Μιχάλη Τζιάμπου ν. Ορθόδοξου Δημητρίου, Αρ. Αγωγής: 2431/04, 15 Μαρτίου, 2007 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2007:A42 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 2431/04 Μεταξύ: Μιχάλη Τζιάμπου, Ενάγοντα, και Ορθόδοξου Δημητρίου, ανήλικου δια των φυσικών γονέων και κηδεμόνων του Δημήτρη Δημητρίου και Μαρίας Ζαφείρη, Εναγόμενου. ------------------------- Αίτηση ημερομηνίας 19.1.07 για τροποποίηση της Έκθεσης Απαίτησης ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 15 Μαρτίου,
- ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Ενάγοντα-Αιτητή: κα Στ. Ερωτοκρίτου. Για Εναγόμενο-Καθ΄ ου η Αίτηση: κος Ζηντίλης για Ν. Νικηφόρου. Ε Ν Δ Ι Α Μ Ε Σ Η Α Π Ο Φ Α Σ Η Βάση της υπό εξέταση αγωγής είναι το δυστύχημα ημερομηνίας 29.10.03 το οποίο έγινε στον κύριο δρόμο Μαζωτού-Ζυγίου και στο οποίο ενεπλάκησαν ο Ενάγοντας και ο Εναγόμενος και προκλήθηκαν, στο όχημα του Ενάγοντα, ζημιές ύψους Λ.Κ. 8.
- Στην Υπεράσπισή του, ημερομηνίας 10.9.04, ο Εναγόμενος αρνείται ότι ο ίδιος οδηγούσε το αναφερόμενο όχημα γιατί, σύμφωνα με τον ισχυρισμό του, δεν νομιμοποιείτο να το οδηγεί αφού ήταν, κατά τον επίδικο χρόνο, 15 ετών οπόταν δεν δικαιούτο να κατέχει άδεια οδήγησης. ΑΙΤΗΣΗ ΤΡΟΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΕΝΟΡΚΗ ΔΗΛΩΣΗ ΠΟΥ ΤΗΝ ΣΥΝΟΔΕΥΕΙ Με την υπό κρίση αίτηση ο Ενάγοντας-Αιτητής αιτείται: «Α. Διάταγμα του Σεβαστού Δικαστηρίου με το οποίο να επιτρέπεται η τροποποίηση του κλητηρίου εντάλματος με την προσθήκη του Δημήτρη Δημητρίου, εκ Γρίβα Διγενή 23, Μαζωτός, ως Εναγόμενου
- Β. Διάταγμα του Σεβαστού Δικαστηρίου με το οποίο να επιτρέπεται η τροποποίηση της Έκθεσης Απαιτήσεως ως ακολούθως: (α) Της παρ. 2 της Εκθέσεως Απαιτήσεως με την προσθήκη μετά την λέξη «Ο Εναγόμενος» του αριθμού «1». (β) Την προσθήκη μετά την παρ. 2 της ακολούθου παραγράφου ως παρ.
- Ο Εναγόμενος 2 ήτο στον ουσιώδη χρόνο ιδιοκτήτης του υπ΄ αρ. εγγραφής RF 268 γεωργικού ελκυστήρα και με δική του παραδοχή οδηγός του πιο πάνω γεωργικού ελκυστήρα στον ουσιώδη χρόνο. (γ) Την τροποποίηση της παρ. 3 της Εκθέσεως Απαιτήσεως με την αναρίθμηση της σε παρ. 4 και της διαγραφής της φράσης «Ο Εναγόμενος κατά ή περί την 29/10/03 ενόσω οδηγούσε» στην πρώτη γραμμή, και αντικατάστασης της με την φράση «Εάν ήθελε αποδειχθεί ότι ο Εναγόμενος 1 οδηγούσε τον υπ΄ αρ. εγγραφής RF 268 γεωργικόν ελκυστήρα στις 29.10.03 αυτός οδηγούσε ...» (δ) Την αναρίθμηση της παρ. 4 σε παρ. 5 και την προσθήκη μετά την λέξη «του Εναγομένου» του αρ. «1» και στη συνέχεια της φράσης «εφόσον ήθελε αποδειχθεί ότι ο Εναγόμενος 1 ήτο οδηγός του υπ΄ αρ. RF 268 γεωργικού ελκυστήρα» (ε) Την προσθήκη μετά την παρ. 5 ως αυτή ήθελε αναριθμισθεί ως παρ. 6 των ακολούθων: «
- Ο Ενάγοντας λέγει ότι ο Εναγόμενος 2 οδηγούσε τον γεωργικόν ελκυστήρα και/ή παραδέχθηκε και/ή παραδέχεται ότι οδηγούσε τον γεωργικόν ελκυστήρα στις 29.10.03 στον επίδικο τόπο και/ή παραδέχεται ότι ο ίδιος ενεπλάκη με τον Ενάγοντα στο επίδικο ατύχημα και έφερεν ακεραία την ευθύνη και/ή ο Εναγόμενος 2 αρνείται ότι τον γεωργικόν ελκυστήρα οδηγούσε ο Εναγόμενος 1 διό και ο Ενάγοντας ισχυρίζεται διαζευκτικά ότι το επίδικο ατύχημα οφειλόταν στην αμέλεια και/ή παράβαση των νομίμων καθηκόντων του Εναγόμενου 2»». Η αίτηση βασίζεται στους περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικούς Κανονισμούς Δ.9 θ.2-10, Δ.12, Δ.25 θ.1-4, Δ.48 θ.1-4 και 8 και στις συμφυείς εξουσίες του Δικαστηρίου. Υποστηρίζεται δε από Ένορκη Δήλωση του Ενάγοντα. Καταγράφει, ως λόγους που συνηγορούν υπέρ της τροποποίησης, τ΄ ακόλουθα: Ο ίδιος ο Ενάγοντας στις 29.10.03, ενεπλάκη ενώ οδηγούσε τ΄ αυτοκίνητό του με αριθμούς εγγραφής ΗΗΒ52, στο επίδικο ατύχημα με το γεωργικό ελκυστήρα με αριθμούς εγγραφής RF268 στον κύριο δρόμο Μαζωτού - Ζυγίου. Θυμόταν ότι πάνω στον ελκυστήρα, πριν την σύγκρουση, βρίσκονταν δύο άτομα. Κατά την προσπάθειά του να τον προσπεράσει, ο γεωργικός ελκυστήρας έστριψε απότομα δεξιά μ΄ αποτέλεσμα ν΄ αναποδογυριστεί τ΄ αυτοκίνητό του και να καταστραφεί ενώ ο γεωργικός ελκυστήρας μοιράστηκε στα δύο. Είναι ο ισχυρισμός του ομνύοντα ότι λόγω του σιόκ που υπέστη καθώς και της ταχύτητας με την οποία εξελίχθηκαν τα γεγονότα δεν μπορούσε να έχει αντίληψη για το ποιος ήταν ο οδηγός του ελκυστήρα γι΄ αυτό και στην κατάθεσή του στην Αστυνομία δεν κατονόμασε τον οδηγό. Από την Αστυνομική Έκθεση, που ζητήθηκε από τους δικηγόρους του και επισυνάφθηκε ως Τεκμήριο 1 στην Ένορκη Δήλωσή του, προέκυψε ότι οδηγός του ελκυστήρα ήταν ο Ορθόδοξος Δημητρίου γι΄ αυτό και η υπό εξέταση αγωγή ηγέρθηκε εναντίον του. Όπως αναφέρει ο Ενόρκως Δηλών, καταχωρίστηκε εναντίον του καθώς και εναντίον του Δημήτρη Δημητρίου και του Ορθόδοξου Δημητρίου ποινική υπόθεση για παροχή ψευδούς πληροφορίας και συνομωσίας με σκοπό την καταδολίευση. Ό,τι δηλαδή δόθηκαν ψευδείς πληροφορίες στον αστυνομικό εξεταστή αναφορικά με το ποιος ήταν ο οδηγός του γεωργικού ελκυστήρα την ημέρα του δυστυχήματος και συγκεκριμένα ότι ήταν ο πατέρας των δύο νεαρών που οδηγούσε τον ελκυστήρα. Για την ποινική αυτή υπόθεση απαλλάχθηκαν και αθωώθηκαν όλοι όμως, μέχρι και σήμερα, ο ίδιος δεν γνωρίζει ποιος πραγματικά ήταν ο οδηγός του γεωργικού εκλυστήρα. Αυτό που έμαθε, σύμφωνα με τα όσα καταγράφει στην Ένορκη Δήλωσή του, στις 16.1.07, που η αγωγή ήταν ορισμένη για ακρόαση, ήταν ότι ο Δημήτρης Δημητρίου, πατέρας του Εναγόμενου, στην παρουσία του ίδιου του ασφαλιστή του, της δικηγόρου του καθώς και του Υπεύθυνου Αστυνομικού Εξεταστή της ποινικής υπόθεσης παραδέχθηκε και επέμενε ότι ο ίδιος οδηγούσε τον ελκυστήρα. Ενώ, στον φάκελο της ποινικής υπόθεσης, στο οποίο για πρώτη φορά είχε πρόσβαση η δικηγόρος του Ενάγοντα-Αιτητή, υπήρχε δήλωση ατυχήματος από τον Δημήτρη Δημητρίου προς την δική του ασφαλιστική εταιρεία στην οποία παραδέχετο ότι ο ίδιος οδηγούσε τον γεωργικό ελκυστήρα. Ενόψει των πιο πάνω διαπιστώσεων, οι οποίες έγιναν μόλις στις 16.1.07 και της σύγχυσης που υπάρχει, αναφορικά με το ποιος πραγματικά ήταν ο οδηγός του ελκυστήρα την ημέρα του ατυχήματος, είναι η θέση του ομνύοντα ότι θα πρέπει να του επιτραπεί η τροποποίηση του Κλητηρίου Εντάλματος η οποία είναι καλόπιστη και θα βοηθήσει στην αποφυγή πολλαπλών διαδικασιών. Θα επιφέρει την προσέλευση όλων των αναγκαίων διαδίκων ενώπιον του Δικαστηρίου. Καταλήγει, ότι τυχόν έγκριση της υπό κρίση αίτησης δεν θα προκαλέσει οποιαδήποτε βλάβη στην άλλη πλευρά που να μην μπορεί ν΄ αποζημιωθεί με την κατάλληλη διαταγή εξόδων. ΕΝΣΤΑΣΗ ΚΑΙ ΕΝΟΡΚΗ ΔΗΛΩΣΗ ΠΟΥ ΤΗ ΣΥΝΟΔΕΥΕΙ Ο Εναγόμενος-Καθ΄ ου η Αίτηση καταχώρησε Ένσταση η οποία στηρίζεται στους περί Πολιτικής Δικονομίας Θεσμούς Δ.24, θ. 1-13, Δ.48, θ.1-11, Δ.64 θ.1 και 2, στον περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμο, Κεφ. 6, άρθρα 4
(1)-
(3), 5
(1)-
(5), 6, 7, 8, 9
(1)-
(4), στον περί Δικαστηρίων Νόμο, άρθρα 32, 42 και 43 και στις συμφυείς εξουσίες και πρακτική του Δικαστηρίου. Ως συγκεκριμένοι λόγοι ένστασης προβάλλονται οι ακόλουθοι: «
- Η αίτηση πάσχει δικονομικά καθότι δεν αναγράφονται οι ορθοί Θεσμοί και Νόμοι.
- Η αίτηση για τροποποίηση της Έκθεσης Απαιτήσεως γίνεται αφού έχει παρέλθει πάρα πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα από την καταχώριση της Έκθεσης Απαιτήσεως.
- Ο Ενάγοντας-Αιτητής εσκεμμένα και με σκοπό την παραπλάνηση του δικαστηρίου επιμελώς παραλείπει να αποκαλύψει ουσιαστικά γεγονότα τα οποία σχετίζονται άμεσα με την υπόθεση και ειδικότερα με τον τρόπο που περιήλθαν εις γνώση του οι πληροφορίες που αφορούν την υπόθεση.
- Η όλη συμπεριφορά του Ενάγοντα-Αιτητή φανερώνει ότι αυτός δεν έρχεται με καθαρά χέρια και σκοπό έχει την παρέλκυση της διαδικασίας.
- Ο Ενάγοντας-Αιτητής μη μπορώντας να στοιχειοθετήσει την Έκθεση Απαιτήσεως προσπαθεί να παραπλανήσει το δικαστήριο με μη αναφορά σε όλα τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης και κάνει παράθεση και/ή αναφορά σε μη αληθή γεγονότα με σκοπό την Τροποποίηση της Έκθεσης Απαιτήσεως.
- Η Αίτηση για τροποποίηση του Ενάγοντα-Αιτητή γίνεται με σκοπό την καθυστέρηση της διαδικασίας και/ή σκοπείται παρέκκλιση της διαδικασίας.
- Η Ένορκη Δήλωση του Ενάγοντα - Αιτητή δεν υποστηρίζει επαρκώς την Αίτηση για τροποποίηση.
- Τα αιτήματα του Ενάγοντα-Αιτητή είναι νόμω και ουσία αβάσιμα, αστήριχτα και αδικαιολόγητα.
- Ο Ενάγοντας-Αιτητής δεν έρχεται με καθαρά χέρια.
- Ο Ενάγοντας-Αιτητής έχει ως στόχο να εμπλέξει και άλλα πρόσωπα τα οποία καμιά σχέση δεν έχουν με την επίδικη αξίωσή του.» Η Ένσταση συνοδεύεται και από την Ένορκη Δήλωση του Εναγόμενου-Καθ΄ ου η Αίτηση, ο οποίος αναφέρει ότι γνωρίζει καλά τα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης. Είναι η θέση του, όπως αυτή καταγράφεται στην Ένορκη Δήλωσή του, ότι η αίτηση είναι πολύ καθυστερημένη αφού έχει παρέλθει μεγάλο χρονικό διάστημα από την καταχώρηση της Έκθεσης Απαίτησης. Ισχυρίζεται, ότι σκοπός της υπό κρίση αίτησης είναι η καθυστέρηση και/ή παρέκκλιση της διαδικασίας. Ενώ παράλληλα εισηγείται ότι η καταχώρισή της δεν είναι καλόπιστη γιατί έχει ως στόχο την εμπλοκή, στην διαδικασία, άλλων προσώπων που δεν έχουν καμιά σχέση με την υπό εξέταση αγωγή. Κατά τα λοιπά, ο Ενόρκως Δηλών αγνοεί και αρνείται και θέτει τον Ενάγοντα-Αιτητή σε αυστηρή απόδειξη των ισχυρισμών που προβάλει στην Ένορκη Δήλωσή του. ΘΕΣΕΙΣ ΚΑΙ ΕΙΣΗΓΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΜΕΡΩΝ Στις αγορεύσεις που ακολούθησαν οι ευπαίδευτοι συνήγοροι των διαδίκων υποστήριξαν και ανέπτυξαν τις εκατέρωθεν θέσεις τους με αναφορά σε σχετική νομολογία. Η κα Ερωτοκρίτου, στην αγόρευσή της ενώπιον του Δικαστηρίου, υποστήριξε ότι κινήθηκε η αγωγή με βάση τα στοιχεία που υπήρχαν την δεδομένη στιγμή, δηλαδή τα επισυνημμένα Τεκμήρια 1-3 στην Ένορκη Δήλωση του Αιτητή. Όλα τα τεκμήρια κατονόμαζαν τον Εναγόμενο ως οδηγό του ελκυστήρα οπόταν, η αγωγή κινήθηκε εναντίον του. Ήταν η θέση της, ότι η αιτούμενη τροποποίηση είναι ουσιώδης και αναγκαία για ν΄ αποφασιστούν τα εγειρόμενα θέματα, μεταξύ των οποίων, και το θέμα ποιος πραγματικά ήταν ο οδηγός του εκλυστήρα. Περαιτέρω εισηγήθηκε ότι η υπό εξέταση αίτηση θα πρέπει ν΄ εγκριθεί, για να απονεμηθεί πλήρης δικαιοσύνη, αφού στην Αστυνομική Έκθεση καταγράφεται ο Ορθόδοξος Δημητρίου ως οδηγός του ελκυστήρα ενώ ο φάκελος της ποινικής υπόθεσης περιέχει έγγραφα που καταγράφουν ως οδηγό τον Δημήτρη Δημητρίου. Παράλληλα, υποστήριξε, ότι είναι η πλευρά του Εναγόμενου -Καθ΄ ου η Αίτηση που δεν ήρθε στο Δικαστήριο με καθαρά χέρια, αφού ο ίδιος ο κος Δημήτρης Δημητρίου δεν προέβη σ΄ οποιαδήποτε ένορκη δήλωση για ν΄ αντικρούσει την θέση του Ενάγοντα-Αιτητή και δεν αποκάλυψε τα πραγματικά γεγονότα. Εισηγήθηκε, ότι η Ένορκη Δήλωση του Εναγόμενου-Καθ΄ ου η Αίτηση θα πρέπει ν΄ αγνοηθεί, αφού δεν επιτρέπονται διαζευκτικοί ισχυρισμοί στο περιεχόμενο ένορκης δήλωσης, λόγω του ότι η ένορκη δήλωση συνιστά, σε τέτοιες περιπτώσεις, μαρτυρία. Κατέληξε, ότι εάν ο ίδιος ο Εναγόμενος-Καθ΄ ου η Αίτηση αγνοεί τα γεγονότα, τότε δεν τα ξέρει και η Ένορκη Δήλωσή του είναι κενή από περιεχόμενο και θα πρέπει ν΄ αγνοηθεί και να ληφθεί υπόψη η μαρτυρία αυτού που ξέρει, του Ενάγοντα-Αιτητή. Έκαμε εκτεταμένη αναφορά στην νομολογία που υποστηρίζει την άποψή της ότι η συγκεκριμένη αίτηση θα πρέπει να γίνει αποδεκτή. Η θέση του κου Ζηντίλη ήταν εκ διαμέτρου αντίθετη. Βασίστηκε μόνο στην καθυστέρηση. Υποστήριξε ότι η αίτηση είναι καθυστερημένη αφού έχουν παρέλθει 2 ½ χρόνια από την καταχώριση της Έκθεσης Απαίτησης και ότι θα μπορούσε, η υπό εξέταση αίτηση, να καταχωριστεί αμέσως μετά την έκδοση της απόφασης στην ποινική υπόθεση και όχι τόσο καθυστερημένα αφού η υπόθεση είχε ξαναοριστεί για ακρόαση και άλλες φορές. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Προτού αναφερθώ στην νομική πτυχή της υπόθεσης θα πρέπει να κάνω αναφορά στο περιεχόμενο της Ένορκης Δήλωσης που συνοδεύει την Ένσταση. Η συγκεκριμένη Ένορκη Δήλωση είναι φτωχή από γεγονότα. Δεν παραθέτονται σ΄ αυτήν οποιαδήποτε θετικά γεγονότα που να υποστηρίζουν την Ένσταση αλλά περιορίζεται στην άρνηση των γεγονότων που προβλήθηκαν, προς υποστήριξη του αιτήματος, από τον Ενάγοντα-Αιτητή. Αυτή η προσέγγιση του Εναγόμενου-Καθ΄ ου η Αίτηση αποστέρησε από το Δικαστήριο ουσιώδη γεγονότα που άπτονται άμεσα στην κρίση του. Σύμφωνα με την απόφαση Interpartmental Concern "URALMETROM" v. Besuno Ltd
(2004)1(A) Α.Α.Δ. 557 υπάρχει καθήκον ρητής αναφοράς στα γεγονότα που υποστηρίζουν ένα διαδικαστικό διάβημα έτσι ώστε ν΄ επεξηγείται και να υποστηρίζεται, με θετικά γεγονότα, η λήψη του συγκεκριμένου διαδικαστικού διαβήματος. Ο Εναγόμενος-Καθ΄ ου η Αίτηση απέτυχε ν΄ εκπληρώσει αυτό του το καθήκον και ουσιαστικά άφησε την Ένστασή του κενή από μαρτυρία. Προχωρώ στη συνέχεια να εξετάσω τη νομική πτυχή της αίτησης, η οποία έχει ως κύρια βάση της την Δ.9 θ. 2-10 και την Δ.25 θ.1 των Θεσμών Πολιτικής Δικονομίας που αναφέρει τα εξής: "The Court or a Judge may, at any stage of the proceedings, allow either party to alter or amend his indorsement or pleadings, in such manner and on such terms as may be just, and all such amendments shall be made as may be necessary for the purpose of determining the real questions in controversy, between the parties." Οι αρχές που διέπουν τα της τροποποίησης δικογράφων έχουν εκτεθεί και αναλυθεί σε σωρεία αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου με τη δέουσα σαφήνεια. Μερικές πρόσφατες αποφάσεις, στις οποίες έγινε ενασχόληση με το θέμα αυτό είναι και οι αποφάσεις Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Παύλου
(1995)1 Α.Α.Δ. 560, SABA & Co (T.M.P) v. T.M.P Agents
(1994)1 A.A.Δ. 426, Federal Bank of Lebanon v. Σιακόλας,
(2002)1(Α) Α.Α.Δ. 223 και Δ. Σ. Αγλαντζιάς ν. Χαρικλείδη
(2001)1(Γ) Α.Α.Δ. 1608. Σύνοψη των καθιερωθέντων από την νομολογία νομικών αρχών είναι η ακόλουθη: «
(1)Η τροποποίηση δικογράφων είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή της πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις όπου η τροποποίηση δύναται να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμη εκεί όπου η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής. Όπως αναφέρθηκε από το Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Σ. Νικήτα στη Χρίστου ν. Αζά
(1992)1 Α.Α.Δ. 704 στη σελίδα 707: «Η θεμελιακή αρχή που ξεπροβάλλει από τις αποφάσεις είναι πως τροποποίηση δικογράφου είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση που κρίνεται αναγκαίο για τον προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και για αποτροπή πολλαπλότητας των νομικών διαδικασιών. Εξαίρεση αποτελούν οι περιστάσεις που η τροποποίηση δυνατό να επιφέρει βλάβη στον αντίδικο ή ακόμα εκεί που η κακή πίστη του αιτητή είναι εμφανής.»
(2)Τροποποίηση δικογράφου θεωρείται ότι επιφέρει βλάβη στον αντίδικο όταν δεν μπορεί να αποζημιωθεί με χρήματα. (Βλ. Federal Bank of Lebanon (SAL) v. Ν. Σιακόλα,
(1999)1 Α.Α.Δ. 44). Η τροποποίηση επιτρέπεται κατά κανόνα εφόσον δεν προκαλείται ανεπανόρθωτη ζημιά στον αντίδικο δηλαδή, ζημιά άλλη από εκείνη που μπορεί να θεραπευθεί με την έκδοση της κατάλληλης διαταγής ως προς τα έξοδα.
(3)Επιτρέπεται η τροποποίηση δικογράφου στις κατάλληλες υποθέσεις ακόμη και όταν μια τέτοια τροποποίηση είναι αποτέλεσμα αμέλειας ή καθυστέρησης νοουμένου ότι δεν θα προκληθεί αδικία στην άλλη πλευρά που δεν θα μπορούσε να αποζημιωθεί με χρήματα.
(4)Στον προσδιορισμό των συμφερόντων της δικαιοσύνης, όπως διαγράφονται στην κάθε υπόθεση, συνεκτιμούνται και οι επιπτώσεις από την τροποποίηση στα δικαιώματα και συμφέροντα του αντιδίκου. Η διεξαγωγή της δίκης μέσα σε εύλογο χρόνο καθιερώνεται από το Άρθρο 30.2 του Συντάγματος ως θεμελιώδες δικαίωμα του κάθε διαδίκου (βλ. Φοινιώτης ν. Greenmar Navigation
(1989)1 (E) A.A.Δ. 33.)
(5)Ο παράγοντας χρόνος, στην υποβολή αίτησης τροποποίησης, είναι σχετικός χωρίς να είναι εκ προοιμίου και απαραίτητα αποφασιστικής σημασίας (βλ. Astor Manu-Facturing & Exporting Co κ.ά ν. A & G Leventis & Company (Nigeria) Ltd κ.ά
(1993)1 Α.Α.Δ. 726). Όμως, όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα μεγαλύτερο είναι το βάρος το οποίο πρέπει να αποσεισθεί για να γίνει δεκτή η αίτηση για παροχή θεραπείας. Επιπρόσθετα, κάθε καθυστέρηση πρέπει να αιτιολογείται. Όπως έχει τονισθεί στην υπόθεση Φοινιώτης (πιο πάνω): «... Το αποδεικτικό βάρος για την αιτιολόγηση του αιτήματος και της καθυστέρησης στην διατύπωση των θέσεων του αιτητή ποικίλει ανάλογα με το στάδιο το οποίο υποβάλλεται η αίτηση. Όσο μεγαλύτερη είναι η καθυστέρηση ανάλογα επαυξάνει και το βάρος το οποίο πρέπει να αποσείσει ο αιτητής για την έκδοση διατάγματος για τροποποίηση.» (Βλ. επίσης την υπόθεση Fereos Ltd v. Martin Bros Tobacco Co Inc
(1997)1 Α.Α.Δ. 378.
(6)Η σημασία του θέματος της δικαιολόγησης της καθυστέρησης ποικίλει ανάλογα με τα περιστατικά της κάθε υπόθεσης κυρίως σε συσχετισμό προς τη γνησιότητα των προθέσεων του αιτητή και την αναγκαιότητα ή το βαθμό της χρησιμότητας της τροποποίησης. (Βλ. SABA & Co. (T.M.B.) v. T.M.P. Agents
(1994)1 A.A.D. 426).
(7)Η έναρξη της δίκης δεν δημιουργεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην επιδίωξη της τροποποίησης υπεράσπισης. Στο στάδιο αυτό όμως, η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου ασκείται με φειδώ λαμβάνοντας υπόψη τον εκτροχιασμό της δίκης από την προσδιορισθείσα πορεία και τις αναπόφευκτες επιπτώσεις στα δικαιώματα του αντιδίκου. (Βλ. Φοινιώτης (πιο πάνω) και Γραμμές Στρίντζη ν. Επίσημος Παραλήπτης
(1995)1 Α.Α.Δ 607). Το Δικαστήριο αντιμετωπίζει με διστακτικότητα αιτήσεις για τροποποιήσεις της δικογραφίας κατά την δίκη.
(8)Όσο φιλελεύθερη και αν δικαιολογείται να είναι η προσέγγιση στο θέμα τροποποίησης δικογράφων το ζήτημα εξακολουθεί να υπόκειται στη διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου. Γνώμονας για την άσκηση αυτής της διακριτικής εξουσίας του Δικαστηρίου είναι το σύνολο των περιστατικών και όχι μόνο το επανορθώσιμο των συνεπειών της τροποποίησης ανεξάρτητα από οποιοδήποτε άλλο. (Βλ. Ταξί Κυριάκος Λτδ ν. Παύλου (ανωτέρω).» Εκτός από τις πιο πάνω αρχές που αφορούν αυτή τούτη την τροποποίηση των δικογράφων θα πρέπει να ληφθεί υπόψη, στην εξέταση της υπό κρίση αίτησης, η αρχή που διατυπώθηκε στην υπόθεση X" Δαυίδ ν. Χ" Δαυίδ κ.ά
(1992)1 Α.Α.Δ. 1176 καθώς και πρόσφατα στην Οδυσσέως ν. Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας Λτδ
(2001)1(Γ) Α.Α.Δ. 1372, η οποία αφορά την ευθύνη του δικαστηρίου να διαπιστώσει κατά πόσο με βάση τα επίδικα θέματα, όπως αυτά προσδιορίζονται στις έγγραφες προτάσεις, όλοι οι αναγκαίοι διάδικοι βρίσκονται ενώπιον του Δικαστηρίου. Το Δικαστήριο μπορεί να το πράξει αυτό από μόνο του ή μετά από αίτηση σύμφωνα με την Δ.9 θ.10. Δηλαδή, να διατάξει την προσθήκη οποιουδήποτε προσώπου, ως διαδίκου, εφόσον κρίνει ότι η παρουσία του είναι αναγκαία για την πλήρη και αποτελεσματική επίλυση όλων των θεμάτων που εγείρονται στην αγωγή. Αυτή η διακριτική εξουσία του Δικαστηρίου ασκείται σε συνάρτηση με τα επίδικα θέματα όπως αυτά προκύπτουν από τις έγγραφες προτάσεις. Σύμφωνα με τα σχόλια της Ετήσιας Δικονομικής Πρακτικής του 1958 (Annual Practice) που αφορούν την αγγλική Ο16 r. 11 που αντιστοιχεί με την Δ.9 θ.10 των κυπριακών θεσμών δεν γίνεται αποδεκτή αίτηση για συνένωση συνεναγωμένου σε αγωγή αν η προσθήκη θα έχει ως συνέπεια την προσθήκη νέας βάσης αγωγής ή αν αφορά πρόσωπα που έμμεσα ενδιαφέρονται για την διαδικασία ή σε περίπτωση όπου καμία θεραπεία δεν επιδιώκεται από τον Ενάγοντα σε σχέση με τον προτεινόμενο εναγόμενο και σε βάρος της επιθυμίας του Ενάγοντα. Αυτολεξή, η Ετήσια Δικονομική Πρακτική του 1958 καταγράφει: «When Order Refused - where the addition will have the effect of adding a new cause of action the order may be refused (Raleigh v. Goschen
(1898)1Ch. 81; ..... A person indirectly interested will not be added ..........; and a defendant against whom no relief is sought by the plaintiff will not be added against the wish of the latter... » Η απόφαση ως προς το αν βρίσκονται όλοι οι αναγκαίοι διάδικοι ενώπιον του Δικαστηρίου συναρτάται άμεσα με τα επίδικα θέματα, όπως αυτά προσδιορίζονται στις έγγραφες προτάσεις. Ενώ ένα θέμα σε μια διαφορά δεν αποφασίζεται πλήρως εκτός εάν δοθεί η ευκαιρία ν΄ ακουστούν όλοι όσοι πιθανόν να καταστούν υπεύθυνοι για την ικανοποίηση της απόφασης σύμφωνα και με τους κανόνες της φυσικής δικαιοσύνης. ΕΦΑΡΜΟΓΗ ΤΩΝ ΑΡΧΩΝ ΣΤΗΝ ΥΠΟ ΚΡΙΣΗ ΑΙΤΗΣΗ Έχοντας κατά νου τις πιο πάνω αρχές θα εξετάσω την υπό κρίση αίτηση υπό το πρίσμα των δικών της περιστάσεων. Πρέπει να σημειώσω ότι η αίτηση αυτή με έχει προβληματίσει γιατί το Δικαστήριο πρέπει να σταθμίσει από τη μια το αναφαίρετο δικαίωμα κάθε Ενάγοντα να επιλέξει τα εναγόμενα πρόσωπα ελεύθερα και απρόσκοπτα και από την άλλη να προστατεύσει το συμφέρον του Εναγόμενου, ο οποίος θα υποστεί ταλαιπωρία γιατί η εισηγηθείσα τροποποίηση θα οδηγήσει στην καθυστέρηση της εκδίκασης της υπόθεσης. Ένα είναι το βασικό σημείο που, κατά την κρίση μου, θα πρέπει ν΄ αποφασιστεί και είναι καθοριστικό για τον τρόπο που πρέπει ν΄ ασκηθεί η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου στην υπό κρίση περίπτωση στην οποία, όπως έχει αναφερθεί πιο πάνω, υπόκειται το αίτημα τροποποίησης δικογράφου. Κατά πόσο, η προσθήκη του κου Δημήτρη Ορθοδόξου είναι αναγκαία για την επίλυση της διαφοράς δηλαδή την απόφανση επί των επιδίκων θεμάτων αποτελεσματικά και πλήρως ανάμεσα σ΄ όλους εκείνους που ενδιαφέρονται άμεσα για το αποτέλεσμα και ότι δεν θ΄ απονεμηθεί δικαιοσύνη εκτός εάν ο προτιθέμενος να προστεθεί στην διαδικασία προστεθεί ως εναγόμενος βλ. Hadjevangelou (No 1) v. Dorami Marine Ltd A.O.
(1978)1 C.L.R.
- Ο Ενάγοντας, στην Έκθεση Απαίτησής του, αξιώνει από τον Εναγόμενο το ποσό των Λ.Κ. 8.650 ισχυριζόμενος ότι το δυστύχημα τ΄ οποίο του προκάλεσε τη συγκεκριμένη ζημιά ωφείλετο στην αμέλεια και/ή παράβαση των καθηκόντων του Εναγόμενου. Η αξίωση αυτή βασίστηκε στο περιεχόμενο της Αστυνομικής Έκθεσης, η οποία του παραχωρήθηκε και κατέγραφε ως οδηγό του γεωργικού ελκυστήρα τον Ορθόδοξο Ορθοδόξου. Όμως, σύμφωνα με την Ένορκη Δήλωσή του, στη συνέχεια και μετά την παρέλευση αρκετού χρόνου κατά την ημέρα που θα ξεκινούσε η ακρόαση της αγωγής ο Ενάγοντας μαζί με την δικηγόρο του είχε την ευκαιρία να δει τον κο Δημήτρη Δημητρίου πατέρα του Εναγόμενου, ο οποίος επέμενε, στην παρουσία και άλλων ατόμων, ότι αυτός οδηγούσε τον ελκυστήρα. Το γεγονός αυτό διαφαίνεται και από τον φάκελο της ποινικής υπόθεσης, που εγέρθηκε εναντίον του Ενάγοντα και των υπολοίπων, στον οποίο περιέχετο δήλωση του ατυχήματος από τον Δημήτρη Δημητρίου, που έγινε για σκοπούς ασφαλιστικής κάλυψής του από την ασφάλειά του, στην οποία παραδέχεται ότι ήταν ο οδηγός του ελκυστήρα. Τα πιο πάνω γεγονότα δεν αμφισβητήθηκαν από τον Εναγόμενο-Καθ΄ ου η Αίτηση αφού απλώς επέλεξε να τ΄ αρνηθεί χωρίς να ζητήσει την αντεξέταση του Ενόρκως Δηλούντα και χωρίς να παραθέσει οποιαδήποτε γεγονότα προς αντίκρουσή τους. Σύμφωνα και με την πρόσφατη απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, η οποία επαναδιατύπωσε την νομολογημένη προσέγγισή του επί του θέματος, στην υπόθεση Philippou General Bonded Warehouse Ltd v. Κώστας Νικολαϊδης, Πολ. Έφ. 12105, ημερ. 24.10.06 όπου μάρτυρας δεν αντεξετάζεται σε ουσιώδες σημείο της μαρτυρίας του το δικαστήριο διατηρεί την διακριτική ευχέρεια να θεωρήσει την παράλειψη αυτή ως αποδοχή των ισχυρισμών του. Οπόταν, καταλήγω ότι όντως τα γεγονότα έγιναν όπως τα καταγράφει ο Ενάγοντας-Αιτητής αφού η δική του μαρτυρία επ΄ αυτών έμεινε αναντίλεκτη. Με βάση όλα όσα τέθηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου από την πλευρά του Ενάγοντα-Αιτητή και ιδιαίτερα του γεγονότος ότι δεν υπάρχει μια ξεκάθαρη εικόνα αναφορικά με το ποιος οδηγούσε τον γεωργικό ελκυστήρα, αφού έχουμε από την μια την Αστυνομική Έκθεση να καταγράφει ότι οδηγούσε ο Ορθόδοξος Ορθοδόξου και από την άλλη τον ίδιον τον πατέρα του ν΄ επιμένει ότι αυτός τον οδηγούσε, θέση η οποία ενισχύεται και από την δήλωση ατυχήματος στον ποινικό φάκελο της Αστυνομίας, δεν υπάρχει άλλη κατάληξη από το ότι ο προτιθέμενος να προστεθεί ως διάδικος θα πρέπει να εμπλακεί στην διαδικασία έτσι ώστε διαφανεί ποιος πραγματικά οδηγούσε τον ελκυστήρα και ν΄ αποφασιστεί το θέμα της ευθύνης εναντίον αυτού που πραγματικά ευθύνεται για το δυστύχημα. Όσον αφορά τον ισχυρισμό του Εναγόμενου-Καθ΄ ου η Αίτηση ότι ο Ενάγοντας-Αιτητής καθυστέρησε στην υποβολή της αίτησης θα πρέπει να παρατηρήσω ότι δεν υπήρξε οποιαδήποτε υπέρμετρη καθυστέρηση στην υποβολή της αίτησης αφού δεν δόθηκε στον Ενάγοντα ευθύς εξ αρχής η πλήρης εικόνα των γεγονότων αλλά διαπίστωσε το συγκεκριμένο γεγονός, ότι ήταν ο προτιθέμενος να προστεθεί ως Εναγόμενος που οδηγούσε τον γεωργικό ελκυστήρα, μόλις τέθηκε σε γνώση της δικηγόρου του ο ποινικός φάκελος που αφορούσε την υπόθεση στις 16.1.07, ημέρα που ήταν ορισμένη η υπόθεση για ακρόαση, και καταχώρησε την υπό κρίση αίτηση 3 μέρες μετά. Όπως έχει αναγνωριστεί από το εφετείο και στην απόφασή του στην υπόθεση Federal Bank of Lebanon v. Σιακόλα (ανωτέρω) δεν μπορεί να καταλογίζεται υπέρμετρη καθυστέρηση σε κάποιον ο οποίος δεν είχε νωρίτερα γνώση των γεγονότων έτσι ώστε να μπορεί να συνειδητοποιήσει ότι νομικά θα ήταν αναγκαίο να προβεί σε αίτηση τροποποίησης έτσι ώστε να παρουσιάσει την υπόθεσή του με τον πρέποντα τρόπο. Καθοδηγούμενη από την αρχή αυτή και λαμβάνοντας υπόψη όσα διαδραματίστηκαν την ημέρα που ήταν ορισμένη η υπόθεση για ακρόαση δεν μπορώ να διαγνώσω την ύπαρξη οποιαδήποτε καθυστέρησης εκ μέρους του Ενάγοντα - Αιτητή, μάλλον το αντίθετο αφού ενήργησε άμεσα. Συνοψίζοντας, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι δεν θα πρέπει ν΄ αποκλεισθεί ο Ενάγοντας από του να προωθήσει την υπόθεσή του με τον τρόπο που επιθυμεί ήτοι, με την προσθήκη του κου Δημήτρη Δημητρίου ως Εναγόμενου
- Επιπρόσθετα, έχω την άποψη ότι η έγκριση της αίτησης δεν θα προκαλέσει αδικία ή βλάβη στον Εναγόμενο-Καθ΄ ου η Αίτηση, η οποία να μην μπορεί ν΄ αποκατασταθεί με την κατάλληλη διαταγή για έξοδα. Εν πάση περιπτώσει, δε έχει τεθεί οτιδήποτε εκ μέρους του Εναγόμενου-Καθ΄ ου η Αίτηση που να υποστηρίζει κάτι τέτοιο. Με βάση όλα όσα ανέφερα πιο πάνω η αίτηση θα πρέπει να πετύχει. Συνεπακόλουθα, εκδίδεται διάταγμα με το οποίο επιτρέπεται η τροποποίηση του Κλητηρίου Εντάλματος ως η παρ. (Α) και (Β) της Αίτησης. Τα έξοδα της παρούσας αίτησης καθώς και τα έξοδα που χάνονται λόγω της τροποποίησης θα βαραίνουν τον Αιτητή -Ενάγοντα όπως θα υπολογιστούν στο τέλος και θα εγκριθούν. Θα προχωρήσω να δώσω οδηγίες για την καταχώρηση τροποποιημένων δικογράφων. (Υπ.) ........................... Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ ΓΓ/ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο