Σάββα Ηλιάδη ν. ΜΑΡΙΑΣ Χ"ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ, Αρ. Αγωγής: 442/04, 12.1.2006 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDAMM:2006:A1 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ (που συνεδριάζει στη Λάρνακα) ΕΝΩΠΙΟΝ: Τ. ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΪΔΟΥ - ΚΑΡΑΚΑΝΝΑ, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 442/04 Μεταξύ: Σάββα Ηλιάδη Ενάγοντα -και- ΜΑΡΙΑΣ Χ"ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ Εναγόμενης __________________ Ημερομηνία: 12.1.2006 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον Ενάγοντα: Ο κ. Α. Λάντος. Για την Εναγόμενη: Ο κ. Ν. Νικολάου. Ενάγοντας: παρών. Εναγόμενη: παρούσα. ΑΠΟΦΑΣΗ Η εναγόμενη είναι ιδιοκτήτρια του διαμερίσματος αρ. 4, στην οδό Λειβαδιών 4, στη Δερύνεια. Τη 5.4.2004 η εναγόμενη υπόγραψε γραπτή συμφωνία, όπως πωλήσει το πιο πάνω διαμέρισμα στον ενάγοντα, έναντι του ποσού των Λ.Κ.18.
- Η εναγόμενη έλαβε σαν προκαταβολή το ποσό των Λ.Κ. 4.000 και παρέμεινε προς εξόφληση ποσό Λ.Κ.14.
- Σύμφωνα με τους όρους της πιο πάνω γραπτής συμφωνίας, το ποσό των Λ.Κ.14.000 θα εξοφλείτο μέχρι τη 23.4.2004, παράλειψη πληρωμής του ποσού αυτού έδιδε στην εναγόμενη το δικαίωμα 'να τερματίσει/ακυρώσει τη συμφωνία' . Ο ενάγοντας παράλειψε να καταβάλει το ποσό των Λ.Κ.14.000 εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας και η εναγόμενη με επιστολή της, ημερομηνίας 10.5.2004, τερμάτισε την πιο πάνω συμφωνία. Τα πιο πάνω γεγονότα είναι παραδεκτά και από τις δύο πλευρές. Ο ενάγοντας με την αγωγή του ζητούσε αρχικά διάταγμα για εκτέλεση της συμφωνίας και διαζευκτικώς το ποσό των Λ.Κ.4.000 ως αποζημίωση, για τις ζημιές που υπέστη συνεπεία της άρνησης της εναγόμενης να του μεταβιβάσει το ακίνητο. Την πιο πάνω αξίωση του την απέσυρε σε κάποιο στάδιο, κατά την εκδίκαση της υπόθεσης. Ο ενάγοντας αξιώνει επίσης γενικές αποζημιώσεις για παράβαση συμφωνίας, τιμωρητικές αποζημιώσεις, καθότι σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του η εναγόμενη εισήλθε παράνομα στο επίδικο διαμέρισμα και "έλαβε βίαια την κατοχή του". Περαιτέρω αξιώνει Λ.κ.5.000 για τη ζημιά που προκάλεσε η εναγόμενη, με τη βίαιη κατάληψη του διαμερίσματος, στην επίπλωση και τον εξοπλισμό του διαμερίσματος όπως επίσης και το ποσό των Λ.Κ.4.000 το οποίο κατέβαλε ο ενάγοντας κατά την υπογραφή της συμφωνίας ,ως προκαταβολή και τόκο επί του πιο πάνω ποσού, από 5.4.
- Ήταν η θέση του ενάγοντα, όπως αποκαλύπτεται στην έκθεση απαίτησης, ότι σε κάποιο στάδιο αυτός έλαβε κατοχή του διαμερίσματος και τοποθέτησε εντός αυτού τον οικιακό εξοπλισμό του. Η εναγόμενη σε άγνωστη ημερομηνία επενέβη επί του διαμερίσματος και άλλαξε την κλειδαριά εισόδου. Η αξία του διαμερίσματος στην ελεύθερη αγορά είναι, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του ενάγοντα, ως αποκαλύπτονται στην έκθεση απαίτησης, Λ.Κ.22.000 και συνεπώς ο ενάγοντας υπέστη ζημιά Λ.Κ.4.000, λόγω της αύξησης της τιμής του διαμερίσματος. Ο ενάγοντας ισχυρίζεται επίσης ότι κατά την υπογραφή της συμφωνίας το κτήμα δεν ανήκε εξ' ολοκλήρου στην εναγόμενη και ως εκ τούτου η συμφωνία δεν θα μπορούσε να καταχωρηθεί στο κτηματολόγιο Αμμοχώστου, για σκοπούς ειδικής εκτέλεσης. Η εναγόμενη απόκρυψε από τον ενάγοντα το γεγονός αυτό που, σύμφωνα πάντα με την έκθεση απαίτησης, "πιθανόν να οδηγούσε σε μη υπογραφή του πωλητηρίου εγγράφου τη 5.4.2004". Η εναγομένη καταχώρησε υπεράσπιση, με την οποίαν αρνείται ότι ο τερματισμός της συμφωνίας ήταν παράνομος και ότι ο ενάγοντας υπέστη οποιαδήποτε ζημιά εξ αιτίας του τερματισμού αυτού, ανταπαιτεί δε απ' αυτόν αποζημιώσεις. Συγκεκριμένα, ανταπαιτεί γενικές αποζημιώσεις για παράβαση συμφωνία όπως επίσης και το ποσό των Λ.Κ.1.800, ως ενοίκιο και/ή αποζημίωση για τη χρήση και κατοχή του διαμερίσματος από τον ενάγοντα για περίοδο 7 μηνών, ήτοι από τον Ιανουάριο του 2004 μέχρι Ιούλιο του 2004 καθώς και για την περίοδο που τελούσε σε ισχύ προσωρινό διάταγμα του Δικαστηρίου, ήτοι από 15.6.2004 μέχρι 29.9.2004 που ακυρώθηκε με ενδιάμεση απόφαση του Δικαστηρίου. Διεκδικεί επίσης γενικές αποζημιώσεις για τις ζημιές που υπέστη από το προσωρινό διάταγμα και τόκο 9% επί των πιο πάνω ποσών, από 5.4.
- Ενώπιον του Δικαστηρίου κατάθεσαν εκ μέρους του ενάγοντα οι Κύπρος Κυπριανού, Αντώνης Πετρή, Κορνηλία Μαυρουδή, Βάσο Λάντου, Κυριάκος Ταλαττίνης και ο ενάγοντας και εκ μέρους της υπεράσπισης κατάθεσε μόνο η εναγόμενη. Συνοψίζω τη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου. Ο Κύπρος Κυπριανού είναι ιδιοκτήτης της εταιρείας K & M Famagusta Developers Ltd, που εδρεύει στο Παραλίμνι. Η εναγόμενη είχε κτίσει, σύμφωνα με τον μάρτυρα αυτό, μια πολυκατοικία στη Δερύνεια. Τον Ιανουάριο του 2004, ο μάρτυρας αποφάσισε να αγοράσει δύο διαμερίσματα στην πιο πάνω πολυκατοικία και έδωσε σαν προκαταβολή για την αγορά τους το ποσό των Λ.Κ.4.
- Σε κάποιο στάδιο αποφάσισε να κρατήσει μόνο το ένα διαμέρισμα και το άλλο θα το έπαιρνε ο ενάγοντας. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας είπε ότι η προκαταβολή που είχε δοθεί για την αγορά των δύο διαμερισμάτων μεταβιβάστηκε στον κ. Ηλιάδη και ο κ. Ηλιάδης του επέστρεψε το ποσό των Λ.Κ.4.
- Στο σημείο αυτό θα ήθελα να παρατηρήσω ότι η πιο πάνω μαρτυρία έρχεται σε αντίθεση όχι μόνο με τη μαρτυρία της εναγόμενης αλλά και με τα δικόγραφα που καταχώρησε ο ενάγοντας. Σύμφωνα με την παράγραφο 6 της Απάντησης στην Υπεράσπιση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση ο Κύπρος Κυπριανού ήταν κτηματομεσίτης και ενεργούσε σαν αντιπρόσωπος της εναγόμενης. Μετά την υπογραφή της συμφωνίας, σύμφωνα πάντα με τον μάρτυρα, που έλαβε χώρα τη 5.4.2004, αυτός επικοινώνησε αρκετές φορές με τους δύο διαδίκους, ο ενάγοντας καθυστερούσε την πληρωμή των Λ.Κ.14.000, η εναγόμενη όμως απαιτούσε όπως τα χρήματα καταβληθούν αμέσως καθότι είχε άμεση ανάγκη. Σε κάποιο χρόνο, αρχές Μαΐου του 2004, έγινε με πρωτοβουλία του μάρτυρα αυτού, συνάντηση μεταξύ των διαδίκων στο γραφείο του, στην παρουσία του, παρών κατά τη συνάντηση ήταν και ο γιος της εναγόμενης. Κατά τη συνάντηση ο ενάγοντας δήλωσε ότι η χρηματοδότηση "είχε κανονιστεί" και ήταν έτοιμος να εξοφλήσει το τίμημα και να γίνει η μεταβίβαση του διαμερίσματος. Κατά τη συνάντηση, σύμφωνα πάντα με τον μάρτυρα, "τα πνεύματα ήταν λίγο ανεβασμένα από μέρους της Μαρίας", εννοώντας την εναγόμενη, καθότι υπήρξε καθυστέρηση στην καταβολή του τιμήματος από τον ενάγοντα. Η συνάντηση έληξε άδοξα γιατί η εναγόμενη και ο γιος της ζητούσαν περισσότερα χρήματα απ' ότι προβλεπόταν στη συμφωνία. Σε υποβολή του συνηγόρου υπεράσπισης, ότι ο λόγος που έληξε άδοξα η συνάντηση ήταν η αδυναμία του ενάγοντα να καταβάλει το ποσό των Λ.Κ.14.000 καθότι είχε μόνο Λ.Κ.8.000 ο μάρτυρας είπε ".. όχι υπήρχε πρόβλημα και με κτηματολόγιο". Αργότερα δήλωσε ότι η Τράπεζα είχε εγκρίνει την αίτηση δανείου που είχε υποβάλει ο ενάγοντας και η συμφωνία πώλησης θα κατατίθετο "ως δικαιολογητικό". Ο μάρτυρας τηλεφώνησε στην εναγόμενη κάποιο χρόνο αργότερα την παρακάλεσε όπως η πράξη προχωρήσει, αυτή όμως ήταν ανένδοτη. Σε ερώτηση κατά πόσο είχε παραδοθεί η κατοχή του διαμερίσματος ο μάρτυρας είπε ότι πάντα είχαν τα κλειδιά, όταν ο ενάγοντας του έδωσε το ποσό των Λ.Κ.4.000 ο μάρτυρας έδωσε στον ενάγοντα τα κλειδιά. Σε υποβολή του συνηγόρου υπεράσπισης κατά την αντεξέταση ότι ο ενάγοντας είχε την κατοχή του διαμερίσματος από τον Ιανουάριο του 2004 ο μάρτυρας έδωσε την πιο κάτω απάντηση "όχι, ο κ. Ηλιάδης πήγαινε στα κρυφά για να μην τον δει η κα Μαρία". Ο ενάγοντας καταθέτοντας ενώπιον του Δικαστηρίου παραδέχθηκε ότι καθυστέρησε να καταβάλει στην εναγόμενη το ποσό των Λ.Κ.14.000 που προέβλεπε η συμφωνία. Ήταν η θέση του όμως ότι είχε ενημερώσει σχετικά την εναγόμενη, της ζήτησε παράταση λίγων ημερών και αυτή συγκατατέθηκε. Ο ενάγοντας είπε επίσης ότι τη 20.4.2004 ειδοποίησε την εναγόμενη ότι δεν θα ήταν σε θέση να εξοφλήσει το τίμημα για την αγορά του διαμερίσματος εντός της συμφωνηθείσας προθεσμίας, αργότερα αντεξεταζόμενος ανάτρεψε την πιο πάνω θέση και είπε ότι την είχε πληροφορήσει 15 μέρες πριν τη 23.4.
- Όταν ζητήθηκε από τον ενάγοντα να σχολιάσει τις δύο αυτές διαφορετικές εκδοχές αυτός είπε ότι ενημέρωνε την εναγόμενη "σταδιακώς". Ο ενάγοντας ήταν έτοιμος να καταβάλει το τίμημα "15 - 18 μέρες μετά την ημερομηνία που έληξε", ειδοποίησε την εναγόμενη σχετικά, συναντήθηκαν στο γραφείο του Κύπρου Κυπριανού και την πληροφόρησε ότι ήταν έτοιμος να της καταβάλει τα χρήματα και να γίνει η μεταβίβαση του διαμερίσματος. Η εναγόμενη όμως μετάνιωσε και απαιτούσε όπως της καταβληθεί ποσό Λ.Κ.4.000 με Λ.Κ.5.000 πέραν του συμφωνηθέντος. Μία μέρα μετά την συνάντηση η εναγόμενη άλλαξε την κλειδαριά του διαμερίσματος. Ο ενάγοντας τηλεφώνησε τότε της εναγόμενης, ζήτησε να της δώσει την επιταγή των Λ.Κ.14.000, αυτή όμως δεν αποδέχθηκε και τότε αποτάθηκε σε δικηγόρο και καταχώρησε αγωγή. Ήταν η θέση του ενάγοντα ότι από τον Ιανουάριο του 2004 μέχρι τον Απρίλιο του 2004, επισκέφθηκε το διαμέρισμα πολλές φορές, έπαιρνε το κλειδί από τον Κύπρο Κυπριανού και το επέστρεφε. Σε κάποιο άλλο στάδιο της μαρτυρίας του είπε ότι μετέφερε τα πράγματά του σταδιακά στο διαμέρισμα μέχρι την 5.4.2004, από 5.4.2004 και μετέπειτα μετέφερε στο διαμέρισμα πολλά αντικείμενα. Αντεξεταζόμενος ο μάρτυρας ανάτρεψε τον πιο πάνω ισχυρισμό του και δήλωσε ότι άρχισε να μεταφέρει τα πράγματά του στο διαμέρισμα μετά τον Απρίλιο του
- Αργότερα διαφοροποίησε για ακόμα μια φορά τη θέση του, παραδέχθηκε ότι μετέφερε διάφορα αντικείμενα στο διαμέρισμα πριν τον Απρίλιο του 2004, δήλωσε όμως ότι ουδέποτε έμεινε μέσα στο διαμέρισμα. Ο ενάγοντας ισχυρίστηκε επίσης ότι είχε πάει στο Κτηματολόγιο για να καταθέσει την επίδικη συμφωνία, δεν ήταν σε θέση όμως να θυμηθεί τον χρόνο ούτε επίσης τι είχε συμβεί κατά την επίσκεψή του στο Κτηματολόγιο, επικαλέστηκε δε κάποιο έγγραφο το οποίο όμως ουδέποτε κατατέθηκε στο Δικαστήριο. Ο Αντώνης Πετρής εργάζεται στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Αμμοχώστου, στο τμήμα διαχείρισης κρατικών γαιών. Ο μάρτυρας αυτός προέβη σε έρευνα σε σχέση με το επίδικο ακίνητο και είπε ότι τη 16.6.04 εκδόθηκε ο τίτλος 10751, στ' όνομα της εναγομένης. Ενώπιον του Δικαστηρίου κατατέθηκε σαν Τεκμήριο σχετικό πιστοποιητικό εγγραφής. Ήταν η θέση του μάρτυρα αυτού ότι μετά την έκδοση του τίτλου, τη 16.6.2004, το διαμέρισμα μπορούσε να μεταβιβαστεί, πριν τη 16.6.2004 θα μεταβιβαζόταν μερίδιο του κτήματος επί της ακινήτου ιδιοκτησίας. Η Κορνηλία Μαυρουδή είναι δικηγόρος και ήταν αυτή που είχε συντάξει, μετά από οδηγίες της εναγομένης, την επιστολή τερματισμού της συμφωνίας, Τεκμήριο
- Η επιστολή αυτή έφερε ημερομηνία 10.5.2004 και επιδόθηκε στον ενάγοντα ,τη 26.5.
- Η μάρτυρας αυτή ήταν παρούσα στη συνάντηση που είχε γίνει στην παρουσία της εναγομένης, του γιου της και της δικηγόρου Βασιλικής Λάντου, που εκπροσωπούσε τον ενάγοντα. Η συνάντηση έλαβε χώρα τη 26.5.2004, στο γραφείο της. Ήταν η θέση της μάρτυρας αυτής, ότι η Βασιλική Λάντου είχε προσκομίσει μαζί της ,στη συνάντηση, μια επιταγή για εξόφληση του διαμερίσματος. Παρομοίου περιεχομένου ήταν και η μαρτυρία της Βασιλικής Λάντου, δικηγόρου. Η Βασιλική Λάντου κατά την πιο πάνω συνάντηση πρόσφερε στην εναγόμενη την επιταγή, η τελευταία όμως αρνήθηκε να την παραλάβει. Η μάρτυρας αυτή τοποθετεί τη συνάντηση τη 28.5.
- Ο Κυριάκος Ταλαττίνης είναι εκτιμητής ακινήτων και κατάθεσε στο Δικαστήριο εκτίμηση, σε σχέση με την αγοραία αξία του επιδίκου διαμερίσματος. Σύμφωνα με την πιο πάνω έκθεση, η αγοραία αξία του ακινήτου ανέρχεται σε Λ.Κ.18.
- Αυτή ήταν συνοπτικά η μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου από τον ενάγοντα. Η εναγόμενη, Μαρία Χ"Δημητρίου, είναι ιδιοκτήτρια του επίδικου διαμερίσματος. Τον Ιανουάριο του 2004 και ενώ αυτή βρισκόταν στο εξωτερικό επικοινώνησε μαζί της τηλεφωνικώς ο ενάγοντας και της δήλωσε ότι ενδιαφερόταν να αγοράσει το διαμέρισμα. Η εναγόμενη τον πληροφόρησε ότι η αξία του διαμερίσματος ήταν Λ.Κ.18.000, αυτός θεώρησε το ποσό υπερβολικό και της είπε ότι θα πήγαινε να δει τον Κύπρο Κυπριανού που διατηρούσε κτηματομεσιτικό γραφείο. Λίγο χρόνο αργότερα δέχθηκε τηλεφώνημα από τον Κύπρο Κυπριανού, ο τελευταίος της είπε ότι είχε πελάτη για το studio, η εναγόμενη του ζήτησε όμως "να περιμένει μέχρι να γυρίσει στην Κύπρο". Όταν η εναγόμενη επέστρεψε στην Κύπρο, περί τα μέσα Ιανουαρίου, διαπίστωσε ότι το διαμέρισμα ήταν ανοικτό και ο ενάγοντας μετάφερε οικιακό εξοπλισμό. Η εναγόμενη ρώτησε τότε τον Κύπρο Κυπριανού, στον οποίο είχε δώσει το κλειδί , γιατί το διαμέρισμα ήταν ανοικτό και η ίδια δεν είχε ειδοποιηθεί σχετικά εκ των προτέρων. Ο Κύπρος Κυπριανού τη διαβεβαίωσε ότι "δεν θα υπήρχε οποιοδήποτε πρόβλημα και θα προχωρούσαν σύντομα με την υπογραφή συμβολαίων". Η εναγόμενη επικοινώνησε αρκετές φορές με τον Κύπρο Κυπριανού σε σχέση με την υπογραφή του συμβολαίου, για την αγορά του επιδίκου διαμερίσματος. Τη 8.3.2004 ο Κύπρος Κυπριανού της έδωσε σαν προκαταβολή , για την αγορά του διαμερίσματος, το ποσό των Λ.Κ.4.000 και μετά από αρκετές πιέσεις εκ μέρους της, το συμβόλαιο για την αγορά του διαμερίσματος, υπογράφηκε τη 5.4.
- Η επίδικη συμφωνία προέβλεπε αποπληρωμή του υπόλοιπου τιμήματος μέχρι τη 23.4.2004, τη 23.4.2004 όμως ο ενάγοντας δεν ήταν σε θέση να της καταβάλει το ποσό και ο Κύπρος Κυπριανού της ζήτησε παράταση 7 - 8 ημερών. Η εναγομένη συγκατατέθηκε. Μετά την πάροδο των οκτώ ημερών, κανένα ποσό καταβλήθηκε στην εναγόμενη και αυτή επικοινώνησε με τον Κύπρο Κυπριανού. Ο τελευταίος της ζήτησε να πάει στο γραφείο του τη 5 Μαίου η ώρα 8:30 μ.μ., για να πάρει τα χρήματα. Η εναγόμενη πήγε και εκεί ήταν παρών και ο ενάγοντας, ο οποίος της δήλωσε όμως ότι δεν την αναγνώριζε και αυτός "είχε να κάνει μόνο με τον Κύπρο". Κατά τη συνάντηση ο Κύπρος Κυπριανού και ο εναγόμενος άρχισαν ένα διάλογο "περιπαικτικό, ειρωνικό" σε σχέση με το ποσό που θα έδιδαν στην εναγόμενη. Η εναγόμενη θύμωσε με τη συμπεριφορά τους, ένιωσε ταπεινωμένη, ότι την κορόιδευαν και τους δήλωσε ότι οποιαδήποτε συνεργασία μεταξύ τους τερματίζετο. Στη συνέχεια επικοινώνησε με τη δικηγόρο της Κορνηλία Μαυρουδή και τερμάτισε τη συμφωνία. Λίγες μέρες αργότερα παρευρέθηκε σε συνάντηση στο γραφείο της δικηγόρου της και εκεί η δικηγόρος Βάσω Λάντου που εκπροσωπούσε τον ενάγοντα της πρόσφερε το ποσό των Λ.Κ.14.000, η ίδια όμως δεν το αποδέχθηκε και τους δήλωσε ότι για εκείνη το θέμα είχε λήξει και ούτε Λ.Κ.14.000 αλλά ούτε και Λ.Κ.16.000 ή Λ.Κ.18.000 θα αποδεχόταν. Κάποιο χρόνο αργότερα, κατά ή περί αρχές Ιουλίου του 2004 η εναγόμενη άλλαξε την κλειδαριά του επιδίκου διαμερίσματος. Τον Ιούνιο του 2004, σύμφωνα πάντα με τη μάρτυρα, της επιδόθηκε διάταγμα του Δικαστηρίου με το οποίο διατάσσετο να μην επεμβαίνει στο επίδικο διαμέρισμα. Το διάταγμα ακυρώθηκε τέλος Σεπτεμβρίου του 2004 και η εναγόμενη επανέκτησε τότε την κατοχή του διαμερίσματος. Η εναγόμενη και η οικογένειά της είναι κάτοχος και άλλων παρόμοιων διαμερισμάτων, τα οποία ενοικιάζουν σε τρίτα πρόσωπα. Κατά την καλοκαιρινή περίοδο, τα διαμερίσματα, όπως το επίδικο, ενοικιάζονται έναντι του ποσού των Λ.Κ.12 μέχρι Λ.Κ.20 ημερησίως, ενώ τους υπόλοιπους μήνες, Λ.Κ.120 μηνιαίως. Κατά την καλοκαιρινή περίοδο, η οποία αρχίζει μέσα Ιουνίου και τελειώνει τον Σεπτέμβριο, διαμερίσματα όπως το επίδικο της αποφέρει εισόδημα, κατά μέσο όρο, Λ.Κ.200 μηνιαίως. Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω τους μάρτυρες ενώ κατάθεταν και να εξετάσω τη μαρτυρία τους. H εναγομένη μου έκανε πολύ καλή εντύπωση, απαντούσε τις ερωτήσεις ευθέως, χωρίς υπεκφυγές, οι απαντήσεις της ήταν σταθερές και δεν περιέπεσε σ' οποιεσδήποτε αντιφάσεις. Η εντύπωση που μου έδωσε ήταν μίας γυναίκας, επιχειρηματίας, που διεξήγαγε τις εργασίες της μ' επαγγελματικό τρόπο και που δεν ανεχόταν να την ειρωνεύονται και να την κοροϊδεύουν. Αυτός ήταν και ο λόγος που τερμάτισε κάθε συνεργασία με τον ενάγοντα και τον Κύπρο Κυπριανού, τη 5 Μαίου, όταν συναντήθηκαν στο γραφείο του τελευταίου και εκεί ένιωσε ότι τα δύο πιο πάνω πρόσωπα με τη συμπεριφορά τους την ταπείνωναν και την κορόιδευαν. Ο Αντώνης Πετρής, Κτηματολογικός Υπάλληλος, μου έκανε καλή εντύπωση και τη μαρτυρία του, η οποία ήταν τελείως τυπική και δεν αμφισβητήθηκε τη δέχομαι στο σύνολό της. Ο εκτιμητής, Κυριάκος Ταλαττίνης, εκτίμησε το ακίνητο χρησιμοποιώντας τη συγκριτική μέθοδο, η εκτίμηση του όμως στηρίχθηκε στην εξωτερική κατάσταση του διαμερίσματος. Ο μάρτυρας παραδέχθηκε ότι δεν επιθεώρησε το εσωτερικό του διαμερίσματος και ως εκ τούτου καμιά βαρύτητα μπορεί να δοθεί στη μαρτυρία του. Εν πάση όμως περιπτώσει, η μαρτυρία του δεν υποστηρίζει τη θέση του ενάγοντα, ήτοι ότι η αξία του επιδίκου διαμερίσματος κατά το χρόνο τερματισμού της συμφωνίας ανήρχετο στο ποσό των Λ.Κ.22.
- Οι δικηγόροι Κορνηλία Μαυρουδή και Βάσω Λάντου μου έκαναν γενικά καλή εντύπωση, επισημάνω όμως ότι η μαρτυρία τους δεν συνάδει, σε σχέση με την ημερομηνία κατά την οποία έγινε η συνάντηση. Ο χρόνος της συνάντησης όμως δεν είναι γεγονός ουσιώδες για την έκβαση της υπόθεσης καθότι η συνάντηση έγινε μετά που παρήλθε ο συμφωνηθέντας χρόνος για καταβολή του τιμήματος και μετά τη ολιγοήμερη παράταση του χρόνου, που δόθηκε από την εναγομένη. Η θέση της Μαυρουδή ότι η συνάντηση έγινε 26 Μαίου, υποστηρίζεται από τη μαρτυρία και της εναγομένης, σύμφωνα με την οποίαν η συνάντηση έλαβε χώραν τη 26 Μαίου ή 27 Μαίου. Με βάσει την ενώπιον μου μαρτυρία καταλήγω ότι η συνάντηση έγινε κάποια μέρα μεταξύ 26 και 28 Μαίου. Η μαρτυρία του Κύπρου Κυπριανού περιέχει αντιφάσεις, τις οποίες έχω επισημάνει πιο πάνω και ως εκ τούτου διατηρώ σοβαρές αμφιβολίες σε σχέση με την αξιοπιστία του μάρτυρα αυτού. Πέραν τούτου, η εντύπωση που δόθηκε στο Δικαστήριο ήταν ότι μεροληπτούσε υπέρ του ενάγοντα. Χαρακτηριστική ήταν η δήλωση του μάρτυρα αυτού ότι κατά τη συνάντηση που είχαν με την εναγόμενη, ο ενάγοντας ήταν σε θέση να εξοφλήσει το διαμέρισμα, θέση που αντικρούεται από τη μαρτυρία του ίδιου του ενάγοντα. Ο μάρτυρας προσπάθησε να πείσει το Δικαστήριο ότι ο λόγος που η συμφωνία απότυχε ήταν η απληστία της εναγομένης, που ζητούσε περισσότερα χρήματα, θέση που δεν γίνεται όμως δεκτή από το Δικαστήριο. Ισχυρίσθηκε επίσης ότι υπήρχε πρόβλημα στο κτηματολόγιο για μεταβίβαση του επιδίκου διαμερίσματος, ισχυρισμός που παράμεινε όμως αδιευκρίνιστος και δεν συνάδει με τη μαρτυρία του κτηματολογικού υπαλλήλου Αντώνη Πετρή, μάρτυρα του ενάγοντα. Σοβαρές επιφυλάξεις διατηρώ σε σχέση και με τη μαρτυρία του ενάγοντα, του οποίου ήταν έκδηλες οι προσπάθειες να επιρρίψει την ευθύνη για την αποτυχία της συμφωνίας στην εναγομένη, ενώ παράλληλα προσπάθησε ν' αποκρύψει το γεγονός ότι είχε λάβει κατοχή του διαμερίσματος, πολύ πριν την υπογραφή του επιδίκου συμβολαίου. Ήταν ο ισχυρισμός του ενάγοντα ότι ήταν σε θέση να εξοφλήσει το τίμημα για την αγορά του διαμερίσματος, '15-18 μέρες μετά τη μέρα που έληξε', με βάσει όμως τη επίδικη συμφωνία, το τίμημα έπρεπε να καταβάλλετο μέχρι τη 23.4.04, η επιταγή που εκδόθηκε και κατατέθηκε στο Δικαστήριο, φέρει ημερομηνία 28.5.04, δηλαδή η επιταγή εκδόθηκε 30 και πλέον μέρες μετά τη παρέλευση του συμφωνηθέντος χρόνου και ως εκ τούτου ο πιο πάνω ισχυρισμός του δεν ευσταθεί. Ο ενάγοντας ισχυρίσθηκε επίσης ότι από τον Ιανουάριο του 2004 μέχρι τον Απρίλιο του 2004, επισκέφθηκε το επίδικο διαμέρισμα πολλές φορές, πάντα έπαιρνε το κλειδί από τον Κύπρο Κυπριανού και όταν τελείωνε την επίσκεψη του το επέστρεφε σ' αυτόν. Ο ισχυρισμός αυτός όμως δεν συνάδει με τη μαρτυρία του Κύπρου Κυπριανού, ο τελευταίος ισχυρίσθηκε ότι ο ενάγοντας κατείχε τα κλειδιά μόνιμα, όχι από τον Απρίλη του 2004, ως ήταν η θέση του ενάγοντα, αλλά από τη μέρα που του έδωσε το ποσόν των ΛΚ
- Πέραν τούτου κάποιος διερωτάται ποιο λόγο είχε ο ενάγοντας να πηγαινοέρχεται στο διαμέρισμα, να το επισκέπτεται άσκοπα. Στη συνέχεια βέβαια παραδέχθηκε ότι κατά τις επισκέψεις του μετάφερε εκεί τα προσωπικά του αντικείμενα, γεγονός που δεικνύει ότι είχε λάβει τη κατοχή του επιδίκου διαμερίσματος πολύ πριν την υπογραφή της επίδικης συμφωνίας. Τη πιο πάνω θέση την ανακάλεσε στο στάδιο της αντεξέτασης, προφανώς είχε ξεχάσει τη προηγούμενη δήλωση του και ισχυρίσθηκε ότι είχε αρχίσει να μεταφέρει τα προσωπικά αντικείμενα του στο διαμέρισμα μετά τον Απρίλη του
- Όταν του επισημάνθηκε ότι η δήλωση του αυτή δεν συνάδει με τη προηγούμενη, αυτός επανήλθε στη πρώτη του δήλωση και ισχυρίσθηκε ότι μετάφερε κάποια αντικείμενα πριν τον Απρίλη του 2004, ουδέποτε όμως είχε μείνει μέσα στο διαμέρισμα. Απορρίπτω επίσης τη θέση του ενάγοντα ότι ήταν έτοιμος να καταβάλει το υπόλοιπο του τιμήματος για την αγορά του διαμερίσματος, αρχές Μαίου, η θέση αυτή δεν συνάδει με τη μαρτυρία των μαρτύρων που κάλεσε ο ίδιος, όπως επίσης και με την επιταγή που κατατέθηκε εκ μέρους του και φέρει ημερομηνία 28.5.
- Ο ενάγοντας ισχυρίσθηκε επίσης ότι είχε πάει στο κτηματολόγιο για να καταθέσει τη συμφωνία, ο ισχυρισμός αυτός είναι πιστεύω, τελείως ανυπόστατος, ο ενάγοντας δεν ήταν σε θέση να πει πότε είχε πάει, επικαλέσθηκε δε ένα έγγραφο, το οποίο όμως ουδέποτε παρουσιάσθηκε στο Δικαστήριο. Με βάση τη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον μου, καταλήγω ότι τα γεγονότα διαδραματίσθηκαν όπως τα περιέγραψε η εναγόμενη. Η μαρτυρία της εναγόμενης αποτελεί και εύρημα του Δικαστηρίου, αναφορά στη μαρτυρία έγινε πιο κάτω και ως εκ τούτου δεν κρίνω σκόπιμο να την επαναλάβω. Είναι η κατάληξη του Δικαστηρίου ότι ο ενάγοντας κατάβαλε στη εναγομένη το ποσόν των ΛΚ 4000 για την αγορά του επιδίκου διαμερίσματος το Μάρτιο του
- Ο ενάγοντας όμως είχε λάβει κατοχή του διαμερίσματος μερικούς μήνες νωρίτερα, τέλος του Γενάρη του 2004, όταν μετάφερε εκεί τα προσωπικά του αντικείμενα. Το Γενάρη του 2004 είχαν αρχίσει οι διαπραγματεύσεις μέσω του μάρτυρα, Κύπρου Κυπριανού, για την αγορά του διαμερίσματος. Μετά από πιέσεις της εναγομένης η συμφωνία μεταξύ των δύο πλευρών υπογράφηκε τελικά τη 5.4.
- Ήταν ουσιώδης όρος της συμφωνίας όπως το υπόλοιπο του τιμήματος, ήτοι το ποσό των Λ.Κ.14.000, καταβληθεί μέχρι τη 23.4.2004, σύμφωνα με τον όρο 3, παράλειψη πληρωμής από τον αγοραστή, ήτοι τον ενάγοντα, του πιο πάνω τιμήματος έδιδε στον πωλητή, ήτοι την εναγόμενη, το δικαίωμα να τερματίσει/ακυρώσει τη συμφωνία. Ο όρος αυτός όπως είναι διατυπωμένος στη συμφωνία, Τεκμήριο 1, δεν προϋποθέτει ότι το τίμημα θα καταβάλλετο όταν θα εγίνετο μεταβίβαση του ακινήτου, ως ήταν η θέση του ενάγοντα. Η μεταβίβαση και εγγραφή του διαμερίσματος, σύμφωνα με τον όρο 2 (γ) της συμφωνίας, θα γινόταν όταν το κτηματολόγιο εξέδιδε "χωριστό" πιστοποιητικό εγγραφής και εξοφλείτο το τίμημα πωλήσεως. Ο ενάγοντας παράλειψε να καταβάλει το υπόλοιπο του τιμήματος, εντός της συμφωνηθείσας περιόδου. Η εναγόμενη, μετά από παράκληση του ενάγοντα, του έδωσε παράταση χρόνου για εξόφληση του τιμήματος, οκτώ ημερών, ήτοι μέχρι τη 1.5.
- Ο ενάγοντας παράλειψε να καταβάλει το τίμημα μέχρι την πιο πάνω προθεσμία και η εναγόμενη, μ' επιστολή της, ημερομηνίας 10.5.2004, τερμάτισε τη συμφωνία. Ο τερματισμός της συμφωνίας εκ μέρους της εναγομένης ήταν νόμιμος ενόψει της παραβίασης εκ μέρους του ενάγοντα του ουσιώδους όρου της συμφωνίας, σε σχέση με την καταβολή του υπόλοιπου τιμήματος. Ενόψει των πιο πάνω, καταλήγω ότι ο ενάγοντας δεν δικαιούται οποιονδήποτε ποσό σαν αποζημιώσεις για τερματισμό της συμφωνίας και ως εκ τούτου η αξίωση του για γενικές και τιμωρητικές αποζημιώσεις που αναγράφονται στις παραγράφους 13 (Β), (Γ) και (Δ) της έκθεσης απαίτησης, απορρίπτεται. Ανεξαρτήτως των πιο πάνω όμως σε σχέση με την παράγραφο 13 (Β) θα ήθελα να επισημάνω περαιτέρω ότι δεν έχει αποδειχθεί η θέση του ενάγοντα ότι η αξία του διαμερίσματος αυξήθηκε κατά Λ.Κ.4.
- Είναι παραδεκτό γεγονός ότι ο ενάγοντας κατάβαλε στην εναγόμενη ως προκαταβολή το ποσό των Λ.Κ.4.
- Στην επίδικη συμφωνία δεν προβλέπεται οτιδήποτε σε σχέση με το ποσό αυτό, κατά πόσο το ποσό αυτό σε περίπτωση τερματισμού και/ή ακύρωσης της συμφωνίας, θα έπρεπε να επιστραφεί στον αγοραστή. Στη συγκεκριμένη υπόθεση, στην επίδικη συμφωνία γίνεται πρόβλεψη για καταβολή του ποσού των ΛΚ4000 σαν προκαταβολή, χωρίς να γίνεται όμως οποιαδήποτε πρόβλεψη τι θα απογίνετο σε περίπτωση παραβίασης της συμφωνίας. Κατά πόσο ο ενάγοντας δικαιούται επιστροφή των χρημάτων του, εξαρτάται ποια ήταν η πρόθεση των μερών όταν εγίνετο η πληρωμή, κατά πόσο το ποσό αυτό δόθηκε σαν ασφάλεια για την πιστή τήρηση των όρων της συμφωνίας ή σαν πληρωμή μέρος του τιμήματος. Σύμφωνα με το κοινοδίκαιο στην Αγγλία, που εφαρμόζεται και στην Κύπρο, η "ασφάλεια" που δίδεται για τη τήρηση των όρων της συμφωνίας, δεν επιστρέφεται σ΄ αντίθεση με την πληρωμή "μέρος του τιμήματος" που επιστρέφεται, εκτός αν προβλέπεται αλλιώς στη συμφωνία. (Βλέπετε σχετικά το σύγγραμμα The Law of Contract 6η έκδοση, του G.H. Treitel, Howe & Smith
(1884)27 Ch D. 89, 95, Harrison v Holland [1921] 3 KB 297; [1922] 1 KB 211. Στην περίπτωση πώλησης ακινήτου ιδιοκτησίας το άρθρο 49
(2)του Law of Property Act 1925 δίδει στο Δικαστήριο εξουσία, όταν το θεωρεί ορθόν, να διατάξει την επιστροφή προκαταβολής που καταβλήθηκε για την πώληση γης. Αρχικά τα Αγγλικά δικαστήρια ερμήνευαν αυστηρά την πιο πάνω πρόνοια και εξέδιδαν διάταγμα επιστροφής μόνο στις περιπτώσεις που ο πωλητής δεν μπορούσε να εξασφαλίσει διάταγμα ειδικής εκτέλεσης. Η συνεχής αύξηση των τιμών των ακινήτων όμως οδήγησε τα Δικαστήρια να ερμηνεύσουν την πιο πάνω πρόνοια πιο πλατιά, καθότι η παραβίαση της συμφωνίας εκ μέρους του αγοραστή στις πλείστες περιπτώσεις δεν προκαλούσε οποιαδήποτε ζημιά στον πωλητή. Βασικό κριτήριο που λαμβάνεται υπόψη από τα Αγγλικά Δικαστήρια, τα τελευταία χρόνια, είναι η απόδοση δικαιοσύνης μεταξύ του πωλητή και του αγοραστή. Στην υπόθεση Universal Corp. v Five Ways Properties Ltd, [1979] 1 All ER 553, τα γεγονότα της οποίας προσομοιάζουν με την παρούσα υπόθεση, ο αγοραστής δεν κατάβαλε το υπόλοιπο του τιμήματος μέχρι τη συμφωνηθείσα ημερομηνία, λόγω προβλήματος που αντιμετώπιζε με την τράπεζα και ηγέρθη το θέμα κατά πόσο ο αγοραστής εδικαιούτο σ΄ επιστροφή του ποσού που είχε καταβάλει, κατά τη σύναψη της συμφωνίας. Το Εφετείο έκρινε ότι η κατακράτηση του ποσού από τον πωλητή θα ήταν άδικο και επέτρεψε την έφεση. Ο Buckley L.J. στη σελ. 555 της απόφασης, αναφέρει σχετικά τα πιο κάτω: ".... I prefer to the judge's approach to the construction of this subsection the approach of Megarry V.C who has expressed the view that the jurisdiction is to be exercised where the justice of the case requires .. In this connection I take the word "justice" to be used in a wide sense, indicating that repayment must be ordered in any circumstance which make this the Fairest course between the two parties ..." Και σ΄ ελεύθερη μετάφραση στα Ελληνικά: «.... Προτιμώ αντί την προσέγγιση του Δικαστή σε σχέση με την εφαρμογή αυτής της υποπαραγράφου την προσέγγιση του Megarry V.C. που εξέφρασε την άποψη ότι τι δικαιοδοσία πρέπει ν΄ ασκείται εκεί που η δικαιοσύνη το απαιτεί .... Σε σχέση μ΄ αυτό, θεωρώ ότι η λέξη «δικαιοσύνη» πρέπει να χρησιμοποιείται υπό πλατιά έννοια, δεικνύοντας ότι επιστροφή των χρημάτων πρέπει να διατάζεται στις περιπτώσεις που θα ήταν η πιο δίκαιη οδός μεταξύ των δύο πλευρών.» Στην Κύπρο δεν υπάρχει αντίστοιχο άρθρο, με το άρθρο 49
(29)του Law of Property Act του 1925, θεώρησα σκόπιμο όμως να κάνω αναφορά στην υπόθεση Universal Corp. v Five Ways Properties Ltd, για να δείξω το πνεύμα, κάτω από το οποίο επιδικάζονται αποζημιώσεις από τ΄ Αγγλικά Δικαστήρια, σε τέτοιες περιπτώσεις. Το σκεπτικό της πιο πάνω απόφασης συνάδει και με τη γενική αρχή ότι οι αποζημιώσεις υπολογίζονται με βάση τη ζημιά που υπέστη ο διάδικος και όχι με βάση το κέρδος που πιθανόν να καρπώθηκε η άλλη πλευρά, από την παραβίαση της συμφωνίας. Σκοπός των αποζημιώσεων δεν είναι να θέσουν τη πλευρά που δεν ευθύνεται για το τερματισμό της συμφωνίας σε καλύτερη οικονομική κατάσταση απ΄ αυτή που ήταν πριν τη σύναψη της συμφωνίας. Στη συγκεκριμένη περίπτωση το ποσό των ΛΚ4000, που αποτελεί σημαντικό ποσοστό της συνολικής αξίας του διαμερίσματος, περίπου 22%, δόθηκε από τον ενάγοντα στην εναγόμενη πριν την υπογραφή της επίδικης συμφωνίας, γεγονός που είναι παραδεκτό και από τις δυο πλευρές. Στη συμφωνία που υπόγραψαν τα δύο μέρη μεταξύ τους γίνεται αναφορά στο ποσό αυτό και αναγράφονται τα πιο κάτω: «
- Το τίμημα πωλήσεως θα πληρωθεί από τον αγοραστή ως ακολούθως: α) Το ποσό των £4000 προκαταβολικά. β) Το υπόλοιπο ποσόν των £14000 (δεκατεσσάρων χιλιάδων λιρών) θα εξοφληθεί μέχρι 23.4.04.» Όπως είναι διατυπωμένη η πιο πάνω παράγραφος, προκύπτει αβίαστα, πιστεύω, ότι το ποσόν των ΛΚ4000 καταβλήθηκε σαν μέρος του τιμήματος και όχι ως ασφάλεια για την τήρηση των όρων της συμφωνίας, εξ΄ άλλου κατά το χρόνο που δόθηκε, ως προανέφερα, η συμφωνία δεν είχε καν υπογραφεί. Η εναγόμενη ανταπαιτεί γενικές αποζημιώσεις για παραβίαση της επίδικης συμφωνίας όπως επίσης και για τη ζημιά που υπέστη από το προσωρινό διάταγμα, που εκδόθηκε τη 15.6.2004 και ακυρώθηκε τη 29.9.
- Η μόνη μαρτυρία που έχει τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου προς υποστήριξη των πιο πάνω αξιώσεων, ήταν η δήλωση της εναγόμενης ότι 'κάποιος Άγγλος' ενδιαφέρθηκε για την αγορά του διαμερίσματος, ενόψει όμως του προσωρινού διατάγματος αυτή δεν μπορούσε να το πωλήσει, πώλησε όμως στον Άγγλο αυτόν, το διαμέρισμα της, αριθμός θύρας 3, που βρισκόταν στην ίδια πολυκατοικία με το επίδικο διαμέρισμα. Το γεγονός ότι η εναγομένη πώλησε στον Άγγλο άλλο διαμέρισμα, δικής της επίσης ιδιοκτησίας, αντί το επίδικο, δεν αποδεικνύει οποιανδήποτε ζημιά. Καμία μαρτυρία έχει τεθεί του Δικαστηρίου ότι έγιναν προσπάθειες για πώληση του επιδίκου διαμερίσματος, η εναγομένη δεν εξετάσθηκε επί του θέματος αυτού και το σημείο αυτό παράμεινε αδιευκρίνιστο. Η εναγόμενη διεκδικεί επίσης το ποσό των Λ.Κ.1.800 ως ενοίκιο και/ή αποζημίωση για τη χρήση και κατοχή του διαμερίσματος από τον ενάγοντα για την περίοδο Ιανουάριο μέχρι Ιούλιο του 2004 και για την περίοδο 15.6.2004 μέχρι 29.9.2004, κατά την οποία εκκρεμούσε το προσωρινό διάταγμα. Από τη μαρτυρία της εναγόμενης προκύπτει ότι ο ενάγοντας άρχισε να μεταφέρει αντικείμενα στο διαμέρισμα, τον Ιανουάριο του 2004, είναι άγνωστη στο Δικαστήριο όμως η ακριβής ημερομηνία. Εν' όψει τούτου, κρίνω ότι οι αποζημιώσεις που θα επιδικαστούν πρέπει να καλύπτουν την περίοδο Φεβρουάριο μέχρι Σεπτέμβριο του
- Για τους καλοκαιρινούς μήνες η ίδια η ενάγουσα κατάθεσε ότι το εισόδημά της ανερχόταν κατά μέσο όρο, σε Λ.Κ.200 μηνιαίως ενώ για τους υπόλοιπους Λ.Κ.120 μηνιαίως. Επιδικάζεται υπέρ της εναγόμενης και εναντίον του ενάγοντα το ποσό των Λ.Κ.1.280, το οποίο αναλύεται ως ακολούθως, Λ.Κ.120 ως μηνιαίο ενοίκιο για τους μήνες Φεβρουάριο μέχρι Μάιο του 2004 και Λ.Κ.200 για τους μήνες Ιούνιο μέχρι Σεπτέμβριο του
- Εκδίδεται απόφαση υπέρ του ενάγοντα και εναντίον της εναγόμενης για το ποσό των Λ.Κ.4.000 πλέον έξοδα στη κλίμακα της επιτυχίας του και απόφαση στην ανταπαίτηση υπέρ της εναγόμενης και εναντίον του ενάγοντα για το ποσό των Λ.Κ.1.280 πλέον έξοδα στη κλίμακα της επιτυχίας του. Τα έξοδα και στις δύο περιπτώσεις θα υπολογισθούν από το Πρωτοκολλητή. (Υπ.) ......... Τ. Καρακάννα, Ε.Δ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο