(7)Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης υπεράσπισης. Στο στάδιο αυτό όμως, η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από την προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου. (Βλ. Φοινιώτης (πιο πάνω) και Γραμμές Στρίντζη ν. Επίσημος Παραλήπτης
(1995)1 Α.Α.Δ 607). Το Δικαστήριο αντιμετωπίζει με διστακτικότητα αιτήσεις για τροποποιήσεις της δικογραφίας κατά την δίκη.
(8)Όσο φιλελεύθερη και αν δικαιολογείται να είναι η προσέγγιση στο θέμα τροποποίησης δικογράφων το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Γνώμονας για την άσκηση αυτής της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου είναι το σύνολο των περιστατικών και όχι μόνο το επανορθώσιμο των συνεπειών της τροποποίησης ανεξάρτητα από οποιοδήποτε άλλο. (Βλ. Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Παύλου (ανωτέρω).» Στην υπόθεση Χριστοδούλου ν. Χριστοδούλου κ.ά
(1991)1 Α.Α.Δ. 934 λέχθηκαν τ΄ ακόλουθα: «Αναμφίβολα η σύγχρονη τάση, όπως βγαίνει από τη σχετική νομολογία, είναι τα Δικαστήρια να επιτρέπουν τροποποιήσεις στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμη και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου βέβαια ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε ν΄ αποζημιωθεί με χρήμα» ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΤΗΝ ΥΠΟ ΚΡΙΣΗ ΑΙΤΗΣΗ Επανερχόμενη στα γεγονότα της υπό κρίση αίτησης κρίνω ότι, θα πρέπει να γίνει σύντομη αναφορά στο ιστορικό της διαδικασίας, όπως προκύπτει από το φάκελο της υπόθεσης, προτού εφαρμοστούν οι πιο πάνω νομικές αρχές στα ιδιαίτερα περιστατικά της. Η υπόθεση αυτή ορίστηκε στις 21.9.05 για ακρόαση, για πρώτη φορά, στις 27.1.
- Στις 27.1.06 με κοινό αίτημα όλων των μερών λόγω της συνεχιζόμενης ακρόασης που αφορούσε τους ίδιους διαδίκους στην υπόθεση με αριθμό 1179/04 η υπόθεση αναβλήθηκε για τις 19.4.
- Στις 19.4.06 η υπόθεση αναβλήθηκε με αίτημα του δικηγόρου του Εναγόμενου και επαναορίστηκε στις 19.10.
- Ενώ στις 4.10.06 καταχωρίστηκε η υπό κρίση αίτηση. Σ΄ αυτό το σημείο θα ήθελα ν΄ αναφέρω ότι το τι επιδιώκεται με την αιτούμενη τροποποίηση είναι, στην ουσία, η προσθήκη ευθύνης στους ώμους της Ενάγουσας και της Τριτοδιαδίκου έτσι ώστε να καταγράφεται ως Υπεράσπιση ότι ήταν η αμέλεια της Τριτοδιαδίκου που οδήγησε στην σύγκρουση του Εναγόμενου με το όχημα της Ενάγουσας. Δύο είναι τα βασικά σημεία που, κατά την κρίση μου, διαπιστώνονται υπό το φως των πιο πάνω γεγονότων και είναι καθοριστικά για τον τρόπο που θα πρέπει ν΄ ασκηθεί η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου στην υπό κρίση περίπτωση στην οποία, όπως έχει αναφερθεί πιο πάνω, υπόκειται το αίτημα τροποποίησης δικογράφου. Πρώτον, διαπιστώνεται ότι η προτεινόμενη τροποποίηση δεν ανατρέπει τα δεδομένα της ήδη καταχωρηθείσας Έκθεσης Υπεράσπισης αλλά γίνεται προσπάθεια διασάφησης της Υπεράσπισης του Εναγόμενου χωρίς οποιεσδήποτε αρνητικές συνέπειες και επιπτώσεις στα δικαιώματα της Ενάγουσας ή της Τριτοδιαδίκου οι οποίες, αν εγκριθεί η υπό κρίση αίτηση, θα έχουν ν΄ αποδείξουν τα ίδια πράγματα ότι δηλαδή το δυστύχημα προήλθε από την αποκλειστική αμέλεια του Εναγόμενου. Δεύτερον, η αναδρομή στο ιστορικό της διαδικασίας καταδεικνύει ότι το χρονικό στάδιο, στο οποίο υποβάλλεται η παρούσα αίτηση, δικαιολογείται. Στην προκειμένη περίπτωση εκείνο που είναι κρίσιμης σημασίας είναι το πότε περιήλθαν σε γνώση του δικηγόρου του Εναγόμενου-Αιτητή τα ακριβή γεγονότα αναφορικά με την Υπεράσπισή του και κατά πόσο αυτός έδρασε αμέσως ή γιατί δεν ενήργησε ενωρίτερα. Σε σχέση μ΄ αυτόν τον παράγοντα, ο οποίος είναι μεγάλης σημασίας, πρέπει ν΄ αναφέρω ότι ο Εναγόμενος-Αιτητής εξήγησε την θέση του. Στην Ένορκη Δήλωση της δικηγόρου κας Αναστάση, που συνοδεύει την Αίτηση, καταγράφονται επακριβώς οι λόγοι που οδήγησαν στην καταχώρηση της παρούσας αίτησης τη δεδομένη στιγμή, στις παραγράφους 5 και 6 αυτής. Ο Εναγόμενος -Αιτητής όφειλε να δικαιολογήσει με επάρκεια την παράλειψή του να αποταθεί στο Δικαστήριο ενωρίτερα και το έπραξε. Θα πρέπει ν΄ αναφέρω ότι δεν θεωρώ ότι η αίτηση υποβάλλεται σε καθυστερημένο στάδιο της διαδικασίας αφού η ακρόαση της αγωγής δεν έχει αρχίσει. Μπορεί τα γεγονότα τα οποία επιχειρεί να εισαγάγει τώρα ο Εναγόμενος να ήταν γνωστά στον δικηγόρο του ενωρίτερα όμως εκείνο που προβάλει είναι ότι λόγω κακής επικοινωνίας, που οφείλετο στο γεγονός ότι ο Εναγόμενος δεν κατανοεί πολύ καλά την ελληνική γλώσσα, δεν καταγράφησαν στην Υπεράσπιση όμως στην ορθή τους διάσταση. Θα πρέπει σ΄ αυτό το σημείο ν΄ αναφερθεί ότι η αναγκαιότητα που προέκυψε για την τροποποίηση δεν συναρτάται με το πότε χρονικά θα πρέπει να ήταν γνωστά τα συγκεκριμένα γεγονότα στον δικηγόρο του Εναγόμενου αλλά πότε διαπιστώθηκαν οι ελλείψεις και παραλείψεις στο δικόγραφο και προέκυψε η αναγκαιότητα για την εισαγωγή τους. Στην υπόθεση Σιακόλα (ανωτέρω) αναφέρθηκε ότι δεν μπορεί να καταλογίζεται υπέρμετρη καθυστέρηση σε κάποιον που δεν είχε προηγουμένως συνειδητοποιήσει ότι νομικά ή πραγματικά θα ήταν αναγκαίο να προβεί σε διάβημα για τροποποίηση. Εκείνος που έχει στους ώμους του ένα τέτοιο βάρος έχει συνάμα και καθήκον να δείξει την καλοπιστία του τόσο για το τι έγινε μέχρι τώρα όσο και για να δικαιολογήσει την αδράνειά του. Είναι η κατάληξή μου ότι ο Εναγόμενος δικαιολόγησε το χρονικό στάδιο στο οποίο υποβλήθηκε η αίτηση σε σχέση με την δυνατότητα πιο έγκαιρης προσφυγής στο Δικαστήριο αφού κατέγραψε με ειλικρίνεια πότε περιήλθαν σε γνώση του τα γεγονότα και αυτό ήταν κατά την εκδίκαση της Αγ. Αρ. 1179/04 της οποίας η ακρόαση ολοκληρώθηκε το καλοκαίρι του
- Δεν μπορεί ν΄ αποδοθεί κακή πίστη στον Ενάγοντα από αυτό και μόνο το γεγονός. Στην υπόθεση Federal Bank of Lebanon (ανωτέρω) τονίστηκε ότι η μεγάλη καθυστέρηση συναρτάται με τους λόγους που την προκάλεσαν, η δε έννοια της καθυστέρησης προϋποθέτει βέβαια την δυνατότητα έγκαιρης ενέργειας. Αυτό που ενέχει σημασία είναι η ανεκμετάλλευτη και αναξιοποίητη παρέλευση του χρόνου που διέρρευσε από τη στιγμή που διαπιστώθηκε η ανάγκη για τροποποίηση ή που προέκυψαν τα στοιχεία στα οποία αυτή αναφέρεται. Στην υπό εξέταση υπόθεση εκείνο που είναι σημαντικό και θα πρέπει να εξηγηθεί με επάρκεια είναι το πότε περιήλθαν στην αντίληψη του δικηγόρου του Εναγόμενου-Αιτητή τα γεγονότα που συνθέτουν το αντικείμενο της τροποποίησης. Είναι προφανές με βάση το περιεχόμενο του φακέλου ότι ο Εναγόμενος-Αιτητής έδρασε σε σύντομο χρονικό διάστημα. Συνοψίζοντας τα πιο πάνω και συνεκτιμώντας τα γεγονότα της υπόθεσης, όπως έχουν παρατεθεί πιο πάνω, και έχοντας κατά νου ότι ο Εναγόμενος δεν καθυστέρησε στην καταχώριση της παρούσας αίτησης, ήτοι πριν την έναρξη της ακρόασης της υπόθεσης, καταλήγω ότι η προτεινόμενη τροποποίηση θα οδηγήσει στον περιορισμό των επίδικων θεμάτων και θα περισώσει δικαστικό χρόνο. Επιπρόσθετα, η Ενάγουσα-Καθ΄ ης η Αίτηση και η Τριτοδιάδικος δεν είχαν αναφέρει ποιά είναι η ισχυριζόμενη βλάβη που θα υποστούν, η οποία δεν θα μπορεί να αποκατασταθεί με την επιδίκαση εξόδων. Τα δικαιώματα των άλλων διαδίκων δεν θα βλαφθούν μ΄ οποιονδήποτε τρόπο και η οποιαδήποτε επίδραση μπορεί να αντιμετωπιστεί με την κατάλληλη διαταγή εξόδων. Κρίνω, ότι θα πρέπει ν΄ ασκήσω τη διακριτική μου ευχέρεια υπέρ του Εναγόμενου-Αιτητή και να επιτρέψω την αίτησή του. Όσον αφορά το θέμα που εγέρθηκε τόσο από την Ενάγουσα-Καθ΄ ης η Αίτηση καθώς και από την Τριτοδιάδικο και αφορά την κατάρτιση της Ένορκης Δήλωσης που υποστηρίζει την Αίτηση Τροποποίησης από τον δικηγόρο που χειρίζεται την υπόθεση θα ήθελα ν΄ αναφέρω ότι η νομολογία έχει καθορίσει ότι είναι ανεπιθύμητη η υπογραφή ένορκης δήλωσης που συνοδεύει την αίτηση από τον συνήγορο του αιτητή. Συγκεκριμένα, στην υπόθεση Thanos Hotels Ltd v. Ιωάννου
(1991)1(Γ) Α.Α.Δ. 1036 το Ανώτατο Δικαστήριο προέβη στο ακόλουθο σχόλιο: «Το Ανώτατο Δικαστήριο έχει επανειλημμένα σχολιάσει το ανεπιθύμητο της πρακτικής αυτής και θα αναμέναμε ότι το φαινόμενο αυτό θα έπρεπε να είχε ήδη εκλείψει.» Οι αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου αναφορικά με το ασυμβίβαστο της ιδιότητας του δικηγόρου ως μάρτυρα στην ίδια διαδικασία είναι απόλυτα σεβαστές. Βλ. In Re Efthymiou
(1987)1 C.L.R. 329, Σωκράτους ν. Σαββίδη
(1998)1(Γ) Α.Α.Δ. 1602 και Παπακόκκινου κ.ά ν. Δήμου Πάφου (Αρ. 1)
(1991)1 Α.Α.Δ. 634. Παράλληλα όμως, στην υπόθεση Σπύρος Σταυρινίδης ν. Geskoslovenske Obhondi Banka A.S.
(1972)1 Α.Α.Δ. 130 αποφασίστηκε ότι για να μπορεί κάποιος να ορκιστεί θετικά ως προς τα γεγονότα πρέπει να έχει προσωπική γνώση των γεγονότων αυτών. Στην υπό εξέταση υπόθεση ο ίδιος ο δικηγόρος φαίνεται να είχε αυτή τη γνώση. Τα δικηγορικά γραφεία που απαρτίζονται από ένα δικηγόρο αναγκάζονται να προβαίνουν σ΄ αυτή την ανεπιθύμητη πρακτική ιδιαίτερα, όταν τα θέματα είναι νομικά και δεν μπορεί να ορκιστεί γι΄ αυτά οποιοσδήποτε άλλος παρά ο ίδιος ο δικηγόρος, ο οποίος τα γνωρίζει καλύτερα. Ως αποτέλεσμα των πιο πάνω παρόλο που η νομολογία έχει κρίνει ανεπιθύμητη την πρακτική να προβαίνει σε ένορκο δήλωση ο δικηγόρος του αιτητή δεν έχει αποφασίσει ότι στην αντίθετη περίπτωση η διαδικασία είναι ή καθίσταται άκυρη. Γι΄ αυτό και θεωρώ ότι αυτό δεν είναι μοιραίο για την Αίτηση παρόλο που θα πρέπει ν΄ αναφέρω ότι οι δικηγόροι πρέπει ν΄ αποστασιοποιούνται από τα γεγονότα και τ΄ αποδεικτικά στοιχεία μιας υπόθεσης. Εν πάση περιπτώσει και η πλευρά της Ενάγουσας-Καθ΄ ης η Αίτηση και της Τριτοδιαδίκου υποστήριξε την Ένστασή της με Ένορκη Δήλωση που έγινε από δικηγόρο. Συνεπακόλουθα, εκδίδεται διάταγμα τροποποίησης της Έκθεσης Υπεράσπισης ως η παράγραφος Α της Έκθεσης Απαίτησης εναντίον της Τριτοδιαδίκου ως η παράγραφος Β της Αίτησης. Τα έξοδα της παρούσας Αίτησης όσο και αυτά που θα δημιουργηθούν ως αποτέλεσμα της τροποποίησης επιδικάζονται εναντίον του Εναγόμενου-Αιτητή και υπέρ της Ενάγουσας-Καθ΄ ης η Αίτηση και της Τριτοδιαδίκου όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Θα καταβληθούν μετά την ολοκλήρωση της ακρόασης της πιο πάνω αγωγής. Θα προχωρήσω να δώσω οδηγίες για την καταχώριση τροποποιημένων δικογράφων. (Υπ.) ........................... Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ ΓΓ/ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο