Μιχάλης Θεοδώρου ν. Ενγκαρτ Αραπίδης, Αρ. Αγωγής 1201/2004, 23.2.2007

(1989)1 C.L.R. 453, όπου αναφέρθηκαν τα ακόλουθα: «Στο σημείο αυτό επιβάλλεται μια διευκρίνιση των στοιχείων που συνθέτουν το αστικό αδίκημα της αμέλειας. Αμέλεια είναι, κατά το άρθρο 51 του Περί Αστικών Αδικημάτων,............ ..............,παράβαση καθήκοντος επιμέλειας. Το καθήκον τούτο περιλαμβάνει την επιμέλεια που υποθετικά καταβάλει ο μέσος λογικός άνθρωπος κάτω από τις ίδιες αντικειμενικές συνθήκες και περιστάσεις που ενεργούσε ο εναγόμενος. Βασικό χαρακτηριστικό της αμέλειας είναι, καταρχήν, η έλλειψη της προσήκουσας προσοχής την οποία ο δράστης όφειλε και μπορούσε στις δοσμένες περιστάσεις να καταβάλει για να μην προκαλέσει ζημιά στον πλησίον του. Τα στοιχεία του 'μέσου συνετού ανθρώπου' και του 'πλησίον' διαγράφουν τα όρια της επιμέλειας την οποία όφειλε να καταβάλει ο εναγόμενος. Η έννοια του καθήκοντος επιμέλειας ολοκληρώνεται με το στοιχείο της δυνατότητας πρόβλεψης ότι, δηλαδή η ενεργούμενη παρά το καθήκον επιμέλειας πράξη μπορεί να προκαλέσει το συγκεκριμένο ζημιογόνο αποτέλεσμα.» Το πώς ενεργεί ένας οδηγός σε συγκεκριμένη περίπτωση σχετικά με το θέμα της αμέλειας έχει καθιερωθεί νομολογιακά ότι το κριτήριο είναι αντικειμενικό και το μέτρο ο προσεκτικός οδηγός (βλ. Μελέτιος Ρούσου ν. Χρίστος Αριστοδήμου

(1989)1 Α.Α.Α 12) και όχι ο εναγόμενος οδηγός (βλ. Μαρκαντώνης ν. Δημάκης

(1989)1 Α.Α.Δ 387) ή ο τέλειος οδηγός. Στην υπόθεση Αδωνης Αλεξάντρου ν. Αντρης Λεβέντη

(1996)1 Α.Α.Δ 420 έχουν λεχθεί τα εξής: Το κριτήριο της αμέλειας είναι καθολικό και απρόσωπο. Η αμέλεια κρίνεται αντικειμενικά με γνώμονα τις αντιδράσεις ενός συνετού οδηγού ο οποίος χρησιμοποιεί τον δρόμο λελογισμένα και με συναίσθηση της ευθύνης για την ασφάλεια των άλλων που χρησιμοποιούν τον δρόμο. Σχετική με την υπό κρίση περίπτωση, θεωρώ ότι είναι η υπόθεση Μακρίδη ν. Χαρίτωνος

(2001)1 (B) A.A.Δ. 1130. Στην υπόθεση αυτή λέχθηκαν τα εξής: « Καθήκον του εφεσείοντα προτού εισέλθει στον κύριο δρόμο ήταν να βεβαιωθεί ότι ήταν ασφαλές να το πράξει χωρίς να θέτει σε κίνδυνο οποιοδήποτε που χρησιμοποιούσε νόμιμα τον κύριο δρόμο. Το αν σταμάτησε στο αλτ ή όχι πριν να επιχειρήσει την είσοδο του στη λεωφόρο επιδεικνύοντας την αδιαφορία και την αμέλεια που αναδεικνύονται από τα γεγονότα, είναι άσχετο και χωρίς βαρύνουσα σημασία. Για να αποδειχθεί συντρέχουσα αμέλεια θα πρέπει να αποδειχθεί σφάλμα και υπαιτιότητα στον εφεσίβλητο λόγω μη λήψης κατάλληλης προφύλαξης». Μέσα από την νομολογία (βλ. Τουμαζή ν. Αλκιβιάδη

(1994)1 ΑΑΔ 420, Παναγιώτου ν. Χατζηγιάννη,

(1994)1 ΑΑΔ 178 ) προκύπτει ότι ένας οδηγός που χρησιμοποιεί κύριο δρόμο δεν αναμένεται να προβλέψει ότι ένας άλλος οδηγός θα προβάλει από πάροδο χωρίς να πρώτα να σταματήσει για να βεβαιωθεί ότι είναι ασφαλής να το πράξει, εκτός εάν υπάρχει κάποια ένδειξη που να τον θέτει σε επιφυλακή ότι ο εισερχόμενος μπορεί να μην σταματήσει. Εφαρμόζοντας τις νομικές αρχές που προκύπτουν από την πιο πάνω αναφερόμενη νομολογία στα γεγονότα της υπό εξέταση υπόθεσης, καταλήγω ότι μοναδική αιτία πρόκλησης του επίδικου δυστυχήματος ήταν η συμπεριφορά του εναγόμενου, ο οποίος αμελώς και αιφνιδίως εισήλθε από πάροδο σε κύριο δρόμο, χωρίς να σταματήσει σε σήμα αλτ και να βεβαιωθεί αν τούτο ήταν ασφαλές, ανακόπτοντας κατά αυτό τον τρόπο την ελεύθερη και ανενόχλητη πορεία του οχήματος που οδηγούσε ο ενάγοντας. Αποτέλεσμα της παράβασης του καθήκοντος επιμέλειας του εναγόμενου, ήταν η σύγκρουση των οχημάτων με συνέπεια τις υλικές και σωματικές βλάβες που υπέστη ο ενάγοντας. ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ: Α. Ειδικές αποζημιώσεις: Θα προχωρήσω τώρα να εξετάσω το θέμα των ειδικών αποζημιώσεων: Είναι εμπεδωμένη νομική αρχή ότι οι ειδικές αποζημιώσεις πρέπει να εξειδικεύονται στην απαίτηση και να αποδεικνύονται με αυστηρότητα. Στον McGregor on Damages, 15η Έκδοση, παράγραφος 23, σελίδα 15, αναφέρεται:- "Special damages, on the other hand, are such as the law will not infer from the nature of the act. They do not follow in ordinary course. They are exceptional in their character and, therefore, they must be claimed specially and proved strictly.". H πιο πάνω αρχή έχει υιοθετηθεί και επιβεβαιωθεί και από τη νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου σε σειρά αποφάσεων (Βλέπε, μεταξύ άλλων, Σπύρου ν. Χατζηχαραλάμπους

(1989)1 Ε C.L.R. 298, Emmanuel v. A. Nicolaou

(1977)1 C.L.R. 15, Zachariou v. Lioness

(1983)1 C.L.R. 415 Pourikkos v. Fevzi

(1963)2 C.L.R, Ηρακλέους ν. Πίτρου

(1994)1 ΑΑΔ 239). Ο ενάγων όπως από την έκθεση απαίτησης της προκύπτει αξιώνει ως ειδικές αποζημιώσεις συνολικό ποσό Λ.Κ. 2850.54 - ως ακολούθως, ποσό Λ.Κ. 300 ως ιατρικά έξοδα και πιστοποιητικά, 900.- απώλεια απολαβών για περίοδο 45 ημερών, ποσό Λ.Κ.160 ως απώλεια χρήσης του οχήματος CAQ 858 για οκτώ ημέρες, ποσό Λ.Κ. 1340.54 ζημιές του οχήματος CAQ 858, ποσό Λ.Κ. 60.- ως εκτιμητικά έξοδα, ποσό Λ.Κ. 40 ως μεταφορικά έξοδα και φάρμακα και ποσό Λ.Κ. 50 έξοδα αστυνομικής έκθεσης. Αναφορικά με το ποσό των Λ.Κ. 160 για απώλεια χρήσης του οχήματος CAQ 858 και το ποσό των Λ.Κ. 40 ως μεταφορικά και φάρμακα ποσά τα οποία ο ενάγων αξιώνει υπό μορφή ειδικών αποζημιώσεων, ο ενάγων δεν έχει παρουσιάσει καμία μαρτυρία ενώπιον του δικαστηρίου που να τεκμηριώνει τις αξιώσεις του αυτές και ως εκ τούτου δεν επιδικάζονται τα πιο πάνω ποσά εφόσον δεν έχουν αποδειχτεί. Ο ενάγων την επόμενη του δυστυχήματος επισκέφτηκε ιδιώτη ιατρό αναφορικά με τα τραύματα του. Θεωρώ την απόφαση του αυτή ως δικαιολογημένη, αφού αποτελεί δικαίωμα του κάθε θύματος να απευθύνεται και να επιλέγει ιατρό της προτίμησης του, νοουμένου ότι δεν προβαίνει σε αδικαιολόγητες και αλόγιστες δαπάνες. Σχετικά με τα ιατρικά έξοδα θεωρώ ότι τα έξοδα αυτά έχουν αποδειχτεί τόσο με την μαρτυρία του ενάγοντα, όσο και με το Τεκμήριο 5, οποία και ανέρχονται στο ποσό των Λ.Κ. 300.- και του τα επιδικάζω. Αναφορικά με την αξίωση του ενάγοντα για το ποσό των Λ.Κ. 1340.54 ως έξοδα για την αποκατάσταση των ζημιά που το όχημα του υπέστη από τον εν λόγω δυστύχημα θεωρώ ότι ο ενάγων με την μαρτυρία που προσκόμισε (Μ.Ε. 1 και Τεκμ. 1 και 2 ) απέδειξε την αξίωση του. Ως εκ τούτου του επιδικάζω το ποσό των Λ.Κ. 1340.54 σεντ. Περαιτέρω θεωρώ ότι ο ενάγων απέδειξε την αξίωση του αναφορικά με το ποσό τον Λ.Κ. 60.- έξοδα εκτίμησης, ποσό το οποίο κατέβαλε δια σκοπούς εκτίμησης της ζημίας του αυτοκινήτου του. Σε σχέση με την απώλεια εισοδήματος, ο ενάγοντας στην μαρτυρία του ανάφερε ότι ο μισθός του κατά τον ουσιώδη χρόνο για την αγωγή ήταν Λ.Κ.600 - Λ.Κ.700.- και έλαβε άδεια από την εργασία του για περίοδο 45 ημερών γεγονός το οποίο επιβεβαιώνεται και από την μαρτυρία του ιατρού του Χρίστου Φωτίου (Τεκμήριο 5). Το ποσό το οποίο ο ενάγων αξιώνει με την αγωγή του ως απώλεια εισοδήματος είναι αυτό των Λ.Κ.900.- και ως εκ τούτου αυτό μπορεί να του επιδικαστεί και του επιδικάζεται. Κρίνω συνεπώς ότι ο ενάγοντας απέδειξε τις ακόλουθες ζημιές: (α) Λ.Κ. 1340.54.- ζημιές του οχήματος CAQ 858 (γ) Λ.Κ. 60.- έξοδα εκτίμησης των ζημιών του οχήματος CAQ 858 (δ) Λ.Κ. 25.- έξοδα αστυνομικής έκθεσης (ε) Λ.Κ. 300.- ιατρικά έξοδα (στ) Λ.Κ. 900 .- ως απώλεια εισοδήματος Β. Γενικές αποζημιώσεις: Το δικαστήριο αποδεχόμενο την μαρτυρία του ενάγοντα βρίσκει ότι ο ενάγων έχει υποστεί τις σωματικές βλάβες που αναφέρονται στο Τεκμήριο 5. Συγκεκριμένα ότι ο ενάγων αντιμετώπισε μετά το δυστύχημα τους πιο κάτω τραυματισμούς οι οποίοι και διαπιστώθηκαν κατά την κλινική εξέταση: 1. Κρανιοεγκεφαλική κάκωση, εγκεφαλική διάσειση, έντονη ζάλη - κεφαλαλγία. 2. Βαρειά θυλακοσυνδεσμική κάκωση του αυχένος με απώδυνο περιορισμό των κινήσων. Αποδέχομαι επίσης ότι ο ενάγων έλαβε φαρμακευτική αγωγή και του δόθηκε αναρρωτική άδεια 45 ημερών. Αναφορικά με την σημερινή κατάσταση του ενάγοντα και τα επακόλουθα του τραυματισμού του, θεωρώ πληρέστερη την ίδια την μαρτυρία του ενάγοντα σε αντίθεση με τα όσα περιγράφονται στο Τεκμήριο 5, καθότι καμία αναφορά σε δεν γίνεται στο Τεκμήριο 5 για μετέπειτα εξέταση του ενάγοντα αναφορικά με τους τραυματισμούς του, ενώ από την άλλη ο ίδιος ανάφερε στο δικαστήριο ότι σήμερα είναι καλά στην υγεία του παρά μόνο κατά την χειμερινή περίοδο αντιμετωπίζει πόνους στην σπονδυλική στήλη. Συνεπακόλουθα αποτελεί εύρημα μου η σημερινή κατάσταση του ενάγοντα είναι ως ο ίδιος την περίγραψε ανωτέρω. ΑΡΧΕΣ: Οι αρχές που διέπουν την επιδίκαση γενικών αποζημιώσεων έχουν καθιερωθεί επίσης από την νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου και διαπιστώνεται μία τάση για αύξηση των αποζημιώσεων που επιδικάζονταν στο παρελθόν (Σχετικές αποφάσεις Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi

(1982)1 C.L.R. 789, Θεμιστοκλέους ν. Παρασκευάς

(1992)1 Α.Α.Δ. 498, Μαυροπετρή ν. Γεωργίου Λουκά

(1995)1 Α.Α.Δ, 66. Στην Μαυροπετρή (πιο πάνω) σελ 74 -75 έχουν αναφερθεί τα ακόλουθα: « Η νομολογία αποκαλύπτει σταθερή άνοδο του επιπέδου των γενικών αποζημιώσεων, τάση που αντανακλά μεγαλύτερη ευαισθησία για τον ανθρώπινο πόνο, την αγωνία της αναπηρίας και την ψυχική οδύνη από την περιθωριοποίηση από τις συνήθεις δραστηριότητες του ανθρώπου» « Σταθερή είναι όμως η αρχή του δικαίου ότι οι αποζημιώσεις πρέπει να είναι κοινωνικά παραδεκτές. Η αποζημίωση για αστικά δεν έχει σκοπό την τιμωρία αλλά την αποκατάσταση. Αυτή τούτη η ατέλεια του χρήματος ως μέσο για αποκατάσταση, δεν πρέπει να επενεργεί προς επαύξηση των αποζημιώσεων.» Οι χρηματικές αποζημιώσεις εξαρτώνται άμεσα από την σοβαρότητα των τραυμάτων, τον πόνο την ταλαιπωρία και τη δυσχέρεια που προκαλούν τα τραύματα και η διάρκεια αποθεραπείας κα σοβαρότητας, υπόψη λαμβάνεται ο παράγοντας της αξίας του χρήματος που υπόκειται σε μείωση με την πάροδο του χρόνου (βλ. Ορφανίδης ν. Γεωργίου

(1994)1 Α.Α.Δ. 253, και Νεοφύτου ν. Δημητρίου

(1992)1 (Ε) Α.Α.Δ 430). Το ύψος των αποζημιώσεων είναι αλληλένδετο με τα ιδιαίτερα περιστατικά κάθε τραυματισθέντα. Ισχύει η αρχή ότι στον τομέα των αποζημιώσεων ότι η δυσχέρεια του ανθρώπινου πόνου αντιμετωπίζεται με μεγαλύτερη ευαισθησία. Η υγεία είναι ο κοινός παρονομαστής για την ευημερία του ανθρώπου. Οι αποζημιώσεις είναι το μέσο για την αποτίμηση του ανθρώπινου πόνου και την αντιμετώπιση των λειτουργικών δυσχερειών που φέρει ο τραυματισμός. ( Βλ. Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofis

(1992)1 Α.Α.Δ σελ 789) Είναι σύνηθες για τον καθορισμό του ύψους των αποζημιώσεων σε μία υπόθεση το Δικαστήριο να αντλεί καθοδήγηση και να λαμβάνει υπόψη του το ύψος των αποζημιώσεων που έχουν επιδικαστεί σε προηγούμενες αποφάσεις στις οποίες υπάρχει αναλογία στην έκταση των κακώσεων και τα επακόλουθα τους έτσι ώστε να επιδέχονται σύγκριση. (βλ. Κική Ανδρέου ν Wilhelm Junquirth

(1995)1 A.A. Δ 431) Ο συνήγορος του ενάγοντα κατά την αγόρευση του σε ότι αφορά το ζήτημα των γενικών αποζημιώσεων εισηγήθηκε ότι το δικαστήριο θα πρέπει να θεωρήσει το ποσό των Λ.Κ. 3,000.- ως δίκαια υπό τις περιστάσεις αποζημίωση και να το επιδικάσει προς όφελος του ενάγοντα. Αφου έχω λάβει υπόψη μου τις πιο πάνω αρχές σε σχέση με τον τρόπο υπολογισμού των χρηματικών αποζημιώσεων, το είδος και την φύση των κακώσεων που υπέστη ο ενάγων, τον πόνο και την ταλαιπωρία η οποία προκλήθηκε σε αυτόν, την κατάσταση των τραυμάτων του, τις εισηγήσεις του συνηγόρου του, εφαρμόζοντας επίσης την αρχή ότι κάθε περίπτωση πρέπει να κρίνεται με βάση τα δικά της περιστατικά, επιδικάζω στον ενάγοντα το ποσό των Λ.Κ. 2,500.- υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων, ποσό το οποίο βρίσκω ότι αποτελεί στην περίπτωση του δίκαιη και εύλογη αποζημίωση. Συνεπακόλουθα εκδίδεται απόφαση υπέρ του ενάγοντα και εναντίον του εναγόμενου για το ποσό των Λ.Κ.2.565.54.- υπό μορφή ειδικών αποζημιώσεων, καθώς και ποσό Λ.Κ. 2,500.- ως γενικές αποζημιώσεις. Τα πιο πάνω ποσά θα φέρουν τόκο 8 % ετησίως από την 13.4.2003 μέχρι εξόφλησης. Τα έξοδα της αγωγής επιδικάζονται επίσης υπέρ του ενάγοντα και εναντίον του εναγόμενου όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) Κ. Κουνίδου Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο