← Κύπρος

ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΡΟΥΜΠΑ κ.α. ν. ΝΑΣΟΥ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗ κ.α., 26 Ιουλίου, 2007, 26 Ιουλίου, 2007

ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΡΟΥΜΠΑ κ.α. ν. ΝΑΣΟΥ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗ κ.α., 26 Ιουλίου, 2007, 26 Ιουλίου, 2007 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2007:A71 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Στ. Ν. Σταύρου, Ε. Δ. Αρ. Αγωγής: 9929/01 Μεταξύ:

  1. ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΡΟΥΜΠΑ
  2. ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΝΑΓΙΩΤΟΥ Εναγόντων και
  3. ΝΑΣΟΥ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗ
  4. ΜΑΡΙΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗ Εναγομένων 26 Ιουλίου, 2007 Εμφανίσεις: Για τους Ενάγοντες: κ. Λ. Βραχίμης για Ε. Βραχίμη & Σία (στην εκφώνηση της απόφασης η κα Πιπερίδου). Για τους Εναγόμενους: κ. Γ. Γεωργίου για Λ. Παπαφιλίππου & Σία (ουδείς στην εκφώνηση της απόφασης). Α Π Ο Φ Α Σ Η Η παρούσα υπόθεση αφορά τροχαίο δυστύχημα που επεσυνέβη στις 26.6.1999, πριν οκτώ και πλέον χρόνια δηλαδή, με εμπλεκόμενους οδηγούς τους Ενάγοντα 1 και Εναγόμενο
  5. Κατά τους δικογραφημένους ισχυρισμούς των Εναγόντων, την προαναφερθείσα ημερομηνία ο Ενάγων 1 (εφεξής ο Ρούμπας) οδηγούσε νόμιμα και κανονικά το όχημα με αρ. εγγ. ΒΑΒ 593, ιδιοκτησίας του Ενάγοντος 2 κατά μήκος της Λεωφ. Αγλαντζιάς στην Αγλαντζιά με πρόθεση να στρίψει δεξιά στην οικία του. Κατά τον ίδιο τόπο και χρόνο ο Εναγόμενος 1 (εφεξής ο Μακρυγιάννης) οδηγούσε το όχημα με αρ. εγγ. 23V98, ιδιοκτησίας της Εναγόμενης
  6. Σε κάποια στιγμή και ενώ ο Ρούμπας βρισκόταν στη διαδικασία δεξιάς στροφής προς την οικία του, ο Μακρυγιάννης που ακολουθούσε, υπό συνθήκες που τον καθιστούν υπεύθυνο και υπόλογο για το αστικό αδίκημα της αμέλειας, επιχείρησε να τον προσπεράσει με αποτέλεσμα να επέλθει βίαιη σύγκρουση μεταξύ των δύο οχημάτων. Συνεπεία της σύγκρουσης το όχημα του Ενάγοντος 2 κατεστράφη ολοσχερώς και ο Ρούμπας υπέστη σοβαρές σωματικές βλάβες και απορρέουσες εδικές ζημιές. Για τις απώλειες αυτές διεκδικούνται τόσο γενικές αποζημιώσεις (περιλαμβανομένου και ποσού £10.000 για τα έξοδα μελλοντικής εγχείρισης) όσο και ειδικές. Από πλευράς τους οι Εναγόμενοι με την Έκθεση Υπεράσπισης που καταχώρησαν, μολονότι παραδέχονται ότι επεσυνέβη το προαναφερθέν δυστύχημα, αρνούνται ότι τούτο οφειλόταν στην αμέλεια του Μακρυγιάννη. Το δυστύχημα, ως διατείνονται, επεσυνέβη εξαιτίας της αποκλειστικής και/ή συντρέχουσας αμέλειας του Ρούμπα με αποτέλεσμα οι ίδιοι να μην έχουν καμία ευθύνη. Συναφώς αρνούνται τις σωματικές βλάβες και ειδικές ζημιές των Εναγόντων, καλώντας τους σε αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών τους. Στις 24.1.2007 οι συνήγοροι των διαδίκων συμφώνησαν πως οι ειδικές ζημιές του Ενάγοντος 2, που συνίστανται βασικά στην ολική καταστροφή και απώλεια του οχήματος ΒΑΒ 593 ανέρχονται σε £9.
  7. Προς επίλυση επομένως, απομένει το θέμα της ευθύνης και των αποζημιώσεων (γενικών και ειδικών) που διεκδικεί ο Ρούμπας. Προτού προχωρήσω, θα πρέπει να αναφερθεί υπό μορφή κριτικής ή και αυτοκριτικής ακόμα, ότι, η ακρόαση που διεξήχθη για επίλυση των προαναφερθέντων ζητημάτων ήταν μακρά και επίπονη. Διήρκησε είκοσι δικάσιμες ημερομηνίες και χρειάστηκε πέραν του ενός έτους για να ολοκληρωθεί. Για την καθυστέρηση αυτή ευθύνονται όλοι οι εμπλεκόμενοι, άλλοι περισσότερο και άλλοι λιγότερο, μη εξαιρουμένου και του ιδίου του Δικαστηρίου, το οποίο στην προσπάθεια του να διασφαλίσει όσον το δυνατό καλύτερα το δικαίωμα των διαδίκων να παρουσιάσουν την υπόθεση τους με τον επιθυμητό γι' αυτούς τρόπο, ενδεχομένως σε κάποιες περιπτώσεις να επέδειξε περισσότερη ανοχή, κατανόηση και ελαστικότητα απ' ότι θα έπρεπε. Κατά την ακρόαση κατέθεσαν έντεκα συνολικά μάρτυρες, εννέα για λογαριασμό των Εναγόντων και δύο για λογαριασμό των Εναγομένων. Δεν θα επιχειρήσω να καταγράψω σε έκταση τη μαρτυρία τους καθ' ότι τούτο θα ήταν αντιπαραγωγικό και δεν θα εξυπηρετούσε κανένα πρακτικό σκοπό. Απλώς θα τους κατονομάσω και θα αναφερθώ επιγραμματικά στην εμπλοκή και σχέση του καθενός με την υπόθεση. Εννοείται βέβαια πως η δοθείσα προφορική μαρτυρία σε όλη της την έκταση, αλλά και τα κατατεθέντα τεκμήρια εξετάσθηκαν ενδελεχώς και αξιολογήθηκαν πλήρως από το Δικαστήριο παρά την απουσία ρητής αναφοράς (βλ. Al Watani κ.α v. Παπαδόπουλου

(2000)1(Γ) Α.Α.Δ. 1924, 1937). Ο Μ.Ε.1, Αστ. 4236 Ιωάννης Λαγός ήταν ο αστυνομικός που επισκέφθηκε τη σκηνή του δυστυχήματος και προέβη στις διάφορες επιτόπιες εξετάσεις τις οποίες μετέφερε σε πρόχειρο σχέδιο και στη συνέχεια σε συμμετρικό (τεκμήριο 1). Ως ανέφερε, αμφότεροι οι οδηγοί συμφώνησαν με το εν λόγω σχέδιο. Ο Μ.Ε.2 ήταν ο Ρούμπας ο οποίος ως ήταν φυσικό, αναφέρθηκε σε όλο το εύρος των επιδίκων θεμάτων, καταθέτοντας και διάφορα έγγραφα ως τεκμήρια. Ο Μ.Ε.3, Παναγιώτης Πιτσιλίδης κατάθεσε σε σχέση με ζητήματα που άπτονται των ειδικών ζημιών του Ενάγοντος
  1. Αργότερα οι εν λόγω ειδικές ζημιές συμφωνήθηκαν με αποτέλεσμα η μαρτυρία του να μην έχει πλέον οποιαδήποτε ουσιαστική αξία. Ο Μ.Ε.4, Δημήτρης Σιαμμής μέλος του Δ.Σ. του σωματείου Αχιλλέας Καϊμακλίου ισχυρίστηκε πως ο Ρούμπας κατά τον ουσιώδη χρόνο, πέραν της κύριας του απασχόλησης ως τεχνικού στην ΑΤΗΚ, ήταν και βοηθός προπονητής στην ομάδα πετόσφαιρας του Αχιλλέα με απολαβές £250 τον μήνα. Ο Μ.Ε.5, Γιάννης Πέντας ήταν κατά τον ουσιώδη χρόνο γείτονας του Ρούμπα. Άκουσε τον θόρυβο από τη σύγκρουση, προσέτρεξε στο σημείο και μαζί με κάποιο άλλο, βοήθησε τον Ρούμπα να βγει από το αυτοκίνητο. Πρόσεξε μάλιστα πως το τραφικέϊτορ του οχήματος του Ρούμπα ήταν ακόμα αναμμένο. Ο Μ.Ε.6, Χρυσόστομος Κωνσταντίνου πρώην υπάλληλος της ΑΤΗΚ αναφέρθηκε στη γνωριμία του με τον Ρούμπα και στα καθήκοντα που ο τελευταίος εκτελούσε. Ιδιαιτέρως αναφέρθηκε στο επίδομα επίπονης εργασίας, το οποίο σύμφωνα με τα λεγόμενα του, έπαιρνε ο Ρούμπας πριν αλλά όχι μετά τον τραυματισμό του από το δυστύχημα. Ο Μ.Ε.7, Μιχάλης Πρωτοπαπάς ήταν ο πρώτος εκ των τεσσάρων ιατρών που κατέθεσαν στην υπόθεση. Η ειδικότητα του είναι Ειδικός Νευρολόγος και εξέτασε τον Ρούμπα στις 14.3.2006, ετοιμάζοντας σχετικά και ιατρική έκθεση (τεκμήριο 14). Ιατρός ήταν και ο Μ.Ε.
  2. Πρόκειται για τον Ορθοπεδικό Χειρουργό, Σίμο Σιμόπουλο που εξέτασε τον Ρούμπα τον Φεβρουάριο του
  3. Η ιατρική του γνώμη καταγράφεται στην ιατρική έκθεση που ετοίμασε σχετικά (τεκμήριο 15). Ο τελευταίος μάρτυρας των Εναγόντων ήταν ο Κυριάκος Ιωάννου (Μ.Ε.9). Πρόκειται για συνάδελφο του Ρούμπα που κατείχε την ίδια θέση στην ΑΤΗΚ όπως και ο Ρούμπας. Με τη μαρτυρία του επιχείρησε βασικά να καταδείξει ότι ο Ρούμπας, σε αντίθεση μ' αυτόν, είναι πλέον ακατάλληλος και δεν απολαμβάνει τις ίδιες παροχές και ωφελήματα που ανακύπτουν από την εργασία τους όπως υπερωρίες και επίδομα επίπονης εργασίας. Εκ μέρους των Εναγομένων κατέθεσαν δύο ιατροί, ο Νευροχειρουργός, Μάριος Καουτζάνης (Μ.Υ.1) και ο Ειδικός Ορθοπεδικός Χειρουργός Μιχάλης Πηλαβάκης (Μ.Υ.2). Ο Μ.Υ.1 εξέτασε τον Ρούμπα στις 24.10.2006 και καταγράφει τις διαπιστώσεις του στο ιατρικό πιστοποιητικό (τεκμήριο 18). Ο Μ.Υ.2 τον εξέτασε δύο φορές, την πρώτη στις 21.10.1999, λίγους μήνες δηλαδή μετά το δυστύχημα και τη δεύτερη στις 25.1.
  4. Τα αντίστοιχα συμπεράσματα του καταγράφονται στις ιατρικές εκθέσεις (τεκμήρια 20 & 21). Στην τελική του αγόρευση, ο συνήγορος των Εναγόμενων κ. Γεωργίου κάλεσε κατ' αρχάς το Δικαστήριο να απορρίψει την υπόθεση εναντίον της Εναγόμενης 2 καθ' ότι, ως ισχυρίστηκε, δεν προσκομίστηκε μαρτυρία που να την καθιστά καθ' οιονδήποτε τρόπο υπεύθυνη για το δυστύχημα. Απ' εκεί και πέρα με αναφορά στη δοθείσα μαρτυρία, κάλεσε το Δικαστήριο να καταμερίσει ποσοστό ευθύνης για το δυστύχημα και στον Ρούμπα. Το ποσοστό εισηγήθηκε θα πρέπει να ανέλθει σε 50%. Εδράζεται δε στο γεγονός ότι ο Ρούμπας παραβίασε άσπρη συνεχή γραμμή στρίβοντας δεξιά και παράλληλα την ώρα που έστριβε απέτυχε παρά την επαρκή ορατότητα να ελέγξει τον δρόμο πίσω του. Σε ότι αφορά τις σωματικές βλάβες του Ρούμπα, πάλι με αναφορά στη μαρτυρία, κάλεσε το Δικαστήριο να στηριχθεί στο ιατρικό πιστοποιητικό του νοσοκομείου (τεκμήριο 8), το οποίο υπενθύμισε, κατατέθηκε για το αληθές του περιεχομένου του και στην ιατρική μαρτυρία που προσκόμισε η πλευρά των Εναγόμενων για να καταλήξει στο συμπέρασμα πως τα όσα αναφέρθηκαν από πλευράς Ρούμπα σε σχέση με την ανάπτυξη ραιβόκρανου, την κατ' ισχυρισμό ρήξη μεσοσπονδύλιου δίσκου και τα άλλα συναφή δεν είναι απότοκο του δυστυχήματος και έτσι δεν πρέπει να αποζημιωθεί γι' αυτά. Στο πλαίσιο αυτό στηρίχθηκε ειδικά στα όσα ανέφερε ο ιατρός Μ.Υ.
  5. Οι γενικές αποζημιώσεις υπέβαλε δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να υπερβούν τις £3.
  6. Τέλος απέρριψε και τις αξιώσεις του Ρούμπα για ειδικές ζημιές ως μη επαρκώς στοιχειοθετημένες και εν πάση περιπτώσει ως μη συνδεόμενες με το επίδικο δυστύχημα. Στον αντίποδα ο συνήγορος των Εναγόντων κ. Βραχίμης ξεκίνησε την αγόρευση του καλώντας το Δικαστήριο να καταμερίσει πλήρη ευθύνη για το δυστύχημα στον Μακρυγιάννη. Τούτο υπέβαλε, είναι η μόνη επιλογή του Δικαστηρίου αφού ελλείψει αντίθετης εκδοχής απ' αυτή του Ρούμπα δεν είναι δυνατό να του αποδοθεί συντρέχουσα αμέλεια, η οποία εν πάση περιπτώσει από τη δοθείσα μαρτυρία δεν υπάρχει. Σε σχέση τις σωματικές βλάβες του Ρούμπα, αναφέρθηκε στις διαπιστώσεις του αποβιώσαντος Ορθοπεδικού Χειρουργού Δρ. Δούνα (ως καταγράφονται στις ιατρικές εκθέσεις τεκμήρια 9Α και Β), ο οποίος εξέτασε τον Ρούμπα το 2002 και το 2005 και υποστήριξε πως οι διαπιστώσεις του εν λόγω ιατρού συνάδουν εν πολλοίς με τα όσα αναφέρει ο Μ.Υ.2 στο τεκμήριο
  7. Αυτή η ιατρική μαρτυρία, υπέδειξε, δεν είναι αντίθετη με τα όσα ανέφερε ο Ρούμπας σε σχέση με τις σωματικές του βλάβες και την πορεία της υγείας του γενικότερα και έτσι η μαρτυρία του τελευταίου θα πρέπει επί του προκειμένου να γίνει δεκτή. Παράλληλα απέρριψε τη μαρτυρία του ιατρού Μ.Υ.1 χαρακτηρίζοντας τον αναξιόπιστο, καλώντας παράλληλα το Δικαστήριο να πράξει το ίδιο. Επικουρικά υποστήριξε πως τα όσα ανέφερε ο Μ.Υ.1 ήταν όψιμα και νεοφερμένα αφού δεν τέθηκαν καν για σχολιασμό στους ιατρούς Μ.Ε.7 και
  8. Μέχρι τότε επισήμανε, η στάση της πλευράς των Εναγομένων ήταν ότι τα τραύματα του Ρούμπα προϋπήρχαν και όχι ότι αποκλείεται να ήταν τραυματικής αιτιολογίας. Όσον αφορά το τεκμήριο 8 δεν αμφισβήτησε την ορθότητα του αλλά υποστήριξε πως είναι ελλιπές, αφού δεν αναφέρεται στο διάστρεμμα που διαπίστωσε ο Μ.Υ.
  9. Όσον αφορά την κήλη στην οποία αναφέρθηκαν οι Μ.Ε.7 και 8, εκτίμησε πως ο Μ.Υ.1 απέτυχε να τη διαπιστώσει. Τέλος προσδιόρισε τις γενικές αποζημιώσεις που δικαιούται ο Ρούμπας για τις σωματικές του βλάβες σε £15.
  10. Ομοίως υποστήριξε και όλες τις αξιώσεις του Ρούμπα για ειδικές ζημιές. Σε σχέση με τα υπό διεκδίκηση έξοδα φυσιοθεραπείας που αμφισβητήθηκαν ιδιαίτερα από τον κ. Γεωργίου λόγω της μη προσκόμισης αποδεικτικών στοιχείων, κάλεσε το Δικαστήριο να τα λάβει υπόψη στα πλαίσια καθορισμού των γενικών αποζημιώσεων. Θα εξετάσω τα επίδικα θέματα, χωρίζοντας τα σε ενότητες έτσι ώστε οι επιμέρους διαπιστώσεις του Δικαστηρίου να είναι διακριτές και κατ' επέκταση ευκολότερα κατανοητές. Θα υπάρξουν τρεις κύριες ενότητες. Μια που θα άπτεται της ευθύνης, μια των γενικών αποζημιώσεων και μία των ειδικών αποζημιώσεων. Το θέμα της ευθύνης. Σε σχέση με το θέμα της ευθύνης απόλυτα σχετική είναι η μαρτυρία του αστυφύλακα Μ.Ε.1 και του Ρούμπα. Κάποια σχέση, δευτερευούσης όμως σημασίας, ίσως να έχει και η μαρτυρία του Μ.Ε.
  11. Ο Μ.Ε.1, ο οποίος εν πολλοίς ήταν μάρτυρας κοινής αποδοχής μου προξένησε πολύ καλή εντύπωση και έτσι αποδέχομαι τη μαρτυρία του στην ολότητα της. Ομοίως αποδέχομαι ότι το συμμετρικό σχέδιο (τεκμήριο 1) που ετοίμασε βάσει του προχείρου, με το οποίο αμφότεροι οι εμπλεκόμενοι οδηγοί συμφώνησαν, απεικονίζει με επάρκεια τη σκηνή του δυστυχήματος όπως τη βρήκε κατά την εκεί άφιξη του λίγη ώρα μετά το δυστύχημα. Δέχομαι και την εκδοχή του Ρούμπα σε ότι άφορα τον τρόπο που εκτυλίχθηκαν τα γεγονότα που οδήγησαν στη σύγκρουση των δύο οχημάτων, καθ' ότι επ' αυτού πιστεύω πως υπήρξε σε γενικές γραμμές ειλικρινής. Εξαίρεση αποτελεί ο ισχυρισμός του ότι δεν υπήρχε στο σημείο που έστριψε συνεχής άσπρη γραμμή. Αυτός ο ισχυρισμός αντιστρατεύεται του τεκμηρίου 1, το οποίο ετοιμάστηκε βάσει του προχείρου με το οποίο, ως ανέφερε ο Μ.Ε.1, αμφότεροι οι οδηγοί συμφώνησαν. Το γεγονός τούτο σε καμία στιγμή δεν αμφισβητήθηκε. Ούτε και τέθηκε στον Μ.Ε.1 για σχολιασμό αυτό που αργότερα ισχυρίστηκε ο Ρούμπας, ότι δηλαδή είχε αναφέρει στον Μ.Ε.1 ότι δεν ήταν συνεχής η γραμμή στο εν λόγω σημείο. Ούτως ή άλλως αν έτσι είχαν τα πράγματα δεν θα έπρεπε να συμφωνήσει με το σχέδιο. Και όμως συμφώνησε. Δέχομαι και τη μαρτυρία του Μ.Ε.5 αφού και αυτός υπήρξε σταθερός στις τοποθετήσεις του, προξενώντας μου έτσι γενικά καλή εντύπωση. Η μαρτυρία του όμως ελάχιστον ρόλο διαδραμάτισε στο να διαμορφώσει άποψη το Δικαστήριο για να γεγονότα και ιδιαίτερα στον τρόπο που θα προσέγγιζε και θα αξιολογούσε την εκδοχή του Ρούμπα. Με βάση την πιο πάνω αξιολόγηση βρίσκω ότι τα πραγματικά γεγονότα έχουν ως εξής: Στις 26.6.1999 και περί ώρα 04:00 ο Ρούμπας οδηγούσε το όχημα με αρ. εγγ. ΒΑΒ 593, ιδιοκτησίας του Ενάγοντος 2 κατά μήκος της Λεωφ. Αγλαντζιάς στην Αγλαντζιά με δυτική κατεύθυνση. Η προαναφερθείσα λεωφόρος στο σημείο που ενδιαφέρει αποτελείται από δύο λωρίδες κυκλοφορίας, μια για οχήματα που κινούνται δυτικά, αυτή δηλαδή που κρατούσε ο Ρούμπας και μια για οχήματα που κινούνται ανατολικά. Οι εν λόγω λωρίδες χωρίζονται μεταξύ τους από άσπρη συνεχή γραμμή. Σε κάποια στιγμή και ενώ ο Ρούμπας πλησίασε σε απόσταση 50μ-70μ το σημείο όπου παραπλεύρως της αντίθετης σε σχέση με την πορεία του λωρίδας, ήταν η είσοδος του χώρου στάθμευσης της πολυκατοικίας όπου διαμένει, έθεσε σε λειτουργία τον δεξιό δείκτη του οχήματος του και ξεκίνησε να στρίβει δεξιά ακριβώς για να εισέλθει στον προαναφερθέντα χώρο στάθμευσης. Προηγουμένως είχε κοιτάξει από το καθρεφτάκι του οχήματος του και είδε ότι παρά τα φώτα τροχαίας που βρίσκονταν σε απόσταση περίπου 150μ πίσω του υπήρχε κάποιο όχημα. Την ώρα που ο Ρούμπας έστριβε δεξιά, παραβιάζοντας την άσπρη συνεχή γραμμή, το όχημα του δέχτηκε δυνατό κτύπημα στο μέσο περίπου της δεξιάς πλευράς από το όχημα 23V98 που οδηγούσε ο Μακρυγιάννης και ο οποίος τη συγκεκριμένη στιγμή επιχειρούσε να προσπεράσει το όχημα του Ρούμπα από δεξιά, επίσης παραβιάζοντας την άσπρη συνεχή γραμμή. Η σύγκρουση των δύο οχημάτων που ήταν ιδιαίτερα σφοδρή έγινε στο σημείο Χ που τοποθετήθηκε στο τεκμήριο 1 και το οποίο βρίσκεται 1.20εκ εντός της λωρίδας που είναι για οχήματα που κινούνται ανατολικά, την αντίθετη λωρίδα δηλαδή σε σχέση με την πορεία και των δύο εμπλεκομένων οχημάτων. Από τα πιο πάνω γεγονότα προκύπτει αβίαστα το συμπέρασμα πως η κύρια και γενεσιουργός αιτία του δυστυχήματος ήταν η αμελής οδική συμπεριφορά του Μακρυγιάννη. Ο Μακρυγιάννης παραγνωρίζοντας την ένδειξη από τον δείκτη του οχήματος του Ρούμπα ότι επρόκειτο να στρίψει δεξιά και παραβιάζοντας την άσπρη συνεχή γραμμή που απαγόρευε το προσπέρασμα αλλά και κινούμενος προφανώς με αυξημένη ταχύτητα, γεγονός που συνάγεται από τη σφοδρότητα της σύγκρουσης και την έκταση των υλικών ζημιών (βλ Shiakolas v. Agathangelou and another
(1983)1(B) C.L.R. 1007, Σπύρου v. Χριστοδούλου
(1996)1 (B) Α.Α.Δ. 1193 και Σάββα v. Αστυνομίας
(2000)2 Α.Α.Δ.115), αμελώς και απερίσκεπτα εισήλθε στην αντίθετη λωρίδα κυκλοφορίας, επιχειρώντας να προσπεράσει το όχημα του Ρούμπα. Τούτο έγινε κατά παράβαση του καθήκοντος επιμέλειας και προσοχής που όφειλε στον Ρούμπα και τον καθιστά υπεύθυνο για το αστικό αδίκημα της αμέλειας, που είναι και η βάση της αγωγής. Μετά την πιο πάνω κατάληξη απομένει να εξετασθεί κατά ποσό μπορεί, ως εκτυλίχθηκε η δίκη, να καταλογισθεί συντρέχουσα αμέλεια στον Ρούμπα. Και αν μπορεί, ποιον είναι το ποσοστό της ευθύνης του. Στα ερωτήματα αυτά απαντώ επισημαίνοντας κατ' αρχάς ότι το βάρος απόδειξης συντρέχουσας αμέλειας φέρει ο Εναγόμενος. Ωστόσο το Δικαστήριο μπορεί να συμπεράνει την ύπαρξη συντρέχουσας αμέλειας από τη μαρτυρία του ίδιου του Ενάγοντος ή από τα γεγονότα που στοιχειοθετούν το συμβάν όπως διαπιστώνεται από το Δικαστήριο (βλ. Μιχαήλ v. Ιωάννου & Παρασκευαϊδης Λτδ
(1998)1(Γ) 1494, 1502). Συνεπώς το γεγονός ότι δεν κατάθεσε ο Μακρυγιάννης δεν αποστερεί αφ' εαυτού, τη δυνατότητα του Δικαστηρίου να αποδώσει, αν δικαιολογείται, ποσοστό ευθύνης και στον Ρούμπα. Το θέμα είναι αν δικαιολογείται. Σε ότι αφορά τη θέση του κ. Γεωργίου ότι ο Ρούμπας παρέλειψε να κοιτάξει ή να κοιτάξει εγκαίρως ή επαρκώς πίσω του προτού επιχειρήσει να στρίψει ή και κατά τη στιγμή που έστριβε, φρονώ πως τέτοια κατάληξη δεν μπορεί να υπάρξει. Κατ' αρχάς δέχτηκα πως σε κάποια στιγμή κοίταξε. Απ' εκεί και πέρα ελλείψει αντίθετης εκδοχής που θα επέτρεπε στο Δικαστήριο να ιχνηλατήσει με περισσότερη ακρίβεια τις αποστάσεις μεταξύ των δύο οχημάτων και γενικά την πορεία που ακολούθησαν προ του δυστυχήματος, δεν μπορεί να εξαχθεί τέτοιο συμπέρασμα εκτός εάν το Δικαστήριο καταφύγει σε υποθέσεις και εικασίες, πράγμα που δεν επιτρέπεται. Παραμένει συνεπώς η παράβαση της άσπρης συνεχής γραμμής. Ως σωστά έχει επισημανθεί από τον κ. Βραχίμη η παράβαση σήματος τροχαίας δεν συνιστά αφ' εαυτής αμέλεια. Στην προκειμένη όμως περίπτωση η παράβαση του σήματος τροχαίας δεν ήταν ένα άσχετο ή ουδέτερο γεγονός. Είχε άμεση συμβολή στο δυστύχημα. Παραβιάζοντας το εν λόγω σήμα, ο Ρούμπας βρέθηκε στην (παράνομη) πορεία του Μακρυγιάννη, συμβάλλοντας έτσι με την έλλειψη φροντίδας που επέδειξε στη ζημιά του. Εξάλλου υπενθυμίζω πως ένας από τους λόγους αμέλειας του Μακρυγιάννη ήταν επίσης η παράβαση του ιδίου ακριβώς σήματος τροχαίας. Αυτή η παράβαση του Ρούμπα κατά την κρίση μου συνέβαλε στο δυστύχημα, σε ποσοστό που θα προσδιόριζα σε 20%. Ωστόσο δεν θα αποδώσει συντρέχουσα αμέλεια στον Ρούμπα για τον απλούστατο λόγο πως το συγκεκριμένο ζήτημα δεν καλύπτεται από τα δικόγραφα αφού δεν περιλαμβάνεται στις "λεπτομέρειες συντρέχουσας αμέλειας" που παρατίθενται στην Έκθεση Υπεράσπισης. Οι "λεπτομέρειες" αποτελούν το μοναδικό βάθρο για να αποδοθεί είτε αμέλεια είτε συντρέχουσα αμέλεια στον αντίδικο (βλ. Kouris Dam Joint Venture κ.α v. Λουρουντζιάτη
(1998)1 (Β) Α.Α.Δ. 716). Η παράβαση σήματος τροχαίας και δη άσπρης συνεχούς γραμμής είναι ενέργεια σαφής και συγκεκριμένη που θα έπρεπε να κατονομασθεί με απόλυτα προσδιοριστικό τρόπο αν ήθελε η πλευρά των Εναγομένων να στηριχθεί σ΄ αυτή με γόνιμο τρόπο κατά την ακρόαση. Το θέμα δεν μπορεί να καλυφθεί εμμέσως από τις άλλες γενικόλογες "λεπτομέρειες" που παρατίθενται, ακριβώς διότι πρόκειται για το μέρος του δικογράφου όπου αναμένεται να δίδονται λεπτομέρειες. Εν όψει των πιο πάνω καταλογίζω ολόκληρη την ευθύνη για το επίδικο δυστύχημα στον Μακρυγιάννη. Γενικές Αποζημιώσεις Αναφορικά με το θέμα των σωματικών βλαβών του Ρούμπα και κατ' επέκταση των γενικών αποζημιώσεων που αυτός δικαιούται, πέραν της μαρτυρίας του ιδίου, σχετική είναι η μαρτυρία και τα πιστοποιητικά των ιατρών, Μ.Ε.7 και 8 και Μ.Υ.1 και
  1. Επίσης σχετικά, αλλά με σαφώς λιγότερη αποδεικτική βαρύτητα και αξία είναι και τα ιατρικά πιστοποιητικά του αποθανόντος ιατρού Δούνα (τεκμήρια 9Α και 9Β). Το Δικαστήριο αν και δεν θα αγνοήσει την ύπαρξη αυτών των πιστοποιητικών δεν μπορεί και να στηριχθεί σ' αυτά αφού ο αδόκητος θάνατος του εν λόγω ιατρού δεν του επέστρεψε να εμφανιστεί στην ακρόαση και να αντεξετασθεί επί του περιεχομένου. Το γεγονός τούτο το αντιλήφθηκε έγκαιρα και ο συνήγορος του Ρούμπα, κ. Βραχίμης εξ ου και παρουσίασε επικουρικά τη μαρτυρία του Μ.Ε.8, ο οποίος εξέτασε τον Ρούμπα για πρώτη φορά μετά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας. Απόλυτα σχετικό είναι και το πιστοποιητικό του νοσοκομείου (τεκμήριο 8) το οποίο κατατέθηκε για το αληθές του περιεχομένου του. Στο εν λόγω πιστοποιητικό αναγράφονται τα ακόλουθα, τα οποία αποτελούν συνάμα και ευρήματα του Δικαστηρίου: "Ο πιο πάνω ασθενής προσήλθε στις Α΄ Βοήθειες του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας στις 26.6.99 μετά από ατύχημα που είχε. Παρεπονείτο για ζάλη και πονοκεφάλους, σημεία εγκεφαλικής διάσεισης. Έτσι αφού εξετάσθηκε από χειρουργό, κρατήθηκε για νοσηλεία στο χειρουργικό τμήμα. Κατά τη νοσηλεία του στον χειρουργικό θάλαμο, παρέμεινε κλινήρης, υπό συνεχή ιατρική παρακολούθηση και φροντίδα. Του δίδετο ανάλογη φαρμακευτική αγωγή για την εγκεφαλική διάσεισή του. Σταδιακά άρχισε να σηκώνεται από το κρεβάτι ανάλογα με τη συμπτωματολογία που παρουσίαζε. Παρεπονείτο για πόνο στον αυχένα και εξετάσθηκε από ορθοπεδικό ιατρό. Συνεστήθηκε να φέρει ειδικό κολάρο, καθώς και φυσιοθεραπεία. Ο ακτινολογικός έλεγχος δεν έδειξε κάταγμα. Εξήλθε του νοσοκομείου στις 1.7.99 με σχετική φαρμακευτική αγωγή και σύσταση όπως παραμείνει ήσυχος στο σπίτι και όπως επανέλθει προς εξέταση στα εξωτερικά χειρουργικά ιατρεία. Κατά την επανεξέτασή του στις 14.9.99 παρεπονείτο για κεφαλαλγία και ζάλη, σημεία μεταδιασεισικού συνδρόμου. Για τούτο του συνεχίσθηκε η σχετική φαρμακευτική αγωγή. Συμπέρασμα: Ο ασθενής Ρούμπας Γεώργιος παρουσίαζε σημεία εγκεφαλικής διάσεισης λόγω του δυστυχήματος που είχε, για τούτο κρατήθηκε για νοσηλεία στο χειρουργικό τμήμα." Τέσσερις μήνες μετά το δυστύχημα και συγκεκριμένα στις 12.10.1999 ο Ρούμπας συνέχισε να έχει ενοχλήσεις και επισκέφθηκε τον ιατρό Μ.Υ.2 ο οποίος διαπίστωσε, μεταξύ άλλων, αυχενικό ραιβόκρανο, έντονη μυϊκή σύσπαση και σχεδόν πλήρη κατάργηση των κινήσεων του αυχένα. Ο εν λόγω ιατρός καταλήγει στο συμπέρασμα πως ο Ρούμπας εξαιτίας του δυστυχήματος υπέστη σοβαρό διάστρεμμα του αυχένα. Στο ιατρικό πιστοποιητικό (τεκμήριο 20) που ετοίμασε ο εν λόγω ιατρός απουσιάζει η οποιαδήποτε αναφορά σε κήλη ή σε τραυματική ρήξη μεσοσπονδύλιου δίσκου. Δεν υπάρχει περίπτωση εξήγησε να διέλαθαν της προσοχής του τέτοια συμπτώματα. Εξήγησε δε ότι η συμπτωματολογία τραυματικής αιτιολογίας ρήξης μεσοσπονδύλιου δίσκου είναι άμεση, ιδιαίτερα έντονη και χωρίς καθυστέρηση χρήζει αντιμετώπισης. Ο Μ.Υ.2 ο οποίος ήταν ο πρώτος ιδιώτης ιατρός που εξέτασε τον Ρούμπα μου προξένησε ιδιαίτερα καλή εντύπωση. Κατέθεσε με σταθερότητα, πειστικότητα και προπάντων με τεκμηρίωση. Θεωρώ ότι είναι μάρτυρας της αλήθειας και έτσι αποδέχομαι τη μαρτυρία του πλήρως, μαζί και τα πιστοποιητικά (τεκμήρια 20 και 26), τα οποία ας θεωρηθεί ότι αποτελούν και ευρήματα του Δικαστηρίου. Εξαίρεση αποτελεί η αναφορά σε "κατάργηση των τενόντων αντανακλαστικών" που υπάρχει στο τέλος της πρώτης σελίδας του τεκμηρίου
  2. Η αναφορά αυτή, ως εξήγησε ο ιατρός Μ.Υ.1, ιατρικά ομιλούντες ελέγχεται ως ανακριβής ή καλύτερα ασαφής. Επ' αυτού δέχομαι τη θέση του Μ.Υ.
  3. Η επισήμανση αυτή με φέρνει στη μαρτυρία του Μ.Υ.
  4. Ο μάρτυρας αυτός μου προξένησε εξαιρετική εντύπωση αφού οι τοποθετήσεις του ήταν ιδιαιτέρως σταθερές και τεκμηριωμένες. Η μαρτυρία του, παρά την πολύωρη και σε αρκετά σημεία σφοδρή αντεξέταση που υπέστη, παρέμεινε εντελώς ακλόνητη, αφού δεν υπέπεσε σε καμία αντίφαση ουσίας. Ο μάρτυρας αυτός ήταν σαφής. Ο Ρούμπας δεν υπέστη ένεκα του δυστυχήματος κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου. Εξήγησε και αυτός με ιδιαίτερη λεπτομέρεια και σαφήνεια πως η συμπτωματολογία τραυματικής αιτιολογίας ρήξης μεσοσπονδύλιου δίσκου είναι ιδιαίτερα θορυβώδης, μπορεί να προκαλέσει μέχρι και τετραπληγία ή και θάνατο ακόμα και έτσι χρήζει άμεσης και δραστικής αντιμετώπισης, κάτι το οποίο δεν έγινε στην περίπτωση του Ρούμπα. Τούτο προκύπτει τόσο από το τεκμήριο 8 όσο και γενικότερα από τη θεραπευτική αγωγή και πορεία που ακολούθησε. Χωρίς να επιχειρώ παραλληλισμό των δύο περιπτώσεων είναι ενδιαφέρον πως στην υπόθεση Αριστείδου v. Παυλίδου
(1999)1 Α.Α.Δ. 2153, η ενάγουσα που είχε τραυματισθεί σε τροχαίο δυστύχημα υπέστη κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου, γεγονός που της προκάλεσε παράλυση με αποτέλεσμα σε λιγότερο από ένα μήνα να χρειαστεί να υποβληθεί σε εγχείριση για αφαίρεση του δίσκου. Ο Μ.Υ.2 τελικώς συμπεραίνει πως η εκφυλιστική σπονδυλοαρθροπάθεια που διαφάνηκε στις ακτινογραφίες που έβγαλε ο Ρούμπας το 1999 δεν σχετίζονται με το δυστύχημα. Κατ' επέκταση το ίδιο και η ριζίτιδα Α7 που παρουσιάζει σήμερα και που μπορεί να προήλθε από ρήξη μεσοσπονδύλιου δίσκου (δισκοπάθεια) που με τη σειρά της να προέκυψε ακριβώς λόγω της σπονδυλοαρθροπάθειας. Τις πιο πάνω τοποθετήσεις και γενικότερα τη μαρτυρία του Μ.Υ.1 στο σύνολο της, για τους λόγους που εξήγησα, την αποδέχομαι πλήρως μαζί και το πιστοποιητικό του (τεκμήριο 18) το οποίο επίσης ας θεωρηθεί ότι συγκαταλέγεται στα ευρήματα του Δικαστηρίου. Εξαίρεση αποτελεί η προφορική του τοποθέτηση πως ο Ρούμπας δεν υπέστη ούτε καν διάστρεμμα από το δυστύχημα. Η τοποθέτηση αυτή δεν στηρίχθηκε στην ιατρική του πραγματογνωμοσύνη αλλά στο πιστοποιητικό του νοσοκομείου (τεκμήριο 8). Είναι γεγονός ότι απουσιάζει μια τέτοια αναφορά από το τεκμήριο 8, όμως το διάστρεμμα το διαπίστωσε λίγους μήνες μετά το δυστύχημα ο Μ.Υ.2. Δεν δικαιολογείται η αποσύνδεση του διαστρέμματος από το δυστύχημα. Ούτε και μπορεί η πλευρά των Εναγομένων, η οποία κάλεσε η ίδια ως μάρτυρα τον Μ.Υ.2 να αμφισβητεί αυτό το εύρημα. Κλείνοντας με τον Μ.Υ.1 να σημειώσω παρενθετικά πως δε συμφωνώ ότι η μαρτυρία του ήταν εκτός γραμμής ως άφησε να νοηθεί ο ευπαίδευτος συνήγορος κ. Βραχίμης. Τόσο δικογραφικά όσα και κατά τη δίκη αμφισβητήθηκαν οι σωματικές βλάβες του Ρούμπα ή τουλάχιστον το εύρος και η προέλευση τους. Απ' εκεί και πέρα δεν εναπόκειτο στην Υπεράσπιση να αποδείξει αποσύνδεση των όποιων σωματικών βλαβών από το δυστύχημα αλλά στην πλευρά των Εναγόντων να αποδείξουν σύνδεση. Στην υπόθεση Κωνσταντίνου v. Σταύρου (Αρ.2)
(1995)1 Α.Α.Δ. 453 επετράπη στην πλευρά της Εναγόμενης να προσκομίσει μαρτυρία για προϋπάρχουσα κληρονομική δισκοπάθεια για να αντικρούσει τους ισχυρισμούς του Ενάγοντος για μετατραυματική δισκοπάθεια και αυτό παρά το γεγονός πως δεν υπήρχε καν στο δικόγραφο της Εναγόμενης τέτοιος ισχυρισμός. Ο ιατρός Μ.Ε.7 που εξέτασε τον Ρούμπα για πρώτη φορά στις 14.3.2006 ετοιμάζοντας σχετικά και το τεκμήριο 14 διέγνωσε Α7 ριζοπάθεια λόγω ρήξης μεσοσπονδυλίου δίσκου. Αν και δέχτηκε ότι η ρήξη μεσοσπονδυλίου δίσκου μπορεί να μην είναι τραυματικής αιτιολογίας, οφειλόμενη λόγου χάρη στη συνεχή ενασχόληση με την πετόσφαιρα, εκτίμησε, στηριζόμενος στα όσα του ανέφερε ο Ρούμπας (είχε καθαρό ιατρικό μητρώο) πως η συγκεκριμένη ήταν μετατραυματική, οφειλόμενη ως άφησε να νοηθεί, στο επίδικο δυστύχημα. Την τελευταία αυτή τοποθέτηση του ιατρού την απορρίπτω έχοντας ήδη δεχτεί επί του προκειμένου την αντίστοιχη του Μ.Υ.1, την οποία ως προανέφερα, θεωρώ πλήρως τεκμηριωμένη. Η τοποθέτηση του Μ.Ε.7 σε αντίθεση με του Μ.Υ.1 φάνηκε να στηρίζεται περισσότερο στα παράπονα και την περιγραφή που του έδωσε ο Ρούμπας παρά στη πραγματογνωμοσύνη του ιδίου. Όπως και να ΄χουν τα πράγματα στο βαθμό που η μαρτυρία του Μ.Ε.7 συγκρούεται με τη αντίστοιχη του Μ.Υ.1 αλλά και του Μ.Υ.2, την απορρίπτω. Όμοια είναι η κατάληξη μου σε ότι αφορά τον ιατρό Μ.Ε.
  1. Και αυτός γνωμάτευσε για χρόνια ριζοπάθεια της Α7 ρίζας προκληθείσας από δισκοπάθεια του Α6-Α7 δίσκου η οποία προήλθε από το διάστρεμμα που υπέστη ο Ρούμπας συνεπεία του δυστυχήματος. Αναγνώρισε και αυτός πως η ρήξη δίσκου μπορεί να προέλθει από άλλη αιτιολογία, όπως λόγου χάρη από την πετόσφαιρα αλλά φάνηκε να επιμένει και αυτός πως η συγκεκριμένη έχει ως εφαλτήριο το δυστύχημα. Την τοποθέτηση αυτή όπως και κάθε πτυχή της μαρτυρίας του που συγκρούεται με την αντίστοιχη των Μ.Υ.1 και 2 την απορρίπτω, θεωρώντας ως προανέφερα, πιο τεκμηριωμένη τη μαρτυρία των δύο τελευταίων. Οι προηγηθείσες επισημάνσεις μου δεν είναι άσχετες και με τα όσα ανέφερε ο Ρούμπας και ειδικά την εντύπωση που αυτός μου προξένησε καταθέτοντας από το εδώλιο του μάρτυρος. Ο Ρούμπας περιέγραψε τις σωματικές του βλάβες και τη μετεξέλιξη και συνέπειες αυτών με τα πιο μελανά χρώματα, συνδέοντας τα πάντα με το επίδικο δυστύχημα. Χωρίς να αμφισβητώ ή να υποτιμώ την σωματική ταλαιπωρία που αναμφίβολα υπέστη ο Ρούμπας τους πρώτους μήνες μετά το δυστύχημα, θεωρώ ότι η δική του περιγραφή περιέχει έντονα στοιχεία υπερβολής, τόσο σε ότι αφορά την έκταση όσο και σε ότι αφορά την ένταση των σωματικών του βλαβών. Πέραν τούτου ένα τεράστιο κενό στην υπόθεση του είναι το διαρρεύσαν χρονικό διάστημα των δύο ετών που παρήλθε από την επίσκεψη του στον ιατρό Πηλαβάκη στις 12.10.1999 μέχρι την επίσκεψη του στον ιατρό Δούνα τον Οκτώβριο περίπου του
  2. Για το τεράστιο αυτό μεσοδιάστημα δεν υπάρχει ιατρική μαρτυρία για την κατάσταση και εξέλιξη της υγείας του Ρούμπα. Ούτε και μέχρι τότε υπήρχε η παραμικρή ιατρική ένδειξη για δισκοκήλη και τα άλλα συναφή που αναφέρθηκαν στη δίκη. Αυτά διαπιστώθηκαν για πρώτη φορά το 2001, δύο και πλέον χρόνια μετά το δυστύχημα. Δεν υπάρχει στέρεα και πειστική μαρτυρία για το τι γινόταν στο μεσοδιάστημα, κάτι απαραίτητο για να αποδεικνυόταν αιτιώδης συνάφεια μεταξύ του δυστυχήματος και τα όσα διαπιστώθηκαν το 2001 και εντεύθεν. Ως προανέφερα το απόλυτο βάρος για να αποδείξει αιτιώδη συνάφεια το είχε ο Ρούμπας και επομένως είτε ερωτάτο για την περίοδο αυτή είτε δεν ερωτάτο η κατάσταση δεν αλλάζει. Όφειλε αλλά απέτυχε να καταδείξει αλυσιδωτή και αδιάκοπη σύνδεση του αρχικού συμβάντος και της καταληκτικής συμπτωματολογίας. Τότε μόνο θα μετατοπιζόταν το βάρος στους ώμους των Εναγομένων. Νοείται βέβαια πως οι γενικόλογες αναφορές του Ρούμπα για συμπτώματα που έρχονται και παρέρχονταν κατά καιρούς ουδόλως συμπλήρωσαν αυτό το κενό. Ο ευπαίδευτος συνήγορος κ. Βραχίμης κατά την τελική του αγόρευση υπέβαλε πως κατά την προαναφερθείσα περίοδο ο Ρούμπας αντιμετώπιζε τα προβλήματα που εμφανίζονταν, συντηρητικά, με αυχενικό περιλαίμιο, παυσίπονα και αντιφλεγμονώδη χάπια που του χορηγούσε ο παθολόγος του. Αυτή η εκδοχή προσκρούσει στην ήδη αποδεχθείσα από μέρους του Δικαστηρίου μαρτυρία των ιατρών Μ.Υ. 1 και 2 που μίλησαν για θορυβώδη και άμεση συμπτωματολογία που στην περίπτωση του Ρούμπα δεν υπήρξε. Πέραν τούτου όμως δεν δόθηκε καν τέτοια μαρτυρία. Στην υπόθεση Ναθαναήλ v. Hissam Hes Ali
(2001)1 Α.Α.Δ. 1689 υπήρχε κενό μαρτυρίας για περίοδο μόλις πέντε ημερών από το δυστύχημα μέχρι τη μεταφορά του εφεσείοντος σε κλινική, γεγονός που θεωρήθηκε αρκετό για να απορριφθεί η απαίτηση του. Επί των πιο πάνω να προσθέσω πως από το τεκμήριο 10 προκύπτει πως ο Ρούμπας άρχισε να υποβάλλεται σε φυσιοθεραπείες μόλις το 2002, γεγονός που αναδεικνύει ακόμα περισσότερο το μαρτυρικό κενό μεταξύ 1999-
  1. Ενόψει των πιο πάνω κρίνω ότι τα όσα ανέφερε ο Ρούμπας σχετικά με τις σωματικές του βλάβες, πλην των όσων υποστηρίζονται από τη μαρτυρία των Μ.Υ.1 και 2 και τα ιατρικά πιστοποιητικά τεκμήρια 8, 18, 20 και 26, πέραν του στοιχείου της υπερβολής δεν συνδέονται με το επίδικο δυστύχημα και επομένως τα απορρίπτω. Ειδικά και ίσως αυτό είναι το μείζων, δεν δέχομαι ότι ο Ρούμπας υπέστη ρήξη μεσοσπονδυλίου δίσκου συνεπεία του δυστυχήματος. Οι σωματικές βλάβες που υπέστη ο Ρούμπας περιγράφονται στα ιατρικά πιστοποιητικά που ήδη αποτελούν μέρος των ευρημάτων του Δικαστηρίου. Νομίζω πως συγκεντρωμένα και με πληρότητα περιγράφονται στο ιατρικό πιστοποιητικό (τεκμήριο 20). Υπενθυμίζω το περιεχόμενο (εξαιρώντας βεβαίως την αναφορά που απερρίφθη): "Ο πιο πάνω ασθενής προσήλθε στις Α΄ Βοήθειες του Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας στις 26.6.99 μετά από ατύχημα που είχε. Παρεπονείτο για ζάλη και πονοκεφάλους, σημεία εγκεφαλικής διάσεισης. Έτσι αφού εξετάσθηκε από χειρουργό, κρατήθηκε για νοσηλεία στο χειρουργικό τμήμα. Κατά τη νοσηλεία του στον χειρουργικό θάλαμο, παρέμεινε κλινήρης, υπό συνεχή ιατρική παρακολούθηση και φροντίδα. Του δίδετο ανάλογη φαρμακευτική αγωγή για την εγκεφαλική διάσεισή του. Σταδιακά άρχισε να σηκώνεται από το κρεβάτι ανάλογα με τη συμπτωματολογία που παρουσίαζε. Παρεπονείτο για πόνο στον αυχένα και εξετάσθηκε από ορθοπεδικό ιατρό. Συνεστήθηκε να φέρει ειδικό κολάρο, καθώς και φυσιοθεραπεία. Ο ακτινολογικός έλεγχος δεν έδειξε κάταγμα. Εξήλθε του νοσοκομείου στις 1.7.99 με σχετική φαρμακευτική αγωγή και σύσταση όπως παραμείνει ήσυχος στο σπίτι και όπως επανέλθει προς εξέταση στα εξωτερικά χειρουργικά ιατρεία. Κατά την επανεξέτασή του στις 14.9.99 παρεπονείτο για κεφαλαλγία και ζάλη, σημεία μεταδιασεισικού συνδρόμου. Για τούτο του συνεχίσθηκε η σχετική φαρμακευτική αγωγή. Συμπέρασμα: Ο ασθενής Ρούμπας Γεώργιος παρουσίαζε σημεία εγκεφαλικής διάσεισης λόγω του δυστυχήματος που είχε, για τούτο κρατήθηκε για νοσηλεία στο χειρουργικό τμήμα." "Ιστορικό: Τροχαίο δυστύχημα 26/6/
  2. Ενώ οδηγούσε το αυτοκίνητό του, ενεπλάκει σε δυστύχημα με άλλο αυτοκίνητο. Μετεφέρθει με ασθενοφόρο στο τμήμα πρώτων βοηθειών του Γενικού Νοσ. Λευκωσίας. Αφού εξετάσθει και του έγινε ακτινολογικός έλεγχος, εισήχθει στο Νοσοκομείο με εγκεφαλική διάσειση αναφέρει απώλεια συνείδησης για αρκετή ώρα. Παρουσίασε υπνηλία, ζάλη και εκρατήθει για μια βδομάδα για παρακολούθηση και θεραπεία. Επίσης πόνο στον αυχένα και αυχενική δυσκαμψία αμέσως μετά το δυστύχημα. Τα άλλα τραύματα ήταν θλάση δεξιού ώμου και δεξιού μηρού. Οι ακτινογραφίες ήσαν αρνητικές για κατάγματα. Στη συνέχεια παρεπέμφθει για φυσιοθεραπεία η οποία όμως προκάλεσε έντονη επιδείνωση των ενοχλημάτων από τον αυχένα. Ευρισκόταν με αναρρωτική άδεια, με την εμφάνιση επιπλέον και θετικής νευρολογικής εικόνας στο δεξιό άνω άκρο υπό την μορφή της παραισθησίας και μυικής αδυναμίας. Προσήλθε σε μένα για περαιτέρω γνώμη στις 12/10/99 με αυχενικό ραιβόκρανο, έντονη μυική σύσπαση και σχεδόν πλήρη κατάργηση των κινήσεων του αυχένα....................... ................................ Αντιμετώπιση-εξέλιξη. Ετέθει η διάγνωση του σοβαρού αυχενικού διαστρέμματος. Εφαρμόσθει αμέσως αυχενικό κολάρο επί 24ώρου βάσεως, εδόθησαν τα κατάλληλα υποστηρικτικά φάρμακα, συνεστήθει πλήρης ανάπαυση στο σπίτι και συχνή παρακολούθηση. Ακτινολογικός έλεγχος έδειξε εκτός από αλλοίωση φθοράς, ευθυασμό της φυσιολογικής αυχενικής καμπύλης. Μετά από πάροδο έξι εβδομάδων απεκατεσθήσαν οι κινήσεις του αυχένα, σχεδόν στο φυσιολογικό και επανήλθε η διαταραχή της νευρολογικής κατάστασης του δεξιού άνω άκρου. Παρούσα κατάσταση. Σαν τεχνικός στην εργασία σκυμμένος κάτω π.χ. ενώνοντας καλώδια, ζαλίζεται και πονά τον αυχένα του. Σ' αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται να φορά περιοδικά το κολάρο. Κατά την εξέταση. Η κινητικότητα του αυχένα σχεδόν φυσιολογική. Η διαταραχθείσα νευρολογική εικόνα επανήλθε στο φυσιολογικό. Σχόλια - Γνώμη Στο δυστύχημα ο πιο πάνω υπέστει στις 26/6/99:
  3. Εγκεφαλική διάσειση με την ανάπτυξη συμπτωμάτων αποδεδομένων σε ματαδιασεισικό σύνδρομο.
  4. Σοβαρό διάστρεμμα του αυχένα. Η σοβαρότητα του αποδίδεται στα εξείς: α. Μεγάλη διάρκεια συμπτωμάτων (4 μήνες) β. Θετική ακτινολογική εικόνα και γ. Θετική νευρολογική εικόνα. Μετά από τέσσερις μήνες παρουσιάζει πρόοδο. Υπάρχει όμως η πιθανότητα ιδίως σε συσχετισμό με απότομες κινήσεις ή στάσεις ή βαριές χειρονακτικές εργασίες, επανεμφάνισης των συμπτωμάτων αυχεναλγίας και δυσκαμψίας που ενδεχομένως να χρειάζονται θεραπευτική αντιμετώπιση." Έρχομαι στο ύψος των αποζημιώσεων που δικαιούται ο Ρούμπας. Στην υπόθεση Lankutis v. Νικόλα,
(2002)1 Α.Α.Δ. 1128, 1134 αναφέρονται σχετικά τα ακόλουθα: ²Η πρόσφατη σταθερή νομολογία μας θέλει τις αποζημιώσεις για σωματική αναπηρία, φυσικό και ψυχικό πόνο να αυξάνονται εξελικτικά. Η τάση αυτή της νομολογίας δεν οφείλεται σε συναισθηματική απόκλιση προς τα θύματα. Βασίζεται στις πραγματικότητες της ζωής. Τα δικαστήρια έχουν επίγνωση της υψηλής αξίας που συνεχώς αποδίδεται από πολιτισμένες κοινωνίες στη σωματική ακεραιότητα και ψυχική υγεία του ατόμου μέλους της. Η πνευματική και σωματική υγεία συναποτελούν το προαπαιτούμενο στοιχείο για την καλή ποιότητα ζωής του ανθρώπου. Οι αποζημιώσεις, που εκφράζονται σε χρήμα, αποσκοπούν όσο είναι δυνατό με το υλικό τους στοιχείο να προσφέρουν κάποια ποιότητα ζωής στο θύμα, επαναφέροντας την, όσο είναι δυνατό, στην προ του δυστυχήματος κατάσταση. Γι΄ αυτό και οι αποζημιώσεις πρέπει να αντικατοπτρίζουν την αγοραστική αξία του χρήματος ώστε να προσεγγίζεται η εύλογη αποκατάσταση της ζημιάς.² Πιο πρόσφατα στην υπόθεση Αζοφ v. Προδρόμου κ.α, Πολ. Έφεση 11691, ημερ. 19.4.2006, σημειώνονται τα εξής: (σελ.9), "Έχει νομολογηθεί ότι οι αποζημιώσεις είναι το μέσο, με το οποίο εκτιμάται ο πόνος και η ταλαιπωρία του θύματος, χωρίς να αποσκοπούν στην τιμωρία του αδικοπραγήσαντος. Το ύψος των αποζημιώσεων πρέπει να αντανακλά στη φύση και την έκταση των τραυμάτων, καθώς και στον πόνο του θύματος. Τα δικαστήρια, κατά την επιδίκαση των αποζημιώσεων για τραύματα, παρά την ανοδική πορεία που ακολουθείται, ώστε ο ανθρώπινος πόνος και η ταλαιπωρία να αντιμετωπίζονται με μεγαλύτερη ευαισθησία, δεν πρέπει να εκφεύγουν από τα λογικά πλαίσια - (βλ. Μαυροπετρή ν. Λουκά
(1995)1 Α.Α.Δ.66)." Προτού προχωρήσω στον καθορισμό αποζημίωσης βάσει των πιο πάνω αρχών και χωρίς ποσώς να επιχειρώ να παραλληλίσω την παρούσα υπόθεση με οποιανδήποτε άλλη, πιστεύω πως μια σύντομη ανασκόπηση σχετικής Νομολογίας θα ήταν χρήσιμη. Ξεκινώ από την Μερακλή κ.α v. Ταλιώτη
(1997)1 Α.Α.Δ.
  1. Σ' αυτή την υπόθεση ο Ενάγων υπέστη θλάση του αυχένα και μωλωπισμό του δεξιού ώμου. Όμως λόγω προϋπαρχόντων εκφυλιστικών οστεοαρθρικών αλλοιώσεων του αυχένα, επιδεινώθηκαν οι επώδυνες κακώσεις των μαλακών μορίων. Πρωτόδικα του επιδικάσθηκε ποσό £3.500 το οποίο όμως κατ' έφεση μειώθηκε σε £1.
  2. Στην υπόθεση Χαραλάμπους v. Αβραάμ κ.α
(1999)1 Α.Α.Δ. 1441, (αν και το κεντρικό ζήτημα της έφεσης ήταν άλλο), η επιδίκαση στον Ενάγοντα που είχε υποστεί τραύμα στον αυχένα, εγκεφαλική διάσειση και ανέπτυξε μετατραυματικό σύνδρομο, £2.500 γενικές αποζημιώσεις, επικυρώθηκε. Στην υπόθεση Δημητρίου v. Ιωάννου κ.α
(2003)1 Α.Α.Δ. 274 το Εφετείο δεν θεώρησε το ποσό των £800 που επιδίκασε το πρωτόδικο δικαστήριο για διάστρεμμα του αυχένα και της οσφυϊκής μοίρας ως έκδηλα ανεπαρκές και έτσι δεν επενέβη στην κατάληξη. Τέλος στην υπόθεση Νεοκλέους v. Worley
(2001)1 Α.Α.Δ. 652, ο Ενάγων υπέστη βαρύ διάστρεμμα του αυχένα. Κατά την πρώτη εξέταση είχε μυϊκό σπασμό, ελάττωση κινητικότητας του αυχένα κατά 50% και πόνο που αυξάνετο κατά τις κινήσεις. Ακολούθησε φυσιοθεραπευτική αγωγή και έφερε αυχενικό κολάρο. Είχε άλγος στο μάτι. Επίσης είχε αύξηση των οστεοαρθρικών αλλοιώσεων με όξυνση των ενοχλημάτων πόνου και δυσκαμψίας του αυχένα. Η αύξηση των οστεοαρθρικών αλλοιώσεων αποδίδετο μόνο μερικώς στον τραυματισμό από το δυστύχημα. Πρωτόδικα του επιδικάσθηκε ποσό £2.000 το οποίο όμως κατ' έφέση αυξήθηκε σε £3.500. Αν οι πιο πάνω υποθέσεις, αναλόγως σοβαρότητας, έπρεπε να τοποθετηθούν σε μια κλίμακα με την τελευταία να βρίσκεται στην κορυφή της κλίμακας, κάπου εκεί θα κατάτασσα και την περίπτωση του Ρούμπα. Λαμβάνοντας δε υπόψη μου και το πέρασμα του χρόνου και την παράλληλη μείωση της αγοραστικής αξίας του χρήματος, θεωρώ υπό τις δοσμένες συνθήκες πως είναι δίκαιο και εύλογο να επιδικασθεί στον Ρούμπα υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων ποσό £4.000, το οποίο θα φέρει τόκο 8% από την ημερομηνία του δυστυχήματος (βλ. Άρθρο 58Α του Κεφ.148 σε συνάρτηση με το Άρθρο 33 του Νόμου 14/60). Ειδικές αποζημιώσεις Σε ότι αφορά τις ειδικές αποζημιώσεις η γενική αρχή είναι πως όποιος επιχειρεί να ανακτήσει μια ζημιά οφείλει να την αποδείξει με αυστηρότητα (βλ. Ηρακλέους v. Πίτρου
(1994)1 Α.Α.Δ. 239, Ηρακλέους v. Του ταχύπλοου σκάφους "Νίκη" κ.α
(1994)1 Α.Α.Δ. 510 και Κούνουνα v. Κώστα Κυριάκου & Υιού Λτδ και αντίστροφα
(2001)1 Α.Α.Δ. 2126). Συγκεκριμένα κριτήρια απόδειξης δεν υπάρχουν. Μπορεί να διαφέρουν από υπόθεση σε υπόθεση και από αξίωση σε αξίωση. Πάντοτε όμως και τηρουμένων των ιδιαιτεροτήτων της κάθε αξίωσης θα πρέπει να πληρείται η προϋπόθεση της αυστηρής απόδειξης. Στην περίπτωση του Ρούμπα οι ειδικές ζημιές που αξιώνονται υπό στοιχεία (α), (β) και (γ) αφορούν την εργασία του και συγκεκριμένα την απώλεια επιδόματος επίπονης εργασίας, φιλοδωρήματος και υπερωριών αντίστοιχα. Σε σχέση με την αξίωση (α) πέραν της μαρτυρίας του ιδίου, σχετική είναι η μαρτυρία των Μ.Ε.6 και Μ.Ε.
  1. Ο Μ.Ε.6 επιβεβαίωσε την ύπαρξη επιδόματος επίπονης εργασίας, λέγοντας πως ξεκίνησε από τις £15 και αυξήθηκε στις £25 κατά την αφυπηρέτηση του τον Φεβρουάριο του
  2. Επίσης επιβεβαίωσε πως ο Ρούμπας ελάμβανε μέχρι το δυστύχημα αυτό το επίδομα. Την τελευταία αυτή τοποθέτηση την πλαισίωσε και ο Μ.Ε.9, ο οποίος επίσης ανέφερε ότι ο Ρούμπας ελάμβανε το επίδομα επίπονης εργασίας πριν το δυστύχημα. Παρενθετικά να σημειώσω πως ο μάρτυρας αυτός κατάθεσε και διάφορα πιστοποιητικά αποδοχών τόσο του ιδίου όσο και του Ρούμπα (τεκμήρια 16Α-Δ) στα οποία όμως δεν γίνεται ανάλυση της μισθοδοσίας. Ενόψει ακριβώς της γενικότητας και αοριστίας των τεκμηρίων αυτών δεν προσφέρονται για την εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων και επομένως δεν υποβοηθούν καθ' οιονδήποτε τρόπο την υπόθεση του Ρούμπα. Ο Ρούμπας ανέφερε πως το επίδομα επίπονης εργασίας κατά το 1999 ήταν £
  3. Oι M.E. 6 και 9 γενικά μου προξένησαν καλή εντύπωση και έτσι αποδέχομαι τόσο τις πιο πάνω αναφορές τους όσο και τη μαρτυρία τους γενικότερα. Τούτο βέβαια δεν σημαίνει πως η περιγραφή της πρόσφατης κατάστασης της υγείας του Ρούμπα στην οποία προέβησαν, ιδιαίτερα ο Μ.Ε.9, συνδέεται καθοιονδήποτε τρόπο με το επίδικο δυστύχημα. Συναρτώντας τη μαρτυρία των πιο πάνω μαρτύρων με την αντίστοιχη του Ρούμπα, που επί του σημείου κρίνεται αξιόπιστη, δέχομαι πως ο Ρούμπας εξαιτίας του δυστυχήματος απώλεσε για κάποιο χρονικό διάστημα το επίδομα επίπονης εργασίας. Το διάστημα αυτό βέβαια δεν έχει καμία σχέση με την πολυετή περίοδο που αναφέρεται στην Έκθεση Απαιτήσεως, η οποία ως επί το πλείστον, έχει ως υπόβαθρο τις σωματικές βλάβες που δεν συνδέονται με το δυστύχημα. Ο Ρούμπας βρισκόταν με άδεια ασθενείας μέχρι τις 23.10.1999, τέσσερις μήνες δηλαδή μετά το δυστύχημα. Αυτή η τετράμηνη περίοδος συνάδει εν πολλοίς και με το ιατρικό πιστοποιητικό-τεκμήριο 20 του Μ.Υ.2 και είναι η μόνη περίοδος που προσφέρεται πλέον για σκοπούς υπολογισμού τόσο της συγκεκριμένης όσο και της οποιασδήποτε απώλειας. Έτσι καταλήγω στο συμπέρασμα πως για την αξίωση υπό στοιχεία (α) ο Ρούμπας δικαιούται £15 x 4 μήνες, σύνολο δηλαδή £
  4. Σε ότι αφορά την αξίωση υπό στοιχεία (γ) δηλαδή τις κατ' ισχυρισμό απολεσθείσες υπερωρίες, ο μόνος που αναφέρθηκε σε ποσά ήταν ο Ρούμπας. Στην αρχή μίλησε αόριστα για απώλεια £2.000 ετησίως ενώ στη συνέχεια ανασκεύασε κάπως μιλώντας για 20 υπερωρίες ετησίως επί £90 η κάθε μια, σύνολο δηλαδή £1.
  5. Πέραν τούτων δεν παρουσιάστηκε κανένα συγκριτικό ή άλλο χειροπιαστό στοιχείο ή πειστήριο ώστε να δύναται να αξιολογηθεί ορθολογικά ο ισχυρισμός του. Ενόψει λοιπόν του γενικού και πρόχειρου τρόπου με τον οποίο τέθηκε το όλο ζήτημα, κρίνω πως δεν πληρείται η προαναφερθείσα προϋπόθεση της αυστηρής απόδειξης. Έτσι κι αλλιώς ο Ρούμπας ανέφερε πως οι υπερωρίες το 2000 και ύστερα άρχισαν. Συνεπώς δοθέντος του ευρήματος πως η περίοδος αποθεραπείας, σε σχέση πάντα με το επίδικο δυστύχημα, έληξε με την επιστροφή του στην εργασία στις 26.10.1999, πριν δηλαδή εφαρμοστεί σύστημα υπερωριών, δεν υπάρχει περίπτωση να δικαιούται οτιδήποτε για την αξίωση αυτή. Τα ίδια ισχύουν εν πολλοίς σε σχέση με την αξίωση υπό στοιχεία (β) δηλαδή για την κατ' ισχυρισμό απώλεια φιλοδωρήματος. Στο ζήτημα αυτό ο μόνος που αναφέρθηκε ήταν και πάλι ο Ρούμπας, λέγοντας πως απώλεσε φιλοδώρημα για ποιοτική και ποσoτική δουλεία £500 τον χρόνο. Σε άλλο σημείο ανέφερε πως δεν έχει βαθμούς για να μπει στην κλίμακα και να διεκδικήσει φιλοδώρημα που σήμερα κυμαίνεται από £300-£1.
  6. Αυτή η μαρτυρία αντιφάσκει με το γεγονός ότι προήχθη την 1.4.2004, στοιχείο που αρχικά απέκρυψε ο Ρούμπας αλλά αποκαλύφθηκε κατά τη μαρτυρία του Μ.Ε.9 και την κατάθεση του τεκμηρίου 16Γ. Πέραν τούτου πρόκειται και πάλι για γενική και αόριστη μαρτυρία που σε καμία περίπτωση δεν ικανοποιεί τον κανόνα αυστηρότητας ώστε να δικαιολογείται η απόδοση έστω και μέρους του διεκδικούμενου ποσού για την τετράμηνη περίοδο που έχει κριθεί δικαιούχος. Επ' αυτού να υπενθυμίσω πως ο Ρούμπας εργάζεται σε ημικρατικό οργανισμό όπου αναμφίβολα φυλάγονται στοιχεία και καταστάσεις για τις απολαβές των υπαλλήλων. Επομένως αν ο Ρούμπας επιθυμούσε να θέσει αυτή την αξίωση πάνω σε πραγματιστική βάση, θα έπρεπε να επικαλεστεί αυτά τα στοιχεία, ώστε αφενός να μπορούσε να γίνει σύγκριση του τι έπαιρνε στο παρελθόν και του τι αξίωνε ως απώλεια και αφετέρου να προσέδιδε και πειστικότητα στον ισχυρισμό του. Οι ειδικές ζημιές που αξιώνονται υπό στοιχεία (δ), (ε) και (στ), αφορούν ιατρικά έξοδα, επισκέψεις και φάρμακα αντίστοιχα. Αυτές οι αξιώσεις προβλήθηκαν μάλλον υποτονικά αφού ελλείπουν συγκεκριμένες αναφορές και στοιχεία. Εν πάση περιπτώσει από το μαρτυρικό υλικό που έχω ενώπιον μου τεκμηριώνεται η δαπάνη των £50 για το ιατρικό πιστοποιητικό (τεκμήριο 20) και £70 για το ιατρικό πιστοποιητικό (τεκμήριο 9Α). Σύνολο δηλαδή £120 για ιατρικά έξοδα -αξίωση (δ). Αυτό το ποσό μπορεί να αποδοθεί. Για ιατρικές επισκέψεις και φάρμακα-αξιώσεις (ε) και (στ) δεν προσκομίστηκε κανένα στοιχείο και έτσι απορρίπτονται. Η αξίωση (ζ) αφορά £2.400 έξοδα φυσιοθεραπείας από 1.1.2000 μέχρι 31.12.
  7. Κατ' αρχάς να υπομνήσω πως η υπό διεκδίκηση περίοδος είναι εκτός των παραμέτρων της τετράμηνης περιόδου για την οποία δικαιούται χρηματικής αποκατάστασης ο Ρούμπας. Συναφώς αυτή η φυσιοθεραπεία δεν μπορεί να συνδέεται με το επίδικο δυστύχημα. Πέραν τούτου από το τεκμήριο 10 προκύπτει πως ο Ρούμπας άρχισε φυσιοθεραπεία το 2002 και όχι το
  8. Τέλος δεν προσκομίστηκε ούτε και κανένα στοιχείο καταβολής του διεκδικούμενου ποσού. Η αξίωση αυτή συνεπώς απορρίπτεται. Η προτελευταία αξίωση υπό στοιχεία (η) αφορά την απώλεια εισοδημάτων ως βοηθός προπονητής πετόσφαιρας. Σε σχέση με την αξίωση αυτή πέραν της μαρτυρίας του ιδίου του Ρούμπα, πρωτευόντως σχετική είναι η μαρτυρία του Μ.Ε.4 και δευτερευόντως τα τεκμήρια 11 και
  9. Ο Μ.Ε.4 μέλος του διοικητικού συμβουλίου του Αχιλλέα Καϊμακλίου επιβεβαίωσε την απασχόληση του Ρούμπα ως βοηθός προπονητή πετόσφαιρας στο εν λόγω σωματείο με μισθό £250 τον μήνα. Τα ίδια ανέφερε και ο Ρούμπας αν και ισχυρίστηκε ότι το ποσό δεν αφορούσε μισθό υπό την στενή έννοια αλλά πριμ συν φιλοδώρημα συν μεταφορικά. Δέχομαι ως αξιόπιστη την επί τούτου μαρτυρία του Μ.Ε.4 αλλά και του Ρούμπα και βρίσκω έτσι πως ο Ρούμπας ήταν όντως κατά τον χρόνο του δυστυχήματος βοηθός προπονητής στον Αχιλλέα με απολαβές £
  10. Δεν θα με απασχολήσει η ανακολουθία που προκύπτει σε σχέση με το ακριβές καθεστώς των £
  11. Ούτε και η διαφωνία που ανέκυψε μεταξύ των συνηγόρων σε σχέση με το ότι τα εν λόγω ποσά δεν δηλώνονταν στο τμήμα εσωτερικών προσόδων. Ο λόγος είναι διότι στην Έκθεση Απαίτησης δεν υπάρχει αξίωση για απόδοση αυτού του ποσού για την τετράμηνη περίοδο, για την οποία βάσει των ευρημάτων του Δικαστηρίου, ο Ρούμπας έχει καταστεί δικαιούχος. Με άλλα λόγια η απόδοση οποιουδήποτε ποσού για αυτή την περίοδο θα ήταν εκτός δικογράφων. Στη σχετική υποπαράγραφο της Εκθέσεως Απαιτήσεως το ποσό διεκδικείται (άγνωστο γιατί) μόνο για την περίοδο 1.9.2001 -31.8.
  12. Η απώλεια για την περίοδο αυτή δεν σχετίζεται με το επίδικο δυστύχημα. Ως εκ τούτου η εν λόγω αξίωση απορρίπτεται. Η τελευταία αξίωση υπό στοιχεία (θ), που δεν είναι βεβαίως ειδική ζημιά, αφορά ποσό £10.000 για έξοδα μελλοντικής εγχείρησης. Επ' αυτού κατατέθηκε το τεκμήριο 17 το οποίο είναι βεβαίωση μαζί με αναλυτική κατάσταση του ιατρού Βάκη Παπαναστασίου ότι τo κόστος μιας τέτοιας εγχείρησης θα ανέλθει σε £5.
  13. Ως προκύπτει τόσο από το τεκμήριο 17 όσο και από την υπόλοιπη ιατρική μαρτυρία, αυτή η εγχείρηση είναι για βελτίωση ή αποκατάσταση της ριζοπάθειας που προήλθε από τη ρήξη του μεσοσπονδύλιου δίσκου. Αυτή η πάθηση για τους λόγους που ήδη εξήγησα δεν προήλθε από το επίδικο δυστύχημα. Επομένως η αναγκαιότητα υποβολής σε μια τέτοια εγχείρηση δεν είναι απόρροια του δυστυχήματος και έτσι το διεκδικούμενο ή εν πάση περιπτώσει το ποσό που προκύπτει από τη τεκμήριο 17 δεν μπορεί να αποδοθεί. Απορρίπτεται έτσι και αυτή η αξίωση. Εκ προστήσεως ευθύνη Εναγομένης 2 Το τελευταίο θέμα που θα με απασχολήσει θα είναι το ενδεχόμενο εκ προστήσεως ευθύνης της Εναγομένης
  14. Η εκ προστήσεως ευθύνη διέπεται από το Άρθρο 13 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148 σύμφωνα με το οποίο Εναγόμενος είναι εκ προστήσεως υπεύθυνος για τις πράξεις άλλου προσώπου όταν (α) οι πράξεις αυτές εξουσιοδοτούνται ή επικυρώνονται ή (β) συνιστούν πράξεις εργοδοτούμενου στο πλαίσιο της εργασίας του. Στην υπόθεση Καθητζιώτης v. Manocas Transport Ltd
(1993)1 Α.Α.Δ. 954, λέχθηκε ότι ο ιδιοκτήτης οχήματος δεν είναι κατ' ανάγκη εκ προστήσεως υπεύθυνος για την αμέλεια του οδηγού. Ούτε και η απλή συγκατάθεση ή άδεια για οδήγηση δημιουργεί αφ' εαυτής εκ προστήσεως ευθύνη (βλ. Ποταμίτης v. Ιωάννου
(1992)1 Α.Α.Δ. 479). Στην προκειμένη περίπτωση πλην του γεγονότος ότι η Εναγόμενη 2 ήταν η εγγεγραμμένη ιδιοκτήτρια του οχήματος που οδηγούσε ο Μακρυγιάννης καμία άλλη μαρτυρία δεν προσκομίστηκε από πλευράς Εναγόντων, που είχαν και το βάρος απόδειξης, προς την κατεύθυνση απόδειξης εκ προστήσεως ευθύνης. Έτσι ο ισχυρισμός παραμένει μετέωρος και έκθετος σε απόρριψη. Σε ότι αφορά τα έξοδα, αν και ο γενικός κανόνας είναι ότι αυτά ακολουθούν το αποτέλεσμα της δίκης, στην περίπτωση της Εναγόμενης 2, ασκώντας τη διακριτική μου ευχέρεια, θεωρώ δικαιότερο να μην υπάρξει καμία διαταγή για έξοδα. Ο λόγος είναι διότι το ζήτημα της εκ προστήσεως ευθύνης δεν απασχόλησε ιδιαίτερα τα μέρη, ούτε πριν, ούτε κατά τη διάρκεια της δίκης και τελικώς οδηγήθηκε σε απόρριψη χωρίς να καταβληθεί αυτοτελής και επιπλέον προσπάθεια εκ μέρους της. Οι Εναγόμενοι υπενθυμίζω εκπροσωπήθηκαν από τον ίδιο δικηγόρο, καταχώρησαν κοινή υπεράσπιση και προβλήθηκαν εκ μέρους τους οι ίδιες ακριβώς θέσεις και επιχειρήματα, χωρίς σε καμία περίπτωση να γίνει διάκριση μεταξύ των δύο. Κατάληξη Στη βάση λοιπόν των όσων έχω αναφέρει πιο πάνω, εκδίδεται απόφαση, (α) υπέρ τoυ Ενάγοντος 1 και εναντίον του Εναγομένου 1 για το ποσό των £4.000,00 σεντ (γενικές αποζημιώσεις) πλέον τόκο προς 8% από 26.6.1999 (ημερομηνία του δυστυχήματος) μέχρι εξόφλησης πλέον £180,00 σεντ (ειδικές αποζημιώσεις) πλέον τόκο προς 4% από 26.6.1999 (ημερομηνία του δυστυχήματος) μέχρι 26.7.2007 (ημερομηνία έκδοσης της απόφασης) και έπειτα προς 8% μέχρι εξοφλήσεως, (β) υπέρ του Ενάγοντος 2 και εναντίον του Εναγομένου 1 για το ποσό £9.000,00 σεντ (ειδικές αποζημιώσεις) πλέον τόκο προς 4% από 26.6.1999 (ημερομηνία του δυστυχήματος) μέχρι 26.7.2007 (ημερομηνία έκδοσης της απόφασης) και έπειτα προς 8% μέχρι εξοφλήσεως. Τα έξοδα στην κλίμακα επιτυχίας όπως θα υπολογισθούν από τον πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο επιδικάζονται υπέρ των Εναγόντων και εναντίον του Εναγομένου 1. Η αγωγή εναντίον της Εναγόμενης 2 απορρίπτεται χωρίς διαταγή για έξοδα. (Υπ.) ......... Στ. Σταύρου, Ε. Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.