A A CONSTANTINOU BROS LTD κ.α. ν. Α. Φ. Εκδόσεις Επιλογές Λτδ κ.α., Αρ. Αγωγής: 3765/05, 16 Νοεμβρίου 2006

(1998)1 A.A.Δ. 1815). Η Δ.64 δεν αποτελεί πανάκεια για κάθε παράλειψη συμμόρφωσης με τους κανονισμούς (βλ. Πετρίχου ν. Χατζηιωσήφ

(1998)1 Α.Α.Δ. 81, 84). Δημιουργεί ένα διαδικαστικό μέσο το οποίο μπορεί να χρησιμοποιήσει ο διάδικος για να θεραπεύσει παρατυπίες στη διαδικασία, εφόσον αυτές είναι θεραπεύσιμες. Η συγκεκριμένη διαταγή δεν παρέχει στο Δικαστήριο την εξουσία να προβαίνει αυτεπαγγέλτως σε διορθωτικές κινήσεις. Το Δικαστήριο υποχρεούται να εξετάζει την ενώπιον του κατάσταση όπως αυτή έχει δημιουργηθεί. Τα κατάλληλα διορθωτικά διαβήματα θα πρέπει να λαμβάνονται από τον ενδιαφερόμενο διάδικο (βλ. Οικονομίδου ν. Φλουρέντζος Χριστοδούλου και Υιοί Λίμιτεδ, Πολ. Έφεση 12031/22.9.2005). Η παρατυπία μέχρι την άρση της υπάρχει. Στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν ελήφθη διορθωτικό μέτρο και επομένως η παράτυπη ειδοποίηση ένστασης δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη. Στην υπόθεση Παπαπέτρου Bros Ltd v. Παπαπέτρου

(2003)1 Α.Α.Δ. σελ. 741, η παράτυπα καταχωρηθείσα ένσταση, αγνοήθηκε. Επετράπη όμως στη δικηγόρο του συγκεκριμένου διαδίκου να αγορεύσει και επικροτήθηκε σαν ορθή η ενέργεια αυτή, με την επισήμανση ότι το γεγονός ότι δεν υποβλήθηκε νομότυπα η γραπτή ένσταση δεν αποστερεί τη δικηγόρο της εφεσίβλητης να αγορεύσει. Αγνοήθηκαν βέβαια τα οποιαδήποτε γεγονότα στα οποία αναφέρθηκε, τα οποία και δεν λήφθηκαν υπόψη. Έχοντας αυτά σαν δεδομένα, κρίνεται ότι ναι μεν δεν λαμβάνεται υπόψη η ένσταση και τα γεγονότα τα οποία είναι πέραν της νομικής πτυχής του εξεταζομένου διατάγματος, αλλά οφείλει το Δικαστήριο να εξετάσει τη δυνατότητα έκδοσης του αιτούμενου διατάγματος. Οι συνήγοροι επιχειρηματολογώντας, υπεστήριξαν ο κάθε ένας την ορθότητα της δικής του θέσης. Ο κ. Φασουλιώτης, απεδέχθη κατ' αρχήν ότι το επίδικο δημοσίευμα είναι δυσφημιστικό. Όχι όμως για τις ενάγουσες. Αφού ανεφέρθη στο σχετικό δημοσίευμα, υπέδειξε ότι θα έπρεπε να γίνει επίκληση του πραγματικού ή νομικού υπονοούμενου, κάτι που δεν έγινε. Δεν κατονομάζονται σ' αυτό οι μεγαλοεπιχειρηματίες και δεν καταγράφεται στην Έκθεση Απαίτησης πώς θα μπορούσε ο μέσος αναγνώστης να αντιληφθεί ότι αφορά τις ενάγουσες. Δεν αναφέρονται επίσης, τα εξωγενή εκείνα γεγονότα που έπρεπε η Έκθεση Απαίτησης να καταγράφει, ώστε να συνδέει το επίδικο δημοσίευμα με τις ενάγουσες. Παρέπεμψε δε το Δικαστήριο στη σχετική Νομοθεσία και επί του θέματος νομολογία. Απ' την αντίπερα όχθη, ο κ. Φακοντής υπεραμύνθηκε της θέσης των εναγουσών, προβάλλοντας το επιχείρημα ότι η Έκθεση Απαίτησης αναφέρεται σε πολλά δημοσιεύματα, προγενέστερα και μεταγενέστερα του επίδικου. Το ύφος και ο τρόπος γραφής τους είναι ο ίδιος. Υπέδειξε ότι εκείνος που επικαλείται και ισχυρίζεται ότι κάποια παράγραφος είναι αχρείαστη, πρέπει να το αποδείξει. Και διερωτήθηκε γιατί οι εναγόμενοι δεν επιζητούν διαγραφή των υπολοίπων δημοσιευμάτων, αλλά μόνο αυτού. Τόσο η αίτηση όσο και η ένσταση έχουν νομική βάση τη Δ.19 θ 4 και θ26, η οποία προνοεί και καθορίζει την εξουσία του Δικαστηρίου να διατάσσει διαγραφή των δικογράφων ή μέρους αυτών. Παρατηρείται ότι η ένσταση αναφέρει σαν νομική βάση και τη Δ.27 η οποία προνοεί τη διαγραφή και απόρριψη αγωγής. Κάτι που δεν επιδιώκει ο αιτητής, γι' αυτό και δεν επικαλείται το άρθρο τούτο. Προνοεί συγκεκριμένα η Δ.19 θ26 πως: «Το Δικαστήριο ή Δικαστής μπορεί καθ' οιονδήποτε στάδιο της διαδικασίας να διατάξει τη διαγραφή ή τροποποίηση οιουδήποτε ζητήματος σε οιανδήποτε οπισθογράφηση ή δικόγραφο η οποία μπορεί να θεωρηθεί μη αναγκαία ή σκανδαλώδης ή που θα τείνει να προκαταβάλει, περιπλέξει ή καθυστερήσει την όλη εκδίκαση της αγωγής.» Οι ανωτέρω εξουσίες του Δικαστηρίου έχουν τύχει εξέτασης σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Έχει υποδειχθεί επανειλημμένα η προσοχή και η φειδώ η οποία πρέπει να διακρίνει την άσκηση της σχετικής εξουσίας του Δικαστηρίου η οποία πρέπει να καθοδηγείται και να είναι σε σχέση με το περιεχόμενο των δεδομένων ισχυρισμών στην κάθε ξεχωριστή Έκθεση Απαίτησης (βλ. Mavromoustaki v. Yeroudis

(1965)1 C.L.R. 176, Joseph Lasala κ.α. ν. KING MAZAX LINES LIMITED κ.α. Αγ. Ναυτοδ. 38/05 ημερ. 12.7.06). Τα δικόγραφα είναι αυτά που καθορίζουν το πλαίσιο της δίκης. Η σύνταξη τους διέπεται από ιδιαίτερους δικονομικούς κανόνες που ενσωματώνονται στην Δ.19 και διασφαλίζουν την αποτελεσματική διεξαγωγή της δίκης. Ο θ 4 περιέχει τον πιο θεμελιακό, «Every pleading shall contain, and contain only, a statement in a summary form of the material facts on which the party pleading relies for his claim or defence, as the case may be, but not the evidence by which they are to be proved.» Η έννοια του ουσιαστικού (material) συσχετίζεται με ότι είναι απαραίτητο. Στην υπόθεση Bruce v. Odham Press Ltd

(1936)1 KB 697 (C.A), στη σελ. 612 ελέχθη ότι: «The word "material" means necessary of the purpose of formulating a complete cause of action..» Πότε ένα δικόγραφο μπορεί να χαρακτηρισθεί ως embarrassing, σύμφωνα με τους ανωτέρω Κανονισμούς, αναφέρει με καθαρότητα στη σελ. 147 ο εκδότης των Bullen & Leake «Precedents of Pleadings» 12η έκδοση: «Accordingly, a pleading is embarrassing which is ambiguous or unintelligible on which states immaterial matter and so raises irrelevant issues which may involve expense, trouble and delay and thus will prejudice the fair trial of the action and so is a pleading which contains unnecessary or irrelevant allegations» (Παγκύπρια Εταιρεία Αρτοποιών Λτδ ν. Σαββίδη

(1997)1 Α.Α.Δ. σελ. 685) Ανάλυση των προνοιών της Δ.19 θ 26 γίνεται στο The Annual Practise 1959, p. 477, στην έκθεση της πανομοιότυπης με την παρούσα Διαταγή 19 θ 26 του Supreme Court Practise. Όπως αναφέρεται σε σχόλιο στο The Annual Practise 1959 σελ. 477, η διατύπωση του κανόνα είναι ευρεία αλλά η εφαρμογή του περιορίστηκε σε κάποια έκταση με τις αποφάσεις που δόθηκαν σε σχέση μ' αυτούς. Η γενική εφαρμογή του κανόνα, καθορίζεται με την απόφαση στην υπόθεση Knowles v. Roberts 38 Ch.D. 270, όπου αναφέρεται ότι το Δικαστήριο δεν θα πρέπει να υπαγορεύει στα μέρη πώς να συντάσσουν τα δικόγραφα και ότι αυτός ο κανόνας θα πρέπει να τηρείται σαν ιερός. Από την άλλη όμως, ο κανόνας αυτός υπόκειται στον περιορισμό ότι τα μέρη δεν πρέπει να παραβιάζουν τους κανόνες ετοιμασίας των δικογράφων και αν κάποιος διάδικος εισάγει δικόγραφο που είναι αχρείαστο, και τείνει να επηρεάσει δυσμενώς και να καθυστερήσει την εκδίκαση της αγωγής, τότε το δικόγραφο αυτό είναι πέραν των δικαιωμάτων του. Αναφορικά με την έννοια του αχρείαστου δικογράφου, σε σχόλιο στο Annual Practise του 1959 στην ίδια σελίδα, αναφέρεται ότι το γεγονός και μόνο ότι το δικόγραφο του αντιδίκου περιέχει κάποια αχρείαστα θέματα, δεν είναι ικανοποιητικός λόγος για αίτηση, σύμφωνα με τον Κανονισμό αυτό. Κάποια δήλωση δεν διαγράφεται απλά και μόνο επειδή είναι αχρείαστη, εφόσον κατά τα άλλα είναι αβλαβής. Έτσι, αν ουσιώδη γεγονότα διατυπώνονται με αχρείαστη μακρηγορία ή με αχρείαστη λεπτομέρεια, το δικόγραφο δεν θα διαγραφεί. Αν όμως, εντελώς επουσιώδη θέματα καταγράφονται με τέτοιο τρόπο ώστε ο αιτητής να πρέπει να απαντήσει σ' αυτά και μ' αυτό τον τρόπο εγείρονται άσχετα θέματα τα οποία θα καταλήξουν στην πρόκληση εξόδων, ταλαιπωρίας και καθυστέρησης, τότε αυτά θα διαγραφούν γιατί θα επηρεάσουν τη δίκαιη εκδίκαση της υπόθεσης. Κρίνεται ότι για καλύτερη κατανόηση των θεμάτων που εγείρονται, καταγραφεί αυτούσιο το επίδικο δημοσίευμα: «Στις 24/7/04, στην σελ. 2, υπό τον τίτλο «ΝΤΕΜΟΝΤΕ - Τα παιχνιδίσματα των μεγαλοεπιχειρηματιών, τα μέσα και οι διαπλοκές.» δημοσιεύθηκαν τα ακόλουθα: «Τόχω γράψει πάρα πολλές φορές σε αυτή τη στήλη ότι σε τούτο το μικρό τόπο που ζούμε έχουν αντιστραφεί τόσο πολύ οι έννοιες, οι αξίες, οι αρχές και άλλα πολλά πράγματα που στο τέλος-τέλος όλοι όσοι είναι και σωστοί σαν άνθρωποι θα νιώθουν ότι αυτοί είναι οι λάθος και θα τους κάνει ο περίγυρος και η κοινωνία να νομίζουν ότι θα πρέπει να διορθωθούν, αυτοί που είναι σωστοί και όχι οι άλλοι (οι πολλοί που είναι και λάθος και κάτι τις περισσότερο). ΕΠΙΣΗΣ, έχω γράψει, όχι λίγες φορές ότι επειδή ο περισσότεροι σε αυτό τον τόπο ζουν, κοιμούνται, σαλιγκαρίζουν, γλύφουν, κινούνται σαν ερπετά, διαπλέκονται, κλέφτουν, χειρίζονται ανήθικες μεθόδους για να πετύχουν αυτά που θέλουν στη ζωή τους, είναι τα «καλά παιδιά» του κάθε πλούσιου αφέντη, και άλλα πολλά, νομίζουν τελικά ότι όλοι, γενικά όλοι όσοι είναι δίπλα τους, παραδίπλα τους, και μακριά τους το ίδιο κάνουν, τις ίδιες αρχές και τις ίδιες αξίες με τη μούρη τους έχουν. ΛΑΝΘΑΝΟΝΤΑΙ όμως! Σε αυτό τον ωραίο κόσμο και τη γλυκιά ζωή, που αυτοί (και είναι δυστυχώς πάρα πολλοί) τα βρωμίζουν και τα εξαθλιώνουν με τις βρωμιές τους, είναι και άνθρωποι, λίγοι δυστυχώς που επιμένουν να λένε την αλήθεια, να έχουν αρχές, αξίες, ιδανικά, αξιοπρέπεια, τσίπα και μέτωπο καθαρό. Λέξεις και έννοιες άγνωστες πια σε πολλούς αλλά που ακόμα στέκουν και είναι εδώ, και μάλιστα ψηλά, πολύ ψηλά μέσα στην ψυχή και τη συνείδηση μερικών. ΟΛΑ ΑΥΤΑ τα απλά πράγματα βέβαια δεν λέγονται αλλά φαίνονται και φαίνονται μάλιστα πολύ καθαρά από πολύ μακριά. Εύκολα, πολύ εύκολα, μπορεί κανείς να διακρίνει τους ανθρώπους που τη βγάζουν με το γλείψιμο, το γονυπετεί, και άλλα πολλά, και επίσης εύκολα διακρίνει κανείς τους ανθρώπους που έχουν ακόμη τσίπα και αξιοπρέπεια και δεν πουλιούνται με τίποτα όσες και όποιες σειρήνες κι αν τους πλησιάσουν. ΒΕΒΑΙΑ, όλοι εμείς που ζούμε εδώ στην Πάφου, έχουμε και το προνόμιο του μικρού χώρου οπότε όλοι μας λίγο-πολύ γνωριζόμαστε μεταξύ μας. Κάπου έτυχε να συναντηθούν τα βήματα μας και κάπου έτυχε να την δείξει ο κάθε ένας την αξιοπρέπεια του και τις αρχές και το μέτωπο και το ανάστημα του, οπότε μάλλον μπορεί να κάνω και μεγάλο λάθος που ασχολούμαι με διάφορους που έχουν ήδη ανάξει σε χόμπι το σαλιγαρισμό και την ερπετολογία. ΩΣΤΟΣΟ, θεωρώ ότι κάποτε η σιωπή αποθρασύνει τους αγύρτες που κυκλοφορούν γύρω μας, τα σκουπίδια που το μόνο πράγμα που τους ενδιαφέρει είναι να αποδείξουν ότι όλοι μας σκουπίδια είμαστε, οπότε, τι κι αν σκουπίδια οι ίδιοι. ΕΤΣΙ, ΜΕΤΑ και από μια πρόκληση που είχα εκ του μακρόθεν (πάντοτε εκ του μακρόθεν γίνονται οι προκλήσεις από τα σκουπίδια) δράττομαι της ευκαιρίας για να αραδιάσω μια-δυο αλήθειες τις οποίες θα πρέπει κάποτε να τις θέσουμε έτσι απλά και σταράτα για να μην μπορεί να μας πει μετά κανείς ότι τάχατες δεν ήξερε. ΕΔΩ ΛΟΙΠΟΝ σε αυτό το μικρό τόπο που ζουν και δραστηριοποιούνται, και πολύ καλά κάνουν και το τιμούμε αυτό, και απλοί πολίτες, και επιχειρηματίες και μεγαλοεπιχειρηματίες και φτωχοί και πλούσιοι. Έτσι είναι η κοινωνία μας και δεν είναι δική μας δουλειά να το αλλάξουμε ή να μην το αλλάξουμε αυτό, το κοινωνικό στάτους. ΕΙΝΑΙ τοις πάσι γνωστό ότι οι μεγαλοεπιχειρηματίες πολλά προσφέρουν και στην κοινωνία, και στην οικονομία και στη ζωή γενικότερα. Έχουν τα λεφτά και τα λεφτά είναι σήμερα η κινητήριος δύναμη και κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει ούτε λέξη από αυτό. Μερικοί άνθρωποι νομίζουν ότι όπως ζουν και εκπορνεύουν το είναι τους, έτσι ακριβώς λειτουργούν όλοι οι γύρω τους και οι μακριά τους. Έχουν τόσο πολύ εθιστεί στον σαλιγκαρισμό που «πας μη σαλίγκαρος είναι γύφτος». Το πιο πάνω δημοσίευμα συνεχίζει στην σελ. 47 της ίδιας δημοσίευσης της 24/7/04, κάτω από τον τίτλο «ΝΤΕΜΟΝΤΕ - Τα παιχνιδίσματα των μεγαλοεπιχειρηματιών, τα μέσα και οι διαπλοκές.» με τα εξής: «ΑΠΟ ΕΚΕΙ και πέρα σε μεγαλοεπιχειρηματίες μπορούν και το δικαιούνται να έχουν, έχουν επιχειρήσεις, υπαλλήλους, μέσα ενημέρωσες, κοινωνικά έργα, και επιθυμά η ψυχούλα τους. Μπορούν επίσης να δουν από την καταστροφή αποτυχημένους ανθρώπους, να δίνουν ότι μισθούς θέλουν σε όποιον θέλουν, να ελέγχουν εφόσον «τους περνά», να δίνουν εράνους σε κόμματα για να εξασφαλίζουν τη σιωπή τους, κάνουν γενικά ότι θέλουν αφού μπορούν αφού τους το επιτρέπει η οικονομική τους κατάσταση, το σύστημα και οι άνθρωποι που είναι πάντοτε έτοιμοι να τους εξυπηρετήσουν, ακόμη και να πέσουν στα πόδια τους για να τους ικανοποιήσουν τις επιτυχίες τους. ΜΠΟΡΟΥΝ επίσης οι μεγαλοεπιχειρηματίες να κοντράρονται μεταξύ τους για ...τιμής, να πολεμούν ο ένας τον άλλο να δίνουν εντολές στα μέσα που ελέγχουν για να συντρίψουν τους άλλους μεγαλοεπιχειρηματίες για λόγους «αρχής», «τυπικά» και «κύρους», κ.τ.λ.-κ.τ.λ. Όλα αυτά βέβαια δεν είναι καθόλου θέματα αλλά γίνονται και καιρός είναι να το μάθει και ο τελευταίος πολίτης ότι γίνονται και θα γίνονται. ΕΠΟΜΕΝΩΣ, οι μεγαλοεπιχειρηματίες μπορούν να κάνουν πολλά, πάρα πολλά, γούστο τους και καπέλο τους και εγώ προσωπικά, αν θέλετε, τους συγχαίρω κιόλας που βρήκαν τον τρόπο να μεγαλώνουν τις επιχειρήσεις τους, να νιώθουν πανίσχυροι και να ικανοποιούν όλα τα γούστα τους και τις επιδιώξεις τους. ΕΠΕΙΔΗ όμως ο κόσμος στον οποίο ζούμε δεν είναι και τόσο απλός και μονότονος, είναι και μερικά πράγματα που οι μεγαλοεπιχειρηματίες δε μπορούν να κάνουν. Δεν μπορούν για παράδειγμα να εξετάσουν τους πάντες και τα πάντα. Όσο γιατί, όλοι οι άνθρωποι δεν είμαστε το ίδιο πράγμα, οπότε εκεί δυσκολεύουν λίγο τα πράγματα. ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΝ επίσης οι μεγαλοεπιχειρηματίες να μας έχουν όλους υπαλλήλους τους και να μας δίνουν εντολές για να κάνουμε το άλφα ή το βήτα, όπως δεν μπορούν (και ευτυχώς) να τα έχουν όλα ανεξαίρετα τα μέσα ενημέρωσης δικά τους ή προστατευόμενα τους για τα παίζουν το παιδί του υπόγειου κτυπήματος στους ανταγωνιστές ή τους εχθρούς τους. ΟΠΩΣ ΚΑΙ ΝΑ ΤΟ ΚΑΝΟΥΜΕ λοιπόν, μπορεί κάθε φορά που ένας δημιογράφος θα κάνει σωστά τη δουλειά του και τη δουλειά του τη δημοσιογραφική θα μένει εκτεθειμένος ο άλφα ή ο βήτα μεγαλοεπιχειρηματίας να του φορτώνουμε στην πλάτη και τα «ματσό» του αντίπαλου μεγαλοεπιχειρηματία. ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ σε αυτή την πόλη ας σταματήσουν οι δοσίλογοι να λένε ότι θέλουν γιατί στο τέλος της ημέρας μόνο γέλια θα σκορπούν γύρω τους. ΚΑΙ ΓΙΑ ΝΑ ΤΕΛΕΙΩΝΩ, επειδή παραπάει το κακό σε αυτή την πόλη. Από αυτή τη στήλη καλώ τους μεγαλοεπιχειρηματίες αυτής της πόλης να μαζέψουν τη γλώσσα των τσογλανιών τους. Προσωπικά δεν με ενδιαφέρει ούτε ο πόλεμος που έχουν οι μεγαλοεπιχειρηματίες της πόλης μεταξύ τους, ούτε τα παιχνιδίσματα τους, ούτε και το τι έχουν να μοιράσουν μεταξύ τοτυς. ΕΜΕΝΑ προσωπικά και την εφημερίδα που υπηρετώ για έντεκα τόσα χρόνια, μας ενδιαφέρει να κάνουμε σωστά τη δουλειά μας και να ενημερώνουμε σωστά και αντικειμενικά τους πολίτες για όλα όσα νομίζουμε ότι τους αφορούν. ΓΙ ΑΥΤΟ είναι που στα έντεκα χρόνια βρέθηκαν στην πρώτη μας σελίδα και όλοι ανεξαίρετα οι μεγαλοεπιχειρηματίες και τα μεγαλοσυμφέροντα χωρίς καμιά εξαίρεση. Και αυτό είναι απόλυτα φυσιολογικό. Και δεν μειώνει νομίζω κανέναν. Αυτοί που έχουν έντονη δραστηριότητα, μεγάλο κύκλο εργασιών, πολλά-πολλά έργα στο ενεργητικό τους, και ένα σωρό επίπεδα στα οποία κινούνται είναι φυσιολογικό να κάνουν και λάθη, και παρατυπίες και παρασπονδίες. ΜΙΑ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ λοιπόν έντιμη πρέπει να τα δημοσιοποιήσει όλα αυτά όταν το εντοπίσει. Όχι για να εκδικηθεί ή να τιμωρήσει κανέναν αλλά για να καλέσει τους αρμόδιου να λάβουν τα μέτρα τους ειδικά εκεί που νομίζει ότι παραβλάπτονται τα συμφέρονται του πολίτη. ΕΜΕΙΣ, έτσι μάθαμε να κάνουμε τη δουλειά μας. Να είμαστε καθαροί, ίσοι και να δίνουμε ατόφια και χωρίς σκοπιμότητες τα όσα κακά ή σαθρά κατά τη γνώμη μας εντοπίζουμε. ΚΑΠΟΙΟΙ άλλοι, που θέλουν να πουλήσουν εκδούλευση δεν τα παρουσιάζουν δεν τα δημοσιοποιούν τα υπεραμύνονται ή κυνηγούν μάγισσες. Στα υπόγεια δε σαλόνια «αππώνουν» τους μεγαλοεπιχειρηματίες ότι έχουν και δίκαιο ενώ κατακεραυνώνουν και τους άλλους ότι τάχατες εξυπηρετούν τα συμφέρονται του «αντίπαλου στρατοπέδου». ΤΕΤΟΙΑ ν' ακούν όμως οι μεγαλοεπιχειρηματίες της πόλης και να χαίρονται. Αυτά τα τσογλανάκια, μόλις βρεθούν στο αντίπαλο στρατόπεδο τα ίδια πάλι θα λένε αλλά για άλλους, αυτή τη φορά, τους προσωρινούς αντιπάλους. ΑΥΤΑ λοιπόν για σήμερα, συγχωρέστε τη στήλη για το ύψος της σήμερα, και πιστέψτε με όλα όσα γράφτηκαν σήμερα δεν έχουν σχέση με ένα μόνο δημοσίευμα των ΕΠΙΛΟΓΩΝ. Αυτά έχουμε δυστυχώς κάθε φορά που ένα θέμα μας ενδιαφέρει τον ένα ή τον άλλο μεγαλοεπιχειρηματία της πόλης. Με τους οποίους βέβαια τίποτε δεν έχουμε και απεναντίας τιμούμε και την προσφορά και το έργο τους. ΕΛΠΙΖΟΥΜΕ όμως και αυτοί να τιμούν στο τέλος της ημέρας και τη δουλειά μας, όπως είναι και φαίνεται και τίμια και ειλικρινής. Άσχετα αν πολλές φορές πληγώνει μερικούς και αφηνιάζει κάποιους άλλους για να οργιάσει η φαντασία τους. ΑΛΛΑ αυτό το είπαμε στην αρχή. Μερικοί νομίζουν ότι επειδή έτσι είναι, έτσι σκέφτονται και έτσι συμπεριφέρονται, όλος ο κόσμος έτσι είναι. Να όμως που δεν είναι έτσι. Τους μεγαλοεπιχειρηματίες και τους τιμούμε και εκτιμούμε το έργο και την προσφορά τους. Αλλά όπως εμείς εκτιμούμε τη δουλειά τους νομίζουμε ότι πρέπει και αυτοί να εκτιμήσουν τη δουλειά τη δική μας.» Σύμφωνα με την Έκθεση Απαίτησης, οι ενάγουσες είναι εταιρείες περιορισμένης ευθύνης, ιδιοκτήτριες και διαχειρίστριες ξενοδοχείων, στα οποία συγκαταλέγεται και το ξενοδοχείο ΑΘΗΝΑ. Σύμφωνα και πάλι με την παράγραφο 7 της Έκθεσης Απαίτησης, οι εναγόμενοι και/ή κάθε ένας από αυτού «αναληθώς και κακόβουλως συνέγραψαν και/ή εκτύπωσαν και/ή δημοσίευσαν και/ή κυκλοφόρησαν και/ή προκάλεσαν και/ή επέτρεψαν και/ή ανέχθηκαν τη συγγραφή και/ή εκτύπωση και/ή διανομή και/ή δημοσίευση και/ή κυκλοφορία εκτενών και/ή παρατεταμένων δυσφημιστικών δημοσιευμάτων και/ή δυσφημιστικών φράσεων και/ή λέξεων και/ή κειμένου, για τις ενάγουσες, και όχι για πρώτη φορά στην εφημερίδα «ΕΠΙΛΟΓΕΣ ΤΗΣ ΠΑΦΟΥ» ως κατωτέρω λεπτομερώς αναφέρεται». Παρατίθενται δε όλα τα δημοσιεύματα στα οποία προέβησαν επί εβδομαδιαίας βάσεως οι εναγόμενοι. Σε όλα πλην του επίδικου, καταγράφονται ονομαστικά οι ενάγουσες ή το ξενοδοχείο ΑΘΗΝΑ και περιγράφονται οι παρατυπίες, παρανομίες και παρεκκλίσεις των εναγουσών, όσο και η ανοχή και παράβλεψη εκ μέρους των αρμοδίων αρχών, όλων των κατονομαζόμενων παρατυπιών. Στο επίδικο δημοσίευμα, γίνεται λόγος γενικά για αρχές και αξίες, οι οποίες φθίνουν και παραγνωρίζονται και για μεγαλοεπιχειρηματίες οι οποίοι μπορούν να συμπεριφέρονται όπως θέλουν, να δίνουν εντολές και να αγνοούν και παραμερίζουν νόμους και κανόνες. Καταληκτικά δε, το επίδικο άρθρο, εκφράζει την εκτίμηση και τιμή που τρέφει ο γράφων και η εφημερίδα του για τους μεγαλοεπιχειρηματίες και συνάμα τους καλεί να εκτιμούν και εκείνοι τη δουλειά τη δική τους. Στην παράγραφο 8 της Έκθεσης Απαίτησης, αφού τελειώνει η παράθεση όλων των δημοσιευμάτων, αναφέρεται ότι οι ενάγουσες θα αναφερθούν στο περιεχόμενο των πιο πάνω δημοσιευμάτων και στην ερμηνεία τους, κατά την ακρόαση. Είναι προφανές ότι το επίδικο δημοσίευμα δεν κάνει καμία ονομαστική αναφορά στις ενάγουσες ή στο ξενοδοχείο τους. Ομιλεί γενικά για μεγαλοεπιχειρηματίες. Μπορεί να λεχθεί ότι αντιμετωπίζεται σ' αυτό το στάδιο, η ύπαρξη υπαινιγμού (innuendo). Στην υπόθεση Δίας Λτδ ν. Χ'Κώστα

(1990)1 Α.Α.Δ. 244, στη σελ. 245 λέχθηκε πως ένα νομικό ή αληθινό innuendo αποτελεί μία αυτοτελή αιτία αγωγής και τα εξωγενή γεγονότα τα οποία το στοιχειοθετούν, θεωρούνται ουσιώδη γεγονότα τα οποία πρέπει να περιλαμβάνονται στο δικόγραφο. Στο σύγγραμμα Gatley, Libel and Slander, 7η έκδοση, παράγρ. 989, σελ. 411 - 412, αναφέρεται ότι ο ενάγων θα πρέπει όπου δεν είναι απόλυτα σαφές ότι οι δυσφημιστικές λέξεις αυτές καθαυτές αναφέρονται σ' αυτόν όπως για παράδειγμα όταν δεν γίνεται καθόλου αναφορά σ' αυτόν, να υποστηρίξει ότι είναι το πρόσωπο στο οποίο η δυσφήμιση αφορά. Θα πρέπει δε να δώσει λεπτομέρειες των γεγονότων στα οποία στηρίζεται για να δείξει ότι η δυσφήμιση αφορά αυτόν τον ίδιο. Χρήσιμα είναι όσα αναφέρονται στην υπόθεση Bruce v. Odham (ανωτέρω) στην οποία αποφασίστηκαν τα εξής: «..the material facts on which a plaintiff must rely in a libel action necessarily included the facts and matters from which it was to be inferred that the words were published of the plaintiff. Without a statement of those facts and matters it was impossible for the defendants to be in a position to decide how to plead to the statement of claim.» Επίσης χρήσιμα σε σχέση με το ίδιο θέμα είναι όσα αναφέρονται στην υπόθεση Morgan v. Odham Press

(1971)1 W.L.R. 1239 (H.L.). Όσον αφορά το δεύτερο θέμα του αληθούς ή νομικού υπονοούμενου παραθέτω από την παράγραφο 95, σελ. 48 και 49 του Gatley (ανωτέρω) τα ακόλουθα: «if it is contended that words are defamatory in their ordinary and natural meaning, it is not necessary for the plaintiff to plead more than the words themselves or to lead any other evidence of their meaning. In construing the words the judge and jury will be able to take into account the general knowledge of wordly affairs and of the meaning of words possessed by the ordinary man. If however the plaintiff wishes to rely on any special facts as giving the words a defamatory or any particular defamatory meaning he must plead and prove such facts, including, where necessary and special knowledge possessed by those to whom the words were published which gives the words that meaning, and must set out the meaning in his pleading....Such an extended meaning is described as a "true" or "legal" innuendo.» Και στην παράγραφο 105 του ιδίου συγγράμματος αναφέρονται και τα εξής: «Words may also take their meaning from extrinsic facts passing beyond general knowledge. .. Where the plaintiff relies on such a meaning" ..there is one cause of action for the libel itself, bases on whatever imputations or implications can reasonably be derived from the words themselves, and there is another different cause of action, namely, the innuendo, bases not merely on the libel itself, but on an extended meaning created by a conjunction of the words with something outside them. The latter cause of action cannot come into existence unless there is some extrinsic fact to create the extended meaning." This meaning will be a true innuendo; the plaintiff must plead it, together with the supporting extrinsic facts, ..». Είναι επομένως σαφές από τα πιο πάνω, ότι η έκθεση απαίτησης των εναγουσών πάσχει εφόσον ούτε γεγονότα αναφέρονται τα οποία να τις συνδέουν με το επίδικο δημοσίευμα, ούτε λεπτομέρειες γεγονότων παρατίθενται από τα οποία να προκύπτει ότι υπάρχει αληθές ή νομικό υπονοούμενο για τις ενάγουσες. Έχει αναφερθεί ο κ. Φακοντής ότι υπήρξε σειρά δημοσιευμάτων, προηγούμενων και μεταγενέστερων του επίδικου. Όμως δεν υπάρχει ρητή αναφορά στην Έκθεση Απαίτησης ότι το επίδικο δημοσίευμα σχετιζόταν με τα προηγούμενα και ότι κάποιος αναγνώστης που θα το διάβαζε, θα μπορούσε να το συνδέσει με την προηγούμενη, ισχυριζόμενη, λιβελλογραφία. Η παράγραφος 7 της Έκθεσης Απαίτησης, αναλύει και εξηγεί την έννοια των λέξεων και πώς αυτές ερμηνεύονται από τους μέσους πολίτες, ότι αποδίδουν στις ενάγουσες, παρανομίες, δόλο, παράνομη απόκτηση χρημάτων και άλλες συμπεριφορές όπως αυτές περιγράφονται στην παράγραφο 9 της Εκθέσεως Απαιτήσεως. Όμως, αναφέρονται στα δημοσιεύματα που κατονομάζουν τις ενάγουσες. Δεν συνδέει το επίδικο με τα υπόλοιπα δημοσιεύματα και δεν υπάρχει ρητή αναφορά της σύνδεσης ή της συνέχειας στη δημοσίευση. Το επίδικο δε δημοσίευμα δεν αναφέρεται καν σε παρανομίες ή παρατυπίες για ανέγερση ξενοδοχείου, ώστε να υπάρξει σύνδεση. Είναι γενικό και αόριστο για τη συμπεριφορά που επιδεικνύουν οι μεγαλοεπιχειρηματίες. Συνεπώς, εκδίδεται διάταγμα διαγραφής της παραγράφου 7 (Ιη) της Εκθέσεως Απαιτήσεως. Επιδικάζονται έξοδα υπέρ των αιτητών και εναντίον των καθ' ων η αίτηση, όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο στο τέλος της διαδικασίας. (Υπ.)............. Δ. Σωκράτους, Α.Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής .../Γ.Ι. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο