Λαϊκής Κυπριακής Τράπεζας (Χρηματοδοτήσεις) Λτδ ν. Καθλήν Βαγιανού κ.α., Αρ. Αγωγής: 2581/04, 13.12.2007

(1)/1999, με τον οποίο τροποποιήθηκε το Κεφ. 6 του περί Πολιτικής Δικονομίας Νόμου, άρθρα 82 - 91, 91 Α, 91 Ε, 91 Στ, στο Νόμο 58

(1)/ 2003 άρθρα 2 και 3 και στους Θεσμούς Πολιτικής Δικονομίας Δ.48 Θ. 1, 2, 3, 5, 7, 8 και 9. Η αίτηση συνοδεύεται από ένορκη δήλωση του Ευάγγελου Μεστιτζιή, στην οποία αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι η εναγόμενη 1 μέχρι σήμερα έχει καταβάλει διάφορα ποσά και παραμένει υπόλοιπο προς πληρωμή Λ.Κ.1.842,94 πλέον τόκο και ότι εξ΄ όσων κάλλιον γνωρίζει και πληροφορείται η εναγόμενη 1 εργάζεται σε Σαφάρι και είναι σε θέση να καταβάλλει Λ.Κ.200, μηνιαίως. Η καθ΄ ης η αίτηση δεν έκανε χρήση του δικαιώματος της για καταχώρηση ένστασης. Κατά την ακρόαση της αίτησης εξετάστηκε ενόρκως από το συνήγορο των εναγόντων και από το Δικαστήριο. Ο σκοπός της παρούσας διαδικασίας, όπως έχει λεχθεί στην απόφαση Φιλίππου v. Συνεργατικής Πιστωτικής Εταιρείας Παλλουριώτισσας

(1997)1 Α.Α.Δ. 1755, "είναι για τον προσδιορισμό των μέσων του εξ αποφάσεως χρεώστη. Το μέρος ΙΧ του Κεφ. 6 έχει εξεταστικό χαρακτήρα και εστιάζεται στη διαπίστωση των πόρων και μέσων του χρεώστη". Από την εξέταση της καθ΄ ης η αίτηση προέκυψε ότι είναι χωρισμένη, μητέρα δύο παιδιών ηλικίας 5 και 10 ετών, τα οποία διαμένουν μαζί της. Ο σύζυγος της έχει φύγει για την Αμερική για να δουλέψει για να αποπληρώσει χρέος του. Πλήρωνε διατροφή Λ.Κ.200 μηνιαίως, Λ.Κ.100 για το κάθε παιδί αλλά τους τελευταίους τρεις μήνες δεν έχει καταβάλει οποιοδήποτε ποσό. Η ίδια δεν έχει καθόλου περιουσία. Εργάζεται μόνο το καλοκαίρι, τους μήνες Μάιο - Οκτώβριο, ως οδηγός Σαφάρι με Λ.Κ.700 μηνιαίως. Τους μήνες που δεν εργάζεται παίρνει Λ.Κ.300 μηνιαίως από το Γραφείο Εργασίας. Πληρώνει ενοίκιο Λ.Κ.280 μηνιαίως και τα υπόλοιπα της έξοδα (φαγητό, τηλέφωνα κ.λ.π.) συμποσούνται σε Λ.Κ.465. Μεγάλωσε και σπούδασε στη Γερμανία γραμματειακές σπουδές. Η νομολογία του Ανωτάτου Δικαστηρίου ερμηνεύοντας τις καταργηθείσες διατάξεις του Κεφ. 6 έχει καθορίσει τις βασικές αρχές που το Δικαστήριο λαμβάνει υπόψη στην έκδοση διαταγμάτων μηνιαίων δόσεων. Το Δικαστήριο, αφού εξεταστεί ο οφειλέτης θα πρέπει να ισοζυγίσει την αναγκαιότητα το τυχόν διάταγμα για μηνιαίες δόσεις να είναι τέτοιο ώστε να είναι στα πλαίσια της πραγματικότητας, δίνοντας τη δυνατότητα στον ίδιο το χρεώστη να πληρώνει, ενώ από την άλλη θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη η αξίωση ενός πιστωτή που αναμένει να λάβει το προϊόν της εξ αποφάσεως οφειλής του το συντομότερο δυνατόν. Στην απόφαση Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. v. Κωνσταντίνου

(2000)1 Α.Α.Δ. 1034, τονίστηκε ότι: "Τα προβλεπόμενα από το νόμο μέσα αναγκαστικής εκτέλεσης δεν πρέπει να καταντούν ατελέσφορα εκτός στις απόλυτα δικαιολογημένες περιπτώσεις. Πρέπει να εξισορροπείται η ανάγκη εκτέλεσης με την προοπτική αξιοπρεπούς διαβίωσης του ανθρώπου στο πλαίσιο κράτους δικαίου" Η γενική αρχή την οποία πρέπει να ακολουθεί το Δικαστήριο είναι ότι η αποπληρωμή των εξ αποφάσεως οφειλών πρέπει να συναρτάται άμεσα με την αξιοπρεπή διαβίωση του οφειλέτη. Στην υπόθεση Αντώνης Φλαγκοφάς v. Αταλέζα Λτδ

(1989)1 (Ε) Α.Α.Δ. 686, επιβεβαιώθηκε η αυστηρή προσήλωση στη γενική αρχή ότι η πληρωμή εξ αποφάσεως οφειλών πρέπει να εντάσσεται μέσα στα όρια που να επιτρέπουν ταυτόχρονα και την αξιοπρεπή διαβίωση του οφειλέτη. Λέχθηκε ότι η οικονομική ευχέρεια για την αποπληρωμή χρέους με δόσεις συναρτάται άμεσα με τις ανάγκες του χρεώστη και της οικογένειας του για αξιοπρεπή διαβίωση, στέγαση, διατροφή, ιατρική περίθαλψη, μόρφωση παιδιών και ευχέρεια για οικονομική διακίνηση του οφειλέτη. Δαπάνες για τσιγάρα, ποτά, διασκέδαση, καφενεία κ.λ.π. θεωρούνται ως μη αναγκαία έξοδα (βλ. Soteriades v. Koutsiou

(1970)1 C.L.R. 25, Chrysostomou Athanasiou

(1981)1 C.L.R. 669, Λ. Σάββα v. Λαϊκή Κυπριακή Τράπεζα (Χρηματοδοτήσεις ) Λτδ, Πολιτική Έφεση 9542, 20.06.97). Όμως, έχει νομολογηθεί ότι δεν είναι ανεκτή η δημιουργία υποχρεώσεων άλλων από τις ουσιαστικά αναγκαίες και η επίκληση τους ως δικαιολογία για την αποφυγή πληρωμής του εξ αποφάσεως χρέους. Βλ. Anestos Adamou v. Xenophon Ioannides

(1963)2 C.L.R. 468. Μάλιστα, δε, στην υπόθεση Συνεργατική Πιστωτική Εταιρεία Αραδίππου v. Ιακώβου

(1999)1 Α.Α.Δ. 2032 αποφασίσθηκε ότι η οικονομική ικανότητα της οφειλέτιδας να πληρώνει χρέος το οποίο δεν ήταν αναγκαίο για την διαβίωση της και της οικογένειας της υποδηλούσε ικανότητα της να πληρώνει το ισάξιο ποσό προς αποπληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους. Λέχθηκαν τα ακόλουθα: "Δεν μπορεί να επιτραπεί σε οφειλέτη να δημιουργεί υποχρεώσεις άλλες από τις απαραίτητες για την αντιμετώπιση ουσιωδών αναγκών του ιδίου και της οικογένειας του και στη συνέχεια να τις προβάλλει ως δικαιολογία για την αδυναμία του να πληρώνει το εξ αποφάσεως χρέος του. Η εκούσια πληρωμή του ποσού των Λ.Κ.50,00 στην οποία η εφεσίβλητη παραδέχτηκε ότι προέβαινε μηνιαίως, εξυπακούει, χωρίς να παρίσταται ανάγκη για συζήτηση άλλων λεπτομερειών, ικανότητα της να καταβάλλει αυτό το ποσό προς ικανοποίηση του εξ αποφάσεως χρέους της." Έχει νομολογηθεί, περαιτέρω, πως άλλα χρέη για τα οποία δεν υπάρχει διαταγή μηνιαίων πληρωμών, ή μεταγενέστερες του δικαστικού χρέους υποχρεώσεις δεν έχουν προτεραιότητα στο εξ αποφάσεως χρέος (βλ. Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε. v. Κωνσταντίνου, ανωτέρω και Κλεοβούλου v. Μινέρβα Ασφαλιστική Εταιρεία Λτδ

(2005)1 Α.Α.Δ. 207). Σε περίπτωση φυσικών προσώπων, το Δικαστήριο αφού λάβει υπόψη του τα εισοδήματα του χρεώστη και τις οικογενειακές και προσωπικές του ανάγκες, μπορεί να διατάξει την καταβολή ποσού που είναι το περίσσευμα από τις απολαβές, μετά από την αφαίρεση εύλογου ποσού που είναι αναγκαίο για τη συντήρηση του χρεώστη και των εξαρτωμένων του (βλ. Gesico Photographic v. J.K. Video

(1991)1 Α.Α.Δ. 134). Η δυνατότητα εργοδότησης είναι παράγοντας που λαμβάνεται υπόψη. Το γεγονός ότι κάποιος δεν εργάζεται δεν επαρκεί από μόνο του για να οδηγήσει στη μη έκδοση διατάγματος αν το Δικαστήριο ικανοποιηθεί ότι ο χρεώστης έχει τη δυνατότητα να εργαστεί αλλά ότι αυτό που ελλείπει στην περίπτωση είναι η βούληση του να εξεύρει εργασία (βλ. Παναγιώτου v. Μιχαήλ,

(1998)1 Α.Α.Δ. 422). Στην παρούσα υπόθεση η μόνη μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον μου είναι εκείνη της καθ΄ ης η αίτηση και συνεπώς το Δικαστήριο καλείται να αξιολογήσει αυτά που η καθ΄ ης η αίτηση κατάθεσε για να καταλήξει στην οικονομική της ευχέρεια για αποπληρωμή του χρέους της με δόσεις. Διαπιστώνω ότι η καθ΄ ης η αίτηση κατάθεσε με απλό και φυσικό τρόπο και αυθορμητισμό. Έχω τη γνώμη πως ανέφερε γενικά την αλήθεια στο Δικαστήριο και αποδέχομαι τη μαρτυρία της όσον αφορά τα έξοδα και τις υποχρεώσεις της, καθώς και τα εισοδήματα της. Εξάλλου δεν τέθηκε ενώπιον μου οτιδήποτε που να αντικρούει τα όσα κατάθεσε ούτε και αμφισβητήθηκαν αυτά που κατέθεσε. Όσον αφορά τη μη εξεύρεση από μέρους της εργασίας, έχω σταθμίσει τα βασικά στοιχεία που συνθέτουν την περίπτωση. Έχω λάβει υπόψη το γεγονός ότι η καθ΄ ης η αίτηση είναι μητέρα δύο παιδιών, το επίπεδο και τομέα της μόρφωσης της καθώς και το γεγονός ότι ήδη εργάζεται τους μισούς μήνες του χρόνου. Είμαι της άποψης πως δεν υπάρχει οποιαδήποτε βάσιμη αιτία για τη μη αναζήτηση εργασίας από μέρους της τους υπόλοιπους μήνες του χρόνου, ιδιαίτερα ενόψει του ότι η καθ΄ ης η αίτηση είναι μια νέα γυναίκα διανοητικά και σωματικά υγιής. Έχω την εντύπωση πως η καθ΄ ης η αίτηση διατηρεί τη δυνατότητα να εργοδοτηθεί και τους μήνες Νοέμβριο - Απρίλιο. Δεν έχει τεθεί οτιδήποτε ενώπιον μου ή από την ίδια ή μέσω της δικηγόρου της που να συνηγορεί υπέρ του αντιθέτου. Θεωρώ ότι θα πρέπει στην παρούσα περίπτωση να εκδώσω διάταγμα με βάση τη θέση ότι η καθ΄ ης η αίτηση θα μπορούσε να εργαστεί αλλά δεν το πράττει. (Βλ. Παναγιώτου v. Μιχαήλ, ανωτέρω). Κρίνω λοιπόν, με βάση όλα τα πιο πάνω, πως η καθ΄ ης η αίτηση έχει την ικανότητα να πληρώνει ένα ποσό μηνιαίως προς ικανοποίηση του εξ αποφάσεως χρέους της. Έχοντας υπόψη τις αρχές που διέπουν το θέμα και ειδικότερα την αρχή ότι η πληρωμή των εξ αποφάσεων οφειλών πρέπει να εντάσσεται μέσα στα όρια που να επιτρέπουν ταυτόχρονα και την αξιοπρεπή διαβίωση του οφειλέτη και λαμβάνοντας υπόψη τις οικογενειακές περιστάσεις της καθ΄ ης η αίτηση βρίσκω ότι έχει τη δυνατότητα να καταβάλλει το ποσό των Λ.Κ.30 μηνιαίως για αποπληρωμή του εξ αποφάσεως χρέους της εφόσον της δοθεί χρόνος για να εργοδοτηθεί. Εκδίδεται διάταγμα για πληρωμή προς τους αιτητές του ποσού των Λ.Κ.30 από 1.2.2008. Η καθ΄ ης η αίτηση καταδικάζεται στα έξοδα της αίτησης ως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή. (Υπ.) ....................................... Μ. Παπαϊωάννου, Ε.Δ. /Λ.Σ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο