← Κύπρος

Μαρίας Γεροντίδη ν. Ρένου Ευριβιάδη Wideson κ.α., Αίτηση Έφεση: 21/04, 17 Ιουλίου, 2007

Μαρίας Γεροντίδη ν. Ρένου Ευριβιάδη Wideson κ.α., Αίτηση Έφεση: 21/04, 17 Ιουλίου, 2007 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2007:A116 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΑΣ Ενώπιον: Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. Αίτηση Έφεση: 21/04 Επί τοις αφορώσι τον Περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμησις) Νόμον, Κεφ. 224, άρθρον 80, Μεταξύ: Μαρίας Γεροντίδη συζ. Σταύρου Χριστοδουλίδη, Εφεσείουσας-Αιτήτριας, και

  1. Ρένου Ευριβιάδη Wideson,
  2. Διευθυντή Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας, Εφεσίβλητων-Καθ΄ ων η Αίτηση. ------------------------- ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 17 Ιουλίου,
  3. ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για Εφεσείουσα-Αιτήτρια: κ. Α. Πετουφάς. Για Εφεσίβλητο 1-Καθ΄ ου η Αίτηση: κα Ε. Ανδρέου. Α Π Ο Φ Α Σ Η Ο Διευθυντής του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας Λάρνακος με απόφασή του ημερομηνίας 1.9.2004 αρνήθηκε να ακυρώσει το δικαίωμα διαβάσεως το οποίο υπήρχε δια μέσου του ισόγειου της κατοικίας της Εφεσείουσας-Αιτήτριας, η οποία βρίσκεται στο τεμάχιο 428, Φ/Σχ. 49/20, με αριθμό εγγραφής 42474 στο χωριό Πάνω Λεύκαρα της επαρχίας Λάρνακος. Το δικαίωμα διαβάσεως ήταν προς όφελος του τεμαχίου 436, Φ/Σχ. 49/20 του χωριού Πάνω Λεύκαρα, το οποίο είναι ιδιοκτησία του Εφεσίβλητου-Καθ΄ ου η Αίτηση
  4. Η Εφεσίουσα-Αιτήτρια αποτάθηκε στο Δικαστήριο καταχωρώντας την παρούσα αίτηση-έφεση με την οποία ζητά την ακύρωση της απόφασης ή και την υποκατάσταση της απόφασης του Διευθυντή του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας με βάση την οποία αρνήθηκε να καταργήσει το συγκεκριμένο δικαίωμα διάβασης. Με την αίτηση-έφεση εγείρονται οι ακόλουθοι λόγοι ακύρωσης: (α) Ο Επαρχιακός Κτηματολογικός Λειτουργός Λάρνακος έσφαλε στην ερμηνεία των Νόμων και των Κανονισμών πάνω στους οποίους βάσισε την απόφασή του και δεν έλαβε υπόψη ότι το συγκεκριμένο δικαίωμα διόδου δεν ασκείται και/ή έχει περιπέσει σε αχρησία εδώ και πολλά έτη καθώς και ότι η ανάγκη χρησιμοποιήσεώς του, από το δεσπόζον ακίνητο, έχει εκλείψει. (β) Ο Επαρχιακός Κτηματολογικός Λειτουργός Λάρνακος έσφαλε στην εκτίμηση των γεγονότων και/ή δεν έλαβε καθόλου υπόψη του ότι η κύρια είσοδος του δεσπόζοντος ακινήτου βρίσκεται επί άλλης κύριας οδού και ότι το επίδικο δικαίωμα διαβάσεως παραχωρήθηκε από τους τότε ιδιοκτήτες του τεμαχίου 428 προς τους τότε ιδιοκτήτες του τεμαχίου 436 με σκοπό την εξυπηρέτηση των αναγκών του υπογείου δωματίου του δεσπόζοντος ακινήτου, το οποίο τότε χρησιμοποιείτο ως αποθήκη. (γ) Ο Επαρχιακός Κτηματολογικός Λειτουργός Λάρνακας δεν έλαβε καθόλου υπόψη του ή και δεν ερεύνησε επαρκώς όλες τις υπαλλακτικές λύσεις με τις οποίες θα προκαλείτο μικρότερη ζημιά, οχληρία και/ή ταλαιπωρία στα ενδιαφερόμενα μέρη. (δ) Στην απόφασή του δεν έλαβε επαρκώς ή και καθόλου υπόψη του τα συμφέρονται και/ή τα δικαιώματα της Εφεσίουσας-Αιτήτριας καθώς και την ζημιά την οποία η ίδια υφίσταται λόγω της απόφασής του. (ε) Η απόφαση του Επαρχιακού Κτηματολογικού Λειτουργού δεν είναι επαρκώς ή/και καθόλου αιτιολογημένη. Στην Ένορκη Δήλωσή της, η οποία συνοδεύει την αίτηση, η Μαρία Γεροντίδη Χριστοδουλίδη, Εφεσείουσα-Αιτήτρια δηλώνει ότι είναι η ιδιοκτήτρια δυνάμει δωρεάς της οικίας και της αυλής του τεμαχίου με αριθμό 428, Φ/Σχ. 49/20 χωρ. στο χωριό Πάνω Λεύκαρα. Το συγκεκριμένο ακίνητο υπόκειται σε δικαίωμα διαβάσεως δια μέσου της οικίας μέχρι και τον δημόσιο δρόμο προς όφελος του τεμαχίου 436, Φ/Σχ. 49/20 χωρ. το οποίο είναι εγγεγραμμένο στον όνομα του Εφεσίβλητου-Καθ΄ ου η Αίτηση 1, κου Ρένου Ευριβιάδη Wideson από τη Λάρνακα. Είναι ο ισχυρισμός της ότι το δικαίωμα διαβάσεως παραχωρήθηκε με την αίτηση με αριθμό Α458/70 σύμφωνα με τις πρόνοιες του άρθρου 11

(1)(α) του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας Νόμου από τον τότε ιδιοκτήτη του τεμαχίου 428, που ήταν ο πατέρας της. Ο λόγος που παραχωρήθηκε ήταν η υψομετρική διαφορά των δύο τεμαχίων, 428 και 436 και ειδικότερα το γεγονός ότι ένα δωμάτιο του τεμαχίου 436 βρίσκεται στο επίπεδο της αυλής του τεμαχίου 428 και για σκοπούς εξυπηρέτησης των αναγκών του συγκεκριμένου δωματίου που χρησιμοποιείτο ως αποθήκη. Όμως, είναι η θέση της ότι με τα σημερινά δεδομένα το συγκεκριμένο δωμάτιο δεν χρησιμοποιείται πλέον σαν αποθήκη, οπόταν ο σκοπός για τον οποίο είχε παραχωρηθεί το δικαίωμα διαβάσεως έχει εκλείψει. Κατά την άποψη της Εφεσείουσας-Αιτήτριας δεν είναι πλέον αναγκαία η διέλευση μέσω του τεμαχίου της, για να μπορεί να χρησιμοποιηθεί ο συγκεκριμένος χώρος ακόμα και για την αποθήκευση οποιονδήποτε εμπορευμάτων αφού η τεχνολογία καθιστά δυνατή την αποθήκευση ανεξάρτητα από υψομετρική διαφορά. Γι΄ αυτόν τον λόγο υπέβαλε, στις 19.2.01, αίτημα για την κατάργηση του πιο πάνω δικαιώματος διαβάσεως το οποίο απορρίφθηκε την 1.9.04, μετά από επιτόπια έρευνα και μελέτη των σχετικών φακέλων, γιατί δεν προέκυψε θέμα εγκατάλειψης ή και αχρησίας του συγκεκριμένου δικαιώματος καθώς επίσης και λόγω του ότι δεν διανοίχθηκε ή δημιουργήθηκε άλλη μεταγενέστερη δίοδος. Ισχυρίστηκε ότι το συγκεκριμένο δικαίωμα παραβιάζει τα στοιχειώδη ατομικά της δικαιώματα και την παρεμποδίζει στην απρόσκοπτη χρήση και εκμετάλλευση της οικίας της. Η καταχωρησθείσα αίτηση-έφεση εστρέφετο αρχικά και εναντίον του Διευθυντή του Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας από την Λευκωσία, ως Εφεσίβλητου- Καθ΄ ου η Αίτηση
  1. Όμως, στις 11.4.05 η αίτηση εναντίον του απορρίφθηκε και παρέμεινε προς εκδίκαση μόνο αναφορικά με τον Εφεσίβλητο-Καθ΄ ου η Αίτηση
  2. Η Ένσταση που καταχωρίστηκε εκ μέρους του Καθ΄ ου η Αίτηση-Εφεσίβλητου 1 καταγράφει τέσσερις λόγους ένστασης, οι οποίοι βασίζονται κυρίως στο γεγονός ότι ο Διευθυντής Τμήματος Κτηματολογίου και Χωρομετρίας ενήργησε νόμιμα και ορθά. Επίσης, προβάλλεται ως λόγος ένστασης το γεγονός ότι τα γεγονότα, στα οποία βασίζεται η αίτηση-έφεση, δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα και ότι από τα πραγματικά γεγονότα δεν προβάλλεται βάσιμος λόγος κατάργησης του δικαιώματος διάβασης. Η Ένσταση υποστηρίζεται από την Ένορκη Δήλωση του Καθ΄ ου η Αίτηση -Εφεσίβλητου κου Wideson ο οποίος δηλώνει ότι είναι ο ιδιοκτήτης του τεμαχίου με αριθμό 436, αριθμός εγγραφής 39365, Φ/Σχ. 49/20.5.ΧΙΙ στο χωριό Λεύκαρα της Επαρχίας Λάρνακας. Είναι η θέση του ότι η Εφεσείουσα-Αιτήτρια δεν κατοικεί στην οικία που αποτελείται από δύο ανώγεια δωμάτια, τα οποία εν πάση περιπτώσει δεν είναι σε χρησιμοποιήσιμη κατάσταση. Επισυνάπτει το Τεκμήριο 1 που αποτελείται από φωτογραφίες της σημερινής κατάστασης του ακινήτου της Εφεσείουσας-Αιτήτριας. Ισχυρίζεται, ότι στις 4.3.1906 η πρώτη εγγεγραμμένη ιδιοκτήτρια του τεμαχίου 428 είχε αιτηθεί στον Αρμόδιο Κτηματολογικό Λειτουργό για την έκδοση τίτλου για το συγκεκριμένο τεμάχιο. Ο Αρμόδιος Κτηματολογικός Λειτουργός, που διενήργησε την επιτόπια έρευνα, η οποία είναι καταχωρημένη στο φάκελο Α195/1906, επιβεβαίωσε το δικαίωμα διόδου από τότε. Είναι περαιτέρω η θέση του ότι το δωμάτιο, στο οποίο αναφέρεται η Εφεσείουσα-Αιτήτρια, συνιστά το ισόγειο/υπόγειο της δικής του ενιαίας κατοικίας και ότι η μόνη δίοδος και ο μοναδικός τρόπος πρόσβασης από την οικία του προς το συγκεκριμένο δημόσιο δρόμο είναι διαμέσου του συγκεκριμένου δικαιώματος διόδου. Επεσύναψε, ως Τεκμήριο 2, φωτογραφίες που αποτυπώνουν την κατάσταση πραγμάτων. Προβάλλει τον ισχυρισμό ότι τα έγγραφα που ο ίδιος έχει στην κατοχή του, που ανάγονται στο 1894 και από πληροφορίες που έχει πάρει από τον πρώην ιδιοκτήτη της κατοικίας, καταδεικνύουν ότι ο εκάστοτε ιδιοκτήτης της κατοικίας χρησιμοποιούσε την επίδικη δίοδο όχι μόνο για μεταφορά εμπορευμάτων στο υπόγειο/ισόγειο της κατοικίας αλλά και ως μοναδική πρόσβαση στον συγκεκριμένο δημόσιο δρόμο. Ως εκ τούτου, ο ισχυρισμός της Αιτήτριας-Εφεσείουσας ότι η συγκεκριμένη δίοδος δόθηκε το 1970, δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Είναι η δική του θέση ότι η επίδικη δίοδος όχι μόνο εξυπηρετεί το ισόγειο/υπόγειο της κατοικίας του αλλά αποτελεί και τον μοναδικό τρόπο πρόσβασης στον συγκεκριμένο δημόσιο δρόμο και ουδέποτε εγκαταλείφθηκε αφού ο ίδιος είχε καταχωρίσει στο Ε.Δ. Λάρνακος την Αγ. Αρ. 2793/86 με την οποία ζητούσε την ανεμπόδιστη άσκηση του δικαιώματος διόδου. Η είσοδος της κατοικίας του βρίσκεται πάνω σε άλλον δημόσιο δρόμο, ο οποίος έχει υψομετρική διαφορά και το υπόγειο δεν συγκοινωνεί με τον δημόσιο δρόμο στον οποίο υπάρχει πρόσβαση οπόταν η μόνη πρόσβαση που υπάρχει είναι διαμέσου της επίδικης διόδου. Καταλήγει, ότι κατάργηση του δικαιώματος διάβασης θα επηρεάσει ανεπανόρθωτα την αξία του ακινήτου του αφού στην ουσία θα απαγορευθεί η πρόσβαση από την οικία του προς τον εν λόγω δημόσιο δρόμο καθώς επίσης και η πόρτα του ισογείου/υπογείου θα καταστεί ουσιαστικά άχρηστη. Ενώ, η κατοικία της Εφεσίουσας-Αιτήτριας, η οποία αποτελείται δύο ανώγια δωμάτια σε μη κατοικήσιμη ή χρησιμοποιήσιμη κατάσταση δεν επηρεάζεται από το δικαίωμα διάβασης. Υποστηρίζει περαιτέρω ότι η αίτηση για κατάργηση του δικαιώματος έγινε εκδικητικά και κακόπιστα από την Εφεσείουσα-Αιτήτρια ενόψει του ότι ο ίδιος διεκδικεί δικαστικά το δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης της βεράντας της κατοικίας του. Επιπρόσθετα από τις Ένορκες Δηλώσεις και οι δύο πλευρές επέλεξαν να καλέσουν μάρτυρες προς υποστήριξη των εκατέρωθεν θέσεων. Κατέθεσαν συνολικά πέντε μάρτυρες, τρεις για την πλευρά της Εφεσείουσας-Αιτήτριας και δύο για την πλευρά του Εφεσίβλητου-Καθ΄ ου η Αίτηση. Πρώτη, κατέθεσε η κα Παναγιώτα Ορφανίδου, (Μ.Ε.1), Βοηθός Κτηματολογικός Λειτουργός η οποία σε συντομία ανέφερε ότι το συγκεκριμένο δικαίωμα διάβασης αποκτήθηκε αρχικά με τον φάκελο Α.195/1906 αλλά εκ παραδρομής δεν καταχωρήθηκε στα βιβλία του Κτηματολογίου τον καιρό εκείνο. Καταγράφηκε στα βιβλία του Κτηματολογίου, σύμφωνα με τη μαρτυρία της, για μεν τον ιδιοκτήτη του δεσπόζοντος ακινήτου με τον φάκελο Α.458/70 αλλά εκ παραδρομής, τον καιρό εκείνο, δεν καταχωρήθηκε και σε βάρος του ακινήτου
  3. Όταν διαπιστώθηκε, κατά την εξέταση της αίτησης για εκσυχρονισμό του τίτλου του τεμαχίου 436 το συγκεκριμένο λάθος, τότε δόθηκαν οδηγίες από τον Διευθυντή του Κτηματολογίου να καταχωρηθεί το πέρασμα και στον φάκελο ΑΔΛ6/2001, σε συνδυασμό με τον φάκελο Α458/70, οπόταν καταχωρίστηκε και στο δουλεύον ακίνητο με αριθμό
  4. Τα εμπλεκόμενα μέρη δεν έφεραν οποιαδήποτε ένσταση, εντός της καθορισμένης προθεσμίας των 30 ημερών, για την διόρθωση του συγκεκριμένου λάθους. Αναφέρθηκε στα γεγονότα της παρούσας υπόθεσης και ισχυρίστηκε ότι μετά την καταχώριση της αίτησης για κατάργηση, ΑΑΔ 16/01, στις 23.10.2001 έγινε επιτόπια έρευνα, αφού προηγουμένως ειδοποιήθηκαν με συστημένες επιστολές τα ενδιαφερόμενα μέρη και ο ελεγκτής επιτόπιων ερευνών παρέπεμψε την κατάληξη της έρευνας του στον Διευθυντή ο οποίος αποφάσισε να μην καταργηθεί το πέρασμα. Η απόφαση αυτή κοινοποιήθηκε στα εμπλεκόμενα μέρη. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 1 το φάκελο ΑΑΔ16/01 και ως Τεκμήριο 2 τον φάκελο Α458/
  5. Ως Τεκμήριο 3 κατατέθηκε το πιστοποιητικό εγγραφής της ακίνητης ιδιοκτησίας με αριθμό 39365, Φ/Σχ. XLIX/20/5 XII, τεμάχιο
  6. Ως Τεκμήριο 4 κατατέθηκε το πιστοποιητικό εγγραφής της ακίνητης ιδιοκτησίας της Εφεσείουσας-Αιτήτριας, δηλαδή του τεμαχίου 428, Φ/Σχ. 49.20 Χωρ. και ως Τεκμήριο 5 κτηματολογικό σχέδιο που καταγράφει την γειτονικότητα των δύο ακινήτων. Κατά την αντεξέταση ισχυρίστηκε ότι το δικαίωμα διάβασης έπρεπε να είχε καταχωριστεί το 1970 στο τεμάχιο με αριθμό 428 αλλά δεν καταχωρίστηκε γι΄ αυτό και ανοίχθηκε ο φάκελος διόρθωσης λάθους με αριθμό ΑΔΛ6/01 και διορθώθηκε το λάθος, δηλαδή καταχωρήθηκε το δικαίωμα αυτό στο τεμάχιο 428 αφού στο τεμάχιο 436 ήταν ήδη καταχωρημένο με τον φάκελο Α458/
  7. Ο φάκελος με αριθμό 195/1906 κατατέθηκε και έγινε Τεκμήριο
  8. Η μάρτυρας ισχυρίστηκε ότι το Τεκμήριο IV στην αιτιολογημένη απόφαση του Διευθυντή, προκύπτει από το συγκεκριμένο φάκελο, Τεκμήριο
  9. Επεξήγησε το συγκεκριμένο Τεκμήριο IV, το οποίο φέρει ημερομηνία 11.8.1906 και ισχυρίστηκε ότι ετοιμάστηκε από τον τότε γραφέα του Κτηματολογίου. Τότε, σύμφωνα με τη μάρτυρα, δεν υπήρχαν κτηματολογικά σχέδια και όταν θα γινόταν κάποια εγγραφή, για να συγκεκριμενοποιηθεί, ετοιμάζονταν σχέδια και σχεδιαγράμματα. Επίσης, γινόταν επιτόπια εξέταση για την έκδοση του τίτλου κατά την οποία ετοιμάστηκε το συγκεκριμένο σχεδιάγραμμα - Τεκμήριο IV στην έκθεση. Αναφερόμενη στον αρχικό ιδιοκτήτη του τεμαχίου 436 η μάρτυρας ανάφερε το 1906 ιδιοκτήτρια ήταν η Κλειώ Γεωργιάδη. Κατέθεσε, ως Τεκμήριο 7, το φάκελο με αριθμό ΑΔΛ6/
  10. Ισχυρίστηκε ότι η εγγραφή του Τεμαχίου 428 δεν είναι σύμφωνη με τα εν χρήσει σχέδια διότι τον καιρό που έγινε το Κτηματολόγιο δεν είχε τέτοια σχέδια ώστε να μπορεί ν΄αντικριστεί η εγγραφή. Για να γίνει, ήταν η θέση της, ο εκσυγχρονισμός της παλιάς εγγραφής θα πρέπει να προηγηθεί αίτηση από τον εγγεγραμμένο ιδιοκτήτη. Για το τεμάχιο 428, της Εφεσείουσας-Αιτήτριας, δεν έγινε τέτοια αίτηση. Αναγνώρισε, στο Τεκμήριο ΙV που συνοδεύει την απόφαση, την πιστοποίηση του μουχτάρι για την τότε κατάσταση πραγμάτων και παραδέχθηκε ότι το δικαίωμα διάβασης θα έπρεπε ν΄ είχε καταχωρηθεί από το 1906 ταυτόχρονα με την εγγραφή του τεμαχίου
  11. Ενώ, σε ερώτηση που της τέθηκε, ισχυρίστηκε ότι όταν στάληκε η επιστολή από τον Διευθυντή Κτηματολογίου, για την διόρθωση λάθους με βάση το φάκελο ΑΛΔ6/01, δεν υπήρξε οποιαδήποτε ένσταση από οποιονδήποτε. Παράλληλα ισχυρίστηκε ότι θα πρέπει, δυνάμει του άρθρου 12, να παρέλθουν 30 χρόνια από την ημέρα που κάποιος σταματά να χρησιμοποιεί το πέρασμα για να μπορεί αυτό να καταργηθεί. Ήταν η θέση της ότι ο κ. Γεώργιος Γεροντίδης ήταν ο προηγούμενος ιδιοκτήτης του τεμαχίου 428, το οποίο παραχώρησε δυνάμει δωρεάς στην Μαρία Γεροντίδη στις 11.9.92 Δεύτερη, κατέθεσε η Εφεσείουσα-Αιτήτρια, (Μ.Ε.2), κα Μαρία Γεροντίδη Χριστοδουλίδη, η οποία ανέφερε ότι είναι ιδιοκτήτρια του τεμαχίου 428, το οποίο απέκτησε δυνάμει δωρεάς από τον πατέρα της. Το συγκεκριμένο ακίνητο είναι ακατοίκητο από το 1959, όμως το 1970 ο πατέρας της της έδωσε οδηγίες να υπογράψει στον κ. Καρολίδη, τότε ιδιοκτήτη του τεμαχίου 436, για να παραχωρηθεί το συγκεκριμένο πέρασμα και ως πληρεξούσια αντιπρόσωπός του υπέγραψε για εγγραφή του δικαιώματος διαβάσεως. Κατέθεσε, ως Τεκμήριο 8, το έντυπο το οποίο υπέγραψε. Ισχυρίστηκε ότι ο Εφεσίβλητος-Καθ΄ ου η Αίτηση αγόρασε το ακίνητο από τον κ. Καρολίδη το 1983 ή
  12. Ήταν η θέση της ότι ο λόγος που υπέβαλε την αίτηση για την ακύρωση του δικαιώματος διαβάσεως ήταν γιατί η ίδια θέλει να αξιοποιήσει το ακίνητο αλλά λόγω του δικαιώματος αυτού δεν μπορεί. Κατέθεσε, ως Τεκμήριο 9 Α-Δ, δέσμη φωτογραφιών, για να εξηγήσει την επίδραση του συγκεκριμένου περάσματος στο ακίνητό της. Στη φωτογραφία Τεκμήριο 9Γ επεξήγησε ότι φαίνεται το επίδικο πέρασμα, το οποίο περνά από την είσοδο μέσω των μεγάλων καμάρων και φτάνει στην είσοδο που ενώνει το τεμάχιο 428 με το τεμάχιο
  13. Ήταν η θέση της ότι ούτε ο Εφεσίβλητος-Καθ΄ ου η Αίτηση δεν έχει κατοικήσει ή χρησιμοποιήσει το δικαίωμα διάβασης το οποίο του παραχωρήθηκε. Όμως, η ίδια έχει εκπονήσει σχέδια με την αρχιτέκτονα κυρία Ε. Κωσταντινίδου, τα οποία προτίθεται να καταθέσει στην Επιτροπή Διατηρητέων. Κατέληξε, ότι εάν δεν καταργηθεί το δικαίωμα διάβασης το ισόγειο της κατοικίας της θα είναι άχρηστο ενώ η κατάργησή του δεν θα επηρεάσει το τεμάχιο του κ. Ευρυβιάδη, το ακίνητο του οποίου έχει δύο εισόδους, ενώ παράλληλα θα μετατρέψει, η ίδια τις καμάρες σε δωμάτιο. Κατέθεσε ως Τεκμήριο 10 την προτιθέμενη κάτοψη ισογείου και τα υπόλοιπα σχέδια που ετοιμάστηκαν. Κατά την αντεξέταση ισχυρίστηκε ότι από τον χρόνο που η ίδια μπορούσε να θυμηθεί, η είσοδος του συγκεκριμένου ακινήτου ήταν αυτή που φαίνεται στη φωτογραφία Τεκμήριο 9Γ, δηλαδή η δίφυλλη πόρτα με το παράθυρο. Όμως, δεν γνώριζε κατά πόσο είναι διατηρητέο το δικό της ακίνητο. Πρόθεσή της είναι να το αναπαλαιώσει έτσι ώστε να διαμορφωθεί η στοά που φαίνεται στη φωτογραφία Τεκμήριο 9Γ σε δωμάτιο. Η ετοιμασία των σχεδίων για υλοποίηση της απόφασής της ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2006 και τελείωσε τον Ιούνιο του
  14. Αναγνώρισε το δικαίωμα διάβασης, με αναφορά στη φωτογραφία Τεκμήριο 9Γ, ότι ήταν ένα απλό δικαίωμα που επέτρεπε στον Εφεσίβλητο-Καθ΄ ου η Αίτηση να περνά από την στοά και να βγαίνει από την πόρτα στο δρόμο. Παραδέχθηκε, ότι η κατάσταση πραγμάτων αναφορικά και με τα δύο ακίνητα αντικατοπτρίζεται στη φωτογραφία Τεκμήριο 9Γ. Η δίφυλλη πόρτα που φαίνεται, σύμφωνα με την μαρτυρία της, οδηγεί στο ακίνητο του Εφεσίβλητου-Καθ΄ ου η Αίτηση. Η ίδια επανέλαβε ότι δεν γνώριζε αν το δικό της σπίτι ήταν διατηρητέο και ήταν η θέση της ότι θα μάθαινε μετά την κατάθεση των σχεδίων. Η τοποθέτησή της ότι το πέρασμα περνά από δωμάτιο βασίστηκε στην προτιθέμενη διαμόρφωση που θα γίνει στη στοά, που εμφαίνεται στην φωτογραφία Τεκμήριο 9Γ. Με αναφορά στο Τεκμήριο Χ, το οποίο είναι επισυνημμένο στην αιτιολογημένη απόφαση του Κτηματολογικού Λειτουργού, αναγνώρισε ως μια είσοδο της κατοικίας του Εφεσίβλητου-Καθ΄ ου η Αίτηση το δρόμο με αριθμό 47 και συμφώνησε ότι το πέρασμα σκιαγραφείται με κόκκινο χρώμα και οδηγεί σε δρόμο οποίος καταγράφεται με τον αριθμό
  15. Η μάρτυρας, Μ.Ε.2, αποδέχτηκε ότι ο δρόμος που αριθμείται ως 77, στο Τεκμήριο Χ της έκθεσης, είναι ελαφρώς κατηφορικός καθώς και ότι δεν υπάρχει άλλη πρόσβαση προς τον δρόμο από την οικία του Εφεσίβλητου - Καθ΄ ου η Αίτηση εκτός απ΄ αυτό το πέρασμα που του έχει παραχωρηθεί. Αναγνώρισε και κατέθεσε ως Τεκμήρια 11-13 φωτογραφίες που αφορούσαν την κατάσταση του δικού της ακινήτου και συγκεκριμένα της οροφής που είχε καταρρεύσει στο επίδικο πέρασμα. Επίσης, αναγνώρισε και κατέθεσε ως Τεκμήριο 14 το διάταγμα του Δικαστηρίου στην Αγ. Αρ. 2793/86 με το οποίο είχε διαταχθεί ο πατέρας της Εφεσείουσας-Αιτήτριας όπως άρει την επέμβαση στο συγκεκριμένο πέρασμα του Εφεσίβλητου-Καθ΄ ου η Αίτηση και διασφαλίσει την ασφαλή χρήση του δικαιώματος διόδου. Συμφώνησε με την εισήγηση της δικηγόρου του Εφεσίβλητου-Καθ΄ ου η Αίτηση ότι ο Καθ΄ ου η Αίτηση έχει δικαίωμα να ανοίγει τόσο το παράθυρο όσο και την πόρτα του. Καθώς και ότι δεν υπάρχει άλλη πρόσβαση σε φως και αέρα. Ήταν η θέση της ότι την συγκεκριμένη κατοικία πιθανόν να την πάρει η κόρη της πλην όμως, δεν ήταν σίγουρη τι θα γίνει τελικά με την συγκεκριμένη κατοικία για να προσθέσει ότι προτίθενται να προβούν σε επιδιόρθωσή της. Αναφορικά με τα αρχιτεκτονικά σχέδια ανέφερε ότι ακόμα δεν έχουν κατατεθεί και ότι δεν έγιναν οποιαδήποτε διαβήματα αναφορικά με το ποιος από την οικογένεια θα καταθέσει τα σχέδια ή και ποιος θα πάρει το σπίτι. Της υπεβλήθηκε, κατά την αντεξέταση, ότι ακόμα και αν ο Εφεσίβλητος- Καθ΄ ου η Αίτηση συγκατατίθετο στην κατάργηση του περάσματος η ίδια δεν θα μπορούσε να το αξιοποιήσει ενόψει του ότι θα απέκοπτε το δικαίωμά του σε φως και αέρα, όμως η ίδια δεν συμφωνούσε μ΄ αυτή την άποψη και θεωρούσε το δικό της δικαίωμα, αξιοποίησης της περιουσίας της πιο σημαντικό. Αναγνώρισε, η μάρτυρας, ότι ο Εφεσίβλητος-Καθ΄ ου η Αίτηση χρησιμοποιεί το δικαίωμα διαβάσεως, το οποίο του παραχωρήθηκε, αφού τράβηξε τις φωτογραφίες Τεκμήρια 11 μέχρι 13 χρησιμοποιώντας αυτό του το δικαίωμα καθώς και τις φωτογραφίες, οι οποίες κατατέθηκαν ως Τεκμήρια 15, 16 και
  16. Όμως, κατέληξε ότι δεν υπάρχει οποιαδήποτε είσοδος και οποιοσδήποτε μπορεί αν μπει και να βγάλει αυτές τις φωτογραφίες. Ήταν η θέση της ότι από το 1963 δεν χρησιμοποιείτο το συγκεκριμένο δικαίωμα, απλά ο Εφεσίβλητος-Καθ΄ ου η Αίτηση επισκεπτόταν παροδικά την περιουσία του και έφευγε ενόψει του ότι είναι μόνιμος κάτοικος εξωτερικού. Η μάρτυρας ισχυρίστηκε ότι και τα δύο ακίνητα είναι ακατοίκητα εδώ και αρκετά χρόνια. Και ενώ πριν είχε αναγνωρίσει ότι το δικαίωμα διάβασης εξασκείται δια μέσου μιας στοάς στη συνέχεια ισχυρίστηκε ότι το συγκεκριμένο δικαίωμα εξασκείται μέσω της οικίας της, των καμάρων που φαίνονται στις φωτογραφίες που κατατέθηκαν ως τεκμήρια. Αναγνώρισε ότι το δικαίωμα αυτό προϋπήρχε της αγοράς του ακινήτου με αριθμό 428 από τον πατέρα της και ότι αναγνωρίστηκε επίσημα το 1970 και ότι δεν εδόθη για πρώτη φορά το
  17. Παρόλο που είχε επισκεφθεί τον υπόγειο χώρο της κατοικίας του Εφεσίβλητου -Καθ΄ ου η Αίτηση αρχικά δεν ήταν σε θέση να αναφέρει αν υπήρχαν περισσότερα του ενός δωματίου ενώ στη συνέχεια κατέληξε ότι ο υπόγειος χώρος ήταν διαχωρισμένος σε δωμάτια. Για να αρνηθεί στη συνέχεια απαντώντας «δεν ξέρω, δεν είδα». Ερωτηθείσα αναφορικά με τις εναλλακτικές λύσεις στις οποίες η ίδια έκανε αναφορά στην παράγραφο 13 της Ένορκης Δήλωσής της, ήταν η θέση της ότι λόγω του ότι μπαίνει φως από το ισόγειο θα μπαίνει και αέρας από εκεί. Όμως, δεν είχε εναλλακτική λύση για πρόσβαση από το ακίνητο του Καθ΄ ου η Αίτηση στον κάτω δρόμο. Η εναλλακτική λύση που η ίδια είχε εισηγηθεί ήταν να γίνει αλλαγή, δηλαδή να παραχωρηθεί η ταράτσα στον Καθ΄ ου η Αίτηση με αντάλλαγμα την παραχώρηση του περάσματος στην Αιτήτρια. Γνώριζε ότι υπάρχει διαδικασία για να θεωρηθεί ένα οίκημα ως διατηρετέο, όμως η ίδια είχε ακούσει ότι σχεδόν όλα τα Λεύκαρα έχουν κυρηχθεί ως διατηρητέα. Ήταν η θέση της ότι δεν μπορεί η ίδια να χρησιμοποιεί τον συγκεκριμένο χώρο ούτε ως αυλή αλλά ούτε και σαν κτίριο αφού κάποιος τρίτος θα τον χρησιμοποιεί για να περνά από μέσα. Επέμενε στη θέση της ότι στα σχέδια τα οποία έχουν εκπονηθεί η μέχρι σήμερα στοά θα κλείσει και θα γίνει δωμάτια οπόταν δεν είναι νοητό κάποιος τρίτος να περνά δίπλα από τα δικά της δωμάτια ή και την σκάλα, την οποία προτίθεται να ανεγείρει, για να βγει από τον συγκεκριμένο χώρο. Ο επόμενος μάρτυρας ήταν ο κ. Λάκης Ραουνάς, (Μ.Ε.3), ο οποίος γεννήθηκε στα Πάνω Λεύκαρα το 1939 και διαμένει εκεί μέχρι σήμερα. Το σπίτι του απέχει 30 μέτρα από τις κατοικίες των εμπλεκομένων μερών στην παρούσα διαφορά. Ισχυρίστηκε ότι η κατοικία της Αιτήτριας δεν κατοικήθηκε από το
  18. Αναφορικά με το σπίτι του Καθ΄ ου η Αίτηση, ήταν η θέση του, ότι ο γέρος ο οποίος διάμενε ήταν εκεί μέχρι το
  19. Μετά το 1967 δεν θυμόταν να το είχε κατοικήσει οποιοσδήποτε. Ισχυρίστηκε ότι δεν γνώριζε και ότι δεν είδε καμιά φορά τον κ. Wideson, Εφεσίβλητο-Καθ΄ ου η Αίτηση στην οικία του και ότι θα τον έβλεπε αν διέμενε στο συγκεκριμένο σπίτι. Παράλληλα, ήταν η θέση του, ότι το ακίνητο του κ. Καρολίδη χάλασε και μπαινοβγαίνουν μικρά παιδιά. Κατά την αντεξέταση αρνήθηκε ότι είδε τα παιδιά των ηλικιωμένων ιδιοκτητών της κατοικίας, που σήμερα ανήκει στον Καθ΄ ου η Αίτηση, να επισκέπτονται τη συγκεκριμένη κατοικία. Ερωτηθείς ανέφερε ότι μπορεί όντως ο κ. Ευρυβιάδης να επισκέφθηκε την κατοικία του και ο ίδιος να μην τον είδε αφού πηγαινοέρχεται στην μάντρα του, η οποία από το 1977 βρίσκεται αρκετά μακριά. Ενώ, παραδέχθηκε ότι δεν γνώριζε τον κ. Ευριβιάδη προσωπικά. Η τελευταία μάρτυρας για την Εφεσείουσα-Αιτήτρια ήταν η κα Ελένη Χριστοδουλίδου (Μ.Ε.4), η οποία είναι πολιτικός μηχανικός εγγεγραμμένη στο ΕΤΕΚ. Σύμφωνα με την μαρτυρία της η ίδια ανέλαβε την κατάρτιση των στατικών σχεδίων της οικίας της Αιτήτριας λόγω του ότι συνεργάζεται με την αρχιτέκτονα κυρία Κωνσταντινίδου, η οποία ειδικεύεται στην συντήρηση και αναπαλαίωση κτιρίων. Η δική της στατική μελέτη, την οποία κατέθεσε ως Τεκμήριο 18, βασίζεται στα αρχιτεκτονικά σχέδια της κας Κωνσταντινίδου. Επεξήγησε ένα προς ένα τα σχέδια του Τεκμηρίου 18 για να καταλήξει ότι το προτιθέμενο καθιστικό θα χτιστεί στο στεγασμένο χώρο με τις δύο καμάρες. Ήταν η θέση της ότι πρόθεση είναι η αναπαλαίωση μέρους της στέγης, των μπαλκονιών και της σκάλας εκεί που είναι καταστραμμένα. Καθώς επίσης και η κατασκευή ενός μικρού δωματίου στο ισόγειο. Ισχυρίστηκε, ότι τα σχέδια δεν έχουν ακόμη υποβληθεί για έγκριση γιατί δεν έχει δοθεί οποιαδήποτε εντολή προς τούτο από την ιδιοκτήτρια. Το μόνο πρόβλημα που υπάρχει, σύμφωνα με την ίδιαν, είναι το δικαίωμα διέλευσης του Καθ΄ ου η Αίτηση. Είναι η θέση της ότι με τα σχέδια που έχουν ετοιμαστεί το δικαίωμα διέλευσης του Καθ΄ ου η Αίτηση θα εξασκείται μέσω του καθιστικού της οικίας έξω από το παράθυρο του μπάνιου του υπνοδωματίου. Αυτό το δικαίωμα, ήταν η θέση της, θα ακυρώνει την χρήση σχεδόν όλων των δωματίων γιατί θα διχοτομεί την κατοικία και θ΄ ακυρώνει κάθε δικαίωμα ιδιωτικής ζωής. Κατά την αντεξέταση παραδέχθηκε ότι η πόρτα και το παράθυρο στο βάθος των καμάρων, δεν ανήκουν στο υποστατικό της Αιτήτριας. Επίσης παραδέχθηκε ότι η Αιτήτρια είναι μητέρα της και της ανέθεσε τη στατική μελέτη των σχεδίων τον Ιούνιο του
  20. Ερωτηθείσα ανέφερε ότι δεν γνώριζε κατά πόσο η οικοδομή είναι διατηρητέα καθώς επίσης και ότι δεν είχε γίνει διαδικασία για να κυρηχθεί ως τέτοια. Δεν γνώριζε ούτε αν τα Λεύκαρα, ως χωριό, έχουν κυρηχθεί ως διατηρητέα περιοχή. Αυτό που γνώριζε όμως ήταν ότι η συγκεκριμένη οικοδομή είναι πέραν των 100 χρόνων. Όμως, δεν γνώριζε ότι η πόρτα και το παράθυρο, κάτω από τις καμάρες, είναι και αυτά εκεί για 100 και τόσα χρόνια. Ούτε και γνώριζε ποιό είναι το σπίτι του Καθ΄ ου η Αίτηση. Ισχυρίστηκε ότι τα σχέδια, τα οποία έχουν ετοιμαστεί, δεν προτείνουν οποιαδήποτε αλλαγή στην κάλυψη της κατοικίας. Επίσης ανέφερε ότι δεν γνώριζε κατά πόσο κατά την εξέταση για έκδοση της άδειας οικοδομής θα εξεταστεί το θέμα του επηρεασμού της άλλης οικίας. Ο Εφεσίβλητος-Καθ΄ ου η Αίτηση (Μ.Υ.1) επέλεξε να καταχωρίσει Δήλωση προς απόδειξη των ισχυρισμών του, η οποία και καταχωρίστηκε ως Τεκμήριο
  21. Η θέση του, όπως αυτή καταγράφεται στην Δήλωσή του, είναι ότι αγόρασε τη συγκεκριμένη κατοικία το 1983 από τον κ. Χριστάκη Καρολίδη και Λεωνίδα Καρολίδη η οποία κατοικία βρίσκεται στο τεμάχιο 436 στα Πάνω Λεύκαρα. Η Αιτήτρια είναι η εγγεγραμμένη ιδιοκτήτρια του τεμαχίου 428 στα Πάνω Λεύκαρα. Κατά την αγορά της κατοικίας ο ιδιοκτήτης της, κος Χρ. Καρολίδης, του παρέδωσε το πρωτότυπο της συμφωνίας με ημερομηνία 25.11.1894 από το οποίο διαφαίνεται ότι ιδιοκτήτης της δικής του κατοικίας ήταν ο κ. Γαβριήλ Γεωργιάδης ενώ των ανωγείων δωματίων, που ανήκουν στην Αιτήτρια, ήταν η κα Αννεζού Κούρρη. Κατέθεσε φωτοαντίγραφο της συγκεκριμένης συμφωνίας ως Τεκμήριο
  22. Ο μάρτυρας ισχυρίστηκε ότι ο σκοπός της αγοράς της οικίας ήταν ο επαναπατρισμός του στην Κύπρο και η μόνιμη διαμονή του στην εν λόγω κατοικία στα Λεύκαρα. Η συγκεκριμένη κατοικία αποτελείται από τρεις ορόφους, το υπόγειο, το οποίο είναι μεγάλο, το ισόγειο καθώς και το ανώι. Λόγω της υψομετρικής διαφοράς του χωριού Λεύκαρα το υπόγειο της κατοικίας βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με τον δρόμο που εφάπτεται του ακινήτου της Αιτήτριας. Το 1986, μετά την αγορά της κατοικίας, ο Καθ΄ ου η Αίτηση διαπίστωσε ότι είχε καταρρεύσει το πάτωμα ενός από τα ανώγεια δωμάτια της Αιτήτριας με αποτέλεσμα να κλείσει η δίοδος από το υπόγειό του προς το δημόσιο δρόμο. Λόγω του ότι ο τότε ιδιοκτήτης κ. Γεώργιος Γεροντίδης παρέλειψε να καθαρίσει τις ακαθαρσίες που είχαν δημιουργηθεί, ο ίδιος αναγκάστηκε να καταχωρίσει την αγωγή με αριθμό 2793/86 εναντίον του κ. Γεροντίδη. Εκδόθηκε διάταγμα από το Δικαστήριο για διατήρηση της διόδου καθαρής έτσι ώστε ο ίδιος ν΄ ασκεί το δικαίωμά του αδιάλειπτα και ο κ. Γεροντίδης συμμορφώθηκε με το συγκεκριμένο διάταγμα. Με αναφορά στο πιστοποιητικό τίτλου εγγραφής του ακινήτου της Αιτήτριας, ισχυρίστηκε ότι το δικό της ακίνητο αποτελείται μόνο από δύο ανώγεια δωμάτια και αυλή. Το δικό του δικαίωμα διόδου περνά μέσα από την αυλή και δεν επηρεάζει οποιοδήποτε από τα δωμάτια της Αιτήτριας. Ενώ, οι χώροι τους οποίους η Αιτήτρια έχει πρόθεση να αξιοποιήσει βρίσκονται στην στοά και επικοινωνούν με την είσοδο και το παράθυρο του υπογείου της δικής του κατοικίας. Ήταν η θέση του ότι ο μοναδικός τρόπος πρόσβασης προς τον δημόσιο δρόμο καθώς και σε φως και αέρα, από το υπόγειο είναι η συγκεκριμένη δίοδος. Το δικαίωμα αυτό ο ίδιος το ασκεί κατά τις επισκέψεις του στην κατοικία του μέχρι και σήμερα. Κατά τις επισκέψεις του αυτές ο ίδιος έβγαλε διάφορες φωτογραφίες τις οποίες κατέθεσε ως Τεκμήριο 21α - 21η. Όταν, το 1997, αποφάσισε να πωλήσει την κατοικία λόγω του ότι για οικογενειακούς λόγους δεν θα μπορούσε να την ανακαινίσει, σε επίσκεψή του στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο κατέθεσε αίτηση για εκσυγχρονισμό του τίτλου, την αίτηση με αριθμό Α987/
  23. Παράλληλα, ζήτησε όπως του δοθεί αντίγραφο του ιστορικού της ιδιοκτησίας του το οποίο και κατέθεσε ως Τεκμήριο
  24. Κατά την εξέταση της αίτησης για εκσυγχρονισμό του τίτλου διενεργήθηκαν τρεις επιτόπιες εξετάσεις. Στην τελευταία επιτόπια εξέταση ο υπεύθυνος του Κτηματολογίου ανέφερε στην Αιτήτρια ότι η ίδια δεν θα μπορούσε να κτίσει τις υφιστάμενες καμάρες ή και να παρεμποδίσει με οποιονδήποτε τρόπο το δικαίωμα σε φως και αέρα του υπογείου της κατοικίας του Καθ΄ ου η Αίτηση. Σε μια προσπάθεια εξεύρεσης φιλικού διακανονισμού ο Καθ΄ ου η Αίτηση εισηγήθηκε την οικιοθελή εγγραφή του αποκλειστικού δικαιώματος της χρήσης της ταράτσας των ανωγείων δωματίων της Αιτήτριας επ΄ ονόματί του σε αντάλλαγμα με την συγκατάθεσή του για κατάργηση της διόδου και της πόρτας του υπογείου της κατοικίας του. Όμως, θα διατηρούσε ο ίδιος το δικαίωμα διόδου στις περιπτώσεις εκείνες που θα προέκυπτε ανάγκη μεταφοράς βαριών ή μεγάλων αντικειμένων. Ενώ αρχικά η Αιτήτρια είχε αποδεχτεί την συμβιβαστική πρόταση στη συνέχεια αρνήθηκε την υλοποίησή της. Ήταν η θέση του μάρτυρα, (Μ.Υ.1), ότι τόσο η δική του κατοικία καθώς και το ακίνητο της Αιτήτριας είναι κτίρια διατηρητέα και κανένας από τους δύο δεν έχει την δυνατότητα αξιοποίησης του κτιρίου με τρόπο που να αλλοιώνεται ο χαρακτήρας του και ιδιαίτερα τα εξωτερικά χαρακτηριστικά του κτιρίου. Επίσης, παρέθεσε την άποψη ότι το δικαίωμά του για φως και αέρα, στον υπόγειο χώρο της κατοικίας του, δεν μπορεί αυθαίρετα να καταργηθεί. Παρέθεσε τη θέση ότι τον Ιανουάριο και Φεβρουάριο του 2006, ημερομηνίες κατά τις οποίες ήταν ορισμένη η παρούσα υπόθεση για ακρόαση, η Αιτήτρια ουδέποτε είχε αναφέρει ότι είχε ετοιμάσει σχέδια για την αξιοποίηση του ακινήτου της αλλά αντίθετα της είχε γίνει πρόταση για αγορά του από τον ίδιον. Αυτό καταδεικνύει, σύμφωνα πάντοτε με τον ισχυρισμό του, ότι το θέμα της αξιοποίησης του ακινήτου αποτελεί προϊόν δεύτερης σκέψης και μια προσπάθεια να πειστεί το Δικαστήριο για την ύπαρξη ειλικρινούς πρόθεσης. Εισηγήθηκε, ότι σε περίπτωση απόρριψης της παρούσας Αίτησης -Έφεσης θα πρέπει να του επιδικαστούν και τα έξοδα της παρουσίας του στο Δικαστήριο, δηλαδή το κόστος του αεροπορικού εισιτηρίου του από το Λονδίνο προς την Λάρνακα με επιστροφή το οποίο και κατέθεσε ως Τεκμήριο
  25. Τελειώνοντας, ανέφερε ότι ο ίδιος ουδέποτε δήλωσε ότι κατοίκησε στη συγκεκριμένη κατοικία όμως, πλήρωνε για τις επιδιορθώσεις καθώς και για να διατηρείται καθαρή. Ενώ, υπήρχε και περίοδος κατά την οποία επισκεπτόταν την κατοικία του πολύ συχνά με φίλους γιατί διέμενε στη Λάρνακα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Κατά την αντεξέταση ισχυρίστηκε ότι δεν γνωρίζει πως οι προκάτοχοί του απέκτησαν το συγκεκριμένο ακίνητο. Ο τίτλος, τον οποίο απέκτησε, παρόλο που δεν αναφέρεται σε δικαίωμα φωτός καταγράφει αυλή και βεράντα στο υπόγειο πράγματα που δεν υπάρχουν. Ήταν η θέση του ότι ο ίδιος κληρονόμησε το δικαίωμα διόδου. Το Κτηματολόγιο του υπέδειξε το συγκεκριμένο δικαίωμα, το οποίο προϋπήρχε από το
  26. Αυτό τούτο το δικαίωμα ήταν η θέση του ότι δεν εμποδίζει με οποιονδήποτε τρόπο την Αιτήτρια αφού το δικό της ακίνητο δεν έχει ούτε νερό, ούτε και είναι σε κατοικήσιμη κατάσταση ενώ στο δικό του υπάρχουν ακόμα και ηλεκτρικοί φούρνοι εδώ και χρόνια. Τελειώνοντας ανέφερε ότι το δικό του υπόγειο δεν αποτελείται από ένα μόνο δωμάτιο, όπως ισχυρίζεται η Αιτήτρια. Πρόκειται περί ολόκληρου ορόφου που έχει πρόσβαση στο δρόμο και δεν υπάρχει οποιοσδήποτε λόγος για να εγκαταλείψει ο ίδιος το δικό του δικαίωμα διάβασης. Ο τελευταίος μάρτυρας ήταν ο κ. Αντρέας Δημητρίου, Μ.Υ.2, ο οποίος εργάζεται στο Τμήμα Αρχαιοτήτων ως Ανώτερος Τεχνικός. Σύμφωνα με τη μαρτυρία του το τεμάχιο 436, Φ/Σχ. XLIX/20.5.XII στα Πάνω Λεύκαρα έχει κυρηχθεί σε αρχαίο μνημείο, Β΄ πίνακα με την Κανονιστική Διοικητική Πράξη 208/
  27. Κατέθεσε αντίγραφο της Κανονιστικής Διοικητικής Πράξης ως Τεκμήριο
  28. Ενώ, ως Τεκμήριο 25 κατέθεσε τοπογραφικό στο οποίο σημειώνεται με χρώμα μπλέ το τεμάχιο με αριθμό
  29. Αναφορικά με το τεμάχιο 428 ισχυρίστηκε ότι δεν έχει κυρηχθεί σε αρχαίο μνημείο όμως, ήταν η θέση του, ότι όταν κάποιο κτίριο είναι κυρηγμένο σε αρχαίο μνημείο Β΄ πίνακα, για να επέλθη οποιαδήποτε μεταβολή πάνω σ΄ αυτό ή σε γειτονικά μ΄ αυτό κτίρια θα πρέπει να ζητηθεί η άδεια του Διευθυντή του Τμήματος Αρχαιοτήτων, σύμφωνα με το άρθρο 8.1 του περί Αρχαιοτήτων Νόμου, Κεφ.
  30. Η αίτηση υποβάλλεται από το ιδιοκτήτη του τεμαχίου ή από οποιοδήποτε άλλο άτομο του οποίου το ακίνητο εφάπτεται του αρχαίου μνημείου. Δεν υπάρχει τέτοια αίτηση αναφορικά με το τεμάχιο
  31. Ερωτηθείς συγκεκριμένα για την κατάργηση της πόρτας και του παραθύρου, του ακινήτου του Καθ΄ ου η Αίτηση το οποίο έχει κυρηχθεί σε αρχαίο μνημείο, ο μάρτυρας, (Μ.Υ.2), ανέφερε ότι ο λόγος για τον οποίο έχουν κυρηχθεί αρχαία μνημεία τα συγκεκριμένα κτίρια είναι ακριβώς τα παραδοσιακά λαϊκά χαρακτηριστικά τα οποία διαθέτουν. Όταν ένα τέτοιο μνημείο βρίσκεται προ του ενδεχομένου ν΄ υποστεί οποιαδήποτε αλλοίωση ο Διευθυντής του Τμήματος Αρχαιοτήτων έχει δικαίωμα να ζητήσει από το Υπουργικό Συμβούλιο την έκδοση διατάγματος, δυνάμει του άρθρου 12 του περί Αρχαιοτήτων Νόμου, για την κατεδάφιση οποιουδήποτε κτιρίου τ΄ οποίο επηρεάζει το αρχαίο μνημείο. Κατά την αντεξέταση ισχυρίστηκε ότι οι λόγοι για τους οποίους η συγκεκριμένη κατοικία έχει κυρηχθεί ως αρχαίο μνημείο είναι η προβολή της λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τα οποία διαθέτει τόσο εξωτερικά όσο και εσωτερικά. Σε ερώτηση κατά πόσο θα επηρεαστεί το συγκεκριμένο ακίνητο αν το συγκεκριμένο δικαίωμα διάβασης καταργηθεί, ο μάρτυρας ανέφερε ότι οι συνέπειες θα ήταν ότι δεν θα υπάρχει πρόσβαση από το πέρασμα που υπάρχει μέχρι σήμερα οπόταν επηρεάζεται αφού δεν θα υπάρχει πρόσβαση από το κοινό. Για να καταλήξει, ότι όταν το κτίριο κυρήχθηκε αρχαίο μνημείο το πέρασμα ήταν εκεί. Τυχόν κατάργησή του σημαίνει ότι επηρεάζεται και το αρχαίο μνημείο. Εάν τεθεί θέμα κατάργησης της πρόσβασης, ήταν η θέση του, ότι προτού καταργηθεί θα ζητηθούν οι απόψεις του Τμήματος Αρχαιοτήτων. Στα 42 χρόνια πείρας που έχει κάτι τέτοιο δεν έχει εγκριθεί. Σε υποβολή του δικηγόρου της Αιτήτριας ότι το δικαίωμα διάβασης που αποκτήθηκε το 1970 μπορεί να καταργηθεί, ήταν η θέση του μάρτυρα ότι από την πείρα του δεν είναι εύκολο να καταργηθεί η πρόσβαση προς το αρχαίο μνημείο, η οποία πρόσβαση ήταν υπόψη του Διευθυντή Τμήματος Αρχαιοτήτων όταν το συγκεκριμένο οίκημα κυρήχθηκε αρχαίο μνημείο το
  32. Κατέληξε, ότι από τις φωτογραφίες που του υποδείχθηκαν το δικαίωμα διάβασης οδηγεί στην πόρτα και στο παράθυρο του αρχαίου μνημείου, που ευρίσκονται στην πισινή του πλευρά και αν ο ιδιοκτήτης ζητήσει την άδεια του Διευθυντή του Τμήματος Αρχαιοτήτων να κλείσει την πόρτα ή το παράθυρο δεν θα του επιτραπεί. Εξέφρασε την άποψη ότι οι λόγοι για τους οποίους είχε παραχωρηθεί το δικαίωμα διάβασης δεν έχουν μέχρι σήμερα εκλείψει αφού το συγκεκριμένο δικαίωμα οδηγεί προς το αρχαίο μνημείο και το εξυπηρετεί. Μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας οι συνήγοροι των δύο πλευρών υποστήριξαν με αγορεύσεις τις εκατέρωθεν θέσεις. Η κα Ανδρέου με αναφορά στο άρθρο 12
(3)του Κεφ. 224, εισηγήθηκε ότι από την προφορική μαρτυρία δεν προέκυψε οτιδήποτε που να καθιστά το δικαίωμα διόδου μη αναγκαίο. Το δικαίωμα αυτό υπάρχει, για πέραν από 100 χρόνια σύμφωνα με το πιστοποιητικό του μουχτάρι, σε μια ενιαία αυλή που οδηγεί σε δημόσιο δρόμο. Εισηγήθηκε ότι ο ίδιος ο πατέρας της Αιτήτριας αναγνώρισε το συγκεκριμένο δικαίωμα διόδου και υπόγραψε την σχετική αίτηση για να διορθωθεί το λάθος του
  1. Με αναφορά στο περιεχόμενο της Ενόρκου Δηλώσεως της Αιτήτριας -Εφεσείουσας με ημερομηνία 29.9.04 υπέδειξε ότι δεν αναφέρθηκε η πρόθεση αξιοποίησης του ακινήτου ενώ κατά την ακρόαση της παρούσας υπόθεσης, παρουσιάστηκαν και αρχιτεκτονικά σχέδια σε μια προσπάθεια να πειστεί το Δικαστήριο ότι η Αιτήτρια-Εφεσείουσα είναι έτοιμη να αξιοποιήσει το ακίνητό της. Περαιτέρω εισηγήθηκε ότι το κομμάτι της μαρτυρίας που αφορά την αξιοποίηση του ακινήτου της Αιτήτριας-Εφεσείουσας θα πρέπει να αγνοηθεί για τρεις λόγους: Πρώτο, δεν έγινε οποιαδήποτε αναφορά σε αυτό το θέμα στην αρχική αίτηση, δεύτερον, τα σχέδια για την προτιθέμενη αξιοποίηση έγιναν από άτομο που δεν ήρθε να μαρτυρήσει στο Δικαστήριο και τρίτον σύμφωνα με την μαρτυρία του κ. Δημητρίου, (Μ.Υ.2), τα συγκεκριμένα σχέδια δεν μπορούν να εγκριθούν. Κατέληξε ότι επί του συγκεκριμένου θέματος δεν δόθηκε μαρτυρία στην οποία να μπορεί ν΄ αποδοθεί οποιαδήποτε βαρύτητα αφού η πολιτικός μηχανικός (Μ.Ε.4) στερείτο των γνώσεων για την κατάσταση πραγμάτων αναφορικά με τα δύο ακίνητα και επιπρόσθετα παρέλειψε ν΄ αναφέρει την συγγένειά της με την Εφεσείουσα-Αιτήτρια και την αποκάλυψε μόνο όταν ερωτήθηκε κατά την αντεξέταση. Τελειώνοντας, ανέφερε ότι δεν υπεδείχθηκε στο Δικαστήριο οποιοσδήποτε λόγος για την κατάργηση του δικαιώματος διάβασης. Ο μόνος λόγος που παρατέθηκε ήταν ότι υπήρχε πρόσβαση άλλη προς τον δημόσιο δρόμο, η οποία πρόσβαση δεν μπορεί μ΄ οποιονδήποτε τρόπο ν΄ εξυπηρετήσει τον υπόγειο χώρο της κατοικίας του Εφεσίβλητου. Ο κ. Πετουφάς εισηγήθηκε ότι το γεγονός του πότε παραχωρήθηκε το δικαίωμα είναι άνευ σημασίας, αφού το συγκεκριμένο ακίνητο δεν χρησιμοποιήθηκε εδώ και 40 με 50 χρόνια και κατά συνέπεια δεν χρησιμοποιήθηκε ούτε το δικαίωμα διάβασης, οπόταν δεν υπάρχει και οποιοσδήποτε λόγος διατήρησής του. Αντίθετα, ήταν η θέση του ότι η ύπαρξή του εμποδίζει το δικαίωμα χρήσης του ακινήτου της Αιτήτριας-Εφεσείουσας. Παράλληλα, αποδέχθηκε ότι το γεγονός ότι το δεσπόζον ακίνητο έχει κυρηχθεί αρχαίο μνημείο δεν μπορεί ν΄ αγνοηθεί, όμως ήταν η άποψή του ότι αυτό δεν επηρεάζει την κατάργηση του δικαιώματος διόδου μ΄ οποιονδήποτε τρόπο. Αξιολόγηση της μαρτυρίας Η κα Παναγιώτα Ορφανίδου (Μ.Ε.1) μου έκανε πάρα πολύ καλή εντύπωση. Ήταν εμφανές από τις απαντήσεις της, οι οποίες ήταν άμεσες, ευθείς και χωρίς υπεκφυγές ότι ήρθε στο Δικαστήριο για να πει την αλήθεια και να το βοηθήσει να διαπιστώσει την κατάσταση πραγμάτων χωρίς να λαμβάνει υπόψη ότι κλήθηκε από την πλευρά της Εφεσείουσας -Αιτήτριας. Ήταν όντως ανεξάρτητη μάρτυρας γι΄ αυτό και αποδέχομαι την μαρτυρία της, στην ολότητά της, ως αξιόπιστη. Η Αιτήτρια-Εφεσείουσα, (Μ.Ε.2), δεν μου έκανα καλή εντύπωση. Δεν ήταν ειλικρινής και δεν είπε την αλήθεια στο Δικαστήριο. Προσπάθησε να πείσει το Δικαστήριο ότι είχε εκπονήσει σχέδια για αξιοποίηση του ακινήτου της, τ΄ οποίο σημειωτέο είναι ακατοίκητο από το 1951, και ότι το μόνο εμπόδιο στην αξιοποίηση αυτή είναι το πέρασμα που είναι εγγεγραμμένο προς όφελος του δεσπόζοντος ακινήτου που ανήκει στον Εφεσίβλητο-Καθ΄ ου η Αίτηση. Είπε ότι δόθηκαν οδηγίες για τα συγκεκριμένα σχέδια τον Ιανουάριο 2006 και ολοκληρώθηκαν τον Ιούνιο 2006 ενώ η κόρη της, Μ.Ε.4, είπε ότι δόθηκαν οδηγίες για τα σχέδια την άνοιξη του
  2. Το Δικαστήριο έχει ιδίαν γνώση ότι τον Φεβρουάριο 2006, που η υπόθεση είχε τεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου για να γίνει η ακρόαση και υπήρξε συζήτησή της για σκοπούς συμβιβασμού η Εφεσείουσα-Αιτήτρια δεν ανέφερε κάτι τέτοιο κατά την συζήτησή της υπόθεσης. Ξέχασε προφανώς ότι στην αίτηση που είχε υποβάλει προς τον Διευθυντή, για την κατάργηση του δικαιώματος διόδου, είχε προβάλει ως λόγους που συνηγορούσαν υπέρ της ακύρωσης του δικαιώματος διαβάσεως πρώτον, το γεγονός ότι δεν ασκείται το δικαίωμα κ΄ έχει περιπέσει σ΄ αχρησία και δεύτερον, γενικά ότι παραβιάζονται τα στοιχειώδη δικαιώματά της χωρίς οποιαδήποτε αναφορά στα δικαιώματα που παραβιάζονται. Επίσης, περιέπεσε σ΄ αντιφάσεις. Ενώ στην κυρίως εξέτασή της είπε ότι είχε βγάλει σχέδια για να τα καταθέσει στην Επιτροπή Διατηρητέων κατά την αντεξέταση, απαντώντας σ΄ ερώτηση της συνηγόρου του Εφεσίβλητου-Καθ΄ ου η Αίτηση, είπε ότι δεν γνώριζε κατά πόσο το σπίτι της ήταν διατηρητέο. Ενώ στην συνέχεια παραδέχθηκε ότι τα συγκεκριμένα σχέδια - Τεκμήριο 18 - δεν έχουν ακόμη κατατεθεί στην αρμόδια αρχή. Και ενώ παραδέχθηκε ότι δεν υπάρχει άλλη πρόσβαση από το ακίνητο του Εφεσίβλητου-Καθ΄ ου η Αίτηση - τεμ. 436 - προς τον δρόμο με αριθμό 77 και ότι δεν θ΄ υπάρχει πρόσβαση προς το δρομάκι, αν καταργηθεί το δικαίωμα και θ΄ επηρεαστεί ο αέρας και το φως του ακινήτου του Εφεσίβλητου - Καθ΄ ου η Αίτηση ήταν η άποψή της ότι επειδή για τον Εφεσίβλητο είναι το υπόγειο της κατοικίας του ο επηρεασμός αυτός δεν είναι μεγάλης σημασίας ενώ για εκείνην είναι σημαντική η κατάργηση του δικαιώματος παρά το γεγονός ότι αυτό υπάρχει εδώ και 100 χρόνια. Ισχυρίστηκε ότι το σπίτι είναι ακατοίκητο εδώ και 50 χρόνια και ότι ο Εφεσίβλητος-Καθ΄ ου η Αίτηση δεν χρησιμοποιεί το συγκεκριμένο πέρασμα λόγω του ότι είναι κάτοικος εξωτερικού. Όμως, όλα αυτά η ίδια δεν μπορούσε να τα γνωρίζει αφού στην κυρίως εξέτασή της ανέφερε ότι από το 1968 που επέστρεψε από την Ελλάδα διαμένει μόνιμα στην Λεμεσό. Έχω καταγράψει μόνο μερικά σημεία στην μαρτυρία της τ΄ οποία μ΄ οδηγούν στο συμπέρασμα ότι μοναδικός σκοπός της μαρτυρίας της ήταν η εξυπηρέτηση ιδίου συμφέροντος και όχι η ουσιαστική απονομή δικαιοσύνης στην διαφορά μεταξύ των δύο πλευρών. Γι΄ αυτό τον λόγο δεν αποδέχομαι την μαρτυρία της. Ο κος Λάκης Ραουνάς, (Μ.Ε.3), δεν μ΄ έπεισε για τα όσα έλεγε. Ήρθε ουσιαστικά για να πει στο Δικαστήριο ότι ο Εφεσίβλητος - Καθ΄ ου η Αίτηση δεν διαμένει στην κατοικία του στα Λεύκαρα. Όμως, ο ίδιος παραδέχθηκε ότι δεν γνώριζε προσωπικά τον Εφεσίβλητο - Καθ΄ ου η Αίτηση. Οπόταν, πώς μπορούσε να λέει στο Δικαστήριο με τόση βεβαιότητα ότι δεν τον είδε καμιά φορά στο συγκεκριμένο σπίτι και ότι θα τον έβλεπε αν το επισκεπτόταν αφού πηγαινοερχόταν στην μάντρα του, η οποία σύμφωνα με την μαρτυρία του, ήταν αρκετά μακριά από εκεί που βρίσκονται τα επίδικα σπίτια. Δεν μπορώ να δεχθώ την μαρτυρία του ως αξιόπιστη και την απορρίπτω. Η κα Ελένη Χριστοδουλίου, (Μ.Ε.4), δεν αποκάλυψε το γεγονός ότι είναι κόρη της Εφεσείουσας -Αιτήτριας παρά μόνο όταν ερωτήθηκε από την ευπαίδευτη συνήγορο του Εφεσίβλητου-Καθ΄ ου η Αίτηση. Αυτό δείχνει έλλειψη ειλικρίνειας και συνεκτιμώντας το γεγονός αυτό με την όλη συμπεριφορά από το εδώλιο του μάρτυρα και μη παραγνωρίζοντας το περιεχόμενο της μαρτυρίας της οδηγούμαι στο συμπέρασμα ότι ήρθε απλώς στο Δικαστήριο για να προωθήσει την υπόθεση της μητέρας της χωρίς οποιαδήποτε πρόθεση να πει στο Δικαστήριο την αλήθεια. Απαντούσε επιλεκτικά και εκεί που θεωρούσε ότι μπορεί η οποιαδήποτε απάντησή της να πλήξει τα συμφέροντά της απαντούσε «δεν γνωρίζω» για πράγματα τ΄ οποία ως πολιτικός μηχανικός όφειλε να γνωρίζει. Δεν αποδέχομαι την μαρτυρία της αφού διαπίστωσα ότι υπήρχε έντονο το στοιχείο της μεροληψίας υπέρ της πλευράς της Εφεσείουσας-Αιτήτριας. Σ΄ αντίθεση με τους μάρτυρες Μ.Ε.2, Μ.Ε.3 και Μ.Ε.4 ο Εφεσίβλητος - Καθ΄ ου η Αίτηση, (Μ.Υ.1), μου άφησε καλή εντύπωση. Ήταν ευθύς, ειλικρινής και η μαρτυρία του ήταν εμπεριστατωμένη και είχε συνοχή. Παραδέχθηκε ότι ουδέποτε κατοίκησε στην οικία του πλην όμως ανέφερε ότι πληρώνει για να την καθαρίζουν, να την επισκευάζουν και να την επιδιορθώνουν κάτι που η Εφεσίβλητη-Αιτήτρια δεν έχει κάμει εδώ και χρόνια για την δική της κατοικία. Όμως, την επισκέπτεται και χρησιμοποιεί το συγκεκριμένο πέρασμα τακτικά τόσο μόνος του καθώς και με φίλους του και βγάζει και φωτογραφίες. Αποδέχομαι την μαρτυρία του στην ολότητά της. Ο Ανώτερος Τεχνικός του Τμήματος Αρχαιοτήτων, (Μ.Υ.2), κος Δημητρίου ήταν στην ουσία ανεξάρτητος μάρτυρας αφού η μαρτυρία του στηριζόταν σε στοιχεία που ο ίδιος γνώριζε λόγω της θέσης του καθώς και στοιχεία που αφορούν γενικά την πολιτική του Τμήματος Αρχαιοτήτων αναφορικά με το θέμα της κύρηξης κατοικιών ως αρχαίων μνημείων. Η μαρτυρία του δεν έχει αμφισβητηθεί μ΄ οποιονδήποτε τρόπο ούτε και κλονίστηκε κατά την αντεξέταση. Δέχομαι την μαρτυρία του στο σύνολό της. Ευρήματα Με βάση την μαρτυρία, όπως την έχω αποδεχθεί καταλήγω στ΄ ακόλουθα συμπεράσματα. Ο τότε εγγεγραμμένος ιδιοκτήτης του τεμαχίου 428, χωρομετρικό σχέδιο XLIX/20.5.XII και αριθμό εγγραφής 42474, κος Γεροντίδης παραχώρησε, το 1971, στον τότε ιδιοκτήτη, κο Καρολίδη, του τεμαχίου 436, χωρομετρικού σχέδιο XLIX/20.5.XII και αριθμό εγγραφής 39365, δικαίωμα διόδου μέσω του ισογείου και οικίας του στο δημόσιο δρόμο - Τεκ. 8 - σύμφωνα με το άρθρο 11
(1)(α) του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχής, Εγγραφής και Εκτίμησης) Νόμου Κεφ.
  1. Όμως, το δικαίωμα αυτό προϋπήρχε από το 1906 που έγινε η πρώτη εγγραφή του ακινήτου με αριθμό 428 πλην όμως λόγω λάθους δεν είχε εγγραφεί - Τεκμήριο
  2. Το ίδιο συνέβηκε και το
  3. Για μεν τον ιδιοκτήτη του δεσπόζοντος ακινήτου, με αρ. εγγραφής 436, γράφτηκε αλλά δεν γράφτηκε σε βάρος του δουλεύοντος ακινήτου, με αριθμό
  4. Όταν διαπιστώθηκε το γεγονός αυτό έγινε η διόρθωση λάθους χωρίς οποιαδήποτε διαμαρτυρία από τους εμπλεκόμενους. Το τεμάχιο 436 κατόπιν πώλησης ενεργάφη στον κο Wideson, Εφεσίβλητο - Καθ΄ ου η Αίτηση το
  5. Ενώ, ο κος Γεροντίδης δυνάμει δωρεάς μεταβίβασε το τεμάχιο 428 στην Εφεσείουσα-Αιτήτρια. Το δικαίωμα διόδου δια μέσου του τεμαχίου 428 εξακολουθούσε ν΄ υφίσταται τόσο κατά την αγορά του τεμαχίου 436, δεσπόζοντος ακινήτου, καθώς και κατά την μεταβίβαση του τεμαχίου 428, δουλεύοντος ακινήτου. Κανένας από τους δύο εμπλεκόμενους δεν διέμενε ή διαμένει στα εν λόγω ακίνητα. Όμως, το υφιστάμενο δικαίωμα διόδου δίδει πρόσβαση από το υπόγειο της κατοικίας του Εφεσίβλητου - Καθ΄ ου η Αίτηση στον δρόμο που σημειώνεται με τον αριθμό 77, στο Τεκμήριο Χ στην Έκθεση της Μ.Ε.1, αφού υπάρχει υψομετρική διαφορά στην συγκεκριμένη κατοικία, που ανήκει στον Εφεσίβλητο - Καθ΄ ου η Αίτηση. Το υπόγειο αυτό, του δεσπόζοντος ακινήτου, συγκοινωνεί με την αυλή του δουλεύοντος ακινήτου και από εκεί φωτίζεται, αερίζεται και εξαερίζεται. Δεν υπάρχει άλλη πρόσβαση από το υπόγειο αυτό σε δημόσιο δρόμο. Το δικαίωμα διόδου ο Εφεσίβλητος-Καθ΄ ου η Αίτηση δεν το χρησιμοποιούσε μεν καθημερινά πλην όμως το χρησιμοποιούσε κατά τις επισκέψεις του στην Κύπρο και ουδέποτε το εγκατέλειψε. Αυτό προκύπτει και από την απόφαση του Δικαστηρίου ημερομηνίας 29.3.88 - Τεκμήριο
  6. Το Επαρχιακό Δικαστήριο Λάρνακας εξέδωσε, στην Αγ. Αρ. 2793/86, διάταγμα με τ΄ οποίο απαγορευόταν η παρεμπόδιση της χρήσης του συγκεκριμένου δικαιώματος διόδου από τον ιδιοκτήτη του δουλεύοντος ακινήτου, τους αντιπροσώπους ή/και τους υπηρέτες του. Το δεσπόζον ακίνητο, του Εφεσίβλητου-Καθ΄ ου η Αίτηση έχει κηρυχθεί αρχαίο μνημείο Πίνακα Β από το 1982, με την Κανονιστική Διοικητική Πράξη Κ.Δ.Π. 208/82, οπόταν για να μεταβληθεί μ΄ οποιονδήποτε τρόπο η κατάστασή του πρέπει να ζητηθεί η άδεια του Διευθυντή του Τμήματος Αρχαιοτήτων. Το ίδιο ισχύει και για οποιοδήποτε άλλο ακίνητο τ΄ οποίο εφάπτεται του αρχαίου μνημείου. Για οποιαδήποτε τροποποίησή του θα πρέπει να ζητηθεί η άποψη του Διευθυντή Τμήματος Αρχαιοτήτων, ο οποίος έχει την ευχέρεια, δυνάμει του άρθρου 12 του περί Αρχαιοτήτων Νόμου, να ζητήσει ακόμη και την κατεδάφιση οποιουδήποτε κτιρίου, τ΄ οποίο επηρεάζει το αρχαίο μνημείο ή /και την ελεύθερη πρόσβαση προς αυτό. Οπόταν, οποιαδήποτε επιθυμία για αξιοποίηση του ακινήτου της Εφεσείουσας-Αιτήτριας θα πρέπει ν΄ εγκριθεί πρώτα από τον Διευθυντή του Τμήματος Αρχαιοτήτων και δεν θα μπορεί να υλοποιηθεί χωρίς την συγκεκριμένη έγκριση, για την οποία υπάρχουν αμφιβολίες κατά πόσο θα δοθεί. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ Θα πρέπει ν΄ αναφερθεί ευθύς εξ αρχής ότι η νομιμότητα της απόφασης του Διευθυντή θα κριθεί υπό το πρίσμα των γεγονότων που ο Διευθυντής είχε ενώπιόν του όταν εξέταζε την αίτηση της Εφεσείουσας-Αιτήτριας. Η επιθυμία αξιοποίησης της περιουσίας της δεν ήταν μεταξύ των λόγων που η ίδια είχε προβάλει, ως λόγος που συνηγορούσε υπέρ της ακύρωσης του δικαιώματος διάβασης. Οι αρχές που διέπουν τον δικαστικό έλεγχο αποφάσεων του Διευθυντή Κτηματολογίου επί θεμάτων διόδου έχουν νομολογηθεί σε αριθμό αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Στην απόφαση Αριστοτέλους ν. Χ" Κυριάκου κ.ά
(2001)1(Α) Α.Α.Δ. 100, στην σελίδα 109, ο Δικαστής Καλλής τις συνόψισε ως ακολούθως: «Επομένως το Επαρχιακό Δικαστήριο κατά την αναθεώρηση της απόφασης του Διευθυντή πρέπει να εφαρμόζει τις αρχές που διέπουν το δικαστικό έλεγχο διοικητικών πράξεων ή αποφάσεων που εμπίπτουν εντός της σφαίρας του δημοσίου δικαίου με τη διαφορά πως το Επαρχιακό Δικαστήριο δικαιούται να αντικαταστήσει την κρίση του Διευθυντή με τη δική του. Ωστόσο το Επαρχιακό Δικαστήριο δεν θα αντικαταστήσει εύκολα την δική του διακριτική ευχέρεια με εκείνη του Διευθυντή. Θα υιοθετήσει τέτοια πορεία μόνο εφόσον υπάρχουν ισχυροί λόγοι οι οποίοι αποδεικνύονται με αποδεκτή μαρτυρία και οι οποίοι συνηγορούν προς αυτή την κατεύθυνση. (Βλ. Kafieros (πιο πάνω) σελ. 643, 644, Peyiotis and Another v. Polemides
(1982)1 C.L.R. 442, 450, Λιασίδης ν. Γενικού Εισαγγελέα
(1989)1 Α.Α.Δ. 185, Αθανάση κ.α. ν. Χατζημάμα κ.ά.
(1990)1 Α.Α.Δ. 208, 210, Σολωμόντος ν. Παπανεοκλή
(1992)1 Α.Α.Δ. 906, 912, Παύλου κ.ά. ν. Νεοφύτου
(1995)1 Α.Α.Δ. 973, 977. Βλ. και Georghiou v. Hjiphesa
(1970)1 C.L.R. 58.» Ενώ σύμφωνα με το σκεπτικό της απόφασης στην υπόθεση Καναρά ν. Πρωτοπαπά
(1999)1(Β) Α.Α.Δ. 801, στη σελίδα 805: «Το κριτήριο για την αναθεώρηση των αποφάσεων του Διευθυντή του Κτηματολογίου βάσει του άρθρου 80 του Κεφ. 224, όπως διασαφηνίζει η νομολογία είναι το σύννομο και το δίκαιο της απόφασης που επιτρέπει, σε αντίθεση προς την ακυρωτική δικαιοδοσία του Ανωτάτου Δικαστηρίου, διείσδυση στην ουσία της απόφασης και εφόσον κρίνεται ορθό, την τροποποίηση της. (Βλ. μεταξύ άλλων, Αθανάση κ.ά ν. Χ" Μάμα κ.ά
(1990)1 Α.Α.Δ. 208, Σολομώντος ν. Παπανεοκλή
(1992)1 Α.Α.Δ. 906» Σε τέτοιες υποθέσεις ο Εφεσείων έχει το βάρος ν΄ αποδείξει ότι η απόφαση του Διευθυντή είναι εσφαλμένη βλ. Χαραλάμπους ν. Κωνσταντίνου
(1983)1 JSC
  1. Οι λόγοι της έφεσης θ΄ εξεταστούν υπό το φως των πιο πάνω αρχών. Το πρώτο παράπονο της Εφεσείουσας-Αιτήτριας είναι ότι ο Διευθυντής δεν έλαβε υπόψη του ότι το δικαίωμα διόδου δεν ασκείται και/ή ότι έχει περιπέσει σε αχρησία από πολλά έτη και ότι οι ανάγκες χρησιμοποίησής του έχουν αλλάξει. Όπως προκύπτει από την απόφαση του Διευθυντή δεν προέκυψε θέμα εγκατάλειψης ή αχρησίας του συγκεκριμένου δικαιώματος αφού ο ιδιοκτήτης του δεσπόζοντος ακινήτου προσέφυγε, το 1986, στο Δικαστήριο και πέτυχε την έκδοση απόφασης για την αδιάλειπτη και ανεμπόδιστη χρήση του συγκεκριμένου δικαιώματος. Δηλαδή, τα αδιαμφισβήτητα πραγματικά γεγονότα δικαιολογούν από μόνα τους την τοποθέτηση του Διευθυντή. Δεν μπορεί να παραγνωριστεί ότι ο Λειτουργός του Κτηματολογίου που χειρίστηκε το θέμα, όπως προκύπτει από το Τεκμήριο 1, κατέγραψε το γεγονός ότι και τα δύο ακίνητα είναι ακατοίκητα. Επίσης, ο Λειτουργός ανέφερε ότι το δικαίωμα για φως, αέρα και εξαερισμό, του υπογείου του δεσπόζοντος ακινήτου, δεν έχει εκλείψει. Οπόταν, ορθά κρίθηκε ότι η κατάσταση πραγμάτων από τον χρόνο εγγραφής του δικαιώματος, αναφορικά και με τα δύο ακίνητα, δεν έχει μεταβληθεί. Δεν προσκομίστηκε, από την πλευρά της Εφεσείουσας-Αιτήτριας, που εν πάση περιπτώσει έφερε το βάρος απόδειξης, μαρτυρία που ν΄ εισηγείται ότι η κατάσταση πραγμάτων είχε μ΄ οποιοδήποτε τρόπο αλλάξει από το 1970 μέχρι σήμερα. Όσον αφορά την εισήγηση για παραβίαση στοιχειωδών ατομικών δικαιωμάτων της Εφεσείουσας-Αιτήτριας αυτή ήταν γενική και αόριστη και δεν έχει προσδιοριστεί ποια είναι τα δικαιώματά της που παραβιάστηκαν. Σύμφωνα με την νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου όταν γίνεται επίκληση παραβίασης των ανθρώπινων δικαιωμάτων ατόμου τ΄ άρθρα του Συντάγματος, τ΄ οποία κατ΄ ισχυρισμό παραβιάζονται, θα πρέπει ν΄ αναφέρονται με σαφήνεια και πληρότητα στα δικόγραφα και το Δικαστήριο δεν εξετάζει γενικούς και αόριστους ισχυρισμούς από τους οποίους ελλείπει το απαιτούμενο νομικό υπόβαθρο. Οπόταν, στην παρούσα υπόθεση λόγω της γενικότητας με την οποία παρουσιάστηκαν δεν μπορούν ν΄ εξεταστούν. Εάν όμως η γενική αναφορά της Εφεσείουσας-Αιτήτριας εστιάζεται στις πρόνοιες του Άρθρου 23 του Συντάγματος τότε θα πρέπει ν΄ αναφερθεί ότι δυνάμει του εδαφίου 3 του Άρθρου 23 του Συντάγματος το συνταγματικό δικαίωμα της ιδιοκτησίας μπορεί να περιοριστεί δυνάμει νόμου. Στην υπό εξέταση περίπτωση το συγκεκριμένο δικαίωμα διόδου παραχωρήθηκε κατ΄ εφαρμογή των προνοιών του άρθρου 11 του Κεφ. 224 με την συναίνεση του ιδιοκτήτη του δουλεύοντος ακινήτου. Κατά συνέπεια ούτε κ΄ αυτός ο λόγος θα μπορούσε να οδηγήσει την απόφαση του Διευθυντή σ΄ ακύρωση. Ο επόμενος λόγος ακύρωσης, ο οποίος προβλήθηκε, αφορούσε το ότι δεν λήφθηκε υπόψη το γεγονός ότι η κύρια είσοδος του δεσπόζοντος ακινήτου βρισκόταν επί κύριας οδού και ότι το συγκεκριμένο δικαίωμα παραχωρήθηκε για σκοπούς εξυπηρέτησης των αναγκών του υπογείου δωματίου τ΄ οποίο χρησιμοποιείτο ως αποθήκη. Απεναντίας, όπως προκύπτει από την ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία και τα τεκμήρια λήφθηκε υπόψη το γεγονός ότι η κύρια είσοδος του δεσπόζοντος ακινήτου βρισκόταν επί κύριας οδού αφού αυτό ήταν ένα γεγονός που προϋπήρχε. Αυτό προκύπτει από το Τεκμήριο
  2. Όμως, η συγκεκριμένη είσοδος υπήρχε και όταν παραχωρήθηκε το συγκεκριμένο δικαίωμα διόδου οπόταν, δεν θα μπορούσε αυτό το γεγονός από μόνο του να κλίνει την πλάστιγγα υπέρ της θέσης της Εφεσείουσας-Αιτήτριας. Καθοριστικό ρόλο έπαιξε, για την απόφαση για μη κατάργηση, το γεγονός ότι το συγκεκριμένο δικαίωμα παραχωρούσε φως και αέρα στο υπόγειο του δεσπόζοντος ακινήτου, τ΄ οποίο δεν μεταβλήθηκε δια μέσου των χρόνων καθώς και το γεγονός ότι υπήρχε μια απόφαση Δικαστηρίου, του 1988, που απαιτούσε την απρόσκοπτη και ελεύθερη δίοδο του Εφεσίβλητου-Καθ΄ ου η Αίτηση από το συγκεκριμένο πέρασμα. Αυτό καταδείκνυε στον Λειτουργό που εξέτασε το αίτημα της Αιτήτριας ότι το δικαίωμα διόδου δεν περιέπεσε σ΄ αχρησία, όπως είχε ισχυριστεί η πλευρά της Εφεσείουσας-Αιτήτριας. Σύμφωνα και με το σκεπτικό της απόφασης Δήμητρα Ανδρέα Δημόκριτου ν. Άνθιμου Αντώνη Κολοσιάτη κ.ά., Πολ. έφ. 23/05, ημερ. 22.2.07: «Η οδός Μάντζαρου υπήρχε και όταν υπεγράφη το έγγραφο, και στη βάση αυτών των υπαρκτών τότε καταστάσεων ενεγράφη το δικαίωμα ως εμπράγματο βάρος στα βιβλία του κτηματολογίου. Ορθά, επομένως, κρίθηκε πως δεν μεταβλήθηκε η κατάσταση από το χρόνο εγγραφής του δικαιώματος διάβασης.» Τα ίδια γεγονότα, όπως μ΄ αυτά της απόφασης στην οποία αναφέρθηκα, επηρέασαν την κρίση του Διευθυντή στην υπό εξέταση υπόθεση. Η κύρια είσοδος της κατοικίας του Εφεσίβλητου είχε πάντοτε πρόσβαση σε δημόσιο δρόμο. Αυτό ήταν γνωστό και όταν παραχωρήθηκε γραπτώς το πέρασμα το
  3. Δεν διαφοροποιήθηκε η κατάσταση πραγμάτων, δεν δημιουργήθηκε τώρα αυτή η πρόσβαση. Αυτό που είχε σημασία όταν δόθηκε το πέρασμα αλλά και σήμερα είναι ότι λόγω της υψομετρικής διαφοράς της κατοικίας του Εφεσίβλητου δεν υπήρχε και δεν υπάρχει άλλη πρόσβαση από το υπόγειο σε δημόσιο δρόμο καθώς και σε φως και αέρα, εκτός από το συγκεκριμένο δικαίωμα διάβασης. Όσον αφορά τον ισχυρισμό της Εφεσείουσας-Αιτήτριας ότι το δικαίωμα παραχωρήθηκε για σκοπούς χρήσης του υπογείου ως αποθήκης δεν παρουσιάστηκε οποιαδήποτε μαρτυρία εκ μέρους της που να καταδεικνύει ότι αυτός ήταν ο μοναδικός σκοπός της παραχώρησης του δικαιώματος, τ΄ οποίο σημειωτέο η ίδια αποδέχεται από το 1970 και όχι παλαιότερα. Αν αποδεχθεί κάποιος την εισήγηση της Εφεσείουσας, ότι δόθηκε το πέρασμα το 1970 γιατί υπήρχε αποθήκη η οποία εξυπηρετείτο, αυτό συγκρούεται με την θέση της ότι το σπίτι του Εφεσίβλητου-Καθ΄ ου η Αίτηση είναι ακατοίκητο από το 1970 που δόθηκε το συγκεκριμένο δικαίωμα. Τότε γεννάται το ερώτημα γιατί η ίδια συμφώνησε στην παραχώρηση του δικαιώματος αφού το σπίτι ήταν ακατοίκητο και δεν υπήρχε ανάγκη για το πέρασμα; Μ΄ αυτά κατά νου το μόνο λογικό συμπέρασμα που μπορεί ν΄ εξαχθεί είναι ότι το 1970, που γράφτηκε το πέρασμα ως «δουλεία», δεν γράφτηκε για ν΄ εξυπηρετείται η χρήση του υπογείου ως αποθήκης αλλά γιατί προϋπήρχε και παρείχε δικαίωμα σε φως και αέρα αλλά και πρόσβαση σε δημόσιο δρόμο πλην όμως δεν είχε καταγραφεί. Αφού, δεν υπάρχει οποιαδήποτε μαρτυρία ότι το 1970 χρησιμοποιείτο ως αποθήκη. Οπόταν, οι σκοποί για τους οποίους παραχωρήθηκε το συγκεκριμένο δικαίωμα δεν έχουν εκλείψει. Η κατάσταση από το 1970 μέχρι σήμερα δεν έχει αλλάξει αλλά παραμένει ακριβώς η ίδια και ήταν ορθή η κατάληξη του Διευθυντή. Ο τρίτος λόγος ακύρωσης αφορά την εσφαλμένη εκτίμηση των γεγονότων της παρούσας υπόθεσης και την έλλειψη έρευνας υπαλλακτικών λύσεων. Κάθε άλλο. Από την ενώπιον του Δικαστηρίου μαρτυρία καταδεικνύεται ότι έγινε επιτόπια έρευνα και εξετάστηκαν όλα τα στοιχεία που υπήρχαν ενώπιον του Κτηματολογικού Λειτουργού συμπεριλαμβανομένης και της δικαστικής απόφασης του 1988, η οποία ήταν καθοριστική στον τρόπο εξάσκησης του δικαιώματος καθώς και για την μη κατάργησή του. Οπόταν, συνεκτιμήθηκαν όλα τα γεγονότα που υπήρχαν κατά τον χρόνο λήψης της απόφασης. Ο Διευθυντής δεν μπορούσε να λάβει υπόψη του γεγονότα που δεν γνώριζε. Δεν έχει προσκομιστεί μαρτυρία ότι η Εφεσείουσα-Αιτήτρια είχε εισηγηθεί κάποιες εναλλακτικές λύσεις στον Διευθυντή και ο Διευθυντής τις απέρριψε. Γι΄ αυτό, ούτε αυτός ο λόγος δεν μπορεί ν΄ ευσταθήσει και απορρίπτεται. Ο επόμενος λόγος ακυρώσεως που προβλήθηκε αφορά την παράβλεψη των δικαιωμάτων της Εφεσείουσας-Αιτήτριας και την ζημιά τη οποία η ίδια υφίσταται. Μα στην επιστολή της προς τον Διευθυντή Κτηματολογίου, ημερομηνίας 19.2.01, δεν αναφέρει οτιδήποτε για παράβλεψη των δικαιωμάτων της ή οποιαδήποτε ζημιά την οποία υπέστη και την οποία υφίσταται από την ύπαρξης της διόδου. Πως θα μπορούσε ο Επαρχιακός Κτηματολογικός Λειτουργός να λάβει υπόψη την ζημιά, την οποία δεν γνώριζε; Εν πάση περιπτώσει, η μαρτυρία που προσκόμισε η ίδια η Εφεσείουσα-Αιτήτρια δεν κατέδειξε ότι υφίσταται οποιαδήποτε ζημιά αφού τα σχέδια που ετοιμάστηκαν δεν έχουν κατατεθεί, για να μπορεί κάποιος να καταλήξει ότι συνιστά εμπόδιο στην εκμετάλλευση του ακινήτου της η ύπαρξη του δικαιώματος διόδου. Αντιθέτως, από την μαρτυρία του κου Δημητρίου (Μ.Υ.2) την οποία αποδέχθηκα, προκύπτει ότι η Εφεσείουσα-Αιτήτρια δεν μπορεί ν΄ αξιοποιήσει τ΄ ακίνητό της κατά βούληση όχι λόγω του επίδικου δικαιώματος διόδου αλλά λόγω του ότι το ακίνητο του Εφεσίβλητου-Καθ΄ ου η Αίτηση έχει κηρυχθεί αρχαίο μνημείο και προτού τροποποιήσει με προσθήκες τ΄ ακίνητό της θα πρέπει να συμφωνήσει ο Διευθυντής Τμήματος Αρχαιοτήτων, ο οποίος δυνάμει του Νόμου έχει ακόμη και την εξουσία να ζητήσει την κατεδάφιση ολόκληρης κατοικίας αν αυτή επηρεάζει με κάποιο τρόπο τ΄ αρχαίο μνημείο. Το τελευταίο παράπονο της Εφεσείουσας-Αιτήτριας αφορά την έλλειψη αιτιολογίας ή επαρκούς αιτιολογίας της απόφασης του Διευθυντή. Ο Διευθυντής έχει καταγράψει όλα εκείνα τα στοιχεία τα οποία, κατά τον ίδιο, συνηγορούσαν υπέρ του να ληφθεί η συγκεκριμένη απόφαση. Στοιχεία δηλαδή από τα οποία διαφαινόταν ότι δεν ήταν δυνατή η κατάργηση του δικαιώματος διόδου. Συγκεκριμένα, ο Επαρχιακός Κτηματολογικός Λειτουργός πρόβαλλε δύο λόγους για την μη κατάργηση του δικαιώματος: (α) δεν προέκυψε οποιοδήποτε θέμα εγκατάλειψης αφού ο Εφεσίβλητος-Καθ΄ ου η Αίτηση προσέφυγε στο Δικαστήριο το 1986 τ΄ οποίο το 1988 εξέδωσε διάταγμα για την ανεμπόδιστη χρήση της διόδου και (β) ότι δεν διανοίχτηκε ή δημιουργήθηκε άλλη δίοδος, μεταγενέστερης αυτής που ζητείται η κατάργησή της. Οι πιο πάνω λόγοι, που προβλήθηκαν από τον Επαρχιακό Κτηματολογικό Λειτουργό, είναι καλοί λόγοι και συνιστούν επαρκή αιτιολογία αφού ειδικά αναφέρονται στην νομοθεσία και τα γεγονότα που τους στοιχειοθετούν. Έχοντας αναφέρει τα πιο πάνω θεωρώ ότι η απόφαση του Διευθυντή είναι ορθή, νόμιμη και πλήρως αιτιολογημένη αφού έλαβε υπόψη όλα τα νομικά και πραγματικά γεγονότα που υπήρχαν κατά την έκδοσή της. Κατά συνέπεια, η Έφεση-Αίτηση απορρίπτεται και επιδικάζονται έξοδα υπέρ του Εφεσίβλητου-Καθ΄ ου η Αίτηση και εναντίον της Εφεσείουσας-Αιτήτριας όπως αυτά θ΄ υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θ΄ εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ........... Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε. Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ ΓΓ/ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.