Χριστάκη Χαραλάμπους κ.α. ν. Αντώνη Σπανού κ.α., Αρ. Έφεσης: 381/07, 23/11/2007

(2)των Περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Κανονισμών του

1. Χρησιμοποιείται ο όρος "shall", που δεν θεραπεύεται ούτε με τη Δ.64 γιατί δεν μπορεί να τύχει εφαρμογής στους πιο πάνω Κανονισμούς. Ουσιαστικά η κατάληξη της εισήγησης είναι ότι η αιτιολογημένη απόφαση του Διευθυντή θα πρέπει να θεωρηθεί ως μη υπάρχουσα. Αντίθετη επί τούτου ήταν η θέση του κ. Παπαχαραλάμπους. Ήταν η άποψή του ότι πρόκειται για προδικαστικό θέμα και ως τέτοιο μόνο με τα δικόγραφα μπορεί να εγερθεί και να γίνει γραπτώς με αίτηση διά κλήσεως. Επί της ουσίας ήταν η θέση του ότι εφαρμόζεται η Δ.64 και πρόκειται για θέμα που μπορεί να θεραπευτεί κάτω από τη σχετική διαταγή. Ήταν ακόμα η παράλληλη εισήγησή του ότι παρά τις διάφορες εμφανίσεις στο Δικαστήριο και κυρίως παρά την επιτόπια εξέταση των ακινήτων δεν ηγέρθη ποτέ τέτοιο θέμα από την πλευρά των αιτητών. Η παρούσα υπόθεση αφορά αίτηση-έφεση για ακύρωση της απόφασης του Διευθυντή του Κτηματολογίου σε σχετικό αίτημα για δικαίωμα διάβασης. Η δικονομία που διέπει τέτοιες αιτήσεις είναι οι πιο πάνω Κανονισμοί του
2. Αποτελεί γεγονός ότι ο Κανονισμός 6

(2)προνοεί, σε ελεύθερη μετάφραση, ότι με την επίδοση στο Διευθυντή της αίτησης-έφεσης θα πρέπει ο διευθυντής, (shall), εντός 14 ημερών, να καταχωρίσει στον Πρωτοκολλητή αιτιολογημένη έκθεση. Υπάρχει επίσης πρόνοια ότι ο Διευθυντής μπορεί με μονομερή αίτησή του να αιτηθεί στο Δικαστήριο παράταση του χρόνου και αν εγκριθεί να επιδόσει την ειδοποίηση παράτασης του χρόνου σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη της διαδικασίας. Τέλος, σύμφωνα με τον Κανονισμό 6

(3)αντίγραφο της απόφασής του επιδίδεται στα μέρη της διαδικασίας. Από το φάκελο του Δικαστηρίου η διαπίστωση είναι ότι η αίτηση έφεση επιδόθηκε στο Διευθυντή του Κτηματολογίου την 18.4.

1. Σύμφωνα με τον πιο πάνω κανονισμό η αιτιολογημένη απόφαση του Διευθυντή θα πρέπει να καταχωρηθεί το αργότερο εντός 14 ημερών μετά από την ημέρα επίδοσης. Δηλαδή, και για ότι αφορά την κρινόμενη υπόθεση, μέχρι και την 2.5.07, ενώ η έκθεση καταχωρήθηκε, σύμφωνα με την σχετική πιστοποίηση του πρωτοκολλητή στις 4.5.07, παρόλο που ως φαίνεται φέρει ημερομηνία 30.4.
2. Αποτελεί επίσης περαιτέρω διαπίστωση ότι δεν έχει ζητηθεί παράταση του χρόνου για την εκπρόθεσμη καταχώρηση της αιτιολογημένης απόφασης. Να παρεμβάλω ότι ο Διευθυντής του Κτηματολογίου δεν είναι διάδικος στην υπόθεση. Συνάγεται από τα πιο πάνω ότι υπάρχει παράβαση του σχετικού θεσμού. Το πρώτο ερώτημα που θα πρέπει να απαντηθεί είναι εάν η ένσταση του κ. Χ"Νέστωρος συνιστά προδικαστική ένσταση στην έννοια της Δ.27 όπως ήταν η θέση του κ. Παπαχαραλάμπους. Έχω την άποψη ότι δεν αποτελεί κάποιο νομικό σημείο που θα μπορούσε να εγερθεί στα δικόγραφα η επίλυση του οποίου κατ΄ εφαρμογή των προνοιών του Θεσμού 2 της Δ.27 θα επέφερε ουσιαστική επίλυση της διαφοράς. Η απόφαση του Διευθυντή που είναι και το αντικείμενο της Έφεσης κατατίθεται στο Δικαστήριο κατ΄ επιταγή των Διαδικαστικών Κανονισμών, ώστε η αναθεώρησή της να καθίσταται ευχερής με αναφορά στους λόγους που προβάλλονται για την ακύρωσή της (Κάκουλλου ν. Ποχουζούρη κ.α.

(1992)1 ΑΑΔ 1503). Η ουσία είναι ότι κατατέθηκε εκπρόθεσμα και κατά παράβαση του Κανονισμού 6

(2). Έπεται πως πρόκειται για παρατυπία. Το επόμενο ζήτημα που θα πρέπει να απαντηθεί, που μας φέρνει και στην ουσία της εισήγησης του κ. Χ"Νέστωρος, είναι αν η παρατυπία αυτή θεραπεύεται κατ΄ εφαρμογή της Δ.

1. Η θέση του ήταν πως η Δ.64 αφορά μόνο τους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας και όχι τους Κανονισμούς του
2. Στήριξε την εισήγησή του στον Κανονισμό 17, και ότι οι Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας έχουν εφαρμογή μόνο για θέματα πρακτικής και διαδικασίας που δεν προβλέπονται ρητά στους Κανονισμούς. Και το υπό κρίσιν ζήτημα είναι θέμα που ρητά προνοείται στους Κανονισμους και δεν τηρήθηκε. Οι Θεσμοί Πολιτικής Δικονομίας, ως εξηγήθηκε στην Κάκουλλου (ανωτέρω), ενσωματώνονται με τον Κανονισμό 17 των Κανονισμών του 1956 για τη ρύθμιση διαδικαστικών θεμάτων που δεν λύονται από τις πρόνοιες του. Στην υπόθεση αυτή κρίθηκε ότι η παράλειψη των αιτητών να επισυνάψουν στην αίτησή τους την ειδοποίηση της απόφασης του Διευθυντή του Κτηματολογίου και να εκθέσουν τα γεγονότα σε ένορκη δήλωση, ως παρέκκλιση από τους Θεσμούς. Ο όρος "shall" που κατά κανόνα υιοθετείται τόσο από τους Κανονισμούς του 1956 όσο και από τους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας είναι για τον προσδιορισμό των υποχρεώσεων των διαδίκων για τη λήψη των προβλεπόμενων δικονομικών μέτρων και τη διατύπωση των αιτημάτων τους. Παρέκκλιση από τους Θεσμούς δεν συνεπάγεται αφ εαυτής, ούτε καθιστά άκυρο το διαδικαστικό διάβημα που λαμβάνεται. Αυτό, ως υπεδείχθη, προβλέπεται ρητά από τη Δ.64 που τυγχάνει εφαρμογής και στην περίπτωση των Κανονισμών του
3. Είναι συνεπώς ξεκάθαρο, με βάση τα πιο πάνω, ότι τυγχάνει άμεσης εφαρμογής η Δ.
4. Εξηγήθηκε ακόμα ότι ένα δικονομικό μέτρο είναι άκυρο αν: (α) δεν κοινοποιείται στην άλλη πλευρά, (β) όταν η γένεσή του είναι ακροσφαλής, και (γ) όταν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις που θέτει ο Νόμος για την έκδοσή του. Δικονομικό μέτρο είναι θνησιγενές μόνο όταν πλήττεται το θεμέλιο της δικαιοσύνης που στοιχειοθετούν οι κανόνες φυσικής δικαιοσύνης ή το συμβατικό θεμέλιο που θέτει ο νομοθέτης. Στην υπόθεση Bank for Foreign Tr. Of Russian Fed. V. ICC Chem. (UK) Ltd

(1999)1 ΑΑΔ 1728, υπεδείχθη ότι η Διαταγή 64 εφαρμόζεται μόνο στις περιπτώσεις όπου δεν υπάρχει συμμόρφωση προς τους Θεσμούς και μόνο στην έκταση που η ίδια καθορίζει. Χρήσιμη, τέλος, αναφορά μπορεί να γίνει και στην υπόθεση Κλεοβούλου ν. Πελίδη

(2001)1 ΑΑΔ 46. Στην υπόθεση αυτή δεν καταχωρήθηκε η αιτιολογημένη απόφαση του Διευθυντή, παρά το γεγονός ότι ο Διευθυντής του Κτηματολογίου είχε συνενωθεί ως διάδικος. Εκρίθη ότι επρόκειτο για παρατυπία θεραπεύσιμη και κακώς το Δικαστήριο, χωρίς διάβημα για θεραπεία, προχώρησε στην εκδίκαση της υπόθεσης και χωρίς να έχει ενώπιόν του όλα τα στοιχεία που επιτακτικά προνοούνται στους Θεσμούς. Από τα μέχρι προκύπτοντα συνάγεται πως η καθυστέρηση των δύο

(2)ημερών στην καταχώριση της αιτιολογημένης απόφασης του Διευθυντή του Κτηματολογίου συνιστά παρατυπία θεραπεύσιμη κάτω από τις πρόνοιες της Δ.64. Στην υπόθεση Πεγειώτης ν. Κωμοδρόμου

(2003)1 ΑΑΔ 1601 υπεδείχθη ότι υπάρχει αποποίηση του δικαιώματος να εγερθεί ζήτημα παρέκκλισης από τους Θεσμούς, εφόσον το μέρος που επικαλείται την παράβαση λαμβάνει μέτρα στη διαδικασία τα οποία υποδηλώνουν ανοχή της ή συμπόρευση με αυτή. Στην παρούσα υπόθεση ήταν εξ αρχής γνωστό το θέμα στους αιτητές. Όχι μόνο δεν το ήγειραν αλλά αντίθετα έλαβαν μέτρα στη διαδικασία που σαφώς υποδήλωναν ανοχή ή ακόμα θα έλεγα και συμπόρευση. Και δεν είναι μόνο ότι ως ανέφερε ο κ. Παπαχαραλάμπους διεξήχθη επιτόπια εξέταση χωρίς να εγερθεί το θέμα, αλλά πολύ προγενέστερα, από την πρώτη κιόλας εμφάνιση στο Δικαστήριο, την 15.5.07, ζητήθηκε άδεια και εγκρίθηκε από το Δικαστήριο, η καταχώριση συμπληρωματικής ένορκης δήλωσης από την πλευρά των αιτητών, χωρίς να τεθεί το ζήτημα. Ακόμα ούτε και σε μεταγενέστερες παρουσίες στο Δικαστήριο δεν ηγέρθη ποτέ, ούτε ακόμα και όταν οι αιτητές αιτήθηκαν με μονομερή αίτηση διάταγμα αντεξέτασης του καθ΄ ου η αίτηση. Το θέμα πραγματεύεται σε έκταση η υπόθεση Wunderlich κ.α. ν. Παναγιώτου

(1999)1 ΑΑΔ 366 και δεν προτίθεμαι να επεκταθώ περισσότερο. Το τελικό ερώτημα, δεδομένης της παρατυπίας είναι ο τρόπος που θα πρέπει να αντιμετωπιστεί από το Δικαστήριο. Στην Wunderlich (ανωτέρω), υπεδείχθη ότι η παρατυπία παραμένει inter partes μέχρι να εξεταστεί από το Δικαστήριο. Ακόμα και αν δεν εγερθεί από τους διάδικους επιβάλλεται η εξέτασή του από το Δικαστήριο. Η παραίτηση της άλλης πλευράς αποτελεί καλό λόγο για να γίνει αποδεκτή η παρατυπία. Ένας από τους κύριους λόγους που λαμβάνει υπόψη το Δικαστήριο στην άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας, δυνάμει της Δ.64 Θ

(2), είναι ο δυσμενής επηρεασμός της άλλης πλευράς λόγω της συγκεκριμένης παρατυπίας. Η νέα Δ.64, όπως είναι διατυπωμένη, παρέχει στο Δικαστήριο την ευρύτερη δυνατή εξουσία για να απονέμει δικαιοσύνη. Στην άσκηση της διακριτικής του ευχέρειας το Δικαστήριο μπορεί να παραμερίσει πλήρως ή μερικώς τη διαδικασία που έχει σημειωθεί η παρατυπία ή διαζευκτικά να εκδώσει τέτοιο διάταγμα αναφορικά με τη διαδικασία γενικά όπως κρίνει πρέπον. Τίποτε από όσα έχουν αναφερθεί από την πλευρά των αιτητών δεν προϊδεάζουν ή σηματοδοτούν κάποιο δυσμενή επηρεασμό των δικαιωμάτων τους από την παρατυπία αυτή. Προσθέτω πως δεν υπήρξε καν τέτοιος ισχυρισμός. Αντίθετα μάλιστα αποτελεί επιτακτική εκ του νόμου υποχρέωση του Διευθυντή του Κτηματολογίου για την καταχώριση της αιτιολογημένης του έκθεσης, (Κλεοβούλου ανωτέρω). Στην ουσία θα έλεγα πως δεν υπάρχει διάδικος ευθυνόμενος για την παρατυπία. Ούτε κάποιος εκ των διαδίκων μπορεί στα σοβαρά να ισχυριστεί ότι επηρεάστηκαν τα δικαιώματά του από τη μικρή, σε τελική ανάλυση, παρατυπία των δύο ημερών καθυστέρησης που παρατηρήθηκε από το Διευθυντή του Κτηματολογίου να καταχωρήσει την αιτιολογημένη απόφασή του. Οι αιτητές έλαβαν μέρος στη διαδικασία χωρίς να εγείρουν το θέμα και το άφησαν να το εγείρουν κατά το στάδιο της ακρόασης. Κατ΄ εφαρμογή των όσων νομολογήθηκαν στην Wunderlich και συνεκτιμώντας όσα ανάφερα πιο πάνω, κρίνω πως η παρατυπία θα πρέπει να θεραπευτεί με την κατάλληλη διαταγή απαλλαγής. Ως εκ τούτου η ένσταση απορρίπτεται. Εκδίδεται διάταγμα απαλλαγής από την παρατυπία στην εκπρόθεσμη καταχώρηση της αιτιολογημένης απόφασης του Διευθυντή του Κτηματολογίου. (Υπ.) Ν. Γιαπανάς, Ε.Δ Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΜΗ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο