ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΔΡΕΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΗ ΚΑΤΣΟΥΡΑ, Αρ. Αίτησης: 74/98, 27 Σεπτεμβρίου 2007 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLAR:2007:A130 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΑΡΝΑΚΟΣ Ενώπιον: Τ. Θ. Οικονόμου, Α.Ε.Δ. ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΩΝ Αρ. Αίτησης: 74/98 ΑΝΑΦΟΡΙΚΑ ΜΕ ΤΟΝ ΑΝΔΡΕΑ ΚΩΝΣΤΑΝΤΗ ΚΑΤΣΟΥΡΑ Αποβιώσαντα ΑΙΤΗΣΗ ΑΠΟ ΚΥΡΙΑΚΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Ημερομηνία: 27 Σεπτεμβρίου 2007 Εμφανίσεις: Για τον Αιτητή: κ. Σκορδής Για τον Διαχειριστή και Κληρονόμους, όπως προηγουμένως: κ. Μουγής ΑΠΟΦΑΣΗ O Αντρέας Κωνσταντή Κάτσουρας απεβίωσε το
- Άφησε μόνο ακίνητη περιουσία και πολλούς , σήμερα πλέον, κληρονόμους. Ένας εξ αυτών, ο Παναγιώτης Μ. Κάτσουρας, ορίστηκε το 1998 διαχειριστής της περιουσίας. ΄Ενας άλλος κληρονόμος, ο Κυριάκος Βασιλείου Κάτσουρας («ο αιτητής») ζητά με την παρούσα αίτηση την παύση του διαχειριστή και την αντικατάσταση του δια του ιδίου. Παρόμοια αίτηση είχε προηγηθεί στις 13/7/
- ΄Ηταν η θέση τότε του αιτητή ότι ο διαχειριστής δεν συνεργαζόταν ώστε να συνεχίσει η διαχείριση. Ο διαχειριστής απάντησε ότι είχε εκτελέσει πιστά και ορθά τα καθήκοντα του και ότι ο λόγος που ο αιτητής καταχώρησε την αίτηση ήταν επειδή δεν συμφωνούσε με την επιτευχθείσα μεταξύ άλλων κληρονόμων διευθέτηση για διανομή της περιουσίας. Τελικά η διαφορά συμβιβάστηκε υπό την έννοια ότι ο διαχειριστής ανέλαβε να μεταβιβάσει σε ορισμένους κληρονόμους το μερίδιο τους και η αίτηση απεσύρθη. Παρά ταύτα ο διαχειριστής ουδέν έπραξε. Ακολούθησε η παρούσα αίτηση. Ο αιτητής αφού αναφέρεται στα γεγονότα εισηγείται ότι ο διαχειριστής αδιαφορεί, με αποτέλεσμα η περάτωση της διαχείρισης να εμποδίζεται από υπαιτιότητα του. Ο διαχειριστής απαντά ότι δεν έγινε κατορθωτό να προβεί σε μεταβίβαση διότι εκκρεμεί στο κτηματολόγιο η αίτηση Α638/04 για εχθρική κατοχή μέρους της περιουσίας (πέντε τεμάχια) η οποία υποβλήθηκε από την κληρονόμο Ελένη Δημητρίου, με αποτέλεσμα το κτηματολόγιο να μην δέχεται αίτηση για εγγραφή της περιουσίας. Περαιτέρω λέγει ότι οι υπόλοιποι κληρονόμοι τον έχουν ειδοποιήσει ότι δεν συμφωνούν και ενίστανται στην διανομή της περιουσίας σύμφωνα με τις πρόνοιες της νομοθεσίας, διότι ολόκληρη η υπόλοιπη περιουσία του αποβιώσαντος είναι αντικείμενο διεκδίκησης από μερίδα των κληρονόμων δυνάμει εχθρικής κατοχής από το
- Ο κ. Σκορδής αγορεύοντας εισηγήθηκε , μεταξύ άλλων, ότι αν υπάρχει πρόβλημα με το κτηματολόγιο και κώλυμα λόγω της αίτησης αρ. Α638/04, αυτό αφορά τα πέντε τεμάχια τα οποία διεκδικούνται και όχι το σύνολο της περιουσίας. ΄Αρα ο διαχειριστής οφείλει την υπόλοιπη περιουσία να την διαμοιράσει σύμφωνα με το νόμο. Ο κ. Μουγής απάντησε ότι δεν υπάρχει μόνο η απαίτηση της Ελένης Δημητρίου αλλά και οι απαιτήσεις άλλων κληρονόμων δυνάμει εχθρικής κατοχής. Εισηγήθηκε δε ότι ο διαχειριστής δεν μπορεί να μεταβιβάσει την περιουσία στο σύνολο της μέχρι να ξεκαθαρίσουν όλες οι διεκδικήσεις. Η ιδιότητα και οι υποχρεώσεις του διαχειριστή τον καθιστούν καταπιστευματοδόχο (trustee) της περιουσίας. Η εξουσία αντικατάστασης ενός καταπιστευματοδόχου πηγάζει ήδη από το κοινό δίκαιο ως συμφυής διακριτική ευχέρεια του δικαστηρίου[1]. Οι προστριβές ή η εχθρότητα μεταξύ του καταπιστευματοδόχου και των δικαιούχων του καταπιστεύματος δεν είναι, από μόνοι τους, λόγοι αντικατάστασης, αν και είναι παράγοντες που λαμβάνονται υπόψη. Πρώτιστο κριτήριο αποτελεί το συμφέρον των δικαιούχων του καταπιστεύματος.[2] Στην Κύπρο, η περίπτωση αντικατάστασης διαχειριστή περιουσίας αποβιώσαντος ρυθμίζεται ειδικά από της πρόνοιες του άρθρου 52 του περί Διαχειρίσεως Περιουσιών Νόμου Κεφ. 189 σύμφωνα με τις οποίες απαιτείται να στοιχειοθετηθεί εσκεμμένη παράλειψη (willful neglect) ή παράπτωμα (misconduct) του διαχειριστή. ΄Ετσι το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο ο διαχειριστής επέδειξε εσκεμμένη παράλειψη ή έκαμε τέτοιο παράπτωμα ώστε να επηρεάζονται ή να είναι δυνατό να επηρεαστούν δυσμενώς τα συμφέροντα των κληρονόμων. Η έννοια της εσκεμμένης παράλειψης σε σχέση με τη διαχείριση ενός καταπιστεύματος έχει εξηγηθεί ως εξής:- «.. It means deliberately and purposely doing something which he knows , when he does it, is a breach of trust, consisting in a failure to perform his duty as trustee.»[3] Τα έγγραφα διαχείρισης δόθηκαν στον διαχειριστή στις 9/10/
- Σύμφωνα με το νόμο ο διαχειριστής όφειλε εντός 12 μηνών να καταθέσει λογαριασμούς της διαχείρισης (άρθρο 45
(1)του Κεφ. 189). Δεν το έπραξε. Κλήθηκε στο Δικαστήριο στις 3/11/01 για να δείξει λόγο γιατί να μην τιμωρηθεί για την παράλειψη του. Εμφανίστηκε δια δικηγόρου ο οποίος δήλωσε πως οι τελικοί λογαριασμοί είναι «σχεδόν έτοιμοι» και ζήτησε παράταση. ΄Εκτοτε δόθηκαν πάρα πολλές αναβολές και πάρα πολλές παρατάσεις χωρίς αποτέλεσμα για 9 χρόνια. Τώρα πλέον ο διαχειριστής ισχυρίζεται ότι δεν μπορεί να προχωρήσει λόγω της Αίτησης Α638/04 και των άλλων διεκδικήσεων που θα πρέπει προηγουμένως να «ξεκαθαρίσουν». Αυτή η θέση από μόνη της θέτει αμέσως ζήτημα για τον διαχειριστή. Ο διαχειριστής είχε καθήκον να εκπληρώσει τις εκ του νόμου υποχρεώσεις του έγκαιρα και απερίσπαστα και να υπερασπιστεί τα συμφέροντα της περιουσίας έναντι τρίτων και όχι να αναμένει, χρόνια και χρόνια, πότε ορισμένοι κληρονόμοι, ως τρίτοι πλέον, θα στραφούν εναντίον της περιουσίας. Υπό τις περιστάσεις, συνετάχθη κατ' ουσία με τα συμφέροντα των τρίτων με τέτοιο τρόπο ώστε να μην μπορεί να κατέχει τη θέση του διαχειριστή. ΄Ενα περαιτέρω σχόλιο σε σχέση με την Αίτηση Α638/04 είναι τούτο: Η αίτηση αυτή διέπεται από τις πρόνοιες του άρθρου 49 του περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Νόμου, Κεφ. 224 που ρυθμίζουν το ζήτημα της διεκδίκησης από τρίτους περιουσίας αποβιωσάντων. Το άρθρο 49 όμως παρέχοντας εξουσία στο διευθυντή του Κτηματολογίου να αποφασίζει ουσιαστικά δικαιώματα ιδιοκτησίας, προσκρούει στις διατάξεις του ΄Αρθρου 30 του Συντάγματος που καθιστούν την διάγνωση των αστικών δικαιωμάτων του ατόμου αποκλειστική αρμοδιότητα των δικαστικών αρχών [4] Υπό το σύνολο των περιστάσεων δεν προκύπτει μόνο ότι ο διαχειριστής εσκεμμένα παραλείπει, υπό την παραπάνω έννοια, να εκτελέσει τις υποχρεώσεις του αλλά είναι εξίσου φανερό ότι η παράλειψη επηρεάζει δυσμενώς τα συμφέροντα της περιουσίας και των κληρονόμων ως σύνολο και διασφαλίζει και συντηρεί, μέσα από το «πάγωμα» της διαδικασίας τη δυνατότητα διεκδικήσεων εναντίον της περιουσίας. Εν πάση δε περιπτώσει η απραξία του διαχειριστή αποστερεί αδικαιολόγητα και για πολλά χρόνια τη δικαιωματική απόλαυση της περιουσίας από τους κληρονόμους. Η αντικατάσταση του διαχειριστή είναι δίκαιη και επιβεβλημένη. Σε περίπτωση δε αντικατάστασης, ο κανόνας είναι να επιβαρύνεται τα έξοδα ο διαχειριστής.[5] Ο αιτητής είναι πρόσωπο που μπορεί να διοριστεί (άρθρο 17 του περί Διαχειρίσεως Κληρονομιών Νόμου, Κεφ. 189). Δίδεται διάταγμα παύσης και αντικατάστασης του διαχειριστή από τον αιτητή νοουμένου ότι ο τελευταίος θα δώσει την προνοούμενη εγγύηση προς ικανοποίηση του Πρωτοκολλητή και θα προβεί σε δημοσίευση γνωστοποίησης 8 ημερών του προτιθέμενου διορισμού του, σύμφωνα με τις οδηγίες του Πρωτοκολλητή, επειδή φάνηκε ότι υπάρχουν κληρονόμοι στους οποίους δεν έγινε επίδοση της παρούσας αίτησης. Τα έξοδα όπως θα υπολογιστούν από τον πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το δικαστήριο να είναι σε βάρος του διαχειριστή. Μια τελευταία παρατήρηση η οποία αφορά το Κτηματολόγιο: Στην υπόθεση Κραμβιάς (ανωτ.) ο τότε Πρόεδρος του Ανωτάτου Δικαστηρίου Γ. Μ. Πικής είχε υποδείξει ότι ".... οι κτηματολογικές αρχές παρά τις διαπιστώσεις που έγιναν από το 1970 στην Abraham Hassidoff v. Paul Antoine-Aristide Santi and Others
(1970)1 C.L.R. 220 - ότι οι κτηματολογικές αρχές είναι αναρμόδιες να επιλύσουν περιουσιακές διαφορές, κάτω από οποιαδήποτε διάταξη του νόμου - συνεχίζουν να το πράττουν. Σε πρόσφατη απόφαση μας στη Φανή v. Διευθυντή του Κτηματολογικού και Χωρομετρικού Τμήματος κ.ά.
(1999)1 Α.Α.Δ. 1760, υποδείξαμε ότι:- «Τα περιουσιακά δικαιώματα αποτελούν μέρος των αστικών δικαιωμάτων του ατόμου, η διάγνωση των οποίων ανάγεται αποκλειστικά στη δικαιοδοσία αρμόδιου δικαστηρίου - (βλ. ΄Αρθρο 30.2 του Συντάγματος).»" Αν αληθεύει ότι το Κτηματολόγιο αρνείται μεταβιβάσεις λόγω της αίτησης, αναμένεται ότι δεν θα συνεχίσει να προβάλλει τέτοια άρνηση. Εάν όμως συνεχίσει, παραβιάζοντας έτσι το Σύνταγμα, ο νέος διαχειριστής οφείλει να λάβει μέτρα όπως οφείλει γενικότερα να προχωρήσει χωρίς καθυστέρηση αυτή την τόσο καθυστερημένη διαχείριση. (Υπ.) ..................................... Τ. Θ. Οικονόμου, Α.Ε.Δ. [1] Snell's Equity, 29η έκδοση, σελ. 212 [2] Letterstedt v. Broers and another [1881-85] All. E.R. Rep. 882 [3] ( Ιn re Trusts of Leeds City Brewery [1925] 1 Ch.532,544, Petri v. Police
(1968)2 CLR 40,89, Azinas v. Police
(1981)2 CLR 9,108. Bλ. Επίσης Re Vickery [1931] All ER Rep 562,567 και Armitage v. Nurse [1977] 2 All ER 705] [4] Κραμβιάς κ.ά. v. Θεοδοσίου
(2000)1 Α.Α.Δ. 267, Αλκιβιάδου κ.ά. v. Κωνσταντίνου
(2001)1 Α.Α.Δ. 2133 [5] A-G v. Murdoch
(1856)2 K&J 571, 573, Palairet v. Carew
(1863)32 Beav 564 cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο