ΤΖΕΝΚΑ ΣΤΑΤΚΟΒΑ ΜΑΡΙΝΟΒΑ (TZENKA STATKOVA MARINOVA) ν. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΕΣΠΟΖΗΤΟ, Αρ. Αγωγής: 3884/05, 27/04/2007

(73)ετών και κατάγεται από την Βουλγαρία όπου και διαμένει. Στην Κύπρο ήλθε με το σύζυγό της για να επισκεφθούν την θυγατέρα τους η οποία είναι νυμφευμένη με Κύπριο και διαμένουν στην Οδό Λόρδου Βύρωνα στην Λάρνακα. Στην Κύπρο είχε έλθει κι άλλες φορές με τον σύζυγό της για τον ίδιο σκοπό. Στις 06.01.05 και περί ώρα 17:00 επέστρεφαν από τον περίπατο τους στην οικία της θυγατέρας τους στην οδό Λόρδου Βύρωνος η οποία ήταν φωτισμένη. Αφού σταμάτησαν στο πεζοδρόμιο και περίμεναν να περάσουν τα οχήματα που διακινούντο στο δρόμο και αφού κοίταξε τόσο αριστερά όσο και δεξιά και διαπίστωσε με σιγουριά ότι δεν υπήρχαν άλλα οχήματα να κινούνται στο δρόμο άρχισε να διασταυρώνει κανονικά το δρόμο ενώ ο σύζυγος της εβρίσκετο ελαφρώς πιο μπροστά απ΄ αυτή στην προσπάθεια του να διασταυρώσει το δρόμο. Ενώ εβρίσκετο στο κέντρο του δρόμου ξανακοίταξε αριστερά και δεξιά και αφού δεν υπήρχε οιονδήποτε όχημα συνέχισε να διασταυρώνει το δρόμο οπότε όταν είχε περάσει περισσότερο από το μισό του δρόμου και εβρίσκετο περί το ενάμισυ (1 ½) μέτρο από το απέναντι πεζοδρόμιο κάτι την χτύπησε δυνατά στο αριστερό πόδι και σπόνδυλο και την πέταξε. Ως αντιλήφθηκε μετά, την είχε χτυπήσει το όχημα που οδηγούσε ο εναγόμενος. Ο σύζυγός της που είχε φθάσει στο πεζοδρόμιο είχε ταραχθεί από το περιστατικό. Ακολούθως μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο Λάρνακας όπου αφού οι ιατροί διαπίστωσαν κάταγμα στο αριστερό γόνατο και στον 12ο σπόνδυλο παρέμεινε σ΄ αυτό για ιατρική περίθαλψη. Κατά την ώρα που άρχισε να διασταυρώνει δεν υπήρχε κανένα όχημα τύπου μίνι-μπας το οποίο να εμπόδιζε την ορατότητα της και να καθιστούσε μη εμφανή την παρουσία της. Δεν είδε το όχημα του εναγομένου πριν την χτυπήσει, δεν άκουσε φρένα οχήματος, δεν ήταν αυτή που χτύπησε επί του οχήματος του εναγομένου αλλά κτυπήθηκε από το όχημα που οδηγούσε ο εναγόμενος και δεν ξεπρόβαλε πίσω από ένα άσπρο μίνι-μπας. Κατά την ίδια ημέρα και ώρα που αναφέρθηκε πιο πάνω ο γαμπρός της ενάγουσας μαζί με την σύζυγό του εβρίσκοντο στο διαμέρισμα τους στον πρώτο όροφο της τριώροφης πολυκατοικίας τους στην οδό Λόρδου Βύρωνα 54 στην Λάρνακα όταν η σύζυγός του άκουσε θόρυβο, κοίταξε κάτω και αντιλήφθηκε ότι ήταν η μητέρα της που εβρίσκετο πεσμένη στο δρόμο. Κατέβηκαν κάτω και οι δύο και όταν ρώτησε ποιος την χτύπησε και πώς έγινε, ο εναγόμενος του είπε ότι την χτύπησε εκείνος και δεν την είδε. Στη συνέχεια στην σκηνή μετέβη ο Μ.Ε.1 ο οποίος έλαβε τα αναγκαία μέτρα και ετοίμασε πρόχειρο σχεδιάγραμμα το οποίο αργότερα μετέτρεψε σε συμμετρικό. Η ΕΚΔΟΧΗ ΤΟΥ ΕΝΑΓΟΜΕΝΟΥ Ο εναγόμενος κατά την πιο πάνω αναφερθείσα ημερομηνία και ώρα οδηγούσε το όχημα με αρ. εγγραφής ΗΜΜ 229 με συνοδηγό την αρραβωνιαστικιά του, στην οδό Λόρδου Βύρωνος. Είχε σταθμεύσει περί τα δέκα

(10)με δεκαπέντε

(15)μέτρα μακριά από μια κρεπερία, που βρίσκεται στην εν λόγω οδό. Αφού μετέβη σ΄ αυτήν αγόρασε κρέπες και επέστρεψε στο όχημά του. Στο δρόμο υπήρχε μεγάλη κίνηση τόσο από οχήματα όσο και από πεζούς. Τα οχήματα κινούντο με πολύ μικρή ταχύτητα. Όταν κάποιο όχημα του επέτρεψε να εισέλθει στο δρόμο κινείτο με μικρή ταχύτητα ήτοι περί τα δέκα

(10)με δεκαπέντε

(15)χ.α.ω. λόγω της κίνησης. Ενώ οδηγούσε με την πιο πάνω ταχύτητα το αναφερθέν όχημα του και αφού διάνυσε σαράντα

(40)μέτρα απ΄ εκεί που ήταν σταθμευμένος, είδε στο ένα

(1)μέτρο από το όχημα του την ενάγουσα να πετάγεται πίσω από ένα άσπρο μίνι-μπας και να κάνει ένα βήμα. Αμέσως σταμάτησε αλλά η πεζή έκανε δεύτερο βήμα και χτύπησε πάνω στην δεξιά πλευρά του προφυλακτήρα του οχήματος. Η σύγκρουση έγινε περί το μέσο του δρόμου και κάπως πιο δεξιά απ΄ αυτό σύμφωνα με την πορεία του. Αν και προσπάθησε να την αποφύγει δεν μπορούσε να κάνει οτιδήποτε γιατί δεξιά του ήταν το μίνι-μπας και αριστερά του υπήρχε ακινητοποιημένο όχημα λόγω μηχανικού προβλήματος. Μόλις έγινε το ατύχημα, ένα ηλικιωμένο πρόσωπο ήλθε από το αριστερό πεζοδρόμιο, σε σχέση με την πορεία του, και χτύπησε με γροθιά πάνω στο καπώ του οχήματός του. Το ηλικιωμένο αυτό πρόσωπο ήταν ο σύζυγος της Ενάγουσας τον οποίο δεν είδε να διασταυρώνει το δρόμο αφού δεν είδε κανένα άτομο να διασταυρώνει το δρόμο. Σε καμία περίπτωση δεν μίλησε με τον γαμπρό της Ενάγουσας, ΜΕ4, αμέσως μετά το δυστύχημα και του είπε ότι δεν την είδε. ΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ Ο συνήγορος της Ενάγουσας εισηγήθηκε ότι ο εναγόμενος πρέπει να κριθεί αναξιόπιστος καθ΄ ότι άλλα είπε στην κατάθεση του και άλλα είπε στο Δικαστήριο για το πώς έγινε το δυστύχημα, ενώ η ενάγουσα και οι μάρτυρες της οι οποίοι ήταν σταθεροί κατά την αντεξέταση να κριθούν αξιόπιστοι. Περαιτέρω ανέφερε ότι υπό τις συνθήκες που επικρατούσαν στο δρόμο κατ΄ εκείνη την ώρα ο εναγόμενος όφειλε να ήταν πολύ προσεκτικός πράγμα που δεν έπραξε αφού δεν είδε καθόλου τον σύζυγο της ενάγουσας κατά την στιγμή που διασταύρωνε και την ενάγουσα δεν την είδε έγκαιρα. Τέλος είπε ότι με βάση τη μαρτυρία που υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου η ενάγουσα έχει αποδείξει την υπόθεση της. Επικαλέσθηκε δε σχετική νομολογία. Η δικηγόρος του εναγομένου αφού αναφέρθηκε στην μαρτυρία που βρίσκεται ενώπιον του Δικαστηρίου ζήτησε από το Δικαστήριο όπως κριθεί αναξιόπιστη η ενάγουσα και αξιόπιστος ο εναγόμενος ο οποίος αυθόρμητα και φυσικά κατέθεσε ενώπιον του Δικαστηρίου. Η οποιαδήποτε μικροαντίφαση που υπάρχει στην μαρτυρία του ενισχύει την αξιοπιστία του. Με επίκληση σε σχετική νομολογία ζήτησε όπως απορριφθεί η αγωγή. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Είχα την ευκαιρία να ακούσω και να παρακολουθήσω την ενάγουσα και τους μάρτυρες της όπως και τον εναγόμενο κατά τη διάρκεια που έδιναν την μαρτυρία τους ενώπιον του Δικαστηρίου κατά την ακροαματική διαδικασία και είμαι σε θέση να τους αξιολογήσω με δείκτη μεταξύ άλλων την ύπαρξη προσωπικού συμφέροντος στην υπόθεση, την εν γένει συμπεριφορά τους στο εδώλιο του μάρτυρα, την ακεραιότητα τους, την ειλικρίνεια τους και την προσήλωση τους στην αλήθεια. Ο Μ.Ε.1 αστυφύλακας 1429 Σίμος Γερασίμου μου έκανε πολύ καλή εντύπωση. Ήταν σαφής, ειλικρινής και κατέγραψε με πολύ ικανοποιητικό τρόπο στο πρόχειρο σχέδιο που ετοίμασε, τεκμήριο 1, και αργότερα στο συμμετρικό σχεδιάγραμμα, τεκμήριο 2, τα όσα διαπίστωσε κατά την άφιξη του στη σκηνή του δυστυχήματος. Είμαι ικανοποιημένος ότι εκτέλεσε τα καθήκοντά του ως εξεταστής της υπόθεσης με τον ενδεδειγμένο τρόπο. Αποδέχομαι την μαρτυρία του. Η ενάγουσα Μ.Ε.2, σε γενικές γραμμές μου έκανε καλή εντύπωση. Η εκτίμηση της για την απόσταση που διάνυσε διασταυρώνοντας το δρόμο μέχρι την στιγμή που έγινε η σύγκρουση με το όχημα που οδηγούσε ο εναγόμενος και η οποία δεν συνάδει με το σημείο σύγκρουσης Χ που τοποθέτησε ο Μ.Ε.1 στα τεκμήρια 1 και 2 με βάση την υπόδειξη του εναγομένου και της αρραβωνιαστικιάς του δεν είναι καταλυτικής σημασίας για την αξιοπιστία της γιατί πρόκειται για εκτίμηση που έγινε σε ένα δρόμο περίπου πλάτους 7 μέτρων εκεί που έγινε το δυστύχημα, που δεν διαχωρίζοντο οι δύο κατευθύνσεις με άσπρη συνεχή ή διακεκομμένη γραμμή για να μπορεί να έχει κάποια βάση για την εκτίμηση της, όταν ήδη είχε σκοτεινιάσει, και υπήρχε φωτισμός από το διάκοσμο και τις βιτρίνες καταστημάτων και τέλος διαφάνηκε ότι δεν ήταν σε θέση με σιγουριά να εκφράσει άποψη όταν ερωτείτο για να απαντήσει πόσα μέτρα ήταν μια συγκεκριμένη απόσταση. Άλλωστε, γι΄ αυτό δεν ανέφερε στον Μ.Ε.1 πού έγινε το δυστύχημα αλλά απλά συμφώνησε για την δική της πορεία και την πορεία του οχήματος που οδηγούσε ο εναγόμενος. Δεν μπορώ να αποδεχθώ ότι αφού διάνυσε κάποια απόσταση και κατά την εκτίμηση της ήταν περί το μέσο του δρόμου ξανακοίταξε και δεν είδε το όχημα που οδηγούσε ο εναγόμενος αφού λογικά εάν έλεγχε προσεκτικά τον δρόμο θα έπρεπε να το δει ένεκα της μικρής απόστασης που διάνυσε απ΄ αυτό το σημείο που είπε ότι ξανακοίταξε μέχρι το σημείο σύγκρουσης. Η αποδοχή μέρους μαρτυρίας και η απόρριψη άλλου δεν αποτελεί μεμπτή προσέγγιση (βλ. Γεωργιάδης ν. Αστυνομίας

(1985)2 CLR 86, Κωνσταντίνου ν. Αστυνομίας

(1989)2 ΑΑΔ 109 και Γεώργιος Λόης και άλλοι ν. Χριστιάνας Παύλου μέσω του πατρός της

(1998)1 ΑΑΔ 1662). Αποδέχομαι την μαρτυρία της με τις πιο πάνω εξαιρέσεις. Ο Μ.Ε.3 μου έκανε καλή εντύπωση. Ήταν ειλικρινής, ευθύς και σαφής. Η μαρτυρία του δεν κλονίσθηκε κατά την αντεξέταση. Αποδέχομαι την μαρτυρία του. Ο Μ.Ε.4 μου έκανε καλή εντύπωση. Ήταν ειλικρινής, σαφής και ευθύς. Δεν περιέπεσε σε αντιφάσεις και η μαρτυρία του δεν κλονίσθηκε κατά την αντεξέταση. Αποδέχομαι την μαρτυρία του. Ο εναγόμενος δεν μου έκανε καλή εντύπωση. Δεν ήταν ειλικρινής, ευθύς και σαφής και προσπάθησε να δώσει παραπλανητική εικόνα για τον τρόπο που επεσυνέβη το δυστύχημα για να βοηθήσει τον εαυτό του. Στην μαρτυρία του υπήρχαν σοβαρές και κύριες αντιφάσεις σε βαθμό που θα ήταν επικίνδυνο να την αποδεχθώ και να βασισθώ επ΄ αυτής. Αναφέρω μερικές. Πρώτα απ΄ όλα πώς θα ήταν δυνατό να χτύπησε η ενάγουσα επί του αυτοκινήτου του όταν ήδη είχε σταματήσει, ως ήταν η εκδοχή του, και να υποστεί κάταγμα στο αριστερό γόνατο και στον 12ο σπόνδυλο της; Η θέση του αυτή δεν υποστηρίχθηκε από οποιαδήποτε μαρτυρία. Στην κατάθεση του στην αστυνομία ανέφερε ότι η ενάγουσα χτύπησε στο καπώ του οχήματος του ενώ στην μαρτυρία του το αρνήθηκε και επίσης ότι δεν ενθυμείτο. Εάν πράγματι έλεγχε το δρόμο, πώς δεν είδε τον σύζυγο της ενάγουσας που διασταύρωνε ελαφρώς πιο μπροστά της και είδε την ενάγουσα σε απόσταση ένα μέτρο από το όχημα του; Απορρίπτω και δεν αποδέχομαι την μαρτυρία και εκδοχή του για τον τρόπο που έγινε το δυστύχημα. ΕΥΡΗΜΑΤΑ Ενόψει της πιο πάνω αξιολόγησης, τα ευρήματά μου είναι τα ακόλουθα: Στις 06.01.05 και περί ώρα 17:00 η ενάγουσα μαζί με τον σύζυγό της, και οι δύο από την Βουλγαρία όπου διαμένουν, επέστρεφαν από τον περίπατο τους στο διαμέρισμα της θυγατέρας τους που βρίσκεται στον 1ο όροφο τριώροφης πολυκατοικίας στην οδό Λόρδου Βύρωνος 54 στην Λάρνακα. Αφού σταμάτησαν στο Πεζοδρόμιο και πέρασαν διερχόμενα οχήματα που εκινούντο στον εν λόγω δρόμο στον οποίο υπήρχε αρκετή κίνηση, άρχισαν να διασταυρώνουν το δρόμο με ελαφρώς προπορευόμενο της ενάγουσας, το σύζυγό της. Κατά την ίδια ώρα και τόπο ο εναγόμενος οδηγούσε το όχημα με αριθμό εγγραφής ΗΜΜ229 με συνοδηγό την αρραβωνιαστικιά του. Ενώ η ενάγουσα συνέχισε να διασταυρώνει το δρόμο χτυπήθηκε από το μπροστινό μέρος και περί τα 30 εκατοστά ποιο δεξιά της άκρης του οχήματος που οδηγούσε ο εναγόμενος στο σημείο σύγκρουσης Χ επί του τεκμηρίου

1. Ο Μ.Ε.4 που εκείνη την στιγμή ήταν στο διαμέρισμα του μαζί με την σύζυγό του, αφού η τελευταία αντιλήφθηκε το δυστύχημα και κατάλαβε ότι εμπλεκόμενη ήταν η μητέρα της, μετέβηκαν στην σκηνή. Ο Μ.Ε.4 ρώτησε ποιος ήταν ο οδηγός του οχήματος και αφού του απάντησε ο εναγόμενος ότι ήταν εκείνος, στην συνέχεια τον ρώτησε πώς έγινε για να πάρει την απάντηση ότι δεν την είδε. Η ενάγουσα στη συνέχεια μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο νοσοκομείο Λάρνακας ενώ στην σκηνή μετέβη ο Μ.Ε.1 όπου βρήκε τον εναγόμενο και το όχημα ΗΜΜ 229 στην τελική του θέση, ήτοι στο Α1 επί του τεκμηρίου
2. Στην παρουσία του εναγομένου ετοίμασε πρόχειρο σχεδιάγραμμα της σκηνής, τεκμήριο 1, με το οποίο συμφώνησε ο εναγόμενος ο οποίος του είχε υποδείξει και το σημείο σύγκρουσης Χ. Ο δρόμος είναι ασφάλτινος, πλάτους 6.30 μέτρα, ενώ εκεί που έγινε το δυστύχημα το πλάτος ανέρχεται στα 7.20 μέτρα. Αριστερά και δεξιά του δρόμου υπάρχουν πεζοδρόμια πλάτους 1.80 μέτρα. Υπήρχε φωτισμός από την Χριστουγεννιάτικη διακόσμηση και από τις βιτρίνες των καταστημάτων. Κατά την ώρα που επεσυνέβη το δυστύχημα στην αριστερή πλευρά του δρόμου σε σχέση με την πορεία Α επί του τεκμηρίου 2, του οχήματος που οδηγούσε ο εναγόμενος υπήρχε ακινητοποιημένο αυτοκίνητο με αρ. εγγραφής ΗΗΑ136 πλάτους 1:70 μέτρα και μήκος 4:20 μέτρα στο σημείο Δ επί του τεκμηρίου
3. Το σημείο Χ επί του τεκμηρίου 2 βρίσκεται στα 3:20 μέρα από την νοητή γραμμή μέτρησης Ε. Από την σύγκρουση η ενάγουσα υπέστη κάταγμα στο αριστερό γόνατο και βλάβη στον 12ο σπόνδυλο. Το όχημα είχε ζημιά στο δεξιό μέρος του καπώ και στο δεξιό μέρος του προφυλακτήρα, και τα δύο στα 30 εκατοστά από την δεξιά άκρη του οχήματος. Σύμφωνα με την δήλωση των συνηγόρων των διαδίκων επί πλήρους ευθύνης η ενάγουσα θα δικαιούται ως ειδικές αποζημιώσεις το ποσό των Λ.Κ.1.350 και ως γενικές αποζημιώσεις στο ποσό των Λ.Κ.12.
4. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ - ΚΑΤΑΛΗΞΗ Το αστικό αδίκημα της αμέλειας από τροχαίο ατύχημα εμπεριέχεται στο άρθρο 51 εδάφιο 1 του Κεφ.148 το οποίο έχει ως ακολούθως: «Αμέλεια συνίσταται- (α) στην τέλεση πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις δεν θα τελούσε λογικό συνετό πρόσωπο ή στην παράλειψη τέλεσης πράξης την οποία υπό τις περιστάσεις τέτοιο πρόσωπο θα τελούσε ή (β) στην παράλειψη καταβολής τέτοιας δεξιότητας ή επιμέλειας για την άσκηση επαγγέλματος, επιτηδεύματος ή ασχολίας όπως ένα λογικό συνετό πρόσωπο, που έχει τα προσόντα για την άσκηση του επαγγέλματος αυτού, επιτηδεύματος ή ασχολίας θα κατέβαλλε υπό τις περιστάσεις, Και στην πρόκληση ζημιάς εξαιτίας αυτής: Νοείται ότι για αυτή δύναται να τύχει αποζημίωσης μόνο το πρόσωπο έναντι του οποίου ο υπαίτιος της αμέλειας υπείχε υποχρέωση, υπό τις περιστάσεις, να μην επιδείξει αμέλεια». Τα συστατικά στοιχεία που πρέπει να αποδειχθούν σε κάθε αγωγή για αμέλεια είναι τα ακόλουθα τρία:

(1)αμελής πράξη ή παράλειψη,

(2)υποχρέωση επιμέλειας προς το ζημιωθέν πρόσωπο και

(3)πρόκληση ζημιάς. Ο Εναγόμενος για να υπέχει ευθύνη πληρωμής αποζημιώσεων για το αστικό αδίκημα της αμέλειας πρέπει να αποδειχθεί ότι (α) απέτυχε να επιδείξει επιμέλεια, (β) υπείχε υποχρέωση επιμέλειας προς το ζημιωθέν πρόσωπο και (γ) η αποτυχία του να επιδείξει επιμέλεια ήταν η αιτία που προκάλεσε τη ζημιά. ΑΜΕΛΕΙΑ Η αμέλεια αποτελείται ουσιαστικά από την παράλειψη της εκπλήρωσης του καθήκοντος της μέριμνας για την ασφάλεια άλλων προσώπων που χρησιμοποιούν το δρόμο (βλ. Σωκράτης Σωκράτους ν. Αστυνομίας,

(1989)2 Α.Α.Δ 1). Η αμέλεια είναι η παράλειψη ενός οδηγού να τηρήσει το καθήκον εύλογης επιμέλειας υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις και σε κάθε περίπτωση το ερώτημα που τίθεται κατά πόσο ένα άτομο είναι αμελής μπορεί να απαντηθεί μόνο με βάση τα πραγματικά γεγονότα της κάθε περίπτωσης (βλ. Panagiotou v. Mavrou,

(1970)1 C.L.R. 215). Η αμέλεια είναι συνυφασμένη με τον χρόνο, τόπο και τις υπόλοιπες συνθήκες που οδήγησαν στη σύγκρουση (βλ. Νικολαίδης ν. Οικονομίδης

(1963)2 Α.Α.Δ. 78). Στην υπόθεση Σωκράτους ν. Αστυνομίας

(1989)2 Α.Α.Δ. 1 και ιδίως στην σελ. 4 λέχθηκε σχετικά με την αμελή οδήγηση ότι: «Η αμέλεια σύγκειται στην παράλειψη εκπληρώσεως του καθήκοντος μέριμνας και φροντίδας για την ασφάλεια άλλων προσώπων που χρησιμοποιούν το δρόμο. Το καθήκον φροντίδας και μέριμνας (duty of care) οφείλεται σε κάθε πρόσωπο που κατά λογική πρόβλεψη μπορεί να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού, τον γείτονα, όπως επιγραμματικά αναφέρεται στην απόφαση του Λόρδου Atkin στην υπόθεση Donoghue v. Stvenson,

(1932)A.C. 562. Τα συστατικά στοιχεία της αμέλειας είναι τα ίδια στο αστικό και ποινικό δίκαιο Ότι διαφέρει είναι το βάρος απόδειξης. Το απρόσωπο προσδιοριζόμενο καθήκον προς κάθε ένα που είναι λογικά δυνατόν να επηρεασθεί από τις πράξεις του οδηγού συγκεκριμενοποιείται στα πλαίσια των γεγονότων της υπόθεσης για να αποφασισθεί (α) η φύση του καθήκοντος και (β) όπου διαπιστώνεται η ύπαρξη του κατά πόσον ο οδηγός το έχει εκπληρώσει. Το κριτήριο για τη διαπίστωση αμέλειας είναι αντικειμενικό και μέτρο ο προσεκτικός και όχι τέλειος οδηγός. Τέλος η πρόβλεψη συναρτάται με τις κοινές εμπειρίες και τη λογική συνέπεια». Στην υπόθεση Charalambous v. Police

(1982)2 A.A.Δ. 134, λέχθηκε ότι το κριτήριο βάσει του οποίου αποφασίζεται αν κάποιος οδηγός υπήρξε αμελής είναι κατά πόσο στη συγκεκριμένη περίπτωση συντρέχει παρέκκλιση από το επίπεδο συμπεριφοράς που αναμένεται από ένα λογικό και συνετό οδηγό. Στην υπόθεση Constantinou v. Katsouris and another

(1975)1 C.L.R. 188, 192 λέχθηκε ότι η υποχρέωση τήρησης δέουσας παρατηρητικότητας βαρύνει τους οδηγούς πάντοτε και υπό όλας τα περιστάσεις. ΒΑΡΟΣ ΑΠΟΔΕΙΞΗΣ ΑΜΕΛΕΙΑΣ Όπως έχει λεχθεί στην υπόθεση Θεοδόσης Ιορδάνου ν. Δήμου Ζήνωνος

(1998)1(Β) Α.Α.Δ. 652 το γενικό βάρος απόδειξης το φέρει ο ενάγων και βασίζεται στην απλή πιθανολόγηση. Το ειδικό βάρος απόδειξης αφορά την ανάγκη παρουσίασης ικανοποιητικής μαρτυρίας για υποστήριξη ενός επίδικου θέματος που μετατοπίζει το βάρος στην άλλη πλευρά να απαντήσει ικανοποιητικά και να αποσείσει εκ πρώτης όψεως συμπέρασμα που δημιουργήθηκε. Στην υπόθεση 1) Χριστοφή Παυλή και άλλων ν. Ανδρέα Αβράαμ, Πολιτική Έφεση 10067, ημερ. 24.02.2000 (Μ. Κρονίδης) σημειώνονται τα πιο κάτω: «Είναι γνωστή η αρχή ότι ο ενάγων φέρει το βάρος της απόδειξης των ισχυρισμών του και σε υποθέσεις αστικών αδικημάτων. Δεν χρειάζεται, νομίζουμε, να επεκταθούμε επί του θέματος, παραθέτοντας προς τούτο τη νομολογία. Από την άλλη όμως είναι γνωστή και η αρχή της μετακίνησης του βάρους της απόδειξης (Shifting of evidential burden of proof) από το ένα μέρος στο άλλο κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις και τελικά είναι γνωστές οι αρχές που διέπουν το δόγμα του res ipsa loquitur (τα πράγματα ομιλούν αφ΄εαυτών). Στην υπόθεση Theodoulou v. Pelopidha,

(1981)1 C.L.R. 230, έχει αποφασιστεί ότι η αρχή της μετακίνησης του βάρους της απόδειξης στους ώμους της άλλης πλευράς τυχγάνει εφαρμογής και στις αγωγές για αμέλεια». Ως προς την νομική πτυχή της εξέτασης και διακρίβωσης αμέλειας, συντρέχουσας αμέλειας και τον καθορισμό ευθύνης μεταξύ των διαδίκων σχετικό είναι το πιο κάτω απόσπασμα από την υπόθεση Μακρίδης ν. Pharaghji

(1990)1 A.A.Δ. 1013. «Το ουσιαστικό δίκαιο προβλέπεται στα άρθρα 52,57 και 64 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου, Κεφ. 148: ......................................................................... Το Δικαστήριο αποφασίζει πρώτα αν έχει αποδειχθεί αμέλεια σε βάρος των Εναγομένων. Εάν η απόφαση είναι καταφατική τότε εξετάζεται με βάση το άρθρο 57 αν ο Ενάγων έχει συντρέχουσα αμέλεια. Αποφασίζει το ποσοστό της ευθύνης μεταξύ των Εναγομένων από την μια, και Ενάγοντος από την άλλη και μειώνει το ποσό των αποζημιώσεων ανάλογα με το ποσοστό της συντρέχουσας αμέλειας του Ενάγοντα..». Στον καταμερισμό ευθύνης μεταξύ δύο οδηγών οι καθοριστικοί παράγοντες είναι η υπαιτιότητα και η αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της αμέλειας των δύο οδηγών, της σύγκρουσης και της ζημιάς που προκλήθηκε και αποτελεί το αντικείμενο της δίκης (βλ. Χαραλάμπους ν. Στυλιανού

(1991)1 Α.Α.Δ. 284. Επίσης στην υπόθεση Χριστοδούλου ν. Γρηγορίου

(1989)1 ΑΑΔ 178 λέχθηκαν τα ακόλουθα: «Ο καταμερισμός της ευθύνης είναι πρωτίστως έργο του πρωτόδικου Δικαστηρίου. Οι καθοριστικοί παράγοντες για τον καθορισμό της ευθύνης είναι δύο: α) Η υπαιτιότητα (blameworthiness) που συναρτάται με την εκπλήρωση των καθηκόντων του κάθε οδηγού για την ασφάλεια του άλλου, και β) Η αιτιώδης συνάφεια (causative potency) μεταξύ της αμέλειας των δύο οδηγών και της ζημιάς που προκλήθηκε και αποτελεί το αντικείμενο της δίκης. Η ευθύνη επιμερίζεται κάτω από το πρίσμα της κοινής λογικής και της καθημερινής εμπειρίας. Οι εκατέρωθεν παραλείψεις συνεκτιμούνται όχι μικροσκοπικά αλλά από την πλατιά γωνιά του μέσου πολίτη, όπως επεξηγείται στις υποθέσεις Charalambous v. Kassapis

(1988)1 AAΔ 25 και Polycarpou v. Adamou,

(1988)1 A.A.D. 727". Τέλος αναφέρω ότι η ευθύνη αποφασίζεται στη βάση του συνόλου της μαρτυρίας που έχει παρουσιασθεί στο Δικαστήριο (βλ. Fabrery and Another ν.Demetriou,

(1976)1 CLR1). Από την έρευνα μου στην πλειάδα αποφάσεων που διεξήλθα με εμπλεκόμενους πεζούς σε δυστυχήματα δεν εντόπισα υπόθεση με όμοια περιστατικά. Όμως κατέστησαν πολύ βοηθητικές στο έργο του Δικαστηρίου. Διαφαίνεται λοιπόν ότι στην περίπτωση ξαφνικής και απροσδόκητης διασταύρωσης δρόμου από πεζό, την αποκλειστική ευθύνη την φέρει ο πεζός. Στην περίπτωση που ο οδηγός οχήματος δεν έχει καθόλου την προσοχή του στο δρόμο, και όχι μόνο γι΄ αυτό το λόγο, και ο πεζός έλαβε τα απαραίτητα μέτρα και εκπλήρωσε το καθήκον του έναντι του οδηγού του οχήματος αλλά και του ίδιου του εαυτού του, την αποκλειστική ευθύνη την φέρει ο οδηγός του οχήματος. Στην συγκεκριμένη περίπτωση δεν ισχύει ούτε η μία ούτε η άλλη περίπτωση. Από την νομολογία φαίνεται επίσης ότι ανάλογα με τον βαθμό εκπλήρωσης του καθήκοντος από τον ένα και τον άλλο εμπλεκόμενο στο δυστύχημα ή άλλως από τις περιστάσεις που επεσυνέβηκε το δυστύχημα, και τι έπραξε ή δεν έπραξε, παρέλειψε ή δεν παρέλειψε και σε ποιο βαθμό, αποδίδεται και ο βαθμός αμέλειας στον ένα και στον άλλο. Έτσι στην υπόθεση Χαραλάμπους ν. Αναστασιάδη

(2003)1 ΑΑΔ 1709 επ, και χωρίς να την παραλληλίζω ή να την επικαλούμαι ως προσομοιάζουσα με την υπό εξέταση υπόθεση, αποδόθηκε ευθύνη για το δυστύχημα σε ποσοστό 80% στην πεζή που διασταύρωνε μεταξύ σταθμευμένων οχημάτων και 20% στον οδηγό του οχήματος. Στην απόφαση της πλειοψηφίας στην υπόθεση Οδυσσέως ν. Χατζηλουκά

(2000)1ΑΑΔ 185 η πεζή κρίθηκε ότι έφερε εξ ολοκλήρου την ευθύνη γιατί δεν αντελήφθηκε την παρουσία του οχήματος στο δρόμο. Στην υπόθεση Patsalides v. Milikouri

(1981)1 CLR 158 ο οδηγός του οχήματος βρέθηκε αποκλειστικά υπεύθυνος γιατί εάν έδειχνε την πρέπουσα προσοχή δεν θα γινόταν το ατύχημα. Στην υπόθεση Despotis v. Tseriotou

(1969)1 CLR 261 ο οδηγός της μοτοσικλέτας που κινείτο με 10χαω και η πεζή που διασταύρωνε δρόμο με πυκνή κίνηση και συγκρούστηκαν, βρέθηκαν υπεύθυνοι κατά 50% έκαστος. Σημειώνω και πάλι ότι δεν αναφέρονται οι πιο πάνω αποφάσεις για σκοπούς παραλληλισμού με την υπό εξέταση υπόθεση με την οποία δεν προσομοιάζουν. Αλλά για να καταδείξω ότι η κάθε υπόθεση κρίνεται με τα δικά της περιστατικά και με βάση αυτά αποφασίζεται ο επιμερισμός της ευθύνης. Στην υπό εξέταση υπόθεση ο εναγόμενος ήταν αμελής γιατί ενώ υπήρχε μεγάλη κίνηση στο δρόμο τόσο από οχήματα όσο και από πεζούς και είχε ορατότητα περί τα 30 μέτρα από εκεί που εβρίσκετο δεν είδε την ενάγουσα έγκαιρα με αποτέλεσμα να χτυπήσει την ενάγουσα. Ο εναγόμενος όφειλε και είχε την υποχρέωση να παρατηρεί και να ελέγχει το δρόμο με την δέουσα, αν όχι και αυξημένη προσοχή υπό τις περιστάσεις. Ο εναγόμενος δεν εκπλήρωσε την υποχρέωση του προς την ενάγουσα και παρέβει το καθήκον για επιμέλεια και φροντίδα έναντι της ενάγουσας. Από την άλλη η ενάγουσα όταν διασταύρωνε το δρόμο δεν άσκησε την δέουσα προσοχή και παρατηρητικότητα με αποτέλεσμα να μην δει το όχημα που οδηγούσε ο εναγόμενος που ήταν εμφανές από την ίδια απόσταση που αναφέρεται πιο πάνω και ως εκ τούτου δεν εκπλήρωσε το δικό της καθήκον έναντι του οδηγού του οχήματος αλλά και φροντίδας για τον εαυτό της όση ένας λογικός άνθρωπος θα έδειχνε για την ασφάλεια του και ως εκ τούτου έχει την δική της αμέλεια και ευθύνη για το δυστύχημα. Για τους πιο πάνω λόγους κρίνω ότι τόσο η ενάγουσα όσο και ο εναγόμενος φέρουν εξ ίσου ευθύνη για το δυστύχημα ήτοι κατά 50% έκαστος. Με όλα όσα έχω εξηγήσει και αναλύσει ανωτέρω η αγωγή της ενάγουσας επιτυγχάνει. Επομένως η ενάγουσα δικαιούται στο 50% του ποσού των Λ.Κ.1.350 ως ειδικές αποζημιώσεις και του 50% του ποσού των Λ.Κ.12.000 ως γενικές αποζημιώσεις. Κατά συνέπεια εκδίδεται απόφαση υπέρ της ενάγουσας και εναντίον του εναγομένου για το ποσό των Λ.Κ.675 ως ειδικές αποζημιώσεις με νόμιμο τόκο από τις 13.10.05, ήτοι της ημέρας καταχώρησης της αγωγής, και για το ποσό των Λ.Κ.6.000 ως γενικές αποζημιώσεις με νόμιμο τόκο από 06.01.05, ημέρα που δημιουργήθηκε το αγώγιμο δικαίωμα, πλέον έξοδα υπέρ της ενάγουσας και εναντίον του εναγομένου όπως αυτά θα υπολογιστούν στην ανάλογη κλίμακα από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ............ Ν. Γερολέμου, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο