Αστυνομικού Διευθυντή Πάφου ν. Σωτήρη Λουκά, Αρ. Υπόθεσης: 10281/05, 17 Ιουλίου 2006

(1)/ 94, 16

(1)/ 96, Κ.Δ.Π. 505/64, 287/73, 72/72, 820/68, 107/78 και 19 του Νόμου 86/

1. Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες αδικήματος όπως αυτές εκτίθενται στο κατηγορητήριο ο κατηγορούμενος στις 20.6.05 και ενώ ήταν οδηγός του υπεραστικού ταξί με αριθμό εγγραφής ΤΕΑΕ 214 αρνήθηκε να μεταφέρει από το αεροδρόμιο Πάφου στη Κάτω Πάφο τον Άγγλο τουρίστα Michael Kenneth Allport κατά παράβαση των όρων της άδειας οδικής χρήσης. Για τη Κατηγορούσα Αρχή μαρτυρία έδωσε μόνο η αστυφύλακας 1934 Ηράκλεια Ηρακλέους. Αυτή μεταξύ άλλων ανάφερε ότι στις 24.6.05 ο Άγγλος Michael Kenneth κατήγγειλε δίδοντας σχετική κατάθεση ότι στις 20.6.05 ο κατηγορούμενος αρνήθηκε να τον μεταφέρει από το αεροδρόμιο Πάφου στην Κάτω Πάφο και ότι για το σκοπό αυτό ζήτησε να του καταβάλει ποσό χρημάτων μεγαλύτερο των £12.
2. Μετά τη λήψη της καταγγελίας και τον εντοπισμό των στοιχείων του οδηγού του ταξί που όπως προέκυψε ήταν ο κατηγορούμενος, αυτός κλήθηκε στην αστυνομία και έδωσε γραπτή κατάθεση (Τεκμήριο 1). Μετά την ολοκλήρωση της υπόθεσης της Κατηγορούσας Αρχής ο ευπαίδευτος συνήγορος του κατηγορούμενου υπέβαλε εισήγηση ότι δεν αποδείχθηκε εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του έτσι ώστε αυτός να κληθεί σε απολογία. Είναι εισήγηση του κ. Λοϊζίδη ότι η προσαχθείσα μαρτυρία αποτελεί εξ ακοής μαρτυρία και γι' αυτό δεν είναι δυνατό το Δικαστήριο να βασισθεί σε αυτή και να καταδικάσει τον κατηγορούμενο. Αντίθετη ήταν η εισήγηση του κ. Νεοκλέους ο οποίος εισηγήθηκε ότι ο κατηγορούμενος θα πρέπει να κληθεί σε απολογία ενόψει της προσκομισθείσας μαρτυρίας. Η απαλλαγή του κατηγορούμενου στο στάδιο αυτό σύμφωνα με την νομολογία δικαιολογείται μόνο όταν: (α) δεν στοιχειοθετείται εξ' αντικειμένου η υπόθεση της Κατηγορίας λόγω της απουσίας ενός ή περισσοτέρων των συστατικών στοιχείων του εγκλήματος και (β) οποτεδήποτε η μαρτυρία είναι τόσο αντινομική ή στερείται πειστικότητας σε βαθμό που κανένα λογικό δικαστήριο δεν θα μπορούσε να βασίσει την καταδίκη του κατηγορουμένου σε αυτή (Βλ. Δικαστική πρακτική του 1962 (Practice Note of the Divisional Court of the Queen's Bench Division of the High Court of England issued in 1962 -

(1962)1 All E R 448). Η κλήση κατηγορούμενου σε υπεράσπιση δικαιολογείται μόνο όταν μετά την προκαταρκτική θεώρηση της υπόθεσης δικαιολογείται εκ πρώτης όψεως η κλήση του κατηγορουμένου σε υπεράσπιση. Ο όρος «εκ πρώτης όψεως υπόθεση» χρησιμοποιείται σε αντιδιαστολή με την απόδειξη της κατηγορίας πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας (Βλ. Γενικός Εισαγγελέας της Δημοκρατίας ν. Στέφανου Χριστοδούλου

(1990)2 ΑΑΔ 133). Στο στάδιο που γίνεται η υποβολή το Δικαστήριο κατά κανόνα δεν προβαίνει σε αξιολόγηση της μαρτυρίας της Κατηγορούσας Αρχής. Και εδώ έγκειται η σημασία της Πρακτικής του 1962 η οποία υιοθετήθηκε στην απόφαση της Ολομέλειας του Ανωτάτου Δικαστηρίου στην υπόθεση Azinas and Another v. Police

(1981)2 ΑΑΔ 9 και κρίθηκε ότι ενσωματώνει τις αρχές που εφαρμόζονται επί του θέματος. Η απόφαση για απαλλαγή και αθώωση του κατηγορούμενου στο στάδιο αυτό έχει αντικειμενικό έρεισμα και πρέπει να αντέχει στη βάσανο που θέτει η Πρακτική του 1962, δηλαδή, ότι κάθε λογικό δικαστήριο θα κατέληγε, εν' όψει της αντικειμενικής υφής της μαρτυρίας στο ίδιο συμπέρασμα. Τόσο στην πρώτη όσο και στη δεύτερη περίπτωση το κριτήριο είναι αντικειμενικό αφού το μέτρο δεν είναι οι εκτιμήσεις του συγκεκριμένου Δικαστηρίου δηλαδή υποκειμενική αξιολόγηση της μαρτυρίας ή σε βάθος θεώρηση της υπόθεσης, αλλά εκείνες ενός νοητού λογικού Δικαστηρίου (Βλ. Azinas and Another v. Police, πιο πάνω). Στην υπό κρίση υπόθεση, η Κατηγορούσα Αρχή βασίζει αποκλειστικά την υπόθεση της στη μαρτυρία της Μ.Κ.1 η οποία ήταν η αποδέκτης του παραπόνου του Άγγλου τουρίστα, η εξεταστής της υπόθεσης και η οποία δεν είχε προσωπική γνώση των όσων διαδραματίσθηκαν. Καλείται λοιπόν το Δικαστήριο, βασιζόμενο σ΄ αυτή τη μαρτυρία να κρίνει ότι έχει αποδειχθεί εκ πρώτης όψεως υπόθεση και να καλέσει τον κατηγορούμενο σε απολογία. Σύμφωνα με το άρθρο 24

(1)του τροποποιητικού του Περί Αποδείξεως Νόμου η εξ ακοής μαρτυρία δεν αποκλείεται πλέον από οποιαδήποτε διαδικασία για το λόγο και μόνο ότι είναι εξ ακοής μαρτυρία. Παρά το ότι αυτή αποτελεί πλέον αποδεκτή μαρτυρία με την επιφύλαξη που υπάρχει στο ίδιο άρθρο του Νόμου το Δικαστήριο δύναται σε ποινική διαδικασία να την αποκλείσει αν κρίνει ότι αυτό εξυπηρετεί τους σκοπούς ορθής απονομής της δικαιοσύνης. Στην υπό κρίση υπόθεση τέτοια εξ ακοής μαρτυρία δόθηκε χωρίς ένσταση από την πλευρά του κατηγορούμενου. Εκείνο που πρέπει στο στάδιο αυτό να εξετασθεί είναι αν το Δικαστήριο βασιζόμενο στη μαρτυρία αυτή θα πρέπει να καλέσει τον κατηγορούμενο σε απολογία. Όπως είναι νομολογημένο τα δικαιώματα που έχει κάθε διάδικος καθορίζονται ευθέως από το Σύνταγμα και αποτελούν αυθεντικό οδηγό για το πλαίσιο διεξαγωγής της δίκης. Με το άρθρο 30 του Συντάγματος διασφαλίζεται το δικαίωμα κάθε διαδίκου για δίκαιη δίκη η οποία περιλαμβάνει το δικαίωμα του «να προσάγη ή να προκαλή την προσαγωγήν των μέσων αποδείξεως και να προσάγει μάρτυρα συμφώνως τω νόμω» (30

(3)(γ). Το άρθρο 12

(5)(δ) του Συντάγματος κατοχυρώνει τα ελάχιστα δικαιώματα κάθε κατηγορούμενου, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται το δικαίωμα του «να εξετάζει ή να προκαλεί την εξέτασιν μαρτύρων κατηγορίας...». Στην υπόθεση Ευθύβουλος Λιασίδης -V - Αστυνομίας 2002

(3)Α.Α.Δ. 434, το Ανώτατο Δικαστήριο ακύρωσε την καταδίκη του εφεσείοντα που βασίσθηκε μεταξύ άλλων στην αποδοχή κατάθεσης σαν τεκμηρίου της κατάθεσης προσώπου που έδωσε στην Αστυνομία χωρίς το πρόσωπο αυτό να παρουσιασθεί στη δίκη. Κρίθηκε ότι με τον τρόπο αυτό ο εφεσείοντας στερήθηκε του δικαιώματος να αντεξετάσει το πρόσωπο που έδωσε την κατάθεση, εκτρέποντας όπως αναφέρθηκε τη διαδικασία για τη διαπίστωση της ποινικής ευθύνης του κατηγορουμένου έξω από το πλαίσιο της δίκαιης δίκης. Αναφέρθηκαν στην υπόθεση αυτή τα ακόλουθα: « Η συνάρτηση του δικαιώματος της δικαίας δίκης με το δικαίωμα του κάθε διαδίκου να αντεξετάζει τους μάρτυρες που καταθέτουν εναντίον του είναι συνυφασμένη με την πεμπτουσία της απονομής της δικαιοσύνης. Χωρίς το όπλο αυτό, ο διάδικος στερείται των εχεγγύων της φυσικής δικαιοσύνης για την υπεράσπιση του. Το δικαίωμα αυτό εμπεριέχεται στην έννοια της δικαίας δίκης και κατοχυρώνεται ευθέως σε κάθε δικαστική διαδικασία από τις πρόνοιες του άρθρου 30

(3)(γ) του Συντάγματος». Στην υπό κρίση υπόθεση το Δικαστήριο καλείται να καλέσει τον κατηγορούμενο σε απολογία βασιζόμενο αποκλειστικά και μόνο σε εξ ακοής μαρτυρία αφού ο Άγγλος τουρίστας, ο οποίος κατήγγειλε τη συμπεριφορά του κατηγορούμενου στην Αστυνομία και ο οποίος γνωρίζει προσωπικά τα γεγονότα της υπόθεσης δεν παρήλασε από το εδώλιο του μάρτυρα, να καταθέσει τη δική του εκδοχή, να αντεξετασθεί από την υπεράσπιση και να παρασχεθεί στο Δικαστήριο η δυνατότητα να κρίνει και να αξιολογήσει τη μαρτυρία του. Η παράλειψη αυτή της Κατηγορούσας Αρχής και η κλήση του κατηγορούμενου σε απολογία με βάση μόνο την εξ ακοής μαρτυρία θα ήταν σε αντίθετη με το δικαίωμα του κατηγορουμένου για δίκαιη δίκη αφού θα του στερούσε το δικαίωμα να αντεξετάσει τον ίδιο τον παραπονούμενο έτσι ώστε η μαρτυρία του να κριθεί και αξιολογηθεί από το Δικαστήριο. Για όλους του πιο πάνω λόγους η μαρτυρία που έχει προσκομιστεί δεν γίνεται αποδεκτή. Συνακόλουθα ο κατηγορούμενος αθωώνεται. (Υπ.) ........................................... Μ. Λάρμου Παπαδήμα, Ε.Δ. Πιστόν αντίγραφο Πρωτοκολλητής ./Ν.Κ.,../Ε.Π. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο