Ονήσιλου Φουρνίδη κ.α. ν. Λούκα Ζουμπάκη κ.α., Αρ. Αγ. 1035/03, 21.12.2006 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2006:A176 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Τ. Θ. Οικονόμου, Α.Ε.Δ. Αρ. Αγ. 1035/03 Μεταξύ:
- Γεωργίας Φουρνίδη, 2.Ονήσιλου Φουρνίδη,
- Θεοφάνη Θεοφάνους, υπό την ιδιότητα τους ως διαχειριστές της περιουσίας του αποβιώσαντος Χαράλαμπου Φουρνίδη Εναγόντων -και-
- Λούκα Ζουμπάκη
- Ανδρέας, Λούκας, Ματθαίος, (Α.Λ.Μ.) Γενικές Μεταφορές Λτδ
- Χαράλαμπου Μιλτιάδους
- Αθλητικού Σωματείου ΑΛΚΗ Εναγομένων Ημερομηνία: 21.12.
- Εμφανίσεις: Για ενάγοντες: Η κα Γ. Ζαχαρίου για κ. Α. Ζαχαρίου. Για εναγόμενους 1 και 2: Ο κ. Κ. Δημητριάδης. Για Εναγόμενους 4: Ο κ. Μαυρομμάτης για κ. Αγγελίδη. ΕΝΔΙΑΜΕΣΗ ΑΠΟΦΑΣΗ Οι ενάγοντες εκδήλωσαν την πρόθεση τους να παρουσιάσουν μαρτυρία εμπειρογνώμονα από την Αγγλία, του John R. Fry, σε σχέση με τις συνθήκες που έλαβε χώρα το επίδικο θανατηφόρο τροχαίο δυστύχημα. Η υπόθεση ορίστηκε για ακρόαση στις 6.11.06 για πέντε συνεχείς ημέρες αφού ελήφθη υπόψη ότι θα ερχόταν ο εμπειρογνώμονας από την Αγγλία. Στις 6.11.06 ο κ. Ζαχαρίου δήλωσε ότι ο κ. Fry βρισκόταν στην Κύπρο μαζί με έκθεση διερεύνησης του τροχαίου δυστυχήματος η οποία αποτελείται από 60 σελίδες και συνοδεύεται από μεγάλο αριθμό εγγράφων. Τότε όμως ο κ. Δημητριάδης δήλωσε ότι δεν του είχε δοθεί προηγουμένως η έκθεση και δεν μπορούσε να τοποθετηθεί σε σχέση με τη δεχτότητα της, αλλά ούτε ήταν έτοιμος να αντεξετάσει. Τα ίδια ανέφερε και ο κ. Αγγελίδης. Ο κ. Ζαχαρίου δήλωσε ότι αντιλαμβανόταν τη δυσκολία της άλλης πλευράς, αλλά το πρόβλημα ήταν ότι μόλις την προηγούμενη ημέρα είχε έλθει ο εμπειρογνώμονας στην Κύπρο και μόλις εκείνη την ημέρα είχε διαθέσει την έκθεση στον κ. Ζαχαρίου. Το Δικαστήριο έκρινε ότι ήταν δίκαιο να δοθεί χρόνος στην άλλη πλευρά για να μελετήσει την έκθεση. Λαμβάνοντας δε, υπόψη ότι η υπόθεση είχε οριστεί ως άνω για πέντε συνεχόμενες μέρες, η εισήγηση του Δικαστηρίου ήταν να παραμείνει η υπόθεση μια από τις άλλες μέρες. Η παράκληση όμως του κ. Δημητριάδη, λαμβάνοντας υπόψη το τεχνικό περιεχόμενο της έκθεσης, το πολυσέλιδο της και το ενδεχόμενο να χρειαζόταν τη βοήθεια εμπειρογνώμονα, ήταν να οριστεί η υπόθεση σε άλλη ημερομηνία, εισήγηση με την οποία συμφώνησαν και οι άλλοι δικηγόροι. Έτσι η υπόθεση ορίστηκε για ακρόαση στις 11, 12, 13/12/
- Μετά τον ορισμό της υπόθεσης ως άνω, στις 8.11.06 το Δικαστήριο κάλεσε τους δικηγόρους ώστε να διευκρινιστεί το εξής: «Αν ο κ. Δημητριάδης τελικά έχει ένσταση στο να κατατεθεί η έκθεση του εμπειρογνώμονα και η ένσταση αυτή προβληθεί την ημέρα πλέον της ακρόασης, αυτό θα προκαλέσει περαιτέρω καθυστέρηση και ενδεχομένως ανατροπή της ακρόασης. Άρα το ζήτημα της δεχτότητας της έκθεσης και το κατά πόσο θα γίνει δεχτή ή όχι πρέπει κατά κάποιο τρόπο να προκριθεί έτσι ώστε η ακρόαση να γίνει απρόσκοπτα. Γι΄ αυτό θα πρέπει να οριστεί η υπόθεση για οδηγίες ενδιάμεσα για να ακουστεί η θέση του κ. Δημητριάδη. Αν τεθεί θέμα ένστασης εισηγούμαι να αποφασιστεί προηγουμένως η ένσταση.». Οι ευπαίδευτοι δικηγόροι συμφώνησαν και έτσι εξετάστηκε η δεχτότητα της έκθεσης Fry πριν ο ίδιος λάβει το εδώλιο του μάρτυρα. Για τους σκοπούς της ενδιάμεσης αυτής απόφασης η έκθεση έχει σημειωθεί ως τεκμήριο Α. Σχετική είναι η Πολιτική Έφεση 11668-11671 Νεοφύτου ν. Ανδρέου κ.α. όπου το πρωτόδικο Δικαστήριο είχε αναφερθεί στο γεγονός ότι η έκθεση εμπειρογνώμονα για οδικά δυστυχήματα στηριζόταν σε καταθέσεις προσώπων που δεν ήταν οι μαρτυρικές τους καταθέσεις και ότι ως αποτέλεσμα τούτου, ο εμπειρογνώμονας προέβηκε κατ΄ ουσίαν σε αξιολόγηση ισχυρισμών. Το πρωτόδικο Δικαστήριο είχε καταλήξει με αυτά τα δεδομένα ότι η έκθεση δεν επρόκειτο για γνώμη επί πραγματικών δεδομένων, αλλά για κρίση κατά παράβαση του θεμελιακού αξιώματος ότι οι εμπειρογνώμονες δίδουν μαρτυρία και δεν αποφασίζουν τα θέματα. Το Ανώτατο Δικαστήριο σε απάντηση της εισήγησης ότι κακώς το Πρωτόδικο Δικαστήριο δεν έκαμε δεκτή την εν λόγω έκθεση, παρατήρησε ότι «κακοδικία θα συνιστούσε η αποδοχή της έκθεσης παρά η απόρριψη της και ότι εκπλήττει μάλλον το ότι η έκθεση έγινε καν δεκτή ως μέρος της μαρτυρίας». Ο κ. Δημητριάδης αγορεύοντας είπε ότι η έκθεση δεν μπορεί να κατατεθεί διότι προσκρούει στα όσα λέχθηκαν στην παραπάνω υπόθεση εφόσον ο κ. Fry αξιολογεί ισχυρισμούς και αναλύει καταθέσεις μαρτύρων στην Αστυνομία. Ο κ. Ορφανίδης για τον κο. Αγγελίδη υιοθέτησε τα όσα ανέφερε ο κ. Δημητριάδης. Ο κ. Ζαχαρίου, αν και ως άνω όλοι οι δικηγόροι είχαν συμφωνήσει να προκριθεί το ζήτημα αυτό, εισηγήθηκε ότι είναι πρόωρη η εξέταση του. Τα γεγονότα, είπε, στα οποία αναφέρεται ο κ. Fry, θα αποδειχθούν είτε από τον εμπειρογνώμονα, είτε από μάρτυρες που θα έρθουν και αν δεν αποδειχθούν η έκθεση θα απορριφθεί. Άρα είναι πρόωρη η εξέταση. Παρέπεμψε επίσης στον νέο περί Αποδείξεως Νόμο. Είπε ότι στα πλαίσια του νόμου αυτού η έκθεση Fry θα είναι μέρος της κύριας εξέτασης του. Στα ίδια πλαίσια, η εξ ακοής μαρτυρία που περιέχουν οι καταθέσεις άλλων προσώπων μπορούν να δοθούν ως μαρτυρία με την κατάθεση Fry, με δικαίωμα της άλλης πλευράς να καλέσει για αντεξέταση τα άλλα πρόσωπα. Έχω μελετήσει την έκθεση. Σε μεγάλο βαθμό αναφέρεται σε αντικειμενικά δεδομένα τα οποία ο κ. Fry αναφέρει ότι συγκέντρωσε με επίσκεψη της σκηνής, επιθεώρηση των εμπλεκομένων αυτοκινήτων, φωτογραφίες της Αστυνομίας και φωτογραφίες που έλαβε ο ίδιος. Από την άλλη, είχε υπόψη του καταθέσεις προς την Αστυνομία, τις οποίες φαίνεται να αξιολογεί και να χρησιμοποιεί στο συλλογισμό του, αν και αναφέρει ότι αυτά τα ζητήματα είναι ζητήματα που θα αποφασιστούν από το Δικαστήριο. Η πλευρά των εναγόντων δεν έχει παρουσιάσει στο Δικαστήριο μια συγκεκριμένη εκδοχή επί γεγονότων, είτε με μαρτυρία, είτε με παραδεκτά γεγονότα, επί της οποίας να καλέσει τον εμπειρογνώμονα να γνωμοδοτήσει. Προτίθεται να καλέσει τον εμπειρογνώμονα στον οποίο εκτός από τα αντικειμενικά δεδομένα, που ασφαλώς μπορεί να λάβει υπόψη και να εξηγήσει, τέθηκε το σύνολο της μαρτυρίας περιλαμβανομένων καταθέσεων μαρτύρων προς την Αστυνομία, με αποτέλεσμα να προβαίνει σε αξιολόγηση εφ΄ όλου του υλικού και εν πάση περιπτώσει όχι με τον τρόπο που εξηγείται στην υπόθεση Παναγιώτου και με τρόπο ώστε να μην είναι κατορθωτό να διαχωριστεί εκείνο το μέρος από την έκθεση του που θα αποτελούσε όντως γνώμη εμπειρογνώμονα επί πραγματικών δεδομένων. Ο νέος περί Αποδείξεως Νόμος δεν μπορεί να λειτουργήσει με τρόπο ώστε να αλλοιωθεί ο ρόλος ενός εμπειρογνώμονα. Όπως, ως άνω, αναφέρεται στην πρωτόδικη απόφαση στην υπόθεση Παναγιώτου, σε απόσπασμα που παραθέτει το Ανώτατο Δικαστήριο «αποτελεί θεμελιακό αξίωμα πως οι εμπειρογνώμονες δίδουν μαρτυρία και δεν αποφασίζουν τα θέματα». Το καθήκον του εμπειρογνώμονα είναι να εφοδιάσει το δικαστή με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια ώστε ο δικαστής εφαρμόζοντας τα κριτήρια αυτά στα γεγονότα που αποδεικνύονται με μαρτυρία, να διαμορφώσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση [Davie v. Edinburgh Magistrates
(1953)S.C.34, Philippou v. Odysseos
(1989)1 C.L.R.
- Dingley v. Chief Constable of Strathclyde Police [2000] UKHL 14 (9th March, 2000)]. Η δυνατότητα, με το νέο νόμο, επίκλησης εξ ακοής μαρτυρίας, δεν δίδει αρμοδιότητα σ΄ ένα εμπειρογνώμονα να κρίνει ισχυρισμούς και να καταλήγει λ.χ. ως ακολούθως (σελ. 60, 53:28 έκθεσης Fry): "Considering the evidence of Mr Nikos Lourides, I cannot be sure that at some point his view of what occurred was not obscured by the presence of the Heavy Goods Vehicles following the Pajero in front of him .". Πέραν τούτου: Σημειώνεται ότι ο κ. Fry δεν αναφέρεται ούτε στα δικόγραφα ούτε στα γεγονότα που έγιναν παραδεκτά στις 13.6.05 για τις συνθήκες του δυστυχήματος. Στην έκθεση απαίτησης η εκδοχή των εναγόντων είναι ότι το όχημα του εναγομένου ακολουθούσε το όχημα του αποβιώσαντα στην αριστερή λωρίδα και σε κάποιο σημείο του δρόμου «ενέπεσε ή/και έσπρωξε όπισθεν το όχημα του αποβιώσαντα με συνέπεια ο αποβιώσας να χάσει τον έλεγχο του και να παρεκκλίνει της πορείας του προς τα αριστερά και επί της αριστερής βοηθητικής λωρίδας του ειρημένου δρόμου και να συγκρουστεί βίαια επί του οπίσθιου μέρους του οχήματος με αριθμούς εγγραφής BAD807 το οποίο ήταν σταματημένο για μακρό χρόνο» και ότι «παρέσυρε εν συνεχεία το όχημα του αποβιώσαντος σε απόσταση περίπου 90 μέτρων». Περιπλεόν όταν έγιναν παραδεκτά γεγονότα, ήταν η θέση του τότε δικηγόρου των εναγόντων ότι πριν ο αποβιώσαντας παρεκκλίνει της πορείας του είχε χτυπηθεί από το όχημα που οδηγούσε ο εναγόμενος 1 και ότι είναι συνεπεία αυτού του χτυπήματος που έγινε η εκτροπή του αποβιώσαντα από την πορεία του. Στην σκοπούμενη όμως έκθεση αναφέρεται ότι η αρχική σύγκρουση μεταξύ των δύο αυτών οχημάτων, δηλαδή του οχήματος του αποβιώσαντος (Pajero) και του οχήματος του εναγόμενου 1 (Mercedes Tractor NHGV Trailer) έγινε μετά που το όχημα του ενάγοντα παρεξέκλινε της πορείας του και όταν χτύπησε στο σταματημένο όχημα (mini bus). Αναφέρει στις σελίδες 56-57 (53:8 - 53:13: "The evidence I have found is consistent with the Mercedes tractor and HGV Trailer following the Pajero at a distance that was far too close for the prevailing conditions . The evidence available is consistent with the Pajero briefly changing course onto the hard shoulder. Whilst it was in the process of doing so it changed direction briefly back towards the nearside lane of the carriageway. This indicates that Mr Fournides (ο αποβιώσας) was able to steer the vehicle momentarily at this point. As this occurred the front nearside of the Pajero struck the rear offside corner of the stationary Mini Bus, during which time the Mercedes tractor was at impact with the front offside of the Pajero. . As the front offside of the Pajero re-entered onto this nearside lane, it was struck by the front of the Mercedes tractor." Η θέση του κου Fry δεν είναι ότι το όχημα του εναγομένου 1 είχε εξ αρχής χτυπήσει το όχημα του αποβιώσαντα όπως περιγράφεται στην έκθεση απαίτησης, αλλά ότι ο εναγόμενος 1 τηρούσε πολύ μικρή απόσταση από το όχημα του αποβιώσαντα. Οπότε ο κ. Fry θέτει το ερώτημα κατά πόσο ο αποβιώσαντας είχε αντιληφθεί το όχημα του εναγόμενου 1 να τον πλησιάζει με μεγάλη ταχύτητα και από τόσο κοντά και κατά πόσο κινήθηκε στο κράσπεδο για να αποφύγει σύγκρουση με το όχημα του εναγόμενου 1 οπότε βρέθηκε αντιμέτωπος και συγκρούστηκε με το σταματημένο mini bus. Οπότε και επήλθε η σύγκρουση και με το όχημα του εναγομένου
- Έτσι η ουσία της σκοπούμενης έκθεσης βρίσκεται σαφώς εκτός των πλαισίων που έχουν δικογραφηθεί. Είναι δε αντίθετη και με όσα ελέχθησαν προς επιβεβαίωση της δικογραφικής εκδοχής των εναγόντων στις 13.6.05 ότι πριν ο αποβιώσας παρεκκλίνει της πορείας του είχε χτυπηθεί από το αυτοκίνητο του εναγόμενου
- Το θέμα αυτό δεν ηγέρθη από την άλλη πλευρά. Είναι όμως καθήκον του δικαστηρίου να περιορίζει τη διαδικασία στα πλαίσια των δικογράφων. Για τους παραπάνω λόγους η έκθεση δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή ως μαρτυρία. (Υπ.)................ Τ. Θ. Οικονόμου, Α.Ε.Δ. /ΣΣΑ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο