GEOPET ALUMINIUM LTD ν. I SOTERIOU CONSTRUCTIONS LTD κ.α., Αγωγή Αρ. 2573/01, 18 Ιουλίου, 2007

(1997)1 ΑΑΔ 658, η σύνταξη τους διέπεται από ιδιαίτερους δικονομικούς κανόνες που ενσωματώνονται στη Δ.19 των Περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών με πιο θεμελειακό το θ.4, που έχει ως ακολούθως:- «Every pleading shall contain, and contain only, a statement in a summary form of the material facts on which the party pleading relies for his claim or defence, as the case may be, but not the evidence by which they are to be proved..» Ό,τι ενδιαφέρει στην προκειμένη περίπτωση είναι η θέση της εναγόμενης 1 (στο εξής η αιτήτρια) ότι οι παρ. 9, 12, 13 και 14 της Έκθεσης Απαίτησης της ενάγουσας (στο εξής η καθ΄ ης) ως και οι λεπτομέρειες που δίδονται στις παρ. 10 και 11 περιέχουν μαρτυρία, η οποία δεν έχει θέση στο εν λόγω δικόγραφο και θα πρέπει να διαγραφεί. Η θέση αυτή προωθήθηκε με την υπό κρίση αίτηση, η οποία προσέκρουσε σε ένσταση της άλλης πλευράς. Προτού όμως γίνει αναφορά στις εκατέρωθεν θέσεις, θα΄ ταν χρήσιμο να σκιαγραφηθεί το είδος και η φύση της αξίωσης της καθ΄ ης, όπως προσδιορίζεται από την έκθεση απαίτησης, η οποία καταχωρήθηκε πέντε

(5)και πλέον χρόνια μετά την καταχώριση του γενικώς οπισθογραφημένου κλητηρίου εντάλματος. Έχει ως ακολούθως:- Αφορά υπόλοιπο εκτελεσθείσας εργασίας και αποζημιώσεις ύψους £250.000-£1.000.000 για παράβαση συμβολαίου υπεργολαβίας ημερ. 6.7.98, σύμφωνα με το οποίο η καθ΄ ης ανάλαβε να εκτελέσει για την αιτήτρια διάφορες εργασίες αλουμινίου και μεταλλικών περσίδων σε ανεγειρόμενη οικοδομή στην οδό Κυπράνωρος, στη Λευκωσία. Οι αναληφθείσες εργασίες θα εκτελούντο υπό την επίβλεψη και έγκριση των αρχιτεκτόνων του έργου και σύμφωνα με το πρόγραμμα εργασίας του κυρίως εργολάβου, της αιτήτριας δηλαδή. Η καθ΄ ης, όπως διατείνεται, εκτέλεσε τις αναληφθείσες εργασίες και λαμβανομένων υπόψη των προσθαφαιρέσεων, έχει λαμβάνειν από τις εναγόμενες £79.050,21, πλέον τόκους και ΦΠΑ, ποσό που αξιεί με την αγωγή της, επιπρόσθετα με τις αξιούμενες αποζημιώσεις. Η καθ΄ης, βέβαια, δεν διατυπώνει την αξίωση της με τον πιο πάνω απλουστευμένο τρόπο. Επέλεξε να δώσει εκτεταμένες λεπτομέρειες, ταξινομημένες σε 16 παραγράφους που καταλαμβάνουν 33 σελίδες. Μεταξύ αυτών και οι παράγραφοι για τις οποίες ζητείται η διαγραφή. Πιο συγκεκριμένα:- (α) Με την παράγραφο 9, η οποία καταλαμβάνει 11 σελίδες, καταγράφει τις εργασίες που ανάλαβε να εκτελέσει, ακριβώς όπως καταγράφονται στο παράρτημα που επισυνάπτεται στο συμβόλαιο. Προς τούτο δίδει πλήρεις λεπτομέρειες για το είδος, την ποσότητα, την τιμή μονάδος και την συμφωνηθείσα αξία της καθεμιάς από τις 122 εργασίες ξεχωριστά. Ένα παράδειγμα θα ΄ταν αρκετό για μια πιο παραστατική εικόνα, κι αυτό από τον 11σέλιδο πίνακα της παρ.

1. Αναφέρει σχετικά:- «
2. Σύμφωνα με το Συμβόλαιο Υπεργολαβίας η ενάγουσα εταιρεία θα εκτελούσε τις ακόλουθες εργασίες:- Α/Α Λεπτομέρειες Ποσότητα Τιμή μονάδος Λ.Κ. 1 1050 χ 2700 χιλ. ολικές 5 375.00 1.875 διαστάσεις μονόφυλλη ανοιγόμενη θύρα με ημιδιαφανές πυρίμαχο γυαλί πάχους 6 χιλ. (Θ13, Θ16) (3/36/Α) Με τον ίδιο τρόπο συνεχίζεται η παράθεση ακόμη 121 εργασιών. (β) Με την παράγραφο 10, η οποία καταλαμβάνει 5 σελίδες, παρατίθεται παρόμοιος πίνακας που αφορά προσθαφαιρέσεις της εκτελεσθείσας εργασίας, ως και εκτέλεση πρόσθετων εργασιών με λεπτομερειακή καταγραφή του τι διαλάμβαναν 11 σχετικές αρχιτεκτονικές οδηγίες. (γ) Παρόμοια, παρατίθενται στις παρ. 11, 12, 13 και 14 λεπτομερείς πίνακες, που καταλαμβάνουν άλλες 7 σελίδες, για εργασίες που εκτελέστηκαν κατόπιν οδηγιών του επιβλέποντα αρχιτέκτονα λόγω τροποποιήσεων στα σχέδια ή άλλως πως, στις οποίες αποτυπώνεται, με τον ίδιο τρόπο, το είδος, ποσότητα, τιμή μονάδος κλπ των εν λόγω εργασιών. Με την παράθεση των πιο πάνω έχει αποσαφηνισθεί, πιστεύω, το υπόβαθρο για κατανόηση των εκατέρωθεν θέσεων, όπως αυτές διατυπώνονται στην αίτηση και ένσταση και αναπτύχθηκαν στη συνέχεια από τους ευπαίδευτους συνηγόρους σε γραπτές αγορεύσεις. Βασική θέση της αιτήτριας, όπως ήδη έχει αναφερθεί, είναι ότι οι πιο πάνω παράγραφοι περιέχουν μαρτυρία η οποία δεν έχει θέση σε ένα δικόγραφο και ως τέτοια θα πρέπει να διαγραφεί. Επικαλέστηκε προς τούτο τις πρόνοιες της Δ.19 θθ. 4 και 26 και τι σχετικά αποφασίσθηκε στις υποθέσεις Mavromoustaki v. Yeroudis

(1965)1 CLR 176, 184, Παγκύπρια Εταιρεία Αρτοποιών Λτδ (ανωτέρω), Σιακόλας ν. Federal Bank of Lebanon (S.A.L.)

(1998)1(Γ) AAΔ 1338, ως και αγγλικές αποφάσεις και συγγράμματα. Η καθ΄ ης, με τη σειρά της, αντέτεινε ότι η αίτηση θα πρέπει να απορριφθεί για 7 λόγους, που θα μπορούσαν να αποδοθούν ως ακολούθως: Η διαγραφή είναι μέτρο που ασκείται με φειδώ και στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις άσκησης του. Αυτό, γιατί οι παράγραφοι που βρίσκονται στο στόχαστρο της αίτησης είναι απόλυτα σχετικές με την απαίτηση της καθ΄ ης, δεν αποτελούν μαρτυρία και αποδοχή της αίτησης θα ΄χει σαν αποτέλεσμα να πληγεί το δικαίωμα της καθ΄ ης για προώθηση της υπόθεσης της με τον τρόπο που η ίδια επιθυμεί. Περαιτέρω, η αίτηση καταχωρήθηκε αδικαιολόγητα καθυστερημένα και είναι καταπιεστική και καταχρηστική. Για στήριξη των λόγων αυτών επικαλέστηκε τόσο αγγλική (Knowles v. Roberts 38 Ch.D. p.270, Christie v. Christie

(1873)LR.8, Mayor of London v. Horner

(1914)111 LT 512) όσο και κυπριακή (Athina Leather Goods Ltd v. Χαραλάμπους

(2000)1 (Β) AAΔ 707, In Re Pelmako Development Ltd

(1991)1 AAΔ 246, Taxi Κυριάκος Λτδ ν. Παύλου

(1995)1 ΑΑΔ 560, Fereos Ltd v. Martin Bros Tobacco Co. Inc

(1999)1 AAΔ.378 και Γίγας Λτδ ν. Ουστά

(1994)1 ΑΑΔ 109) νομολογία. Εξέτασα με προσοχή τις εκατέρωθεν θέσεις και επιχειρήματα, όπως επίσης και τη νομολογία που επικαλέσθηκε η κάθε πλευρά. Έχω την άποψη ότι οι νομικές αρχές που διέπουν την ουσία του υπό κρίση θέματος διατυπώνονται με λιτότητα στην υπόθεση Παγκύπριος Εταιρεία Αρτοποιών Λτδ (ανωτέρω), χωρίς να παρίσταται ανάγκη για άλλες παραπομπές. Ιδιαίτερης σημασίας είναι το πιο κάτω απόσπασμα:- «Η μαρτυρία με την οποία μπορεί να αποδειχθεί οποιοδήποτε από τα επίδικα θέματα δεν έχει θέση σε δικόγραφο. Αν παρεισφρύσει πρέπει να διαγραφεί: Merchants´ and Manufacturers´ Insurance Co. v. Davies [1938] 1 K.B. 196,

1. Έτσι δεν είναι συγχωρητή η παράθεση ολόκληρου εγγράφου. Είναι αρκετό να δηλωθεί η έννοια και το αποτέλεσμά του. Οι Bullen & Leake ¨Precedents of Pleadings¨ 12η έκδοση, σελ. 44 θέτουν τα ζητήματα που αφορούν έγγραφα ή μια συνομιλία ως εξής: "Where any document or conversation is referred to in any pleading, the precise words of the document or conversation should not be stated, but only the effect of the document or the purport of the conversation should be briefly stated; but if the precise words of a document or conversation are themselves material, they must be set out in full in the pleading. Thus, it is not ordinarily necessary to set out verbatim the entire terms of a written contract, but only to state briefly the effect thereof and to specify the particular terms in respect of which any breach is alleged. So it is not ordinarily necessary to set out the precise words used by the parties when making a contract or taking part in any conversation relied on." Στην παρούσα περίπτωση, όπως και να εξετασθεί το περιεχόμενο των παραγράφων που βρίσκονται στο στόχαστρο της αίτησης, παρατηρείται έκδηλη παραβίαση του πιο πάνω θεμελιακού κανόνα. Και στις έξι παραγράφους παρατίθεται πρωτοφανής σε έκταση και λεπτομέρειες μαρτυρία, σε βαθμό που κατατάσσει την περίπτωση στις κλασσικότερες του είδους της. Πρόκειται, στην πραγματικότητα, για παραγράφους όπου παρατίθενται αυτούσια αποσπάσματα από το παράρτημα που συνοδεύει το συμβόλαιο υπεργολαβίας και από έκθεση επιμετρητή ποσοτήτων, που συνιστούν μαρτυρία η οποία δεν έχει θέση σε ένα δικόγραφο. Η αίτηση, επομένως, ευσταθεί για ουσιαστικούς λόγους και το μόνο ζήτημα που χρήζει περαιτέρω εξέτασης είναι ο χρόνος καταχώρισής της. Είναι θέση της καθ΄ης ότι ενώ η έκθεση απαίτησης καταχωρήθηκε 2.5.06 εντούτοις η αίτηση για διαγραφή καταχωρήθηκε ένα χρόνο μετά, στις 17.5.
2. Η αργοπορία αυτή, υποστήριξε, δεν δικαιολογείται και η αίτηση θα πρέπει να απορριφθεί λόγω αδικαιολόγητης καθυστέρησης στην υποβολή της. Η αίτηση, αντέτεινε η αιτήτρια, καταχωρήθηκε στο στάδιο των οδηγιών, πριν δηλαδή το κλείσιμο των δικογράφων, ενόψει του ότι η πλευρά της δεν καταχώρισε ακόμη έκθεση υπεράσπισης. Το ζήτημα του χρόνου διέπεται από τη Δ.19 θ.26, η οποία δεν θέτει χρονικούς περιορισμούς για υποβολή αιτήσεων της εξεταζόμενης φύσεως. Αντίθετα, προνοεί ρητά ότι διάταγμα διαγραφής μπορεί να εκδοθεί σε οποιονδήποτε στάδιο της διαδικασίας. Παρ΄ όλα αυτά, η αίτηση, όπως επισημάνθηκε στην υπόθεση Κnowles (ανωτέρω), θα πρέπει να υποβάλλεται χωρίς καθυστέρηση και κατά κανόνα πριν το κλείσιμο των δικογράφων. Διαφορετικά το Δικαστήριο μπορεί να αρνηθεί να ασκήσει θετικά την ευχέρεια που έχει επί του θέματος. Στην εξεταζόμενη περίπτωση η καθ΄ ης, κατά την άποψή μου, δεν μπορεί να επικαλείται καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης. Η κύρια ευθύνη για την καθυστέρηση που παρατηρείται (γενικά) στην υπόθεση βαραίνει την ίδια. Είναι αρκετό επί τούτου να παρατηρηθεί ότι ενώ καταχώρισε το γενικώς οπισθογραφημένο κλητήριο στις 16.3.01 εντούτοις καθυστέρησε πέραν των πέντε χρόνων να καταχωρήσει έκθεση απαίτησης. Εν πάση περιπτώσει, αυτό που τελικά έχει σημασία είναι ότι η αίτηση καταχωρήθηκε πριν το κλείσιμο των δικογράφων, έστω κι αν θα έπρεπε ήδη να είχαν κλείσει από καιρό. Την κύρια όμως ευθύνη γι΄ αυτό το θέμα, όπως παρατηρήθηκε, τη φέρει η καθ΄ ης. Επομένως, ο χρόνος καταχώρισης της αίτησης δεν αποτελεί εμπόδιο για θετική άσκηση της ευχέρειας που έχει το Δικαστήριο επί του θέματος. Για όλα τα πιο πάνω, ασκώντας τη σχετική διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου, η αίτηση επιτυγχάνει και εκδίδεται διάταγμα διαγραφής ως η αίτηση. Το κατά πόσο δε η καθ΄ ης θα υποβάλει ή όχι αίτηση για τροποποίηση του δικογράφου της εναπόκειται στην ίδια να αποφασίσει. Όσον αφορά τα έξοδα της αίτησης, αυτά, όπως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή, θα είναι προς όφελος της αιτήτριας και εναντίον της καθ΄ ης. Θα είναι δε πληρωτέα στο τέλος της δίκης. (Υπ.) Μ. Χριστοδούλου, Π.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο, Πρωτοκολλητής /κβπ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο