ΤΡΑΠΕΖΑ ΚΥΠΡΟΥ ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΛΙΜΙΤΕΔ ν. ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΚΩΜΟΔΡΟΜΟΣ ΥΙΟΙ ΛΤΔ κ.α., Αρ. Αγωγής: 392/06, 14 Ιουνίου 2007

(1992)1 (Α) Α.Α.Δ. 704 και Φοινιώτης ν. Green Man Navigation

(1982)1 (Ε) Α.Α.Δ. 33). Αποτελεί αξίωμα ότι ανεξάρτητα από την οποιαδήποτε αμέλεια και απροσεξία που έχει επιδειχθεί στη δικογραφία και ακόμη και από την καθυστέρηση στην προώθηση της προτεινόμενης τροποποίησης, αυτή επιτρέπεται κατά κανόνα όταν μπορεί να γίνει χωρίς αδικία στην άλλη πλευρά, που θεωρείται ότι μπορεί να επισυμβεί, ανάλογα με τα περιστατικά της υπόθεσης, με την επιδίκαση των εξόδων. Επιπρόσθετα, η τροποποίηση δίνεται με μεγαλύτερη ευχέρεια και ευκολία όταν επιχειρείται στο αρχικό στάδιο της υπόθεσης και πριν την έναρξη της ακρόασης, ενώ μετά την έναρξη της εκδίκασης, το Δικαστήριο δεν ασκεί με ευκολία την ευχέρεια του, ιδιαίτερα όπου διαφαίνεται ότι η αναγκαιότητα της τροποποίησης υπήρχε από πριν αλλά καθυστέρησε χωρίς ιδιαίτερο λόγο. Όσο πιο καθυστερημένο το στάδιο υποβολής της αίτησης και το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η υπόθεση, τόσο περισσότερο ο αιτητής θα πρέπει να αποσείσει το βάρος που έχει για να επιτραπεί αυτή (βλ. Skepi Ltd v. Katti

(1983)1 C.L.R. 231, Ευριπίδου ν. Καννάουρου

(1955)1 C.L.R. 24). Έχει εισηγηθεί η κα Χ'Γεωργίου, ότι οι αιτητές έχουν επιδείξει καθυστέρηση στη λήψη του μέτρου αυτού και εξέφρασε την άποψη πως αν το Δικαστήριο αποδεχθεί την αιτιολογία των αιτητών ότι καταχώρησαν προσχέδιο Υπεράσπισης, το οποίο τώρα επιθυμούν να διορθώσουν, τότε το δικόγραφο που είναι, όπως το χαρακτήρισε «η αρχή και το τέλος μίας δικαστικής διαδικασίας», θα χάσει την αξιοπιστία του και θα δοθεί το μήνυμα στους δικηγόρους ότι μπορούν να καταχωρούν προσχέδια δικογράφων και να τα τροποποιούν μετά πάροδο κάποιου χρονικού διαστήματος. Οι φόβοι της συνηγόρου, αν πράγματι εισαχθεί τέτοια δυνατότητα, είναι βάσιμα δικαιολογημένοι. Όμως, το Δικαστήριο θα εξετάσει την παρούσα περίπτωση, έχοντας ενώπιον του μια καταχωρηθείσα Έκθεση Υπεράσπισης, την οποία οι αιτητές επιθυμούν να τροποποιήσουν. Ανεξάρτητα από το χαρακτηρισμό που προσδίδουν σ' αυτήν οι αιτητές. Το δικόγραφο, το οποίο βρίσκεται στο φάκελο του Δικαστηρίου, τιτλοφορείται Έκθεση Υπεράσπισης και έχει όλα τα χαρακτηριστικά αυτής. Και έτσι θα κριθεί. Οι αιτητές το ονομάζουν προσχέδιο, αφού σύμφωνα με την ένορκη δήλωση και την εξήγηση που δόθηκε, ετοιμάσθηκε για να μελετηθεί μαζί με δικηγόρο - πελάτη, και καταχωρήθηκε προτού ολοκληρωθεί το κείμενο και πριν ή περιληφθούν σ' αυτήν όλα τα περιβάλλοντα την υπόθεση γεγονότα. Κρίνεται πως ο λόγος που δόθηκε και που παραπέμπει σε λάθος και το διαρρεύσαν χρονικό διάστημα των έξι περίπου μηνών από την ημερομηνία καταχώρησης της Έκθεσης Υπεράσπισης μέχρι την καταχώρηση της αίτησης, δεν είναι τέτοιο που από μόνο του να στερήσει από τους αιτητές τη δυνατότητα τροποποίησης. Η φαινόμενη καθυστέρηση στην εκδίκαση της αίτησης, οφειλόταν σε αιτήματα αναβολής για να δοθεί ευκαιρία για συζήτηση της υπόθεσης και στο ότι εν τω μεταξύ, μετά την καταχώρηση της παρούσας, καταχωρήθηκε από τους ενάγοντες αίτηση τροποποίησης του τίτλου, αφού εκδόθηκε διάταγμα διάλυσης της εναγομένης 1. Επίκληση έγινε της εκ βάθρων, αλλαγής της βάσης της Υπεράσπισης, ως ανεπίτρεπτης. Σαν τέτοια αλλαγή, αναφέρθηκε το παράδειγμα που σχολιάσθηκε στην αρχή της απόφασης. Θα πρέπει να τονισθεί ότι η διαπίστωση πως με την τροποποίηση εγείρεται νέα βάση αγωγής ή νέα δεδομένα, δεν οδηγεί χωρίς άλλο λόγο σε απόρριψη αίτησης για τροποποίηση. Σημασία έχει, τα νέα θέματα να μην είναι τελείως άσχετα ή ασύνδετα με τα ήδη υφιστάμενα, τα οποία έχουν δημιουργήσει μία κατάσταση πραγμάτων. Λαμβανομένων πάντοτε υπόψη όλων των σχετικών παραγόντων, μεταξύ των οποίων και το χρόνο στον οποίο η αίτηση υποβάλλεται (βλ. Περιχτιόνη Χρίστου ν. Ανδρέα Αζά

(1992)1 Α.Α.Δ. 704). Βάση της αγωγής στην κρινόμενη περίπτωση, είναι συμφωνία δανείου το οποίο εξασφαλίσθηκε με υποθήκες. Με την υφιστάμενη Έκθεση Υπεράσπισης, οι εναγόμενοι παραδέχονται την ύπαρξη της συμφωνίας δανείου και των υποθηκών, αρνούνται όμως την οφειλή οιουδήποτε ποσού και επικαλούνται υπερχρεώσεις και παράνομη επιδίκαση τόκου. Ισχυρίζονται περαιτέρω ότι δεν έγινε τερματισμός της συμφωνίας. Επικαλούνται παραλείψεις εκ μέρους των εναγόντων και ειδικότερα παραλείψεις στη χορήγηση συμβουλών κατά την υπογραφή των υποθηκών και παράλειψη στο να δώσουν συμβουλές και προειδοποιήσεις σε περίπτωση παράβασης της συμφωνίας. Παρατηρείται δε εκείνο που υπέδειξε ο κ. Τσιρίδης. Στην παράγραφο 9 γίνεται επίκληση πρόκλησης ζημιών και προβλημάτων στους εναγόμενους συνεπεία των πράξεων και παραλείψεων των εναγόντων, οι οποίες κατέστησαν τις συμφωνίες άκυρες και/ή ακυρώσιμες, και γίνεται προσπάθεια παραπομπής στα σχετικά γεγονότα. Ενώ όμως καταγράφεται η φράση ότι τα «πραγματικά γεγονότα είναι τα ακόλουθα», δεν παρουσιάζονται οιαδήποτε γεγονότα αλλά ακολουθεί η παράγραφος 10 η οποία επαναλαμβάνει απλά το ανωτέρω και ακολουθεί η ανταπαίτηση. Με την προτεινόμενη να εισαχθεί Έκθεση Υπεράσπισης, προσφέρονται όπως προκύπτει από τη μελέτη της, τα γεγονότα που κατ' ισχυρισμό περιβάλλουν τις συνθήκες υπογραφής της επίδικης συμφωνίας δανείου και υποθηκών. Τα γεγονότα αυτά, φαίνεται να εμπλέκονται και να μην είναι εκ πρώτης όψεως άσχετα με το όλο πλέγμα συνεργασίας εναγόντων και εναγομένων. Περιγράφουν τις μεταξύ τους σχέσεις συνεργασίας οι οποίες δημιούργησαν σχέσεις εμπιστοσύνης που με τη σειρά τους οδήγησαν στη σύναψη της συμφωνίας δανείου και συμφωνίες εγγυήσεων. Μπορεί βέβαια να δημιουργείται και να οδηγείται η υπόθεση σε μία πολυπλοκότερη δικαστική διαδικασία. Όμως αυτό δεν αποτελεί λόγο απόρριψης του αιτήματος. Στην υπόθεση Περιχτιόνη Χρίστου (ανωτέρω), επιβεβαιώθηκε η θεμελιακή αρχή ότι η τροποποίηση δικογράφου είναι εφικτή όποτε κρίνεται αναγκαίο για τον βέβαιο προσδιορισμό της ουσίας της διαφοράς και την αποτροπή της πολλαπλότητας των διαδικασιών. Αυτό απαντά και την εισήγηση της συνηγόρου των καθ' ων ότι οι αιτητές θα μπορούσαν να καταχωρήσουν αγωγή εναντίον των εναγόντων - καθ' ων η αίτηση και όχι να αναμένουν να κάνει έναρξη των διαδικασιών η ενάγουσα τράπεζα. Έχει εισηγηθεί περαιτέρω η κα Χ'Γεωργίου, πως η τροποποίηση θα επιφέρει αδικία στην καθ' ης, η οποία δεν αντιμετωπίζεται με χρήμα και υπέδειξε ως ενισχυτικό της θέσης της, τη διάλυση της εναγόμενης 1 και την αδυναμία της να καταβάλει οιονδήποτε ποσό. Παρατηρείται ότι η οποιαδήποτε αδυναμία της εναγομένης 1 να καταβάλει τυχόν εναντίον της εκδοθησόμενη απόφαση, δεν επηρεάσθηκε από την αίτηση τροποποίησης. Η διάλυση της επήλθε, ανεξάρτητα από την αίτηση. Αυτή η θέση στην οποία περιήλθε, δεν συνεπάγεται κατ' ανάγκη μη εξασφάλιση των απαιτήσεων των πιστωτών της, αφού η διαχείριση της περιουσίας της περιήλθε στα χέρια του Επίσημου Παραλήπτη. Για το λόγο δε τούτο, έγινε και τροποποίηση εκ μέρους των εναγόντων. Αν υπήρχε ή όχι οικονομική αδυναμία αντιμετώπισης των χρεών και οφειλών της, σίγουρα προυπήρχε της αίτησης τροποποίησης. Έχοντας υπόψη τα ανωτέρω, το χρόνο κατά τον οποίο υποβάλλεται η αίτηση και δεδομένου ότι δεν έχει αρχίσει εισέτι η εκδίκαση της και ότι δεν θα προκληθεί ζημιά η οποία να μην αποζημιώνεται με χρήμα, κρίνεται πως η διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου πρέπει να ασκηθεί υπέρ της αποδοχής της αίτησης. Έχει εισηγηθεί ο κ. Τσιρίδης πως τα έξοδα της αίτησης, σε περίπτωση επιτυχίας της, επιδικασθούν υπέρ των αιτητών. Η θέση αυτή συνάντηση, όπως ήταν φυσικό, την ένσταση της κας Χ'Γεωργίου και σίγουρα δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή για τον κάτωθι λόγο. Η αίτηση τροποποίησης και η τροποποίηση, είναι διάβημα που εκτρέπει την κανονική διαδικασία μία υπόθεσης και αποτελεί έστω και ακούσια, κωλυσιεργία και καθυστέρηση. Είναι δίκαιο, ο διάδικος που προκαλεί αυτή την παρεκτροπή να επωμίζεται τη δαπάνη. Εξάλλου, οι ίδιοι οι αιτητές όταν οι ενάγοντες - καθ' ων η αίτηση αιτήθηκαν τροποποίηση τίτλου, λόγω της διάλυσης της εναγόμενης 1, ζήτησαν τα έξοδα της αίτησης. Συνεπώς, εκδίδεται διάταγμα τροποποίησης της Έκθεσης Υπεράσπισης ως η αίτηση. Τροποποιημένη Έκθεση Υπεράσπισης να καταχωρηθεί εντός δέκα ημερών από τη σύνταξη του παρόντος διατάγματος. Απάντηση στην τροποποιημένη Έκθεση Υπεράσπισης και Υπεράσπιση στην Ανταπαίτηση να καταχωρηθεί δέκα μέρες μετά. Τα έξοδα που θα σπαταληθούν λόγω της τροποποίησης (thrown away expenses) όπως και τα έξοδα της παρούσας αίτησης, όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ της καθ' ης η αίτηση και εναντίον του αιτητή και θα είναι εισπρακτέα στο τέλος της διαδικασίας. (Υπ.)............. Δ. Σωκράτους, Α.Ε.Δ. Πιστόν Αντίγραφον Πρωτοκολλητής ../Γ.Ι. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο