Εύης Σκουταρίδου ν. Svetlanas Soltatikina, Συνενωμένες Αγωγές: 82/03 21/04, 26.2.2007 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDAMM:2007:A8 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ (που συνεδριάζει στη Λάρνακα) ΕΝΩΠΙΟΝ: Μ. Παπαϊωάννου, Ε.Δ. Συνενωμένες Αγωγές: 82/03 21/04 Μεταξύ: Εύης Σκουταρίδου Ενάγουσας -και- Svetlanas Soltatikina Εναγόμενης ____________________ Μεταξύ: Champion Rental Cars Ltd Εναγόντων -και- Εύης Σκουταρίδου Εναγόμενης ____________________ Ημερομηνία: 26.2.2007 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Ενάγουσα στην αγωγή με αρ. 82/03 και εναγόμενη στην αγωγή με αρ. 21/04: Η κα Ερωτοκρίτου με την κα Χατζηκωνσταντή. Για την Εναγόμενη στην αγωγή με αρ. 82/03 και για τους ενάγοντες στην αγωγή με αρ. 21/04: Ο κ. Φούλιας για κ. Χατζηχριστοφή. ΑΠΟΦΑΣΗ Με την αγωγή 82/03, ημερομηνίας 24.1.2003, η ενάγουσα αξιώνει εναντίον της εναγομένης αποζημιώσεις για σωματικές βλάβες, ζημιές και απώλειες που ισχυρίζεται ότι υπέστη συνεπεία τροχαίου δυστυχήματος που συνέβη στις 15.10.02 στον αυτοκινητόδρομο Παραλιμνίου - Αγίας Νάπας. Η Έκθεση Απαίτησης καταχωρήθηκε στις 11.6.
- Με την αγωγή 21/04, ημερομηνίας 13.1.2004, η ενάγουσα εταιρεία, ιδιοκτήτρια του οχήματος το οποίο οδηγούσε η εναγομένη στην αγωγή 82/03, αξιώνει από την εναγομένη, ενάγουσα στην αγωγή 82/03, ειδικές αποζημιώσεις για τις ζημιές που προκλήθηκαν στο αυτοκίνητο με αρ. εγγραφής ΖΗΝΤ 069 συνεπεία του πιο πάνω δυστυχήματος. Η ενάγουσα στην αγωγή 82/03 επιρρίπτει στην εναγομένη την ευθύνη του δυστυχήματος, η οποία σύμφωνα με τους ισχυρισμούς της έστριψε ξαφνικά και απότομα το όχημα της προς τα δεξιά, αποκόπτοντας την πορεία του αυτοκινήτου της ενάγουσας. Θα σταθώ στις λεπτομέρειες αμέλειας που αποδίδονται στην εναγομένη όπου ήθελε κριθεί αναγκαίο. Η εναγομένη στην υπεράσπιση της αρνείται ότι ευθύνεται για το δυστύχημα και ισχυρίζεται ότι νόμιμα και κανονικά πέρασε από την αριστερή λωρίδα στη δεξιά αφού προηγουμένως έδειξε με το σηματοδότη του οχήματος της, έχοντας πρόθεση να στρίψει δεξιά προς τη Λάρνακα. Ισχυρίζεται δε ότι η ενάγουσα προσέκρουσε στο πίσω μέρος του οχήματος της, οδηγώντας αμελώς. Ως λεπτομέρειες αμέλειας αναφέρονται η υπερβολική ταχύτητα, η παράλειψη της να αντιληφθεί το όχημα της εναγομένης, να λάβει μέτρα προς αποφυγή του δυστυχήματος, να λάβει υπόψη την τροχαία κίνηση, να κρατά απόσταση ασφαλείας. Σύμφωνα με την παράγραφο 10 της ΄Εκθεσης Απαίτησης λόγω των τραυμάτων της η ενάγουσα υπέστη μεγάλους πόνους και ταλαιπωρίες και η σπονδυλική της στήλη και οι επηρεασθέντες σπόνδυλοι θα της προκαλούν ισόβια ενοχλήσεις και πόνους. Στις 8.2.06 το Δικαστήριο, με άλλη σύνθεση, διέταξε τη συνεκδίκαση της αγωγής 82/03 με την αγωγή 21/
- Στην τελευταία η ενάγουσα εταιρεία επιρρίπτει στην ενάγουσα στην αγωγή 82/03 την ευθύνη για την πρόκληση του δυστυχήματος. Οι λεπτομέρειες αμέλειας που καταλογίζονται σε αυτήν ταυτίζονται με αυτές που αναφέρονται στην Έκθεση Υπεράσπισης της εναγομένης στην αγωγή 82/
- Η εναγόμενη στην αγωγή 21/04, ενάγουσα στην αγωγή 82/
- στην υπεράσπιση της ισχυρίζεται ότι το δυστύχημα οφείλεται στην αποκλειστική αμέλεια της εναγομένης στην αγωγή 82/03, S. Soltatikina, οι λεπτομέρειες της οποίας είναι ταυτόσημες με αυτές που αναφέρονται στην ΄Εκθεση Απαίτησης της στην πιο πάνω αγωγή. Πριν τη συνένωση των αγωγών και την ακρόαση συμφωνήθηκαν επί βάσεως πλήρους ευθύνης τα ακόλουθα κονδύλια σε σχέση με την αγωγή 82/03: ΄Εξοδα επιδιόρθωσης οχήματος £3.300-, Ιατρικά και παραϊατρικά έξοδα £50-, ΄Εξοδα Φυσιοθεραπείας £63-, Μηνιαία καθαρά εισοδήματα ενάγουσας £700-. Η απαίτηση υπό 11(ε) και 11(ζ) της ΄Εκθεσης Απαίτησης εγκαταλείφθηκε. ΄Εγιναν, περαιτέρω αποδεκτά από τις δύο πλευρές σε σχέση με την αγωγή 82/03 τα ακόλουθα γεγονότα: (ι) ΄Οτι στις 15.10.02 η ενάγουσα προσήλθε στο Νοσοκομείο Παραλιμνίου, εξετάστηκε από γιατρό και η διάγνωση ήταν αυχεναλγία-ημικρανία. Στις 18.10.02 η ενάγουσα εξετάστηκε και πάλι από γιατρό του Νοσοκομείου Παραλιμνίου με διάγνωση "θλάση αυχένα". Οι γιατροί του Νοσοκομείου έδωσαν άδεια απουσίας στην ενάγουσα, από την εργασία της μέχρι 20.10.
- (ιι) ΄Οτι η ενάγουσα προσήλθε στην κλινική Napa Olympic Polyclinic στις 25.10.02, ότι έγινε ακτινολογικός έλεγχος που παρουσίαζε καθίζηση σπονδύλου Α4-Α5, Α5-Α6, χωρίς νευρολογικά. Ο γιατρός της Napa Olympic Polyclinic Δρ. Κώστας Κωνσταντίνου της έδωσε αναρρωτική άδεια για ένα μήνα από 25.10.
- Παρέμεινε συνεπώς ως επίδικο θέμα η ευθύνη για το δυστύχημα και το ζήτημα των σωματικών βλαβών σε συνάρτηση με το κατά πόσο ήταν όντως αναγκαία η άδεια απουσίας για ένα μήνα από 25.10.02 και σε συνάρτηση με το κατά πόσο η καθίζηση σπονδύλου που περιγράφει ο Δρ. Κωνσταντίνου συνδεόταν με το δυστύχημα. Περαιτέρω, πριν την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας συμφωνήθηκαν οι ειδικές ζημιές στην αγωγή με αρ. 21/04 στο ποσό των ΛΚ 1665 με νόμιμο τόκο από 13.1.04, επί πλήρους ευθύνης, με αποτέλεσμα η ευθύνη για το δυστύχημα να παραμένει ως μοναδικό επίδικο θέμα. ΠΡΟΣΑΧΘΕΙΣΑ ΜΑΡΤΥΡΙΑ Πρώτος κατέθεσε ο Αστυφύλακας 3899, Αργύρης Σταμάτη, Μ.Ε.1, εξεταστής του δυστυχήματος. Κατέθεσε ότι στις 15.10.2002 γύρω στις 12:40 επισκέφθηκε τη σκηνή δυστυχήματος που συνέβη στον κύριο δρόμο Αγίας Νάπας - Παραλιμνίου στο οποίο ενέχονταν το αυτοκίνητο με αριθμό εγγραφής ΕΥΗ 33 που οδηγούσε η ενάγουσα στην αγωγή 82/03 και ΖΗΝΤ 69 που οδηγούσε η εναγομένη. Αρχικά ετοίμασε πρόχειρο σχέδιο της σκηνής, Τεκμήριο 1, βάσει του οποίου ετοίμασε επίσημο σχέδιο, συμμετρικό, το οποίο κατέθεσε ως Τεκμήριο
- Οι δύο οδηγοί ήταν παρόντες στη σκηνή και του υπέδειξαν τις πορείες των οχημάτων τους. Υιοθέτησε το περιεχόμενο του Τεκμηρίου
- Στο σημείο του δυστυχήματος ο δρόμος είναι τετραπλής κατεύθυνσης. Προς Αγία Νάπα, ως η κατεύθυνση των δύο οδηγών, οι λωρίδες κυκλοφορίας είναι δύο, υπάρχει δε ακόμη μία λωρίδα που είναι έξοδος προς Παραλίμνι. Η ενάγουσα υπέδειξε τη δεξιά λωρίδα ως την πορεία της και η εναγομένη την αριστερή. Υπέδειξαν δε δύο σημεία σύγκρουσης που βρίσκονται στη δεξιά λωρίδα. Ο ΜΕ1 κατέγραψε τις ζημιές των δύο αυτοκινήτων. Στο αυτοκίνητο υπ΄ αριθμό εγγραφής ΕΥΗ 33 υπήρχε βούλωμα στο μπροστινό καπό και αριστερό μπροστινό φτερό και έσπασαν το μπροστινό αριστερό φανάρι, ο μπροστινός προφυλακτήρας, η μπροστινή σχάρα και πινακίδα εγγραφής. Στο αυτοκίνητο με αρ. εγγραφής ΖΗΝΤ 69 υπήρχε βούλωμα στον πισινό προφυλακτήρα, στο πισινό καπό, δεξί πισινό φτερό και έσπασε το δεξί πισινό φανάρι. Οι ζημιές του πρώτου αυτοκινήτου επικεντρώνονται στο μπροστινό αριστερό μέρος ενώ του δεύτερου πίσω και δεξιά. Η εναγομένη κατηγορήθηκε στο Δικαστήριο για την κατηγορία της αμελούς οδήγησης και παραδέχτηκε. Ο Μ.Ε.1 έλαβε κατάθεση από την εναγομένη σε σχέση με την ποινική υπόθεση. Από το σημείο Α1 του Τεκμηρίου 2 η ορατότητα είναι ανεμπόδιστη. Στη σκηνή δεν βρήκε ίχνη τροχοπέδησης. Αντεξεταζόμενος ο ΜΕ1 ανέφερε ότι εκπαιδεύτηκε στην Αστυνομική Ακαδημία για 6 μήνες. Ακολούθως υπηρέτησε στην Αγία Νάπα ως εξεταστής δυστυχημάτων για ένα χρόνο, εξετάζοντας αρκετά δυστυχήματα. Τη μέρα του δυστυχήματος ο καιρός ήταν βροχερός και το οδόστρωμα βρεγμένο. Η πορεία Α στο σχέδιο, Τεκμήριο 2 υποδείχθηκε από την ενάγουσα και η Β από την εναγομένη, η σύγκρουση έγινε στην πορεία της ενάγουσας. Ο ΜΕ1 κατέθεσε κατάθεση που έλαβε από την ενάγουσα ως Τεκμήριο
- Ο μάρτυρας συμφώνησε με το σημείο σύγκρουσης που υπέδειξε η ενάγουσα. Εκεί υπήρχε "νερό από το ραδιατέρ και γυαλιά των φώτων και των δύο οχημάτων". Σε ερώτηση αν ήταν σε θέση να χαρακτηρίσει τη σύγκρουση ανέφερε επί λέξη τα ακόλουθα "με τον τρόπο που είδα τα οχήματα χτύπησε αριστερά μπροστινό το ένα όχημα και δεξιά πίσω το άλλο όχημα". Η τελική θέση του οχήματος της εναγόμενης απέχει 20 μέτρα περίπου από το σημείο σύγκρουσης. Επανεξεταζόμενος ανέφερε ότι στην κατάθεση της η εναγομένη στην αγωγή 82/03 του ανέφερε ότι όταν μπήκε στη δεξιά λωρίδα και προσπαθούσε να δει ποια λωρίδα έπρεπε να ακολουθήσει για να πάει προς Λάρνακα άκουσε φρένα, κοίταξε στο καθρεφτάκι της και είδε ένα άσπρο αυτοκίνητο να κατευθύνεται προς τα πάνω της. Πάτησε βενζίνη και πήρε την αριστερή λωρίδα για να το αποφύγει χωρίς αποτέλεσμα αφού την κτύπησε στην πίσω πλευρά του αυτοκινήτου της. Η ενάγουσα στην αγωγή 82/03, εναγόμενη στην αγωγή 21/04, καταθέτοντας ανέφερε ότι στις 15.10.2002 οδηγούσε στη δεξιά λωρίδα του δρόμου προς Αγία Νάπα. Παράλληλα με αυτήν και λίγο πιο μπροστά της στα 5-10 μέτρα στα αριστερά οδηγείτο το αυτοκίνητο ΖΗΝΤ
- Η οδηγός του έβαλε το δείκτη της για να στρίψει δεξιά και ταυτόχρονα έστριψε και έγινε η σύγκρουση. ΄Οταν η μάρτυρας την είδε πάτησε απότομα τα φρένα αλλά επειδή ο δρόμος ήταν βρεγμένος το αυτοκίνητο δεν σταμάτησε έγκαιρα. Νόμισε πως το όχημα ΖΗΝΤ 069 θα έκανε επαναστροφή προς Παραλίμνι. Από το δυστύχημα η μάρτυρας τραυματίστηκε, έπαθε θλάση αυχένα και είχε ημικρανίες. Οι πόνοι στον αυχένα κράτησαν 2 ½ - 3 μήνες και οι ημικρανίες για μια εβδομάδα. Ο Δρ. Κωνσταντίνου της πολυκλινικής Αγίας Νάπας της ανέφερε μετά από την εξέταση της ότι είχε καθίζηση σπονδύλων, της έβαλε κολάρο για 10 μέρες και της συνέστησε φυσιοθεραπεία. Της έδωσε αναρρωτική άδεια για ένα μήνα. Μετά που επέστρεψε στη δουλειά της λόγω ενοχλήσεων στη μέση δεν μπορούσε να ασχοληθεί με τα καθήκοντα της τραπεζοκόμου, έτσι έπαιρνε απλώς παραγγελίες. Μέχρι και σήμερα νιώθει κάποιες ενοχλήσεις όταν σηκώνει βάρη. Το αυτοκίνητο της έπαθε μεγάλη ζημιά μπροστά αριστερά. Αντεξεταζόμενη ανέφερε ότι το ΖΗΝΤ 69 ταυτόχρονα με το δείκτη του έστριψε το τιμόνι. Η σύγκρουση ήταν ακαριαία. Η ταχύτητα της ήταν 65-70 ΧΑΩ. Το άλλο αυτοκίνητο ήταν λοξό μπροστά της την ώρα της σύγκρουσης. Δεν έπιασε φρένα, μπήκε απότομα στη δεξιά λωρίδα ανακόπτοντας την πορεία της. Αρνήθηκε υποβολή ότι βρισκόταν σε απόσταση πολύ μεγαλύτερη των 5 μέτρων από το ζετ όχημα μπροστά της. Αρνήθηκε υποβολή ότι ενώ το ζετ έδειξε ότι θα έστριβε κοιτούσε αλλού και δεν το είδε. Αρνήθηκε υποβολή ότι παρόλο που το ζετ μπήκε δεξιά και μπορούσε να το δει δεν το είδε και γι΄ αυτό κτύπησε πάνω του. Μπήκε λοξά, δεν είχε προλάβει να μπει στη δεξιά λωρίδα και να μείνει. Αρνήθηκε ότι μπορούσε να αποφύγει το δυστύχημα "κάνοντας αριστερά", υπήρχαν αυτοκίνητα. Αρνήθηκε ότι πήγαινε με υπερβολική ταχύτητα κατά την ώρα του δυστυχήματος. Αρνήθηκε υποβολή ότι το ζετ μπήκε στη δεξιά λωρίδα αφού ήταν ελεύθερος ο δρόμος. Εκ μέρους της ενάγουσας στην αγωγή 82/03 κατέθεσε και ο Δρ. Κώστας Κωνσταντίνου (ΜΕ3) γιατρός ορθοπεδικός από το
- Εξέτασε την ενάγουσα στις 25.10.
- Η ενάγουσα παρουσίαζε έντονο μυϊκό σπασμό στην αυχενική μοίρα σπονδυλικής στήλης. Έκανε ακτινολογικό έλεγχο, τέθηκε αυχενικό περιλαίμιο (κολάρο). ΄Εντονο μυϊκό σπασμό προκαλεί ο πόνος. Επίσης η ασθενής παρουσίαζε δυσκολία κινήσεων, περισσότερο στις στροφές του κεφαλιού. Δεν παρουσίαζε νευρολογικά. Με την τοποθέτηση του περιλαίμιου απαγορεύεται στον ασθενή να εργαστεί και να οδηγεί. Έκδωσε το Τεκμήριο 5, το περιεχόμενο του οποίου υιοθέτησε. Κάκωση αυχένα σημαίνει να έχει γίνει κάτι που να έχει προκαλέσει τον πόνο. Η καθίζηση σπονδύλου δεν προκλήθηκε από το δυστύχημα. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι η καθίζηση ήταν εύρημα ακτινολογικό. Προϋπήρχε του δυστυχήματος, λόγω δε της καθίζησης ήταν πιο έντονοι οι πόνοι μετά το δυστύχημα. Τον επισκέφθηκε η ενάγουσα 10 μέρες μετά το δυστύχημα και της έδωσε αναρρωτική άδεια για ένα μήνα. Η εναγόμενη στην αγωγή με αρ. 82/03 δεν κατέθεσε. Κάλεσε ένα μάρτυρα, το Δρ. Ανδρέα Αντωνιάδη (ΜΥ1) χειρούργο ορθοπεδικό από το
- Στις 3.2.2006 εξέτασε την ενάγουσα και ετοίμασε σχετικό ιατρικό πιστοποιητικό, Τεκμήριο 6Β, το περιεχόμενο του οποίου υιοθέτησε, στο οποίο αναφέρει τη γνώμη του ότι η καθίζηση που διαπίστωσε ο Δρ. Κωνσταντίνου δεν μπορεί να οφείλεται στο τροχαίο ατύχημα στο οποίο είχε εμπλακεί η ενάγουσα. Λόγω της καθίζησης η συμπτωματολογία της ασθενούς μπορούσε να επιδεινωθεί. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι ο ίδιος είχε δει την ενάγουσα αρκετό χρονικό διάστημα μετά το δυστύχημα, όσο δε αφορά το κατά πόσο είναι σε θέση να γνωρίζει τι πόνος ή ταλαιπωρία της προκλήθηκε από το δυστύχημα απάντησε ότι ο πόνος είναι υποκειμενικό σύμπτωμα. Η ίδια του είπε ότι λόγω της δουλειάς της είχε νιώσει πόνο στη θωρακική μοίρα (αυχενική πίσω από το θώρακα) ο οποίος "επεξετάθη και στην αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης" γι΄ αυτό είχε επισκεφθεί το Δρ. Κωνσταντίνου. Ο Γιάννης Κίτσιος έδωσε μαρτυρία για την ενάγουσα εταιρεία στην αγωγή 21/
- Είναι ο διευθυντής της εταιρείας "Champion" η οποία ασχολείται με ενοικιάσεις αυτοκινήτων. Το όχημα με αρ. εγγραφής ΖΗΝΤ 069 ήταν ιδιοκτησία της εταιρείας του. Αφού ειδοποιήθηκε από την αστυνομία ότι το όχημα είχε εμπλακεί σε δυστύχημα μετέβηκε στη σκηνή και μίλησε με "την πελάτισσα του", τη Ρωσίδα τουρίστρια Svetlana Soltatikina. Του ανέφερε επί λέξει τα ακόλουθα: «ήταν εις την αριστερή πλευρά του δρόμου μόλις είχε δει την πινακίδα για να στρίψει δεξιά να πάει στη Λάρνακα είχε κοιτάξει από το καθρεφτάκι της, δεν είχε δει κανένα αυτοκίνητο να έρχεται, έβαλε το δείχτη για να στρίψει δεξιά και είχε μπει στη δεξιά πλευρά του δρόμου, σε κάποια στιγμή αντελήφθηκε ότι ένα αυτοκίνητο από πίσω είχε πατήσει τα φρένα του και είχαν συγκρουσθεί τα δύο αυτοκίνητα». ΄Εκανε προσπάθειες να επικοινωνήσει με την Soltatikina αλλά δεν κατέστη δυνατό να βρεθεί στη χώρα της. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι η "πελάτισσα του" μιλούσε λίγα αγγλικά αλλά ο σύζυγος της μιλούσε αρκετά καλά και έτσι συνεννοήθηκαν. Σε ερώτηση αν το τι έλεγε η πελάτιδα του το μετάφραζε ο άντρας της ανέφερε "είχα καταλάβει από τις κινήσεις και ορισμένες λέξεις αγγλικά που μιλούσε ότι τι ήθελε να μου πει και έκαμνε και μετάφραση ο άντρας της". Αρνήθηκε υποβολή ότι το δυστύχημα δεν έγινε με τον τρόπο που αναφέρει, ανέφερε ότι του υπέδειξαν το σημείο σύγκρουσης και θυμάται τι του είχε πει η πελάτισσά του. ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΜΑΡΤΥΡΙΑΣ Είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω τους μάρτυρες ενώ κατέθεταν και να εξετάσω τη μαρτυρία τους και καταλήγω στα πιο κάτω: Ο ΜΕ1 εξεταστής της υπόθεσης μου έκανε καλή εντύπωση. Μου έδωσε την εντύπωση αντικειμενικού εξεταστή του δυστυχήματος. Αποδέχομαι τη μαρτυρία του η οποία ουδόλως κλονίστηκε κατά την αντεξέταση του. ΄Οσον αφορά το μέρος της μαρτυρίας του που αφορά το τι λέχθηκε από την εναγομένη στην αγωγή 82/03 στην κατάθεση της, κρίνω ότι δεν μπορεί να του αποδοθεί οποιαδήποτε βαρύτητα. Η πιο πάνω δεν κλήθηκε να καταθέσει τα όσα δε κατέγραψε ο αστυνομικός δημιουργούν ερωτηματικά ως προς την ακρίβεια τους ενόψει του γεγονότος ότι ο τρόπος μεταφοράς τους παρέμεινε άγνωστος. Ο μάρτυρας δεν διευκρίνισε σε ποια γλώσσα του λέχθηκαν τα όσα κατέγραψε, δεδομένου ότι η μητρική γλώσσα της πιο πάνω δεν είναι η Ελληνική. ΄Οσον αφορά τη μαρτυρία του σε σχέση με την παραδοχή της εναγομένης στην αγωγή 82/03 στο Δικαστήριο σε κατηγορία για αμελή οδήγηση κρίνω πως δεν μπορεί να δοθεί βαρύτητα αφού δεν τέθηκαν ενώπιον μου τα γεγονότα που εξετέθησαν από την κατηγορούσα αρχή τα οποία συνιστούσαν το πραγματικό υπόβαθρο της κατηγορίας και στοιχειοθετούσαν το αδίκημα στην ποινική υπόθεση. Κατά συνέπεια δεν υπάρχουν ενώπιον μου γεγονότα τα οποία η εναγόμενη παραδέχτηκε που να αποτελούν στοιχεία αμέλειας για σκοπούς της παρούσας υπόθεσης. (βλ. Ευαγγέλου ν. Γιαννακού
(1999)1 ΑΑΔ 311 και Χ"Ιωάννου ν. Μπουκάριος
(1995)1 ΑΑΔ 131). Η ενάγουσα στην αγωγή 82/03 μου έκανε καλή εντύπωση και τη δέχομαι ως αξιόπιστη μάρτυρα. Η μαρτυρία της όσον αφορά τον τρόπο που συνέβη το δυστύχημα ήταν σαφής και σταθερή και δεν κλονίστηκε κατά τη μακρά αντεξέταση της. Κρίνω σκόπιμο στο σημείο αυτό να αναφέρω ότι η θέση της ότι το ζετ αυτοκίνητο δείχνοντας ταυτόχρονα εισήλθε λοξά στην πορεία της, απότομα, στην ουσία δεν αμφισβητήθηκε. Ας σημειωθεί ότι η οδηγός του ζετ δεν κλήθηκε να καταθέσει για να αναφέρει πως ακριβώς συνέβη το δυστύχημα. Σημειώνω ότι σε κανένα σημείο της αντεξέτασης της πιο πάνω δεν της υπεβλήθη ευθέως ότι η ταχύτητα της ήταν πέραν του νόμιμου ορίου. Δέον δε να σημειωθεί ότι ελλείπει παντελώς μαρτυρία ως προς το όριο ταχύτητας. Η υποβολή προς τη μάρτυρα ότι το ζετ αυτοκίνητο μπήκε στη δεξιά λωρίδα αφού ο δρόμος ήταν ελεύθερος δεν βρίσκει έρεισμα στην ενώπιον μου μαρτυρία και εκ των πραγμάτων δεν ευσταθεί. Η μαρτυρία της ενάγουσας γύρω από τους τραυματισμούς της, την ταλαιπωρία, και τους πόνους που υπέστη δεν αμφισβητήθηκε από την υπεράσπιση. Παρέμεινε αναμφισβήτητη επίσης η μαρτυρία της ως προς τις ενοχλήσεις που μέχρι σήμερα η μάρτυρας υφίσταται. Αποδέχομαι τη μαρτυρία της ενάγουσας ως προς τα πιο πάνω η οποία ήταν σαφής, συνάδει δε τόσο με τη μαρτυρία του ΜΕ3 όσο και του ΜΥ
- Ο γιατρός Κώστας Κωνσταντίνου, ΜΕ3 μου έκανε καλή εντύπωση και τον δέχομαι ως αξιόπιστο μάρτυρα. Η μαρτυρία του ήταν σαφής και παρέμεινε αναντίλεκτη. Τα ευρήματα του καθίστανται ευρήματα του Δικαστηρίου. Αξίζει να σημειωθεί ότι η υπεράσπιση δεν υπέβαλε στο γιατρό ότι δεν ήταν αναγκαία η άδεια που παραχώρησε στην ενάγουσα για ένα μήνα. Θετική εντύπωση μου έκανε και ο γιατρός Αντωνιάδης (ΜΥ1). Η μαρτυρία του ΜΥ1 ήταν ταυτόσημη με τη μαρτυρία του ΜΕ
- Βεβαίως η μαρτυρία του δεν προσθέτει οτιδήποτε στην υπόθεση της υπεράσπισης και διερωτώμαι γιατί κλήθηκε να καταθέσει. Ο ΜΥ2 μου έκανε καλή γενικά εντύπωση. Στο μέρος όμως της μαρτυρίας του που αφορά τα όσα του λέχθηκαν από την εναγομένη στην αγωγή 82/03, δεν μπορώ να προσδώσω βαρύτητα. ΄Οπως έχω ήδη προαναφέρει, η πιο πάνω δεν προσήλθε ως μάρτυρας στο Δικαστήριο. Πέραν τούτου η ακρίβεια της μεταφοράς των όσων κατ΄ ισχυρισμό λέχθηκαν στο ΜΥ2 από την πιο πάνω εναγομένη τίθεται υπό αμφισβήτηση. Προέκυψε κατά την αντεξέταση του ΜΥ2 πως η πιο πάνω μιλούσε λίγα αγγλικά και πως η μεταφορά των λεχθέντων από αυτή στο ΜΥ2 γινόταν τόσο από το σύζυγο της σε μετάφραση, όσο και με νοήματα της. Δέον να σημειωθεί ότι η περιγραφή του δυστυχήματος από την εναγομένη όπως έχει μεταφερθεί μέσω του εξεταστή της υπόθεσης, στη σελίδα 6 πιο πάνω, παρουσιάζει διαφορές με την περιγραφή μέσω του ΜΥ
- ΕΥΡΗΜΑΤΑ Το Δικαστήριο με βάση την πιο πάνω αξιόπιστη μαρτυρία βρίσκει ότι στις 15.10.02 η ενάγουσα στην αγωγή 82/03 οδηγούσε το αυτοκίνητο της με αρ. εγγραφής ΕΥΗ 33 στον κύριο δρόμο Παραλιμνίου - Αγίας Νάπας με κατεύθυνση την Αγία Νάπα, στη δεξιά λωρίδα του δρόμου. Στην αριστερή λωρίδα, λίγο πιο μπροστά της, 5-10 μέτρα η εναγόμενη στην ίδια αγωγή οδηγούσε το αυτοκίνητο με αρ. εγγραφής ΖΗΝΤ
- Η ενάγουσα είδε την εναγομένη να δείχνει δεξιά με το σηματοδότη της και να στρίβει ταυτόχρονα δεξιά μπαίνοντας απότομα λοξά στη δεξιά λωρίδα ανακόπτοντας την πορεία της με αποτέλεσμα να επέλθει σύγκρουση στο σημείο Χ του Τεκμηρίου 2, δηλαδή στη λωρίδα κυκλοφορίας που η ενάγουσα οδηγούσε το αυτοκίνητο της. Η ενάγουσα, έχοντας δει την εναγομένη εφάρμοσε απότομα τα φρένα της αλλά επειδή ο δρόμος ήταν βρεγμένος δεν σταμάτησε έγκαιρα. ΄Ολα τα ευρήματα του εξεταστή της υπόθεσης επί του σχεδιαγράμματος, Τεκμήριο 2, οι ζημιές των δύο αυτοκινήτων καθώς και τα υπόλοιπα ευρήματα του που αφορούν τη σκηνή του δυστυχήματος καθίστανται ευρήματα του Δικαστηρίου. Η ενάγουσα τραυματίστηκε και το αυτοκίνητο της υπέστη ζημιές. Στις 15.10.02 η ενάγουσα εξετάστηκε στο Νοσοκομείο Παραλιμνίου με διάγνωση "αυχεναλγία-ημικρανία" (Τεκμήριο 6Α). Στις 18.10.02 εξετάστηκε και πάλι από γιατρό του πιο πάνω Νοσοκομείου με διάγνωση «θλάση αυχένα». Της δόθηκε άδεια απουσίας μέχρι τις 20.10.2002 (Τεκμήριο 7). Στις 25.10.02 εξετάστηκε από το Δρ. Κωνσταντίνου, ΜΕ3 ο οποίος εξέδωσε σχετικό πιστοποιητικό, Τεκμήριο 5 το οποίο αναφέρει τα ακόλουθα: «Η πιο πάνω αναφερόμενη ασθενής προσήλθε στην κλινική με κάκωση αυχένος μετά από αναφερόμενο τροχαίο στις 15.10.
- ΄Εγινε ακτινολογικός έλεγχος όπου παρουσίαζε καθίζηση σπονδύλων Α4-Α5, Α5-Α6, χωρίς νευρολογικά. Ετέθη αυχενικό περιλαίμιο για 10 μέρες και εδόθη αναρρωτική άδεια για 1 μήνα» Σύμφωνα με το ΜΕ3 η καθίζηση δεν προκλήθηκε από το δυστύχημα. Η ενάγουσα μετά που επέστρεψε στη δουλειά της λόγω ενοχλήσεων στη μέση άλλαξε καθήκοντα. Οι πόνοι διήρκεσαν 2 ½ - 3 μήνες και η ημικρανία 1 εβδομάδα. Μέχρι σήμερα νιώθει κάποιες ενοχλήσεις όταν σηκώνει βάρη. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ-ΑΜΕΛΕΙΑ Σε αγωγή για αμέλεια το βάρος απόδειξης ότι κάποιος υπήρξε αμελής το φέρει ο διάδικος που προβάλλει τον εν λόγω ισχυρισμό (βλ. Σοφοκλέους v. Καλογήρου
(1997)1 ΑΑΔ 369. Τι συνιστά αμέλεια έχει επανειλημμένα κριθεί σε πληθώρα αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Αυτό που προκύπτει από την ισχύουσα νομολογία είναι πως το καθήκον του οδηγού καθορίζεται ως «καθήκον επίδειξης συνήθους επιμέλειας προς άλλα πρόσωπα που χρησιμοποιούν το δρόμο τα οποία θα μπορούσε εύλογα να προβλέψει ότι υπήρχε πιθανότητα να επηρεασθούν.» [βλ. Costas Ioannou Triftarides v. The Police
(1968)2 CLR 140, και επίσης Σωκράτους ν. Αστυνομίας
(1989)2 ΑΑΔ 1, Αναστάσης Παύλου ν. Αστυνομίας
(1998)2 ΑΑΔ 68]. Η εκπλήρωση του καθήκοντος για επιμέλεια κρίνεται απρόσωπα και το θέμα αποφασίζεται με βάση την αντικειμενική θεώρηση των γεγονότων. (βλ. Βίττη ν. Αστυνομίας
(1990)2 ΑΑΔ 30). Με βάση τα πιο πάνω βρίσκω ότι η ενέργεια της εναγομένης στην αγωγή 82/03 να εισέλθει από την αριστερή λωρίδα στη δεξιά λωρίδα κυκλοφορίας στην οποία οδηγούσε νόμιμα η ενάγουσα, χωρίς να ασκήσει την κατάλληλη παρατηρητικότητα για την ύπαρξη του οχήματος της ενάγουσας στη δεξιά λωρίδα, αποκόπτοντας την πορεία της τελευταίας, συνιστά τη γενεσιουργό αιτία του δυστυχήματος. Έπεται λοιπόν ότι η εναγομένη υπήρξε αμελής. Το καθήκον άσκησης της κατάλληλης παρατηρητικότητας ήταν ιδιαίτερα έντονο στην περίπτωση της εναγόμενης αφού θα διέσχιζε το δρόμο για να στρίψει δεξιά. Το ακόλουθο απόσπασμα από την απόφαση Κωνσταντίνου v. Κατσούρης
(1975)1 Α.Α.Δ. 188, στη σελ. 192 τυγχάνει εφαρμογής στην παρούσα περίπτωση. "The duty to keep a proper lookout is one that is cast on all drivers at all times and in all circumstances, but it was an especially heavy one in the case of the respondent driver who was about to turn right cutting across the road (see, inter alia, Charlesworth on Negligence, 5th ed. P. 495, paragraph 823); in Mazengarb on Negligence on the Highway, 4th ed, it is stated at p.p 333, 334: - "In ordinary circumstances, if a driver turns out of and across the line of traffic, after giving the usual signal, he acts negligently unless he has at least reasonable ground, beside the mere fact of his warning, for believing that he can cut across without endangering approaching traffic. There is a heavy burden on the driver turning to establish an excuse for the failure to see the other vehicle." (Βλ. επίσης Παύλος Γεωργίου κ.ά. v. Ανδρέα Πιερίδη
(1997)1 Α.Α.Δ. 1194). Βρίσκω ότι η ενάγουσα στην αγωγή 82/03 και εναγόμενη στην αγωγή 21/04 καμία ευθύνη δεν φέρει για το δυστύχημα και ότι γι΄ αυτό ευθύνεται αποκλειστικά η εναγόμενη στην αγωγή 82/
- Δεν υπάρχει τίποτε ενώπιον μου που να υποδεικνύει ότι η ταχύτητα της ενάγουσας στην αγωγή 82/03 είχε αιτιώδη σχέση με το συμβάν, όπως ήταν η εισήγηση του κου Φούλια κατά τις τελικές αγορεύσεις. Με βάσει τα πιο πάνω, η αξίωση στην αγωγή 21/04 θα πρέπει να απορριφθεί. Στη συνέχεια θα εξετάσω, σε σχέση με την αγωγή 82/03, την αξίωση της ενάγουσας για αποζημιώσεις. ΑΠΩΛΕΙΑ ΜΗΝΙΑΙΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ Σύμφωνα με την αξιόπιστη αποδεκτή μαρτυρία του Μ.Ε.3 στην ενάγουσα δόθηκε αναρρωτική άδεια για ένα μήνα. Βρίσκω ότι η ενάγουσα δικαιούται, συνεπώς το μισθό που έχασε για ένα μήνα, ο οποίος έχει συμφωνηθεί στις Λ.Κ.
- ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Τα υπόλοιπα κονδύλια σε σχέση με τις ειδικές αποζημιώσεις έχουν δηλωθεί ως παραδεκτά και συμποσούνται σε Λ.Κ.3.
- Ενόψει της κατάληξης μου ότι η εναγόμενη στην αγωγή 82/03 φέρει αποκλειστικά την ευθύνη για το δυστύχημα η ενάγουσα δικαιούται απόφαση για τα πιο πάνω ποσά, δηλαδή για Λ.Κ.4.
- ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ Οι αρχές που καθοδηγούν τα Δικαστήρια κατά τον καθορισμό του ύψους των γενικών αποζημιώσεων συνοψίζονται στην απόφαση του Εφετείου Χαριλάου v. Νικολάου
(2003)1 Α.Α.Δ. 1460, στις σελίδες 1473 και 1474. Έχοντας υπόψη μου τις πιο πάνω αρχές θα παραθέσω ενδεικτικά κάποιες αποφάσεις, έχοντας κατά νου ότι τα ουσιώδη γεγονότα δύο υποθέσεων δεν είναι ποτέ τα ίδια. Στην υπόθεση Αρετούλα Μερακλή κ.ά. v. Α. Ταλιώτη
(1997)1 Α.Α.Δ. 1148 ο εφεσίβλητος είχε υποστεί θλάση του αυχένα (soft tissue injuries) και μωλώπισμα δεξιού ώμου. Λόγω προϋπαρχόντων εκφυλιστικών οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων επιδεινώθηκαν οι επώδυνες κακώσεις των μαλακών μορίων. Ο εφεσίβλητος αποθεραπεύτηκε πλήρως, όχι βέβαια σε ένα μήνα που είναι η συνήθης περίοδος ίασης για θλάση του αυχένα (λόγω των τελευταίων) από τις συνέπειες των τραυμάτων του δυστυχήματος. Πρωτόδικα επιδικάστηκαν Λ.Κ.3.500 ως γενικές αποζημιώσεις οι οποίες μειώθηκαν σε Λ.Κ.1.500 κατ΄ έφεση. Στην υπόθεση Ανδρέας Νεοκλέους v. Simon John Worley
(2001)1 Α.Α.Δ. 652 ο εφεσείων υπέστη βαρύ διάστρεμμα του αυχένα. Τρία χρόνια μετά το δυστύχημα ο θεράπων ιατρός του παρατήρησε μεγάλη αύξηση των οστεοαρθριτικών αλλοιώσεων από αυτές που προϋπήρχαν του τραυματισμού, αύξηση που δεν κρίθηκε φυσιολογική, αποδίδεται δε μερικώς στον τραυματισμό. Επιδικάστηκαν πρωτόδικα αποζημιώσεις ύψους Λ.Κ.2.000 οι οποίες κρίθηκαν ανεπαρκείς από το Εφετείο και αυξήθηκαν σε Λ.Κ.3.500. Στις συνεκδικαζόμενες Αγωγές Ναυτοδικείου αρ. 79/02, 80/02, 81/02 και 82/02, James Harmsworth και Salamis Glory κ.ά., στην αγωγή 81/02 η ενάγουσα υπέστη διάστρεμμα αυχένα και οσφύος, αιμάτωμα αριστερού μηρού και θλάση κοιλιακού τοιχώματος. Τοποθετήθηκε αυχενικό κολάρο και της παρασχέθηκαν αναλγητικά και αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Υπεβλήθη σε φυσιοθεραπεία. Ανέπτυξε μετατραυματικό άγχος. Το ποσό των Λ.Κ.2.500 θεωρήθηκε ως εύλογη αποζημίωση. Έχοντας ενώπιον μου όλα τα πιο πάνω και καθοδηγούμενη από τις αρχές που ισχύουν καταλήγω ότι το ποσό των Λ.Κ.3.000 είναι δίκαιο ποσό ως γενικές αποζημιώσεις. ΤΟΚΟΙ Στην υπόθεση Φοινικαρίδη v. Γεωργίου
(1991)1 Α.Α.Δ. 475, δίδονται οι κατευθυντήριες γραμμές για την επιδίκαση τόκων. (Βλέπε επίσης Miller Roza Maria κ.ά. v. Ute Ρetek
(1999)1 Α.Α.Δ. 2091, Θεοδούλου v. A. Panayides
(1999)1 Α.Α.Δ. 2134, Ζαχαρία κ. ά. v. Καραολή
(2004)1 Α.Α.Δ. 72). Όσον αφορά τις γενικές αποζημιώσεις παρατηρώ ότι υπήρχε κάποια καθυστέρηση στην καταχώρηση της έκθεσης απαίτησης ενόψει της οποίας κρίνω ορθό και δίκαιο να επιδικάσω αποζημιώσεις όχι από την ημερομηνία του δυστυχήματος αλλά από τις 24.1.2003, ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής. Όσον αφορά τις ειδικές αποζημιώσεις, δεν έχει συμφωνηθεί μεταξύ των διαδίκων από πότε θα επιδικαστεί ο τόκος. Με βάση τα δεδομένα της υπόθεσης και τις πιο πάνω κατευθυντήριες γραμμές επιδικάζεται τόκος προς 8% επί του ποσού των ειδικών αποζημιώσεων από την ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής. Έχοντας υπόψη τα πιο πάνω εκδίδεται απόφαση υπέρ της ενάγουσας στην αγωγή 82/03 και εναντίον της εναγόμενης για ποσό: (α) Λ.Κ.4.113 ως ειδικές αποζημιώσεις με τόκο 8% από 24.1.2003. (β) Λ.Κ.3.000 ως γενικές αποζημιώσεις με τόκο 8% από 24.1.2003. Η αγωγή υπ΄ αριθμό 21/04 απορρίπτεται. Επιδικάζονται έξοδα υπέρ της ενάγουσας και εναντίον της εναγόμενης ως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. (Υπ.) ....................................... Μ. Παπαϊωάννου, Ε.Δ. /Λ.Σ. cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο