Θεοδώρα Κωνσταντίνου ν. Γεωργία Ανδρέου κ.α., , 29/11/2007

Θεοδώρα Κωνσταντίνου ν. Γεωργία Ανδρέου κ.α., , 29/11/2007 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2007:A127 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Ν. Γιαπανά, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 11073/04 Θεοδώρα Κωνσταντίνου Ενάγουσα -και-

1. Γεωργία Ανδρέου
2. Θεοδώρα Ανδρέου Εναγόμενες --------------------------------- ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 29/11/2007 Εμφανίσεις: Για Ενάγουσα: κ. Πιερίδης Για Εναγόμενες: κ. Κορφιώτης ------------------------------- Α Π Ο Φ Α Σ Η Η αξίωση της ενάγουσας είναι για γενικές και ειδικές αποζημιώσεις που υπέστη, ενώ ήταν πεζή, σε τροχαίο δυστύχημα που έγινε την 18.2.04 στη Λευκωσία. Οδηγός του αυτοκινήτου ήταν η εναγόμενη 1, ιδιοκτησίας της εναγόμενης
3. Ο Αστυφύλακας 2476 Σπύρος Νικολάου, ΜΕ1, διερεύνησε το δυστύχημα το οποίο έγινε στη Λεωφόρο Λάρνακος στην Παλλουριώτισσα περί την 18:50 με ενεχόμενο το αυτοκίνητο με αριθμούς εγγραφής WD802, που οδηγούσε η εναγόμενη 1 και την ενάγουσα. Παρουσία της οδηγού ετοίμασε σχεδιαγράφημα της σκηνής, έκαμε μετρήσεις και σημείωσε το σημείο σύγκρουσης που του υπέδειξε η οδηγός. Άλλα στοιχεία ή ίχνη που να υποδεικνύουν άλλο σημείο σύγκρουσης δεν υπήρχαν. Η Λεωφόρος είναι ευθεία, διπλής κατεύθυνσης με τρεις λωρίδες κυκλοφορίας, δύο προς Λεωφόρο Σαλαμίνος και μία προς Αγλαντζιά. Διαχωρίζονται με διακεκομμένη άσπρη γραμμή. Από το σημείο σύγκρουσης μέχρι τα φώτα τροχαίας της Σαλαμίνος η απόσταση είναι 45.50μ. Η ορατότητα της οδηγού σύμφωνα με την πορεία της ήταν πέραν των 40μ χωρίς φραγμό από φυσικό ή τεχνικό εμπόδιο όπως και για την πεζή προς τα δεξιά της. Αριστερά του δρόμου ως η πορεία της οδηγού υπάρχει ασφάλτινο παγκέττο. Τα φώτα του αυτοκινήτου λειτουργούσαν κανονικά και είχαν ακτίνα στη χαμηλή στάση 30μ και στη ψηλή στάση 50μ. Στις 04.04.04 υπέδειξε στην ενάγουσα και της επεξήγησε το σχεδιάγραμμα με το οποίο συμφώνησε. Εξήγησε ότι δεν βρήκε ίχνη τροχοπέδησης και η πεζή διένυσε μέσα στο δρόμο απόσταση 2.70μ. μέχρι το σημείο της σύγκρουσης. Υπάρχει χώρος που μπορούν να σταθμεύσουν αυτοκίνητα, αλλά όταν πήγε στη σκηνή δεν βρήκε σταθμευμένα αυτοκίνητα. Το σημείο σύγκρουσης το υπέδειξε η εναγόμενη 1 αλλά δεν βρήκε κάτι που να το επιβεβαιώνει. Το σημείο Χ δεν είναι επί του αυτοκινήτου και το κτύπημα έγινε με το μπροστινό μέρος. Διευκρίνισε ακόμα ότι το σημείο Χ είναι λιγότερο από ένα μέτρο πίσω από το μπροστινό μέρος του αυτοκινήτου το οποίο υπέδειξε η οδηγός. Επί του αυτοκινήτου δεν είδε ζημιά, ούτε ενδείξεις επαφής ή σκόνη. Η οδηγός του είπε ότι η πεζή πριν μπει στο δρόμο κινήθηκε πίσω από σταθμευμένο αυτοκίνητο. Διερεύνησε τον ισχυρισμό της και έχει μαρτυρία από ακολουθούντα οδηγό ότι δεν υπήρχε σταθμευμένο αυτοκίνητο πάνω στο πεζοδρόμιο. Η ενάγουσα κατέθεσε ότι προσπάθησε να διασταυρώσει την οδό Λάρνακος από αριστερά προς δεξιά σε σχέση με την πορεία του αυτοκινήτου. Πριν αρχίσει να διασταυρώνει κοίταξε προσεκτικά και προς τις δύο κατευθύνσεις και αφού βεβαιώθηκε ότι ο δρόμος ήταν ελεύθερος και δεν διακινούνταν αυτοκίνητα άρχισε να διασταυρώνει. Ενώ διάνυσε κάποια απόσταση μέσα στο δρόμο, η εναγόμενη 1 επέπεσε πάνω της και την κτύπησε με μεγάλη σφοδρότητα και την εκτίναξε πάνω στο οδόστρωμα. Μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο Γενικό Νοσοκομείο. Η εναγόμενη δεν χρησιμοποίησε φρένα, ούτε την κόρνα του αυτοκινήτου της και δεν υπήρχαν αυτοκινητα σταθμευμένα που να εμποδίζουν την ορατότητα. Τώρα είναι ηλικίας 68 ετών και εργαζόταν ως καθαρίστρια στο σωματείο Ολυμπιακός με μηνιαίες απολαβές ΛΚ300 το μήνα και στο Ίδρυμα Τεχνολογίας τρεις ώρες ημερησίως με μισθό ΛΚ4 την ώρα. Πριν το δυστύχημα ήταν καθόλα υγιής και δεν αντιμετώπιζε κανένα πρόβλημα υγείας. Από το δυστύχημα τραυματίστηκε στο δεξιό ώμο και δεξί γόνατο, έπαθε κάταγμα πλευρών και κάκωση του δεξιού ποδιού και παρά τις ιατρικές θεραπείες η κατάσταση σήμερα είναι απελπιστική. Δεν μπορεί να σταθεί και να περπατήσει, ούτε να ανυψώσει τα χέρια της. Υπέφερε από φρικτούς πόνους και δεν μπορεί να κάμει καμιά εργασία στο σπίτι, ούτε να ασκήσει επάγγελμα και απώλεσε την εργασία της. Επισκέφθηκε επίσης νοσοκομείο του Ισραήλ καθώς και την ορθοπεδική κλινική του Νοσοκομείου της Λάρισας όπου της άλλαξαν το γόνατο. Αντεξετάστηκε σε μάκρος τόσο επί των συνθηκών του δυστυχήματος όσο και για τα τραύματα που υπέστη. Σύμφωνα με ότι προέκυψε από την αντεξέτασή της, την ημέρα εκείνη είχε χαλάσει το αυτοκίνητό της καθώς όδευε από την οδό Λάρνακος προς τα φώτα με τη συμβολή της Λεωφόρου Σαλαμίνος. Λίγο πριν τα φώτα στάθμευσε αριστερά και πέρασε στην απέναντι πλευρά που υπήρχε μηχανικός. Τον βρήκε και την έστειλε με τον πατέρα του για να ξεκινήσουν το αυτοκίνητο. Πήγε στο πεζοδρόμιο και κοίταξε δεξιά και αριστερά δεν είχε τίποτε. Τα φώτα ήταν κόκκινα και όταν έφθασε στη μέση του δρόμου ξαφνικά την κτύπησε το αυτοκίνητο. Ο μηχανικός την ακολουθούσε και μπήκαν μαζί στη μέση του δρόμου. Μέσα στο δρόμο έκαμε 6-7 βήματα κανονικά, όχι σιγά. Ένοιωσε το αυτοκίνητο και μετά δεν θυμάται τίποτε. Όταν κοίταξε δεξιά δεν είδε τίποτε γι΄ αυτό και μπήκε στο δρόμο. Είδε το κόκκινο φως επί της Λεωφόρου Λάρνακος και σταματημένα τα αυτοκίνητα και είπε να περάσει εκείνη την ώρα που το φως ήταν κόκκινο. Στην πλευρά της δεν υπήρχαν σταθμευμένα αυτοκίνητα. Κοίταξε το δρόμο, ήταν καθαρός και μπήκε. Ο μηχανικός ήταν πίσω της και δεν πρόλαβε να μπει στο δρόμο και έκαμε πίσω και έφυγε. Για πρώτη φορά είδε το αυτοκίνητο όταν την κτύπησε. Ο δρόμος ήταν άδειος και δεν είχε κανένα αυτοκίνητο. Όταν άναψε το πράσινο φως η εναγόμενη έστριψε και πήγε πάνω της. Μπήκε στο δρόμο γιατί το πράσινο φως αργεί να ανάψει στα φώτα εκείνα. Είδε το κόκκινο φως και είπε αποκλείεται να έρθει κάποιος και περνώ. Δεν είχε αυτοκίνητο και μπήκε μέσα στο δρόμο. Φορούσε καφέ ρούχα. Αρνήθη ότι δεν κοίταξε δεξιά της και επέμενε ότι δεν υπήρχε αυτοκίνητο στο δρόμο. Το αυτοκίνητο σταμάτησε πάνω της, δεν την παρέσυρε αλλά πήγε μακριά. Δεν γνώριζε πού βρέθηκε το αυτοκίνητο αλλά επέμενε ότι ο δρόμος ήταν καθαρός, και όταν άναψε το πράσινο πήγε και την κτύπησε. Σε υποβολή ότι αν δεν υπήρχαν αυτοκίνητα τότε θα περνούσε το δρόμο, η θέση της ήταν ότι η οδηγός θα μιλούσε στο τηλέφωνο ή έκαμνε κάτι άλλο και δεν την είδε. Ήρθε απότομα και θα έτρεχε και δεν την πρόσεξε. Πριν αρχίσει να διασταυρώνει σταμάτησε 2-3 λεπτά και μετά κοίταξε. Στα 2-3 αυτά λεπτά ο δρόμος ήταν άδειος. Σε ερώτηση γιατί περίμενε τόση ώρα να διασταυρώσει απάντησε ότι δεν περίμενε, ήταν σχήμα λόγου τα 2-3 λεπτά, κοίταξε δεν είχε αυτοκίνητα και μπήκε. Σε ερώτηση ότι στην κατάθεσή της στην αστυνομία ανέφερε ότι την κτύπησε το αυτοκίνητο μόλις μπήκε στο δρόμο και όχι ότι έκαμε 6-8 βήματα απάντησε ότι ήταν στο πεζοδρόμιο που έκαμε τα βήματα και όχι στο δρόμο. Της υπεδείχθη ότι στην ίδια κατάθεση δεν ανάφερε το μηχανικό και απάντησε ότι τους το είπε. Δεν υπήρχαν σταθμευμένα αυτοκίνητα στην πλευρά της επί του παγκέττου και ήταν στη μέση του δρόμου και η οδηγός όφειλε να τη δει. Η επίμονη θέση της ήταν ότι η εναγόμενη θα μιλούσε στο τηλέφωνο γι΄ αυτό και δεν την είδε. Εργαζόταν στο σωματείο Ολυμπιακός καθημερινά για 2-3 ώρες ως καθαρίστρια. Πληρωνόταν με την εβδομάδα μετρητά. Δεν της έβαζαν κοινωνικές ασφαλίσεις αλλά εργάστηκε παλιά σε άλλο εργοδότη που της έβαζε κοινωνικές ασφαλίσεις. Εργαζόταν επίσης στο Ίδρυμα Τεχνολογίας στις 4-5 το πρωί. Ο μισθός ήταν ΛΚ250-300 το μήνα με επιταγή και δεν έβαζε κοινωνικές ασφαλίσεις γιατί ήταν σχεδόν 65 χρονών. Δεν της είπε κάποιος γιατρός να πάει στο Ισραήλ αλλά της είπαν τα παιδιά της. Στο νοσοκομείο δεν της έκαμναν καμιά θεραπεία. Στην Ελλάδα πήγε σε γιατρούς και όχι για να δει την κόρη της και της έκαμαν μεταμόσχευση γονάτου. Η κατάστασή της χειροτερεύει και πέφτει συνέχεια κάτω. Ο γιατρός της είπε ότι το χέρι της θέλει εγχείρηση γιατί είναι κομμένοι οι τένοντες γιατί έπεφτε κάτω. Αρνήθη ότι πριν το δυστύχημα είχε προβλήματα νευρολογικής φύσης, ούτε και προβλήματα μυών. Πριν το δυστύχημα την παρακολουθούσε ο γιατρός ο Πρωτοπαπάς γιατί έχανε την ισορροπία της. Όταν πήγαινε πίσω έπεφτε κάτω και κτυπούσε. Παρόλα αυτά εργαζόταν και δεν έπεφτε πάντα κάτω. Πριν το δυστύχημα ήταν μια χαρά και η εναγόμενη της κτύπησε και πήγε 2-3 μέτρα μακριά. Επανεξεταζόμενη ανέφερε ότι τα κόκκινα φώτα που είπε ότι είδε, ήταν εκείνα της Λεωφόρου Σαλαμίνος. Ο Μιχάλης Σάββα που εργάζεται στο Ίδρυμα Τεχνολογίας Κύπρου κατέθεσε ότι γνωρίζει την ενάγουσα. Εργαζόταν παλιά κοντά τους και καθάριζε τα πρωινά τα γραφεία. Πληρωνόταν ΛΚ4 την ώρα και εργαζόταν 3 ώρες την ημέρα. Επιβεβαίωσε το Τεκμήριο 5 καθώς και την υπογραφή του διευθυντή τους, Κώστα Κονή, που τη γνωρίζει. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι κοντά τους εργάστηκε από την 1.2.03 μέχρι την 18.2.04 σε πενθήμερη βάση και το ποσό του Τεκμηρίου 5 είναι ορθό. Εργαζόταν από τις 7:30πμ που πήγαιναν δουλειά μέχρι τις 11:30πμ. Αρχικά πήγαινε στις 4:30πμ αλλά αυτό δεν ήταν πρακτικό. Ο Αντώνης Μιχαήλ διατηρεί το μπουφέ του σωματείου Ολυμπιακός από το 1973 μέχρι σήμερα. Από το 2003 μέχρι το 2004 το καθάριζε η ενάγουσα και την πλήρωνε ΛΚ300 το μήνα. Είχε κλειδί και πήγαινε όποτε ήθελε τα πρωινά. Έκαμνε καλά τη δουλειά της, ενώ ως κατέθεσε αντεξεταζόμενος δεν της έβαζε κοινωνικές ασφαλίσεις και ήταν part-time 2-3 ώρες την ημέρα, δεν ήταν μόνιμος υπάλληλος. Δεν γνώριζε αν έπεφτε κάτω και την πλήρωνε με το μήνα σε μετρητά και δεν τη δήλωνε πουθενά. Ο Οδυσσέας Αθάνατος, χειρούργος ορθοπεδικός στο Ιπποκράτειο, κατέθεσε ότι την ενάγουσα την είδε για πρώτη φορά την 1.3.
4. Κατέθεσε ιατρικά πιστοποιητικά, Τεκμήρια 7 και 8, τα οποία και υιοθέτησε. Τελευταία φορά την είδε την 8.6.
5. Είδε μία χειροτέρευση της λειτουργικότητας του δεξιού και αριστερού ώμου. Ο δεξιός ώμος είχε κτυπηθεί στο δυστύχημα, ενώ τα προβλήματα του αριστερού άρχισαν μετά από πτώση το Μάρτιο του 2005, που όπως η ίδια του ανέφερε είχε πρόβλημα σταθερότητας και πέφτει εύκολα. Η αγωγή του ήταν φαρμακευτική και φυσιοθεραπεία χωρίς μεγάλη βελτίωση για τον ώμο. Μετά από 3 χρόνια δεν νομίζει να υπάρξει λειτουργική βελτίωση αν όχι και χειροτέρευση και πιστεύει ότι είναι μόνιμη η κατάσταση του δεξιού ώμου. Έχει αρκετό περιορισμό των κινήσεων και πιστεύει ότι είναι σχεδόν αδύνατον να κάμει χειρονακτική εργασία, ούτε και να εξυπηρετηθεί στο σπίτι της. Δεν μπορεί ακόμα να κάμει την καθαρίστρια. Έκαμε ολική αρθροπλαστική επέμβαση στο δεξί γόνατο στην Ελλάδα. Είναι μεγάλη εγχείρηση και γίνεται επί ασθενών που έχουν σοβαρές αρθριτικές αλλοιώσεις στα γόνατα που καταστράφηκε ο αρθρικός χόνδρος και χρήζουν αντικατάστασης των αρθριτικών επιφανειών με προσθετικά υλικά. Πιστεύει ότι ο χρόνος που εξελίχθηκε η καταστροφή του γόνατος έχει άμεση σχέση με το ατύχημα και η ζημιά που έγινε στο γόνατο προδιαθέτει καταστροφή του αρθρικού χόνδρου, δηλαδή της αρθρώσεως. Με την ιατρική έκθεση του γιατρού Χριστοδουλάκη, Τεκμήριο 10, υπάρχουν αρκετά σημεία διαφορετικής εκτίμησης της κάκωσης και πιστεύει ότι η δική του εκτίμηση της κατάστασης της ασθενούς είναι μια καλή εκτίμηση. Ειδικά όσον αφορά την κάκωση του γόνατος υπάρχουν πάρα πολλές ουσιαστικές διαφορές, περισσότερο όσον αφορά την αστάθεια του γόνατος που συνέβαλε πολύ στην καταστροφή του γόνατος και να γίνει η αρθροπλαστική. Επίσης σε σχέση με την κλινική εικόνα του δεξιού ώμου υπάρχει μια υποβάθμιση μάλλον του λειτουργικού αποτελέσματος του ώμου. Για την πρόγνωση αποδίδει, η έκθεση Χριστοδουλάκη, τη δυσκολία στην κίνηση του δεξιού ώμου σε βαθμό περιαρθρίτιδας που είναι γενικός όρος και θα έλεγε ότι το πρόβλημα της ασθενούς είναι οι σοβαρές επιπτώσεις που είχε από τις σοβαρές κακώσεις των μαλακών μορίων του ώμου, δηλαδή τενόντων, αρθρικού θύλακα και των μυών που εξυπηρετούν την άρθρωση και ότι θα έπρεπε να υποχωρήσουν σε 2-3 μήνες, ενώ τα αποτελέσματα αποδεικνύουν μια μόνιμη κατάσταση χωρίς βαθμό αισιοδοξίας για βελτίωση. Η περίπτωση της ενάγουσας ήταν σοβαρός τραυματισμός που επηρέασε περισσότερα του ενός μέλη του σώματος και άφησε μόνιμες δυσλειτουργίες. Ένα άτομο της ηλικίας της ενάγουσας ήδη παρουσιάζει προβλήματα αυτοσυντήρησης και εξυπηρέτησης και με το χρόνο οι απαιτήσεις για βοήθεια θα είναι περισσότερες. Το μεγάλο πρόβλημα δεν είναι τα αρθριτικά όσο ο περιορισμός των κινήσεων και της δυσκαμψίας. Τα έξοδά του ανέρχονται σε ΛΚ
6. Προέκυψε από την αντεξέταση ότι δεν είχε υπόψη του το ιατρικό πιστοποιητικό Τεκμήριο 9, το είδε την ημέρα της ακρόασης. Σύμφωνα με τη θέση του τα ηλεκτρομυογραφήματα του ώμου δεν παρουσιάζουν ενδείξεις οξείας απονεύρωσης λόγω κάποιας νευρολογικής πάθησης και η όλη κατάσταση του ώμου δεν είναι νευρολογικής αιτιολογίας. Ακτινολογικά η ενάγουσα δεν είχε κατάγματα αλλά αντικειμενικά παρουσίαζε εκείνα που αναφέρει στο πιστοποιητικό του, Τεκμήριο
7. Είχε πρήξιμο και άλγος με την παραμικρή κίνηση που προκαλούσε πόνο και ένας έμπειρος κλινικός μπορούσε να διαπιστώσει αν ο πόνος και η κίνηση είχαν σχέση με το δεξιό ώμο. Υπήρχε μωλωπισμός και πιο έντονο πρήξιμο. Σε ερώτηση αν αποκλείεται να οφείλονται σε άσχετα με το δυστύχημα αίτια, απάντησε ότι η εντύπωση που του δόθηκε ήταν ότι ο ώμος υπέστη πρόσφατα κάκωση. Για το δεξιό γόνατο έβγαλε ακτινογραφίες που έδειξαν κάταγμα του έξω κονδύλου, ενώ για το αριστερό δεν είχε διακρίνει κάκωση. Έκαμε σύγκριση αριστερού και δεξιού γονάτου για ρευότητα, δηλαδή κλίση προς τα έξω και στο δεξί γόνατο ήταν περισσότερη, αλλά δεν διαπίστωσε αλλοιώσεις οστεοαρθριτικές που να τον εντυπωσιάσουν. Στην ηλικία της ενάγουσας, που εργαζόταν τόσο καιρό ως καθαρίστρια, υπάρχουν οστεοαρθριτικές αλλοιώσεις. Εξήγησε την έννοια του όρου ρευότητα και ότι προκλήθηκε, στην ενάγουσα, από την καθίζηση του πλατώ της κνήμης λόγω του κατάγματος του έξω κονδύλου και αυξήθηκε η ρευότητα του γονάτου, ενώ το αριστερό ήταν φυσιολογικό. Ακόμα και να είχε υπόψη του το Τεκμήριο 9 δεν θα άλλαζε τίποτε γιατί όλες οι κακώσεις ήταν καθαρά αποτέλεσμα του ατυχήματος. Να εργαστεί ως καθαρίστρια είναι θέμα εξατομικευμένο κάθε ατόμου. Η ηλικία της 60 χρονών έχει ικανότητα μεσήλικα και άλλοι θέλουν βοήθεια συντήρησης. Πιστεύει ότι το φυσιολογικό όριο είναι 60-65 χρονών και βλέπει άτομα μεγαλύτερης ηλικίας που έχουν ανάγκη να δουλέψουν και εξαρτάται από τις ανάγκες του καθενός. Καθαρίστρια είναι απαιτητικό επάγγελμα. Η αρθροπλαστική γίνεται σε άτομα μεγάλης ηλικίας. Η αστάθεια που αναφέρει στο Τεκμήριο 8 δεν εννοεί το δυστύχημα και ήθελε να διευκρινιστεί από νευρολόγο γιατί το ζητούμενο είναι τι προκάλεσε την πτώση και θα πρέπει να εκτιμηθεί από νευρολόγο. Η αστάθεια του γονάτου δεν ήταν τέτοια που να προκαλεί πτώση, αλλά δεν της επέτρεπε να περπατεί σωστά. Γι΄ αυτό νομίζει ότι η γνώμη ενός νευρολόγου είναι απαραίτητη για να διευκρινιστεί το πρόβλημα της σωματικής αστάθειας. Η αστάθεια του γόνατος προκαλούσε πρόβλημα στη βάδιση και την ορθοστασία, δεν είχε όμως σχέση με το ατύχημα της ενάγουσας το Μάρτιο του
8. Δεν μπορούσε να απαντήσει αν προϋπήρχαν του δυστυχήματος. Σε ερώτηση ότι η ενάγουσα δεν παραπονέθηκε για το δεξιό ώμο ούτε και ο ίδιος αναφέρει οτιδήποτε, απάντησε ότι αναπτύχθηκε αργότερα. Η ικανότητα της ενάγουσας είναι πολύ περιορισμένη λόγω της κατάστασής της. Έχει πολλές δυσκολίες αυτοεξυπηρέτησης αλλά δεν λέει ότι είναι ολικά ανίκανη. Θεωρεί άτυχη και άδικη την καταγραφή των κλινικών σημείων του γιατρού Χριστοδουλάκη και η εξέλιξη του γόνατος αποδεικνύει την άποψή του. Ο νευρολόγος Μιχάλης Πρωτοπαπάς υιοθέτησε το ιατρικό του πιστοποιητικό, Τεκμήριο
9. Η ενάγουσα ήταν ασθενής του και τον είχε πληροφορήσει ότι κατά τη διάρκεια του βαδίσματος προς τα πίσω είχε χάσει την ισορροπία της και έπεσε στο έδαφος. Πήγε κοντά του να το διερευνήσει. Την εξέτασε κλινικά και ήταν σε άριστη κατάσταση. Έκαμε διάφορες εξετάσεις και όλα τα αποτελέσματα ήταν φυσιολογικά και έτσι της είπε ότι από δικής του πλευράς δεν έχρηζε κάποιας θεραπείας, με την υπόδειξη να μην περπατά γρήγορα προς τα πίσω. Την ξαναείδε στις 27.7.
10. Με αυτό που είδε σοκαρίστηκε γιατί είδε μια γυναίκα σε άσχημη κλινική κατάσταση, έφερε μώλωπες, δεν ήταν σε θέση να περπατά από μόνη της, ενώ ο δεξιός της βραχίονας βρισκόταν σε οπισθοραχιαία θέση. Στην πορεία η κατάστασή της έμεινε αναλλοίωτη. Αξιολόγησε την κλινική εικόνα ότι προέρχετο από συνδυασμό τριών μυών, που περιγράφει στο πιστοποιητικό του. Νομίζει ότι πρόκειται για κάκωση λόγω του δυστυχήματος, αφού πριν ήταν σε πολύ καλή κατάσταση. Είναι πεπεισμένος ότι έχει αυχενική μυελοπάθεια συνεπεία τραυματισμού. Σήμερα παρουσιάζει αστάθεια, ατοξία μυελού κεντρικής αιτιολογίας, δηλαδή στο νωτιαίο μυελό και εγκέφαλο και σοβαρή δυσλειτουργία δεξιού άνω άκρου. Είναι σοβαρή αναπηρία λόγω περιορισμένης κίνησης και δεν μπορεί να κάμει καμιά δουλειά, χρειάζεται βοήθεια για να περπατήσει εκτός από το μπαστούνι, γιατί κάποιος πρέπει να την βοηθά. Το αριστερό χέρι έχει περιορισμούς όχι όμως σοβαρούς. Αν η υποψία του επιβεβαιωθεί ότι είναι μυελοπάθεια, θα πρέπει όμως να γίνει μαγνητική τομογραφία, τότε επηρεάζει τα δύο χέρια και τα δύο πόδια και η κατάστασή της δεν είναι θεραπεύσιμη και θα έχει τα προβλήματα αυτά. Η αμοιβή του είναι ΛΚ
11. Αντεξεταζόμενος κατέθεσε ότι την ενάγουσα την είδε γύρω στις 15 φορές και πριν το δυστύχημα 3-4 φορές. Της ζήτησε να κάμει μαγνητική τομογραφία αλλά δεν την έκαμε για οικονομικούς λόγους. Του είχε πει ότι έπεσε 3-4 φορές και οι αιτίες της πτώσης είναι (α) να υπάρχει αρχόμενη νόσος του Πάρκινσον, (β) όγκος στον οπίσθιο βόθρο του κρανίου και (γ) να έχει εσωκρανιακή πίεση, υδροκέφαλο. Απέκλεισε και τις τρεις αυτές πιθανές αιτίες, γι΄ αυτό και έγινε ο αξονικός τομογράφος. Η νόσος του Πάρκινσον είναι κλινική διάγνωση και δεν είχε. Η εξήγησή του ως προς το γιατί έπεφτε είναι επειδή ήταν καθαρίστρια θεώρησε ότι μετά από μια ηλικία χάνεις επιδεξιότητα και γι΄ αυτό της είπε να είναι πιο προσεκτική. Οι μώλωπες δεν θεωρεί ότι είναι άμεση επίδραση του δυστυχήματος αφού και τώρα έχει μώλωπες λόγω συνεχών πτώσεων, που είναι συνέπεια πιθανής αυχενικής μυελοπάθειας που άρχισε μετά το δυστύχημα. Αυτή είναι η σύνδεση που κάνει. Αυτό προκαλείται είτε από πίεση των κοκάλων ή των δίσκων στο νωτιαίο μυελό που μπορεί να οφείλεται είτε σε τραυματισμό, είτε ρήξη μεσοσπονδύλιου δίσκου, που μπορεί να προκληθεί και μετά από τραυματισμό, είτε σε αλλοιώσεις των συνδέσμων. Μπορεί να προκληθεί από πτώση σε τροχαίο δυστύχημα. Επειδή εξέτασε την ασθενή 3 μήνες πριν το δυστύχημα κλινικά δεν είχε καμιά απολύτως ένδειξη για αυχενική μυελοπάθεια και θεωρεί απομακρυσμένο η αυχενική μυελοπάθεια να προϋπήρχε του δυστυχήματος. Την είχε εξετάσει πολύ σχολαστικά και θα είχε μια κλινική ένδειξη. Παρόλα αυτά την έστειλε για μαγνητική τομογραφία γιατί πιστεύει ότι σήμερα έχει ξεπεραστεί ο γιατρός να στηρίζεται μόνο στην κλινική του κρίση. Αν διαψευστεί η κλινική του διάγνωση, που δεν το αποκλείει, τότε θα πρέπει να ψάξει να βρει γιατί έχει κλινική αστάθεια. Στην ερώτηση αν μπορεί να υποδείξει αντικειμενική ένδειξη ότι από το δυστύχημα τραυματίστηκε στο νωτιαίο μυελό απάντησε ότι το ψάχνει με τη μαγνητική τομογραφία. Αρνήθη ότι έδωσε ευνοϊκή μαρτυρία για την ενάγουσα και η κρίση του είναι αντικειμενική επί ιατρικής γνώσεως και εμπειρίας. Δεν απέκλεισε η ενάγουσα να είχε και άλλο δυστύχημα και να μην το ανέφερε. Αν υπήρξε άλλο δυστύχημα μεταξύ της 26.11.03 και την ημέρα του επίδικου δυστυχήματος, τότε πιθανό να προκάλεσε αυτή τη συμπτωματολογία. Σε σχετική υποβολή ότι στο ιατρικό του πιστοποιητικό δεν συνδέει την αστάθεια με τον τραυματισμό ήταν η θέση του ότι πρόκειται για πιστοποιητικό και δεν του ζητήθηκε αναλυτικό. Αν του ζητηθεί θα γράψει αυτά που κατέθεσε στο Δικαστήριο. Το Τεκμήριο 9 είναι πιστοποιητικό της τελευταίας ώρας, δεν γράφει καν γνώμη, αλλά σύνοψη της κατάστασης, χωρίς να γνωρίζει από πού προέρχεται και ζητά περαιτέρω διερεύνηση. Μπορεί να υπάρχει ακόμα κάτι και είναι θέμα διαφορικής διάγνωσης. Η εναγόμενη κατέθεσε ότι την επίδικη ημερομηνία οδηγούσε το αυτοκίνητο με αριθμό εγγραφής WD802 με συνοδηγό την αδελφή της, ιδιοκτησίας της μητέρας της, κατά μήκος της Λεωφόρου Σαλαμίνος. Ήταν βράδυ γύρω στις 6:00-6:30 και σταμάτησε στα φώτα για να στρίψει δεξιά. Όταν άναψε το πράσινο φως έστριψε δεξιά και μπήκε στη Λεωφόρο Λάρνακος και αφού ευθυγράμμισε το αυτοκίνητο πρόσεξε την ενάγουσα να διασταυρώνει το δρόμο. Μόλις την είδε πάτησε τα φρένα και μόλις της κτύπησε. Την είδε για πρώτη φορά όταν ήταν στη μέση του δρόμου και προσπαθούσε να διασταυρώσει. Ο δρόμος έχει παγκέττο από τσιμέντο και όταν την είδε για πρώτη φορά ήταν στο τσιμέντο και πήγαινε προς την άσφαλτο. Δεν την αντιλήφθηκε από πριν γιατί δεν υπήρχε αρκετός φωτισμός και στα αριστερά της είχε σταθμευμένο ένα αυτοκίνητο. Αντεξεταζόμενη κατέθεσε ότι όταν έστριψε δεξιά δεν είχε άλλο αυτοκίνητο μπροστά της, ούτε και την ακολουθούσε άλλο. Εξ αντιθέτου είχε κίνηση και είχε αναμμένα τα μικρά φώτα. Της επέτρεπαν να βλέπει μέχρι 5μ περίπου. Την ενάγουσα την είδε για πρώτη φορά στα 4μ περίπου και δεν την είδε προηγουμένως γιατί δεν υπήρχε φωτισμός να τη βοηθήσει να τη δει. Όταν την είδε στα 4μ ήταν στη μέση του δρόμου. Πάσσαλος της ΑΗΚ υπάρχει αλλά όχι εκεί κοντά και τα καταστήματα δεν ήταν φωτισμένα. Η ίδια δεν πρόσεξε το σταθμευμένο αυτοκίνητο αλλά το είδε η αδελφή της. Δεν πρόσεξε επίσης αν την ακολουθούσε άλλο αυτοκίνητο. Μόλις πάτησε φρένα την άγγιξε, δεν την κτύπησε και δεν γνώριζε αν άφησε ίχνη τροχοπέδησης. Ο εξεταστής έκαμε έρευνα και βρήκε τα ίχνη τροχοπέδησης. Σε υποβολή ότι ο εξεταστής δεν βρήκε ίχνη τροχοπέδησης απάντησε ότι χρησιμοποίησε τα φρένα της και δεν γνώριζε αν ο εξεταστής έκαμε καλή έρευνα. Η αδελφή της μιλούσε στο τηλέφωνο με τη μητέρα τους αλλά το μυαλό της δεν ήταν στη συνομιλία της αδελφής της. Ένοιωσε λίγο το κτύπημα και την κτύπησε με την αριστερή πλευρά του αυτοκινήτου και έπεσε στο έδαφος. Δεν θυμόταν τι ρούχα φορούσε η ενάγουσα. Συμφώνησε με το σημείο σύγκρουσης και έδωσε κατάθεση στην αστυνομία. Κατηγορήθηκε από τον αστυφύλακα και παραδέχτηκε. Στο ποινικό Δικαστήριο είχε δικηγόρο και νομίζει παραδέχτηκε ότι οδηγούσε αμελώς και της επιβλήθηκε ΛΚ200 πρόστιμο και 3 βαθμοί ποινής. Αρνήθη ότι έτρεχε, ήταν με τη δεύτερη ταχύτητα και δεν έκαμε κανένα ελιγμό για να αποφύγει τη σύγκρουση γιατί δεν είχε πολλή απόσταση από κοντά της και παρακολουθούσε καλά το δρόμο. Επανεξεταζόμενη εξήγησε ότι όταν είδε για πρώτη φορά την ενάγουσα εκινείτο μέσα στο δρόμο. Ξεκίνησε να διασταυρώνει από τη λωρίδα, σταμάτησε και συνέχισε. Όταν την είδε για πρώτη φορά ήταν μέσα στη μέση της λωρίδας της και την είδε μόλις μπήκε μέσα στη λωρίδα. Ο Κώστας Χριστοδουλάκης, χειρούργος ορθοπεδικός, εξέτασε την ενάγουσα και έκδωσε ιατρικό πιστοποιητικό, Τεκμήριο
12. Σύμφωνα με τις σημειώσεις του η ενάγουσα του είπε ότι έχανε την ισορροπία της και ότι ο γιατρός της είπε να χρησιμοποιά περπατούσα και μπαστούνι. Όταν την εξέτασε του είχε δώσει ιατρικά πιστοποιητικά του νοσοκομείου. Τα τραύματα που αναγράφονται στα πιστοποιητικά, Τεκμήρια 6 και 7, δεν δικαιολογούν ορθοπεδικά την πρόκληση αστάθειας χρόνια μετά τον τραυματισμό. Δεν μπορούσε ακόμα να συνδέσει την πτώση της ενάγουσας το Μάρτιο του 2005 με τα τραύματα λόγω του δυστυχήματος. Για ένα φυσιολογικό άτομο ηλικίας 65 ετών με τα τραύματα της ενάγουσας θα έδινε 6 μήνες χρονικό περιθώριο για πλήρη ανάρρωση. Αντεξεταζόμενος κατέθεσε ότι την ενάγουσα την είδε για πρώτη φορά την 15.9.
13. Σήμερα δεν ξέρει την κατάστασή της. Το γόνατό της μπορούσε να επιδεινωθεί γιατί η κάκωση ήταν ενδοαρθριτική και ήταν εκτεθειμένο σε αρθριτικές αλλοιώσεις. Είναι αποδεκτό αν έκαμε αρθροπλαστική εγχείρηση στο γόνατο. Μετά την αφαίρεση του γύψου δεν δικαιολογείται αστάθεια γιατί εξέλειπαν οι λόγοι. Ότι η ενάγουσα παραπονείτο για αστάθεια είναι υποκειμενική εκτίμηση και απαιτείται εκτίμηση νευρολόγου. Παρόλο που ανέμενε υποχώρηση των ευρημάτων του, δεν υποχώρησαν, υπήρχε λειτουργική ανικανότητα και αμφέβαλλε αν θα τα ξεπερνούσε λόγω του τύπου της ασθένειας και των νευρολογικών προβλημάτων. Τέτοια τραύματα σε ηλικία 65 ετών είναι βαθμός ανικανότητας και εκτιμάται πόσο περιορίζει την προσωπική ζωή και στο επάγγελμα. Δικαιολογεί σήμερα να μην μπορεί να εργάζεται, θα έλεγε ότι θα μπορούσε να ικανοποιήσει τις προσωπικές της ανάγκες και δεν έχει πόνο και μπορεί να κάμει ένα βαθμό δουλειάς, εκτός από το να κάθεται στο γόνατό της. Τον Ιούνιο του 2006 τον επισκέφθηκε και του είπε ότι παρακολουθείται από νευρολόγο και ότι έχει Πάρκινσον. Επανεξεταζόμενος εξήγησε ότι η νόσος του Πάρκινσον είναι νευρολογική ασθένεια που εκδηλώνεται με σπαστικότητα, δύσκολο βάδισμα ή μαγκώνει αν δεν παίρνει φάρμακα και προκαλεί κατάσταση αστάθειας. Τραυματισμοί όπως της ενάγουσας δεν προκαλούν τη νόσο του Πάρκινσον. Στο τέλος της υπόθεσης οι δικηγόροι προχώρησαν σε αγορεύσεις. Ανέλυσαν τις αρχές επί της αμέλειας και ο μεν κ. Πιερίδης εισηγείται ότι το δυστύχημα οφείλεται στην αμέλεια της εναγόμενης και στο γεγονός ότι παρέλειψε να ελέγξει κατάλληλα το δρόμο και να αντιληφθεί έγκαιρα την ενάγουσα. Αντίθετη επί τούτου ήταν η εισήγηση του κ. Κορφιώτη, ότι η εναγόμενη δεν φέρει καμιά ευθύνη για το δυστύχημα. Στήριξε την εισήγησή του στην απόσταση που διένυσε η ενάγουσα μέσα στη Λεωφόρο Λάρνακας και στην πραγματική μαρτυρία που συνάδει με αυτή της εναγόμενης. Έχω παρακολουθήσει με πολλή προσοχή όλους τους μάρτυρες όταν κατέθεταν ενώπιόν μου. Παρεμβάλλω εδώ ως προς την αξιολόγηση της μαρτυρίας ότι, όπως λέχθηκε στην υπόθεση Sayed v. Πλοίου M/V Mary John κ.α.