Σοφιανής Ταμπούρα ανηλίκου διά των γονέων της Δημήτρη Ταμπούρα και Παρασκευής Ταμπούρα ν. Κυριακή Κολάνη άλλως Κίκα Κολάνη, Αρ. Αγωγής: 5487/02, 17/12/07 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2007:A139 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Ν. Γιαπανά, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 5487/02 Μεταξύ: Σοφιανής Ταμπούρα, ανηλίκου διά των γονέων της Δημήτρη Ταμπούρα και Παρασκευής Ταμπούρα Ενάγουσα και Κυριακή Κολάνη άλλως Κίκα Κολάνη Εναγόμενης --------------------------------- ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 17/12/07 Εμφανίσεις: Για Ενάγουσα: κ. Γ. Λουκαΐδης Για Εναγόμενη: κ. Γ. Γεωργίου ------------------------------- Α Π Ο Φ Α Σ Η Η ενάγουσα είναι ανήλικη και γεννήθηκε στις 6.1.
- Στις 10.12.00 ήταν επιβάτης σε αυτοκίνητο που οδηγούσε ο πατέρας της και προκλήθηκε δυστύχημα με αυτοκίνητο που οδηγούσε η εναγόμενη. Ήγειρε την παρούσα αγωγή μέσω των γονέων της με αξιώσεις για γενικές και ειδικές αποζημιώσεις. Μετά την παραδοχή πλήρους ευθύνης εκ μέρους του κ. Γεωργίου για την εναγόμενη παρέμεινε μόνο το θέμα των αποζημιώσεων. Επί των ειδικών αποζημιώσεων έγιναν αποδεκτά, κατά το στάδιο της ακρόασης τα εξής ποσά. Το ποσό των ΛΚ13 για φάρμακα, Τεκμήριο 3, ποσό ΛΚ25 για το ιατρικό πιστοποιητικό του Νοσοκομείου, Τεκμήριο 2, και ΛΚ80 για την αμοιβή του γιατρού Ελευθέριου Δημητρίου. Παρέμεινε έτσι το ποσό των γενικών αποζημιώσεων. Κατέθεσε προς τούτο ο πλαστικός χειρούργος Ελευθέριος Δημητρίου που εξέτασε την ανήλικη. Κατετέθηκε επίσης ως τεκμήριο πιστοποιητικό του Γενικού Νοσοκομείου, σύμφωνα με το οποίο η ανήλικη έφερε δύο θλαστικά τραύματα μετώπου, ένα μικρό θλαστικό τραύμα αριστερού ζυγωματικού, τραυματικό οίδημα κάτω χείλους και εκδορές κάτω γνάθου. Διαπιστώθηκε επίσης ευαισθησία στη κοιλιακή χώρα, χωρίς παθολογικά ευρήματα, και εκ του ακτινολογικού ελέγχου δεν διεπιστώθη κάταγμα κρανίου. Παρέμεινε στο νοσοκομείο μία ημέρα. Παρεμβάλλω πως το πιστοποιητικό αυτό, τεκμήριο 2, γίνεται ευθέως εύρημα του δικαστηρίου. Ο Δημητρίου που την εξέτασε την 6.10.04 διέκρινε 4 ουλές. Οι δύο στο κέντρο του μετώπου, λευκές γραμμές μεγέθους 3,5 Χ 0,2 εκ. και 2,0 Χ 0,2 εκ. Οι ουλές αυτές πρέπει να θεωρούνται μόνιμες γιατί, ως κατέθεσε, 4 χρόνια μετά το δυστύχημα όση βελτίωση θα γινόταν, έγινε. Απαιτείται πλαστική επέμβαση που γίνεται κατά την εφηβεία στην ηλικία των 13-14 χρονών. Θα γίνει με τοπική αναισθησία. Απο τις άλλες δύο, η μία είναι στο δεξιό μέτωπο και δεν είναι εμφανής. Η τέταρτη βρίσκεται κάτω απο το αριστερό μάτι και είναι χρώματος καφέ. Στις δύο περιπτώσεις θα γίνει αφαίρεση της ουλής και συρραφή και η άλλη, η μεγάλη, με λειοτρίβηνση. Με σημερινά δεδομένα υπολογίζει το κόστος της πλαστικής εγχείρησης περίπου στις ΛΚ
- Όλες οι επεμβάσεις θα γίνουν σε ένα στάδιο. Το αποτέλεσμα της πλαστικής επέμβασης είναι ότι θα παραμείνουν κάτω από το μάτι και στο μέτωπο απαλές γραμμές, που θα μπορεί να τις διακρίνει κάποιος, ενώ η μεγάλη του μετώπου θα είναι δύσκολο να τη διακρίνει, και θα είναι όλες δυσδιάκριτες. Θα χαρακτήριζε τις ουλές άσχημες αλλά όχι τις πιο άσχημες και δεν είναι οι πιο αποκρουστικές που έχει δει για μια κοπέλλα. Οι ουλές δεν είναι ούτε χηλοειδείς, ούτε ερυθρωπές. Μετά την επέμβαση θα διακρίνεται μόνο μια μικρή γραμμή και τίποτε άλλο. Η επέμβαση δεν είναι μεγάλη και θα είναι διάρκειας μια με μιάμιση ώρα και η επούλωση θα πάρει 10-15 ημέρες. Ο πατέρας της ανήλικης, Δημήτρης Ταμπούρας (ΜΕ2), μετά το δυστύχημα δεν θυμόταν τι έγινε και ο ίδιος βρισκόταν στην εντατική. Πληροφορήθηκε από τη σύζυγό του ότι χτύπησε η κόρη τους και παραπονείτο για πονοκεφάλους και πόνο στην κοιλιά. Να προστεθεί ότι κατατέθηκαν φωτογραφίες της ανήλικης, τόσο κατά τον επίδικο χρόνο, με τα τραύματα στο μέτωπο, όσο και μεταγενέστερες. Επίσης ο γιατρός Ελευθερίου όταν έδινε μαρτυρία επεξήγησε επί του μετώπου της ανήλικης τα τραύματα, και έτσι είχε την ευκαιρία και το Δικαστήριο να δει τις ουλές. ( Μιχαηλίδης ν. Κακουλλή
(1992)1 ΑΑΔ 674). Αυτή, σε συντομία, ήταν η μαρτυρία που προσκομίστηκε. Ο κ. Λουκαΐδης εισηγήθηκε ότι μπορεί μεν να βελτιωθεί η κατάσταση της ανήλικης με την πλαστική εγχείρηση αλλά αυτό θα γίνει στην εφηβεία. Το Δικαστήριο θα πρέπει να λάβει υπόψη ως προς το ύψος των αποζημιώσεων το χρονικό διάστημα από τον τραυματισμό μέχρι την πλαστική επέμβαση. Εισηγήθηκε το ποσό των ΛΚ15.000 ως γενικές αποζημιώσεις. Η θέση του κ. Γεωργίου ήταν ότι με την πλαστική εγχείρηση όλες οι ουλές θα διορθωθούν και θα είναι δυσδιάκριτες. Ήταν η θέση του ότι ένα ποσό της τάξης των ΛΚ4.000-ΛΚ5.000 είναι ικανοποιητικό προς αποζημίωση της ανήλικης. Παρεμβάλλω πως το κόστος της πλαστικής επέμβασης δεν έχει αμφισβητηθεί, όπως ούτε και τα ευρήματα του ΜΕ1 καθώς και η ανάγκη για αποκατάσταση των ουλών. Με βάση τη μαρτυρία του, την οποία και αποδέχομαι στην ολότητά της, δεν έχω καμιά δυσκολία να καταλήξω ότι η ανήλικη Σοφιανή Ταμπούρα υπέστη, από το δυστύχημα, τα κάτωθι τραύματα:
- Δύο θλαστικά τραύματα μετώπου, μεγέθους 3.05 Χ 0.2 και 2.0 Χ 0.2
- ένα μικρό θλαστικό τραύμα αριστερού ζυγωματικού,
- ένα τραυματικό οίδημα κάτω χείλους και
- εκδορές κάτω γνάθου (Τεκμήριο 2). Αποτελεί επίσης περαιτέρω εύρημα ότι οι ουλές θα βελτιωθούν με πλαστική χειρουργική επέμβαση στο τέλος της εφηβείας, κάτω απο τοπική αναισθησία. Η τρίτη επί του αριστερού μετώπου δεν είναι εμφανής. Μετά την πλαστική επέμβαση θα διακρίνεται μόνο με μια μικρή γραμμή και οι ουλές θα είναι δυσδιάκριτες. Οι ουλές σήμερα δεν είναι ούτε ερυθρωπές ούτε χηλοειδείς, πλήν εκείνης κάτω από το μάτι που είναι καφέ. Αποτελεί επίσης περαιτέρω εύρημα ότι το κόστος της μελλοντικής πλαστικής επέμβασης ανέρχεται στο ποσό των ΛΚ
- Επί των γενικών αποζημιώσεων, η τάση της νομολογίας είναι πως τα ποσά των αποζημιώσεων για τραύματα και ανθρώπινο πόνο πρέπει να είναι πιο φιλελεύθερα και να αντιμετωπίζονται με ανθρώπινη ευαισθησία, Paraskevaides (overseas) Ltd v. Christofis
(1982)1 CLR 416, Θεμιστοκλέους ν. Παρασκευάς
(1992)1 ΑΑΔ 498. Το γεγονός ότι υπάρχει πληθωρισμός και υποτίμηση της αξίας του χρήματος είναι ακόμη ένας παράγοντας που πρέπει να ληφθεί υπόψη. Δεν διαφεύγει ακόμα της προσοχής μου ότι οι αποζημιώσεις πρέπει να είναι δίκαιες και λογικές αλλά και κοινωνικά αποδεκτές. Σκοπός των αποζημιώσεων δεν είναι να τεθεί υπερβολικό βάρος στον αδικοπραγήσαντα αλλά να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και τη ζημιά του τραυματισθέντος. Έχει επίσης νομολογηθεί ότι προηγούμενες δικαστικές αποφάσεις παρέχουν καθοδήγηση με την έννοια της αρχής του stare decisis. (Miller Roza Maria and another v. Ute Petek
(1999)1 ΑΑΔ 2091). Έχω ανατρέξει στη Κυπριακή νομολογία για σχετική καθοδήγηση, κυρίως στο σύγγραμμα του Φ. Νικολαίδη, Αποζημιώσεις για Σωματικές Βλάβες,
- Αποτελεί γεγονός ότι σχετικά πρόσφατες παρόμοιες αποφάσεις δεν υπάρχουν. Επι παλαιοτέρων υποθέσεων, λαμβάνω προς καθοδήγηση κάτω απο το κεφάλαιο 4, τις υποθέσεις με αριθμό 4-77, 4-61, 4-52, 4-37, 4-15 και κυρίως την υπόθεση 4-
- Παρά την εισήγηση του κ. Γεωργίου ότι δεν υπάρχει μαρτυρία για τον πόνο και την ταλαιπωρία της ανήλικης αφού αφενός η ίδια δεν έδωσε μαρτυρία, και αφετέρου ο πατέρας της ουσιαστικά δεν γνώριζε οτιδήποτε και μετάφερε στο Δικαστήριο αυτά που του έλεγε η σύζυγός του, θα μπορούσε γενικά να λεχθεί ότι τα τραύματα ως απλή λογική εμπειρία επιφέρουν πόνο. Όπως επίσης ότι θα προκληθεί ταλαιπωρία από την μελλοντική πλαστική επέμβαση στην ανήλικη. Και από αυτή την έννοια δεν μπορεί να παραγνωριστεί το γεγονός αυτό. Το ύψος των αποζημιώσεων, πέραν του πόνου και της ταλαιπωρίας, εξαρτάται και από τα μόνιμα κατάλοιπα που θα παραμείνουν στον άνθρωπο. ( βλπ Αποζημιώσεις για Σωματικές Βλάβες, ανωτέρω, σελ.15-17). Στην παρούσα περίπτωση, όπως ήταν η μαρτυρία του γιατρού, οι ουλές ουσιαστικά θα αποκατασταθούν με την πλαστική εγχείρηση και θα είναι δυσδιάκριτες και θα παραμείνει μόνο μια μικρή γραμμή. Άλλος σχετικός παράγοντας είναι η ηλικία της ανήλικης. Κατά τον χρόνο του δυστυχήματος ήταν ηλικίας σχεδόν 4 χρονών και και κατά την ακρόαση 10 περίπου χρονών. Η εγχείρηση δε, θα γίνει όταν θα είναι ηλικίας 13 με 14 χρονών. Επιμετρώ ακόμα και λαμβάνω υπόψη μου, στις γενικές αποζημιώσεις, το κόστος της πλαστικής εγχείρησης που είναι ΛΚ
- Αντλώ επίσης καθοδήγηση από το Guidelines for the Assessment of General Damages in Personal Injury Cases, 7th edition, σελ. 56, του Judicial Studies Board, της Αγγλίας. Εξηγείται ότι η εκτίμηση των γενικών αποζημιώσεων για τραύματα στο πρόσωπο είναι εξαιρετικά δύσκολο εγχείρημα, και ενυπάρχουν τρία στοιχεία που δυσκολεύουν το έργο του Δικαστηρίου. Πρώτο, ότι σε πολλά από τα τραύματα υπεισέρχονται και θέματα αισθητικής προσώπου. Δεύτερο όταν τίθεται το στοιχείο της αισθητικής τα Δικαστήρια διαχωρίζουν τις αποζημιώσεις ανάλογα αν ο ενάγων είναι άντρας ή γυναίκα και επί γυναικών επιδικάζονται ψηλότερες αποζημιώσεις και τέλος ότι μπορεί, κυρίως επί παραμορφώσεων να υπάρχουν και διάφορες ψυχολογικές αντιδράσεις οι οποίες θέτουν το ολικό ποσό των αποζημιώσεων στο ψηλότερο βαθμό. Γίνεται διαχωρισμός των ουλών ανάλογα με τη σοβαρότητά τους και αν αφορούν γυναίκα ή άνδρα. Θα κατέτασσα τις ουλές της ανήλικης κάτω από τον ευρύτερο τίτλο "Less Significant Scarring". Στο κεφάλαιο αυτό κατατάσσονται τραύματα με μία ουλή που μπορεί να καλυφθεί, ή, παρόλο που υπάρχουν περισσότερες μικρές ουλές που ενώ το συνολικό αποτέλεσμα επιδρά (mar) στην εμφάνιση, δεν την επηρεάζει όμως έκδηλα, και ο βαθμός αντίδρασης δεν είναι περισσότερος από εκείνο μίας μέσης και ευαίσθητης νεαρής κοπέλας. Στο κεφάλαιο αυτό οι αποζημιώσεις που επιδικάζονται κυμαίνονται από το ποσό των 2.150 μέχρι 7.750 στερλινών Αγγλίας. Στη βάση βεβαίως των επικρατουσών στην Αγγλία οικονομικών δεδομένων. Είναι νομολογημένο (Σπύρος Μελής και Ελένη Λτδ κ.ά ν. Πολίτη
(2003)1 ΑΑΔ 590), ότι το έργο του δικαστηρίου σε κάθε περίπτωση παραμένει η συγκριτική αποτίμηση του τραυματισμού σε χρηματικό μέτρο, ως πρός την οποία η επί μέρους νομολογία είναι σημαντική ώστε να υπάρχει συνέπεια και συνέχεια και σχετική βεβαιότητα στα πράγματα. Στην παρούσα υπόθεση θέμα ψυχολογικού παράγοντα κρίνω πως δεν συντρέχει, αφού δεν υπάρχει σχετική μαρτυρία. Λαμβάνω επίσης υπόψη ότι από την πλαστική εγχείρηση οι ουλές θα είναι δυσδιάκριτες και θα παραμείνει μόνο μια μικρή γραμμή. Συνεκτιμώντας όλους τους πιο πάνω παράγοντες που έχω αναφερθεί, και συνυπολογίζοντας και το κόστος της μελλοντικής πλαστικής εγχείρησης, κατέληξα ότι το ποσό των £6.000 αποτελεί, υπό τις περιστάσεις, την δίκαιη και εύλογη αποζημίωση της ανήλικης. Ως αποτέλεσμα των πιο πάνω εκδίδεται απόφαση υπέρ της ενάγουσας και εναντίον της εναγόμενης ως ακολούθως: (α) £118 ειδικές αποζημιώσεις (β) £6.000 γενικές αποζημιώσεις Τα πιο πάνω ποσά θα φέρουν νόμιμο τόκο. Επιδικάζονται επίσης τα έξοδα υπέρ της ενάγουσας και εναντίον της εναγόμενης όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Δίνονται περαιτέρω οδηγίες όπως ποσό Λ.Κ.5.000.- πλέον οι αναλογούντες τόκοι που έχουν επιδικαστεί, κατατεθεί σε ειδικό λογαριασμό σε οποιονδήποτε χρηματοπιστωτικό ή τραπεζικό οργανισμό, στο όνομα της ανήλικης που θα παραμείνει μέχρι την ενηλικίωσή της. Η σχετική κατάθεση να γίνει εντός 2 μηνών από σήμερα δια της προσκομίσεως στον πρωτοκολλητή, της σχετικής κατάθεσης και της φύλαξης αντιγράφου στον φάκελλο του δικαστηρίου. Ο πρωτοκολλητής εντέλλεται να παρακολουθήσει το θέμα και να ενημερώσει στον κατάλληλο χρόνο το δικαστήριο. (Υπ.) Ν. Γιαπανάς, Ε.Δ Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΜΗ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο