EUROINVESTMENT FINANCE LTD ν. Γιάννη Λύτρα, Αρ. Αγωγής: 524/03, 28 Σεπτεμβρίου, 2007

(1991)1 Α.Α.Δ. 649, 652, Τζιακούρα ν. Οικονομίδη

(1997)1(Β) Α.Α.Δ. 669, Θεμιστοκλέους ν. Χρ. Γεωργιάδη Λτδ

(2000)1(Α) Α.Α.Δ. 157, Athina Leather Ltd v. Χαραλάμπους κ.α.

(2000)1(Β) Α.Α.Δ.787 και Χριστοδούλου ν. Χρ. Μαρνέρος & Σία

(1997)1(Β) Α.Α.Δ.718, 721). Όπου οι ισχυρισμοί στα δικόγραφα είναι διατυπωμένοι ανεπαρκώς παρέχεται στο διάδικο η ευχέρεια να αποταθεί για την παροχή περαιτέρω και καλύτερων λεπτομερειών. Όπως λέχθηκε στην υπόθεση Δίας Λτδ ν. Χατζηκώστα

(1990)1 Α.Α.Δ.244, στη σελίδα 249: «Περισσότερες και καλύτερες λεπτομέρειες ισχυρισμών που αναφέρονται στα δικόγραφα και όχι μαρτυρία δίδονται για σκοπούς διασάφησης των γενομένων ισχυρισμών. Μια τέτοια διασάφηση υπαγορεύεται για διάφορους λόγους, μεταξύ των οποίων είναι η πληρέστερη πληροφόρηση της άλλης πλευράς περί της φύσης της υπόθεσης που θα έχει να αντιμετωπίσει, η αποφυγή της έκπληξης κατά την ακρόαση, ο περιορισμός των επιδίκων θεμάτων και ισχυρισμών και η ένδειξη ως προς τη μαρτυρία που θα χρειαστεί η άλλη πλευρά». Σχετική είναι και η υπόθεση Σάββα ν. Κυπριακών Αερογραμμών Λτδ (Αρ.2)

(1992)1 Α.Α.Δ. 1146 όπου λέχθηκε, στη σελίδα 1152 ότι: «Η παροχή περαιτέρω λεπτομερειών σκοπεί στον εντοπισμό και όπου επιβάλλεται την διευκρίνηση των επιδίκων θεμάτων, όπως αυτά στοιχειοθετούνται από τα ουσιώδη γεγονότα που στοιχειοθετούν το αγώγιμο δικαίωμα. Θα συνιστούσε εκτροπή, όπως υποστηρίζει η νομολογία, η παροχή λεπτομερειών για επουσιώδη θέματα στα οποία γίνεται αναφορά στα δικόγραφα. (Re Wells (Deceased)

(1962)1 ΑΙΙ Ε.Κ.812.» Στο σύγγραμμα Bullen & Leake Precedents of Pleadings, 12η έκδοση, σελ. 112 γίνεται μια ιδιαίτερα χρήσιμη και διαφωτιστική ανάλυση του θέματος όπου τονίζεται ότι ο σκοπός της παροχής λεπτομερειών είναι πολυδιάστατος. Αποσκοπεί στο να πληροφορήσει την άλλη πλευρά σχετικά με το ποια θα είναι η φύση της υπόθεσης που θα έχει να αντιμετωπίσει, σε αντιδιαστολή όμως με τον τρόπο που ο αντίδικος θα την αποδείξει. Με την παροχή των κατάλληλων λεπτομερειών αποφεύγεται το ενδεχόμενο η άλλη πλευρά να βρεθεί προ εκπλήξεως, κάτι που θα μπορούσε να έχει σαν αποτέλεσμα αχρείαστα έξοδα. Ακριβώς, αν στα δικόγραφα περιλαμβάνονται επαρκείς λεπτομέρειες έτσι που ο κάθε διάδικος να γνωρίζει ποιους ισχυρισμούς θα έχει να αντιμετωπίσει, η κάθε πλευρά θα γνωρίζει εκ των προτέρων ποια μαρτυρία θα πρέπει να είναι έτοιμη να παρουσιάσει για να αντικρούσει την υπόθεση της άλλης πλευράς κάτι το οποίο συντείνει στη συντόμευση της διαδικασίας ακρόασης και μείωση των εξόδων. Μια άλλη πτυχή του θέματος είναι ο περιορισμός της γενικότητας που παρατηρείται στα δικόγραφα και ο περιορισμός των επιδίκων θεμάτων. Τέλος, η παροχή λεπτομερειών αποσκοπεί στο να δεσμεύσει την κάθε πλευρά έτσι που να μην μπορεί να επεκταθεί σε θέματα που περιλαμβάνονται στις λεπτομέρειες, ενώ αντίθετα, στερεί από το διάδικο που παρέλειψε να ζητήσει λεπτομέρειες (εκεί που θα έπρεπε να είχαν δοθεί) το δικαίωμα να εμποδίσει την άλλη πλευρά να δώσει μαρτυρία προς υποστήριξη γενικών ισχυρισμών στα δικόγραφα. Εξίσου νομολογημένη αρχή είναι ότι αντενδείκνυται οποιαδήποτε προσπάθεια να υπαγορευθεί στους διαδίκους πώς πρέπει να διαμορφώνουν τα αντίστοιχα δικόγραφα τους. Επίσης οι λεπτομέρειες δεν πρέπει να υπέχουν τη θέση, κατά τα άλλα, αναγκαίων ισχυρισμών δεδομένου ότι δεν εναπόκειται στο Δικαστήριο να υποδείξει στους διαδίκους τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να διαμορφώνουν τα δικόγραφα τους (βλ. Knowels v. Roberts

(1888)38 Ch. D. 263, 270 και National Bank of Greece v. Masonou

(1980)1 Α.Α.Δ. 195). Η κάθε αίτηση για λεπτομέρειες δεν μπορεί να απομονωθεί από το ουσιαστικό δικαίωμα και τη θεραπεία που ζητείται με την αγωγή η οποία και θα πρέπει να είναι υπόψη του Δικαστηρίου για να αποφασίσει εάν και πώς πρέπει να ασκήσει τη διακριτική του ευχέρεια. Ο βαθμός λεπτομέρειας που θεωρείται επαρκής στην κάθε περίπτωση εξαρτάται από τη φύση και τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης. Άλλη αρχή είναι ότι η εξειδίκευση των γεγονότων πρέπει να αντιδιαστέλλεται με την αποκάλυψη μαρτυρίας και στο βαθμό που στην πραγματικότητα το δεύτερο είναι αυτό που αποσκοπείται με την αίτηση, αυτή δεν πρέπει να στέφεται με επιτυχία. Το πώς αποδεικνύεται ένα γεγονός, δεν εμπίπτει στο πλαίσιο των λεπτομερειών (βλ. Kassapi v. Louca

(1981)1 C.L.R. 666 και το σύγγραμμα Odger´s Principles of Pleading & Practice,12η Έκδοση, σελ. 148). Στο σύγγραμμα Bullen & Leake (ανωτέρω), σελ. 38-39, αναφέρεται ότι η υποχρέωση δικογράφησης αφορά μόνο σε ουσιώδη γεγονότα και όχι σε νόμο. Όπως αναφέρεται στο Annual Practice 1959 σελ. 446 η παράθεση νομοθεσίας δεν έχει θέση στα δικόγραφα. Εξαίρεση υπάρχει μόνο στην περίπτωση αλλοδαπού δικαίου το οποίο πρέπει να είναι «adequately pleaded, since it is a matter of fact». Μόνο στην περίπτωση αλλοδαπού δικαίου πρέπει να εξειδικεύεται η νομοθεσία στο δικόγραφο με πλήρεις λεπτομέρειες, περιλαμβανομένων και των σχετικών άρθρων ή προνοιών της νομοθεσίας. Οι λεπτομέρειες έχουν σκοπό να διευκρινίσουν και να εξειδικεύσουν τα ισχυριζόμενα ουσιαστικά γεγονότα, αλλά κατ΄ουδένα λόγο να εκμαιεύσουν ή να αποκαλύψουν την ίδια τη μαρτυρία με την οποία θα αποδειχθούν (βλ. Θεμιστοκλέους ν. Χρ. Γεωργιάδη Λτδ

(2000)1(Α) Α.Α.Δ. 157). Σε σχέση με το χρόνο καταχώρισης αίτησης για περαιτέρω και καλύτερες λεπτομέρειες αναφέρονται τα ακόλουθα στον Bullen & Leake (ανωτέρω), σελ. 114: «Such an application should ordinarily be made on, and not before the summons for directions or by notice under such summons . The application should be made within a reasonable time after the necessity for it has arisen, and should not be delayed, for although the court has power to order particulars of pleadings at any time, yet, the court may refuse to order such particulars which a party would otherwise be entitled to where there has been inexcusable delay in making the application, or the application is made at a late stage, as when there might be a substantial risk of the trial being delayed or other prejudice being occasioned to the opposite party.» Καθοδηγούμενος από τις πιο πάνω νομικές αρχές προχωρώ τώρα να εξετάσω κατά πόσο ο Εναγόμενος δικαιούται στις αιτούμενες λεπτομέρειες. Το ερώτημα το οποίο χρήζει απάντησης είναι κατά πόσο οι αιτούμενες λεπτομέρειες είναι αναγκαίες για να γνωρίζει ο Εναγόμενος την υπόθεση την οποία θα αντιμετωπίσει κατά την ακρόαση και να μην καταληφθεί εξ΄απίνης. Αναφορικά με την παράγραφο 2(α) της Απάντησης στην Υπεράσπιση και Ανταπαίτηση ο Εναγόμενος ζητεί λεπτομέρειες ως προς την προέλευση των χρημάτων για την χρηματοδότηση επενδύσεων και παραχώρηση διευκολύνσεων προς τους πελάτες της Ενάγουσας περιλαμβανομένου και του Εναγομένου και η Ενάγουσα απάντησε πως τα χρήματα αυτά προήλθαν από λογαριασμούς παρατραβήγματος της Ενάγουσας. Ο Εναγόμενος φαίνεται να έχει παρερμηνεύσει την απαίτηση της Ενάγουσας και θεωρεί ότι η Ενάγουσα αναφέρεται στην μορφή που έχει λάβει η χρηματοδότηση των πελατών της. Είναι όμως ξεκάθαρο ότι η Ενάγουσα απαντά πλήρως στο ερώτημα του Εναγομένου. Αυτοί οι λογαριασμοί παρατραβήγματος είναι η πηγή των χρημάτων που χρησιμοποιήθηκαν για την χρηματοδότηση πελατών της Ενάγουσας και όχι η μορφή που είχε η χρηματοδότηση των πελατών αυτών. Αναφορικά με την παράγραφο 9(α) της Απάντησης στην Υπεράσπιση και Υπεράσπισης στην Ανταπαίτηση ο Εναγόμενος ζητεί λεπτομέρειες για τον ιδιοκτήτη και κάτοχο των «ενεχυριασμένων» μετοχών. Η Ενάγουσα ουδέποτε ισχυρίστηκε ότι υπάρχουν «ενεχυριασμένες μετοχές» και το εξηγεί αυτό στην απάντηση που έδωσε. Οι μετοχές ήταν εγγεγραμμένες στο όνομα της Ενάγουσας ή της EMF Investors με δικαιούχο τον Εναγόμενο. Το ερώτημα του Εναγομένου έχει απαντηθεί, αλλά φαίνεται ότι ο Εναγόμενος δεν το έχει αντιληφθεί. Το πρόβλημα αυτό προκύπτει λόγω του ότι ο Εναγόμενος αντί να ζητεί λεπτομέρειες ισχυρισμών της Ενάγουσας (ότι οι μετοχές είναι εγγεγραμμένες στο όνομα της Ενάγουσας ή της EMF Investors για σκοπούς εξασφάλισης) διατυπώνει ερωτήματα σε σχέση με τις δικές του θέσεις ότι δηλαδή οι μετοχές ήταν ενεχυριασμένες. Πώς μπορούν τα ερωτήματα του Εναγομένου να αποτελούν αιτήματα για λεπτομέρειες ισχυρισμών της Ενάγουσας όταν πουθενά η Ενάγουσα ισχυρίζεται ότι οι μετοχές ήταν ενεχυριασμένες; Αναφορικά με την παράγραφο 6(η)(iii) της Απάντησης στην Υπεράσπιση και Υπεράσπισης στην Ανταπαίτηση, ο Εναγόμενος ζητεί λεπτομέρειες αναφορικά με νομοθεσία, συγκεκριμένα με ποια νομοθεσία η Ενάγουσα είχε το δικαίωμα να αυξήσει τα σχετικά δικαιώματα και/ή τόκους χωρίς η Ενάγουσα να έχει ισχυριστεί ότι πρόκειται για δικαίωμα που απορρέει από κάποια νομοθεσία. Η Ενάγουσα απάντησε ότι η αύξηση γινόταν βάσει των προνοιών της Συμφωνίας. Κατά συνέπεια οποιαδήποτε νομικά επιχειρήματα προσπαθεί ο Εναγόμενος να εγείρει σε αυτό το στάδιο δεν αποτελούν λεπτομέρειες ισχυρισμών της Ενάγουσας αλλά νομικά επιχειρήματα που θα εγερθούν στο στάδιο των αγορεύσεων. Αναφορικά με την παράγραφο 18(δ) της Απάντησης στην Υπεράσπιση και Υπεράσπισης στην Ανταπαίτηση, ο Εναγόμενος ζητεί λεπτομέρειες για το ποιος έδωσε την εντολή εκ μέρους της Ενάγουσας στον χρηματιστή για πώληση στην τρέχουσα τιμή. Η Ενάγουσα απάντησε ότι η εντολή δόθηκε από εξουσιοδοτημένο/α από αυτή άτομο/α. Είναι προφανές ότι η επιμονή του Εναγομένου να αποκαλυφθεί το όνομα του προσώπου που έδωσε την εντολή αποτελεί εκμαίευση και/ή αλίευση μαρτυρίας, και δεν δικαιολογείται. Σε σχέση με τις παραγράφους 6(δ), 18(γ) και 21(β) της Απάντησης στην Υπεράσπιση και Υπεράσπισης στην Ανταπαίτηση, και τις παραγράφους 3(δ) και 3(ζ) της Έκθεσης Απαίτησης ο Εναγόμενος ζητεί από την Ενάγουσα πληροφορίες σχετικά με τις αξίες του Εναγομένου και την διακύμανση των δικαιωμάτων της αξίας τους για περίοδο τριών χρόνων. Για την ίδια περίοδο ζητεί από την Ενάγουσα να του υπολογίσει την αναλογία μεταξύ εξασφαλίσεων και υποχρεώσεων. Τα στοιχεία αυτά δεν αποτελούν μέρος της υπόθεσης της Ενάγουσας. Αντίθετα, είναι μαρτυρία χρήσιμη για την υποστήριξη της θέσης του Εναγόμενου ότι η Ενάγουσα, όταν η αξία του χαρτοφυλακίου και/ή αναλογία των εξασφαλίσεων και υποχρεώσεων έφτασε σε κάποιο επίπεδο, όφειλε να ενεργήσει για να προστατεύσει τον Εναγόμενο. Τα ερωτήματα του Εναγομένου προφανώς αποσκοπούν στο να εξασφαλίσει μαρτυρία που να υποστηρίζει τις δικές του θέσεις και όχι, όπως λανθασμένα ισχυρίζεται, να ξεκαθαρίσει γενικούς και ασαφείς ισχυρισμούς της Ενάγουσας που προβάλλονται στα δικόγραφα της. Η Ενάγουσα έχει συμπεριλάβει στα δικόγραφα της με σαφήνεια κάθε ισχυρισμό ως προς τα ουσιώδη γεγονότα που στοιχειοθετούν τις θέσεις της. Άρα ο Εναγόμενος γνωρίζει ήδη τι πρέπει να αντικρούσει σε σχέση με τις θέσεις της Ενάγουσας και τι πρέπει να αποδείξει προς υποστήριξη των δικών του ισχυρισμών στην Υπεράσπιση και Ανταπαίτηση του. Κατά συνέπεια οι αιτούμενες λεπτομέρειες δεν είναι αναγκαίες αφού ο Εναγόμενος δεν θα καταληφθεί εξ΄απίνης, όπως ισχυρίζεται. Κατά τη γνώμη μου ο Εναγόμενος αιτείται ουσιαστικά την αποκάλυψη και εκμαίευση μαρτυρίας και όχι λεπτομερειών. Στην Έκθεση Απαίτησης αλλά και στην Απάντηση στην Υπεράσπιση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση περιλαμβάνονται επαρκείς λεπτομέρειες αναφορικά με τους ουσιώδεις ισχυρισμούς της Ενάγουσας έτσι που ο Εναγόμενος να γνωρίζει εκ των προτέρων σε ποια πραγματικά γεγονότα στηρίζεται η Ενάγουσα και ποια μαρτυρία θα πρέπει να παρουσιάσει για να αντικρούσει την υπόθεση ο Εναγόμενος. Η Ενάγουσα παρέθεσε με περισσή επάρκεια όλα τα ουσιώδη γεγονότα και δεν υποχρεούται να αναφερθεί σε δευτερογενή γεγονότα ή μαρτυρία. Ακόμα ένας λόγος ο οποίος συνηγορεί υπέρ της απόρριψης της αίτησης αποτελεί το γεγονός ότι η αίτηση του Εναγομένου συνιστά κατάχρηση της διαδικασίας του Δικαστηρίου (abuse of the process of the court) αφού πέραν του ότι η Ενάγουσα απάντησε στους ισχυρισμούς του Εναγομένου στην Απάντηση στην Υπεράσπιση και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση, στις 3.2.05 εκδόθηκε διάταγμα αποκάλυψης εγγράφων. Συνεπώς ο Εναγόμενος όχι μόνο ήξερε τι θα αποδείξει η Ενάγουσα κατά την ακροαματική διαδικασία αλλά ακόμα ήξερε και τι έγγραφα θα παρουσιάσει η Ενάγουσα. Όμως δύο χρόνια μετά (στις 17.4.07) επέλεξε να καταχωρίσει την παρούσα αίτηση για περισσότερες και καλύτερες λεπτομέρειες, στην οποία, όπου χρειαζόταν, η Ενάγουσα παρέθεσε σαφείς και πλήρεις λεπτομέρειες των δικογράφων της με βάση τους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας. Αλλά και πάλι ο Εναγόμενος δεν ικανοποιήθηκε και επέμενε όπως προχωρήσει με την σημερινή διαδικασία, με αποτέλεσμα την καθυστέρηση και εκτροπή της όλης διαδικασίας ενώπιον του Δικαστηρίου. Κατά τη γνώμη μου ο Εναγόμενος καταχρηστικά προωθεί την παρούσα αίτηση εφόσον οι λεπτομέρειες που ζητεί του είχαν δοθεί. Εν πάση περιπτώσει οι εν λόγω λεπτομέρειες δεν αφορούν ουσιαστικά θέματα αλλά είναι επουσιώδεις και αν δεν παρασχεθούν δεν νομίζω ότι ο Εναγόμενος θα επηρεαστεί κατά την προετοιμασία της ακρόασης. Ούτε οι αιτούμενες λεπτομέρειες θα βοηθήσουν στον περιορισμό των επίδικων θεμάτων. Τέλος, κρίνω ότι η παρούσα αίτηση καταχωρίστηκε με αδικαιολόγητη καθυστέρηση δεδομένου ότι ο Εναγόμενος θεώρησε ότι μπορούσε να απαντήσει στην Έκθεση Απαίτησης, όπως και έπραξε με την καταχώριση του σχετικού δικογράφου, θεωρώντας ότι δεν υπήρχε οτιδήποτε το ασαφές το οποίο να χρειαζόταν διευκρίνιση. Αλλά, εφόσον η δίκη θα διεξαχθεί με βάση τη δικογραφία η οποία ήδη αντηλλάγη μεταξύ των διαδίκων, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι χρειάζεται οποιαδήποτε λεπτομέρεια για την καλύτερη και κατάλληλη, κατ΄ ισχυρισμό, προετοιμασία του Εναγομένου στη δίκη εφόσον όλα τα στοιχεία είναι ήδη γνωστά σ΄ αυτόν. Για όλους τους λόγους που προσπάθησα να εξηγήσω πιο πάνω η αίτηση απορρίπτεται στην ολότητα της ως ανυπόστατη με έξοδα εναντίον του Εναγομένου και υπέρ της Ενάγουσας, όπως θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο και τα οποία να καταβληθούν στο τέλος της δίκης. (Υπ.) ............. Χ. Σολομωνίδης, Α.Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφο Πρωτοκολλητής ΜΝ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο