Νίκος Σίελης ν. Κυπριακή Δημοκρατία δια του Γενικού Εισαγγελέα, Αρ. Αγωγής 650/03, 8.5.2007 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDPAF:2007:A56 ΣΤΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΠΑΦΟΥ Ενώπιον: K. Παμπαλλή, Π.Ε.Δ. Αρ. Αγωγής 650/03 Μεταξύ: Νίκος Σίελης από την Πάφο Ενάγοντα και Κυπριακή Δημοκρατία δια του Γενικού Εισαγγελέα Εναγομένης 8.5.2007 Για ενάγοντα: κ. Χ. Φωτίου Για εναγόμενη: κα Μ. Αναστασίου με κα Ε. Κόκκινου (για ν΄ ακούσει απόφαση κ. Μ. Ευαγγέλου) Α Π Ο Φ Α Σ Η Η παραμονή του ενάγοντα υπό κράτηση για 18 ημέρες, έδωσε το έναυσμα για την καταχώρηση της παρούσας αγωγής, με την οποία διεκδικεί εναντίον της Δημοκρατίας γενικές και τιμωρητικές αποζημιώσεις. Τα γεγονότα που συνθέτουν την υπόθεση αυτή έχουν αποτελέσει αντικείμενο κοινής δήλωσης των δύο πλευρών και τα παραθέτω: «Ο ενάγων είναι πολίτης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Την επίδικη περίοδο ήταν 32 ετών και εργαζόταν σε μπυραρία στην Πάφο. Στα πλαίσια της πολιτικής αγωγής του Επαρχιακού Δικαστηρίου Πάφου με αριθμό 3554/01 εκδόθηκε απόφαση μεταξύ άλλων και εναντίον του ενάγοντα ως τότε εναγόμενου 1 για πληρωμή συγκεκριμένου ποσού και παράλληλα εκδόθηκε διάταγμα παράδοσης μιας βάρκας μάρκας ΣΚΟΡΠΙΟΣ και δύο JET SKI μάρκας ΚΑΒΑΣΑΚΙ. Ο ενάγων παρέλειψε να συμμορφωθεί με το πιο πάνω διάταγμα και στα πλαίσια της αγωγής καταχωρίστηκε εναντίον του αίτηση για συμμόρφωση ημερ. 5.4.
- Ο ενάγων παραδέχθηκε ενοχή και το Δικαστήριο αφού άκουσε τα γεγονότα επέβαλε στις 23.1.2003 ποινή φυλάκισης 30 ημερών. Στις 23.1.2003 το απόγευμα ο ενάγων συμμορφώθηκε με τις πρόνοιες του διατάγματος που εκδόθηκε εναντίον του στα πλαίσια της αγωγής 3554/01 και ήταν ημερ. 4.2.
- Στις 24.1.2003 ο ενάγων καταχώρησε αίτηση ζητώντας την αποφυλάκιση του γιατί είχε συμμορφωθεί με το διάταγμα του Δικαστηρίου. Στις 29.1.2003 το Επαρχιακό Δικαστήριο Πάφου στα πλαίσια της αγωγής 3554/01 απέρριψε την αίτηση του ενάγοντα. Από τις 23.1.2003 ο ενάγων τέθηκε υπό κράτηση στις Κεντρικές Φυλακές. Στις 5.2.2003 ο ενάγων καταχώρησε αίτηση Προνομιακού Εντάλματος (Habeas Corpus) (αρ. 13/03). Στις 10.2.2003 εκδόθηκε η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου στο πιο πάνω Προνομιακό Ενταλμα και διατάχθηκε η άμεση αποφυλάκιση του ενάγοντα». Mε γνώμονα αυτό το παραδεχτό πλαίσιο γεγονότων θα πρέπει να εξεταστούν τα νομικά επιχειρήματα, όπως αυτά προκύπτουν από την αγόρευση του ευπαίδευτου συνήγορου του ενάγοντα. Εχει, όπως υποστήριξε ο κ. Φωτίου στοιχειοθετηθεί το αστικό αδίκημα της παράνομης κατακράτησης του άρθρου 29 του περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ.
- Το άρθρο προβλέπει: «
- Παράνομη κατακράτηση προσώπου συνίσταται στην παράνομη ολοσχερή στέρηση της ελευθερίας προσώπου για οποιαδήποτε χρονική περίοδο με φυσικά μέσα ή με επίδειξη εξουσίας: Nοείται ότι οποιοσδήποτε γονέας, κηδεμόνας ή δάσκαλος δύναται προσωρινά να στερήσει το τέκνο, τον κηδεμονευόμενο ή το μαθητή, αντίστοιχα, από την ελευθερία του για τόσο χρόνο ως ήθελε είναι εύλογα αναγκαίος για σωφρονισμό του». Από την απλή ανάγνωση του κειμένου είναι σαφές ότι στην προκείμενη περίπτωση ελλείπει το συστατικό στοιχείο της παράνομης στέρησης, ως γενεσιουργό αίτιο του αδικήματος. Στην προκείμενη περίπτωση ο ενάγων όχι μόνο ορθά κατηγορήθηκε αλλά, η καταδίκη του προήλθε από τη δική του παραδοχή. Με βάση αυτή την ιδία την παραδοχή του στο αδίκημα της ανυπακοής προς δικαστικό διάταγμα το Δικαστήριο επέβαλε ποινή που ισοδυναμούσε και απέληγε σε στέρηση της ελευθερίας του. Συνεπώς, η αγωγή δεν μπορεί να στοιχειοθετηθεί με βάση αυτό το άρθρο. Υπάρχει όμως μια άλλη θεμελιακή παράμετρος στο θέμα. Ο ενάγων στερήθηκε της ελευθερίας του, και ως αποτέλεσμα παρέμεινε υπό περιορισμό για 18 ημέρες. Η φυλάκιση του ενάγοντα ως τιμωρία, όπως διαπίστωσε το Ανώτατο Δικαστήριο στην αίτηση για habeas corpus, που κατέθεσε ο ίδιος,1 σημειώθηκε ότι: «εκδόθηκε κατά παράβαση του άρθρου 162 του Συντάγματος και εξ'υπαρχής χωρίς δικαιοδοσία» Η παραβίαση του ανθρωπίνου δικαιώματος του ενάγοντα, που εξάγεται από τα γεγονότα της υπόθεσης, ότι δηλαδή παρέμεινε για 18 ημέρες υπό περιορισμό, με άκυρο διάταγμα δικαστηρίου, δεν στοιχειοθετεί παραβίαση αστικού δικαιώματος, αλλά δημιουργεί ένα αυτοτελές αγώγιμο δικαίωμα
- Για να μπορέσει να στοιχειοθετηθεί αγώγιμο δικαίωμα εδραζόμενο σε παράβαση συνταγματικού δικαιώματος, όπως του δικαιώματος της ελευθερίας του άρθρου 11 του Συντάγματος, θα πρέπει, όπως τονίστηκε στη Γιάλλουρος, να διαπιστωθεί αδικοπραξία (wrong), και να αποδοθεί θεραπεία (remedy).
- Nίκου Σιέλη
(2003)1 Α.Α.Δ 2. Γιάλλουρος ν. Νικολάου
(2001)1 Α.Α.Δ 558, Δημοκρατία ν. Γεωργίου
(2003)1 Α.Α.Δ 704 Η αδικοπραξία (wrong) εξάγεται ως αναπόδραστο αποτέλεσμα της θεμελίωσης, με την απόφαση Σιέλη, όταν διαπιστώθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο ότι το διάταγμα κράτησης ήταν «εξ υπαρχής χωρίς δικαιοδοσία». Ο ενάγων ως συνέπεια του πιο πάνω διατάγματος όμως, παρέμεινε υπό κράτηση για 18 ημέρες. Συνακόλουθα αφού υπάρχει το πρώτο στοιχείο της αδικοπραξίας θα πρέπει να δοθεί και θεραπεία. Η επανόρθωση στο ακέραιο αποτελεί θεμελιώδη αρχή της παροχής αποζημιώσεων. Η προεξάρχουσα αρχή για τον προσδιορισμό της επάρκειας της θεραπείας είναι η ενσωματωμένη αρχή της δικαίας αποζημίωσης. Στην υπόθεση Γιάλλουρος, (άνω), θεωρήθηκε ως στέρεη βάση για το καθορισμό των αποζημιώσεων είναι η αποτίμηση της υλικής ζημιάς η οποία προκύπτει από παραβάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Επίσης κρίθηκε ως συνάδουσα προς το θέμα η ερμηνεία των όρων «δίκαιη» και εύλογος αποζημίωση που επιβάλλει το άρθρο 146.
- του Συντάγματος. Συνεπώς ως προς το ερώτημα τι είδους ή τι ύψους αποζημίωση θα πρέπει να επιβάλει το Δικαστήριο ο κ. Φωτίου, εισηγήθηκε την καταβολή γενικών αποζημιώσεων κάμνοντας δε αναφορά στο επιδικασθέν ποσό στην υπόθεση Kyprianou,3 εισηγήθηκε ότι αυτό πρέπει να είναι πολλαπλάσιο. Η υπόμνηση από τον συνήγορο ότι η κοινωνική και επαγγελματική εμβέλεια είναι αδιάφορη,
- Kyprianou v. Cyprus Αίτηση 73797/01 ημερ. 15.12.2005 βρίσκω ότι ήταν αχρείαστη, αφού τα Δικαστήρια έχουν συνταγματική υποχρέωση προστασίας όλων ανεξαιρέτως των πολιτών (αρ. 35 του Συντάγματος). Πρέπει όμως να σημειώσω ότι η αναφορά στην υπόθεση Kyprianou, ήταν ατυχής. Η παραβίαση του δικαιώματος για δίκαιη δίκη ήταν η γενεσιουργός αιτία καταβολής αποζημίωσης στην υπόθεση αυτή. Σε κανένα στάδιο της παρούσας διαδικασίας δεν έγινε οποιαδήποτε εισήγηση από πλευράς ενάγοντα, για παράβαση της πιο πάνω αρχής. Αντίθετα, δεν προβλήθηκε καμιά ένσταση για την πρωτόδικη διαδικασία, ούτε παράπονο για τη μετέπειτα καταδίκη του ενάγοντα, που ειρήσθω εν παρόδω προήλθε μετά από δική του παραδοχή. Το αίτιο στην προκείμενη υπόθεση είναι η λανθασμένη διαδικασία που ακολούθησε το πρωτόδικο δικαστήριο, μετά τη διαπίστωση της ενοχής του ενάγοντα. Η κυπριακή πολιτεία με ένα ειδικό νόμο επέλεξε να προσφέρει τη δυνατότητα αποζημίωσης σε πρόσωπα των οποίων η ποινή φυλάκισης έχει ανατραπεί κατ' έφεση. Αυτός ήταν ο σκοπός του προτεινόμενου τότε νομοσχεδίου.4
- Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας αριθμός 3510 ημερ. 29.6.2001 Με τον περί κατ' Εφεση Ανατροπής Ποινής Φυλάκισης (Αποζημίωση) Νόμος Ν. 144(Ι)/2001, όταν η επιβληθείσα ποινή φυλάκισης ανατραπεί μετά από έφεση, με αποτέλεσμα την αθώωση του καταδικασθέντα, αυτός δικαιούται σε δίκαιη και εύλογη, σε κάθε περίπτωση, αποζημίωση.
- Ο νόμος επιβάλλει την υποχρέωση υποβολή αιτήματος εντός ταχτής περιόδου6 και ταυτόχρονα προκαθορίζει το χρονικό διάστημα εντός του οποίου ο παραπονούμενος μπορεί να διεκδικήσει δικαστικώς αποζημίωση. Η ανατρεπτικότητα των προθεσμιών έχει ειδικώς θεσμοθετηθεί.
- Περαιτέρω προκαθορίζονται και κριτήρια που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη στον καθορισμό της αποζημίωσης, όπως η περίοδος φυλάκισης, η προσωπική κατάσταση του δικαιούχου, το επάγγελμα ή ενασχόληση του και άλλα.
- Στην προκείμενη υπόθεση ο ενάγων δεν έχει αθωωθεί μετά από έφεση αλλά, ενώ η καταδίκη του για παράβαση του δικαστικού διατάγματος ημερ. 23.1.2003 παραμένει, παραμερίστηκε η επιβληθείσα ποινή φυλάκισης ως αποτέλεσμα προσφυγής του τελευταίου στο Ανώτατο Δικαστήριο με προνομιακό
- Αρθρο 3 Ν. 144(Ι)/2001
- Αρθρο 4 Ν. 144(Ι)/2001
- Αρθρο 6 Ν. 144(Ι)/2001
- Αρθρο 5 Ν. 144(Ι)/2001 ένταλμα habeas corpus. Το διάταγμα φυλάκισης που εκτελέστηκε ως ποινή, παραμερίστηκε, ως εκδοθέν χωρίς δικαιοδοσία
- Ο δικαστικός λόγος της απόφασης αυτής δεν αφήνει κανένα περιθώριο άλλης ερμηνείας. Η αδικοπραξία έχει ως γενεσιουργό αίτιο την απόφαση του πρωτόδικου Δικαστηρίου ημερ. 23.1.
- Παρόλο που δεν υπάρχει αθώωση του ενάγοντα, το αποτέλεσμα του πιο πάνω δικαστικού διαβήματος του ήταν η ανατροπή της περιόδου εγκλεισμού του στη φυλακή, και έχοντας πάντα στο μυαλό μου ότι ο καταδικασθείς θα πρέπει να αποζημιωθεί για την αδικοπραξία, όπως αναλύθηκε στην υπόθεση Γιάλλουρος, θεωρώ ότι ισχύουν κατ'αναλογία οι πρόνοιες του Νόμου Ν. 144(Ι)/
- Ο ενάγων ως δικαιούχος όμως δεν υπέβαλε αίτηση στον Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Οικονομικών όπως επιβάλλει το Αρθρο 4 του Νόμου Ν.144(Ι)/2001 Ούτε παραπονείται για παράλειψη ή άρνηση του πιο πάνω διοικητικού οργάνου, ν'απαντήσει σε οποιοδήποτε αίτημα του. Εχοντας υπόψη μου τον επιτακτικό χαρακτήρα των προνοιών του πιο πάνω νόμου, θεωρώ ότι, αφού δεν τηρήθηκαν οι σχετικές πρόνοιες η αγωγή είναι πρόωρη και θα πρέπει ν'απορριφθεί.
- Νίκο Σιελή
(2003)1 Α.Α.Δ Συνακόλουθα η αγωγή απορρίπτεται με έξοδα υπέρ του εναγομένου και εναντίον του ενάγοντα, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο στην κλίμακα £5.000 - 10.000=. (Υπ.) .......... Κ. Παμπαλλής, Π.Ε.Δ Πιστον Αντίγραφο Πρωτοκολλητής cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο