LEISURE EXPORTS MEDIA LTD κ.α. ν. CYPRUS MAIL LTD, Αρ. Αγωγής: 202/03, 11 Μαϊου, 2007 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDAMM:2007:A14 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΑΜΜΟΧΩΣΤΟΥ ΠΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΑΖΕΙ ΣΤΗ ΛΑΡΝΑΚΑ Ενώπιον: Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 202/03 Μεταξύ:
- LEISURE EXPORTS MEDIA LTD,
- Αντώνη Π. Δυνάμου,
- Αλέξη Στ. Τρίζα, Εναγόντων, και CYPRUS MAIL LTD, Εναγόμενης. Ως τροποποιήθηκε με διάταγμα του Δικαστηρίου ημερ. 20.1.06:
- LEISURE EXPRESS MEDIA LTD,
- Αντώνη Π. Δυνάμου,
- Αλέξη Στ. Τρίζα, Εναγόντων, και CYPRUS MAIL LTD, Εναγόμενης. ____________________________________________________________________ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 11 Μαϊου,
- ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τους Ενάγοντες: κα Μ. Χ" Κωνσταντή, για κο Γ. Πιττάτζη. Για την Εναγόμενη: κα Αγαθοκλέους, για Μ. Π. Σπανό και Σία. Α Π Ο Φ Α Σ Η Με την αγωγή τους οι Ενάγοντες 1 και 2 αξιώνουν την καταβολή γενικών και ειδικών αποζημιώσεων για παραβίαση του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας ή και την κλοπή ή και την χρήση του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας που αφορά την φωτογραφία του Ενάγοντα 3, η οποία είχε δημοσιευθεί στο περιοδικό "What´ s on" τον Ιούνιο του 2002 και αναδημοσιεύθηκε από την Εναγόμενη στην εφημερίδα "Sunday Mail". Επιπρόσθετα και διαζευτικά αξιώνουν γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για ιδιοποίηση και αθέμιτο ανταγωνισμό με τη χρήση της φωτογραφίας του Ενάγοντα
- Ο Ενάγοντας 3 αξιώνει γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για προσβολή της προσωπικότητάς του, για επέμβαση στην ιδιωτική του ζωή και για ιδιοποίηση και αθέμιτο ανταγωνισμό ο οποίος προέκυψε από την δημοσίευση της φωτογραφίας του στην εφημερίδα της Εναγόμενης στις 23.6.2002 χωρίς την συγκατάθεσή του. Οι ισχυρισμοί των Εναγόντων καταγράφησαν στην καταχωρησθείσα Έκθεση Απαίτησης και είναι σε συντομία οι ακόλουθοι. Η Ενάγουσα εταιρεία 1 είναι εταιρεία η οποία ασχολείται κυρίως με την καλλιτεχνική ή και επαγγελματική φωτογράφηση προσώπων, κέντρων αναψυχής, ξενοδοχείων και άλλων επιχειρήσεων και τη δημοσίευσή τους, κατά αποκλειστικότητα, στο περιοδικό που συντάσσει, εκδίδει και κυκλοφορεί η ίδια, το «What´ s On». Ο Εναγόμενος 2 είναι ο μόνος μέτοχος και διευθυντής της Ενάγουσας εταιρείας 1 και είναι επαγγελματίας καλλιτέχνης φωτογράφος και διαφημιστής. Το περιοδικό "What´ s On" είναι διαφημιστικού περιεχομένου και περιέχει αναφορές στα κέντρα αναψυχής, τα ξενοδοχεία, τα πρόσωπα και τα πράγματα του καλλιτεχνικού χώρου και γι΄ αυτόν τον λόγο καταρτίζεται καλλιτεχνικά και με επαγγελματισμό. Τόσο η προβολή όσο και η ετοιμασία του, ιδιαίτερα των φωτογραφιών που χρησιμοποιούνται, προϋποθέτει μεγάλο κόπο και αρκετή καλλιτεχνική προεργασία. Το συγκεκριμένο περιοδικό διατίθεται δωρεάν σε όλη την Κύπρο στα τουριστικά θέρετρα, στα ξενοδοχεία, στα κέντρα αναψυχής και στα περίπτερα και περιέχει χρήσιμες πληροφορίες για τον παραθεριστή. Το κέρδος των Εναγόντων 1 και 2 προκύπτει αποκλειστικά από τις διαφημίσεις στις οποίες προβαίνουν οι ιδιοκτήτες τουριστικών επιχειρήσεων, για την προβολή των επιχειρήσεων αυτού του είδους. Ο Εναγόμενος 3 είναι επαγγελματίας φωτομοντέλο και τα εισοδήματά του προκύπτουν από την πώληση ή και την διάθεση των φωτογραφιών του σε περιοδικά, εφημερίδες ή και διαφημιστικά έντυπα. Είναι ο ισχυρισμός του ότι έχει το προνόμιο ή και το δικαίωμα όπως οι φωτογραφίες του χρησιμοποιούνται αποκλειστικά και μόνο από τα έντυπα στα οποία ο ίδιος επιτρέπει την δημοσίευσή τους. Είναι η θέση των Εναγόντων 1 και 2 ότι φωτογράφησαν τον Ενάγοντα 3 σε παραλία φορώντας παντελονάκι της θάλασσας, έτσι ώστε να εκτίθενται οι σωματικές του αρετές και για την φωτογράφηση αυτή σπατάλησαν αρκετό χρόνο, μερικών ωρών εργασίας και διαπάνησαν ποσό £100 σε φωτογραφίες ή και καθάρισμα φωτογραφιών. Την συγκεκριμένη φωτογραφία του Ενάγοντα 3, οι Ενάγοντες 1 και 2 την χρησιμοποίησαν στο εξώφυλλο του περιοδικού «What´ s On» του Ιουνίου του 2002 έναντι ανταλλάγματος ή αμοιβής. Η Εναγόμενη εταιρεία, η οποία εκδίδει και κυκλοφορεί την εφημερίδα «Sunday Mail» σ΄ όλη την Κύπρο, χωρίς την συγκατάθεση των Εναγόντων, ανατύπωσε και δημοσίευσε την φωτογραφία του Ενάγοντα 3, στις σελίδες 18 και 19 της εφημερίδας «Sunday Mail», στις 23.6.
- Είναι ο ισχυρισμός των Εναγόντων ότι η συγκεκριμένη δημοσίευση, από την Εναγόμενη, συνιστά ιδιοποίηση της καλλιτεχνικής ή και πνευματικής δημιουργίας των Εναγόντων 1 και 2 καθώς και παραβίαση του δικαιώματος ιδιοκτησίας που οι ίδιοι είχαν στην φωτογραφία αφού αποστέρησε στους ίδιους το δικαίωμα της αποκλειστικής χρήσης της φωτογραφίας. Παράλληλα, ο Εναγόμενος 3 ισχυρίζεται ότι η συγκεκριμένη δημοσίευση συνιστά επέμβαση στην ιδιωτική του ζωή και προσβάλλει την προσωπικότητά του. Η Εναγόμενη εταιρεία στην καταχωρισθείσα υπεράσπισή της παραδέχεται ότι εκδίδει και κυκλοφορεί σ΄ όλη την Κύπρο την εφημερίδα «Sunday Mail» καθώς και ότι δημοσίευσε, στις 23.6.2002, την φωτογραφία του Ενάγοντα 3 χωρίς την συγκατάθεσή των Εναγόντων, στις σελίδες 18 και 19 της εφημερίδας. Πλην όμως, ισχυρίζεται ότι δημοσίευσε την επίδικη φωτογραφία, η οποία απεικονίζει το πίσω μέρος του σώματος κάποιου άντρα με μαγιό, χωρίς να γνωρίζει κατά το χρόνο της δημοσίευσης ή και χωρίς να έχει λόγους να πιστεύει ότι υπήρχαν δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας επί της συγκεκριμένης φωτογραφίας και έχοντας λόγους να πιστεύει ότι λόγω του είδους της ή και της φύσης της φωτογραφίας δεν υφίσταντο οποιαδήποτε δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Είναι περαιτέρω ο ισχυρισμός της Εναγόμενης εταιρείας ότι η επίδικη φωτογραφία ήταν δημοσιευμένη σε κάποιο περιοδικό ή και διαφημιστικό βιβλιάριο και ότι δεν γνώριζε και ούτε μπορούσε να γνωρίζει κατά πόσο υφίσταντο δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Εν πάση περιπτώσει, δεν υπήρχε η πρόθεση για την χρήση της φωτογραφίας για οποιονδήποτε οικονομικό όφελος. Ούτε και υπήρξε οποιαδήποτε πρόθεση, από πλευράς της Εναγόμενης εταιρείας, για ιδιοποίηση της συγκεκριμένης φωτογραφίας. Ενώ, ουδέποτε αποστερήθηκαν οι νόμιμοι ιδιοκτήτες της συγκεκριμένης φωτογραφίας από την αποκλειστική δημοσίευση και προβολή της. Η Εναγόμενη εταιρεία προώθησε την θέση ότι η ίδια δεν συμπεριφέρθηκε κατά τρόπο που να αφήνει να νοηθεί ότι η συγκεκριμένη φωτογραφία αποτελούσε δικό της περιουσιακό στοιχείο. Καταλήγει, ότι δεν είχε πρόθεση να πράξει οτιδήποτε μεμπτό ή και ασυμβίβαστο εν σχέσει με τα δικαιώματα των Εναγόντων. Κατά τη διάρκεια της ακρόασης και συγκεκριμένα στις 9.5.06 η δικηγόρος των Εναγόντων ζήτησε την άδεια του Δικαστηρίου να διακόψει την αγωγή στην έκταση που αφορά τον Εναγόμενο 3 και της παραχωρήθηκε άδεια από το Δικαστήριο για το σκοπό αυτό. Ενώπιον του Δικαστηρίου κατέθεσαν συνολικά τρεις μάρτυρες. Πρώτος κατέθεσε ο διευθυντής και διευθύνων σύμβουλος της Ενάγουσας εταιρείας 1, Ενάγοντας 2, κ. Αντώνης Δυνάμου ο οποίος ανέφερε ότι είναι ο κύριος μέτοχος στην Ενάγουσα εταιρεία. Ο ίδιος διατηρεί διαφημιστικό γραφείο, το οποίο ασχολείται και με τον σχεδιασμό οποιονδήποτε διαφημιστικών εντύπων. Σύμφωνα με την μαρτυρία του οι Ενάγοντες 1 και 2 εκδίδουν το περιοδικό με την ονομασία «What´ s On», για τ΄ οποίο έχει δοθεί και σχετική άδεια, η οποία κατατέθηκε ως Τεκμήριο 1, από το Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών. Το περιοδικό αυτό είναι πληροφοριακού περιεχομένου. Είναι ένας οδηγός διασκέδασης που καλύπτει όλη την Κύπρο και καθοδηγεί τόσο τους Κύπριους καθώς και τους ξένους τουρίστες πώς να περάσουν ευχάριστα τις διακοπές τους. Καλύπτει, μεταξύ άλλων, θέματα όπως που μπορεί να φάει κάποιος, που να αλλάξει λεφτά και γιατί η Κύπρος είναι τόσο δημοφιλής τόπος για να ζήσει κάποιος. Το περιοδικό διανέμεται δωρεάν, από την ίδια την Ενάγουσα 1, σ΄ όλες τις διαφημιστικές εταιρείες, στον ΚΟΤ, στις Τράπεζες και στα λογιστήρια καθώς επίσης και σε περίπτερα, υπεραγορές και γραφεία ενοικιάσεως αυτοκινήτων. Τα έξοδα για την έκδοση του περιοδικού καλύπτονται καθαρά από τις διαφημίσεις. Ο μάρτυρας ανέφερε στο Δικαστήριο ότι τον Ιούνιο του 2002 ζητούσε ένα άντρα μοντέλο για το εξώφυλλο του συγκεκριμένου περιοδικού και επειδή γνώριζε τον κ. Αλέξη Τρίζα, Ενάγοντα 3, ο οποίος είναι ευπαρουσίαστος, του ζήτησε να ποζάρει για το εξώφυλλο. Ο ίδιος συμφώνησε με την πρόταση που του έγινε και διεκπεραιώθηκε η φωτογράφηση. Οι συγκεκριμένες φωτογραφίες δημοσιεύθηκαν στο τεύχος του Ιουνίου του 2002 το οποίο και κατέθεσε ως Τεκμήριο 2 και καταγράφηκε στο συγκεκριμένο τεύχος τ΄ όνομα του μοντέλου, πού εργάζεται καθώς και ο φωτογράφος που διεκπεραίωσε την εργασία. Ο Ενάγοντας 2 υποστήριξε την θέση ότι χρειάστηκαν πολλές ώρες φωτογράφησης γιατί πρώτα έπρεπε να κανονιστεί η μέρα και η ώρα, ανάλογα με την θέση του ήλιου και να παρουσιαστούν οι ιδέες. Επειδή ο Ενάγοντας 3 διευθύνει επιχείρηση με θαλάσσια σπόρ αποφασίστηκε όπως η φωτογράφηση συνδεθεί με την εργασία του. Ήταν ο ισχυρισμός του ότι είναι καταγραμμένο στη σελίδα 11 του περιοδικού, Τεκμήριο 2, ότι αυτό είναι ιδιοκτησία του ενώ στις σελίδες 12 και 25 καταγράφονται τα στοιχεία του φωτογράφου, του μοντέλου καθώς και της τοποθεσίας που έγινε η φωτογράφηση. Ο μάρτυρας κατέθεσε ότι όσες φωτογραφίες λήφθηκαν κατά την φωτογράφηση ήταν φωτογραφίες ενός αρνητικού και συνολικά λήφθηκαν γύρω στις 400 φωτογραφίες. Για την εμφάνιση των συγκεκριμένων φωτογραφιών καταβλήθηκε το ποσό των £100 περίπου. Στην ερώτηση πόσα λεφτά χρειάστηκαν για την συγκεκριμένη φωτογράφηση και το εξώφυλλο ο μάρτυρας δεν ήταν σε θέση να κάμει αναφορά σε συγκεκριμένο ποσό. Ήταν η θέση του ότι χρειάστηκαν αρκετές ώρες δουλειάς από αρκετούς ανθρώπους όπως σχεδιαστές, βοηθούς εκδότες και γραφειακό προσωπικό, και χρησιμοποιήθηκε ακριβός εξοπλισμός. Στη συνέχεια της μαρτυρίας του ανέφερε ότι τον ίδιον μήνα, δηλαδή τον Ιούνιο του 2002, ανατυπώθηκε η συγκεκριμένη φωτογραφία του Ενάγοντα 3 από την εφημερίδα «Sunday Mail», την οποία και κατέθεσε ως Τεκμήριο
- Ισχυρίστηκε, ότι η φωτογραφία του Ενάγοντα 3 φαίνεται και στην μπροστινή σελίδα με τίτλο «Beach Bums» με απώτερο σκοπό να υποκινηθεί ο αναγνώστης να διαβάσει το συγκεκριμένο άρθρο, το οποίο δημοσιεύεται στις σελίδες 18 και 19 της συγκεκριμένης εφημερίδας. Το συγκεκριμένο άρθρο τιτλοφορείται «Πώς να αποφύγετε το καμάκι». Ακριβώς κάτω απ΄ αυτόν τον τίτλο τοποθετήθηκε η φωτογραφία του Ενάγοντα 3 η οποία είναι η ίδια με το εξώφυλλο του περιοδικού «What´ s On». Ο μάρτυρας ήταν κατηγορηματικός στο ότι δεν παραχώρησε ο ίδιος αλλά ούτε και ο Ενάγοντας 3, στην Εναγόμενη εταιρεία, την άδειά τους να επαναδημοσιεύσει την συγκεκριμένη φωτογραφία. Υπέστη, από την ανατύπωση αυτή ζημιές αφού η εφημερίδα είναι ευρείας κυκλοφορίας σε όλη την Κύπρο. Κινδύνεψε επίσης να χάσει ένα καλό φίλο, τον Ενάγοντα 3, διότι ο Ενάγοντας 3 νόμισε ότι ο ίδιος είχε πουλήσει τη συγκεκριμένη φωτογραφία. Κατά την αντεξέτασή του υποστήριξε τη θέση ότι είναι επαγγελματίας φωτογράφος και δεν φωτογραφίζει αποκλειστικά για το περιοδικό του, αλλά όταν σχεδιάσει ένα διαφημιστικό έντυπο κάποιας εταιρείας ο ίδιος βγάζει και τις φωτογραφίες που θα χρησιμοποιηθούν και τις πουλά. Γι΄ αυτή του την ενασχόληση έχει και εισόδημα που ανέρχεται μέχρι και τις £1.000 ανάλογα με το πόσες μέρες και ώρες χρειάζονται για την λήψη τους. Αναφορικά με τη συγκεκριμένη φωτογράφηση επανέλαβε την άποψη ότι χρειάστηκαν πάρα πολλές ώρες για να ολοκληρωθεί ενώ παράλληλα χρειάστηκε και η βοήθεια άλλων έξι με επτά ανθρώπων έτσι ώστε να βρεθούν όλα έτοιμα στο σωστό τόπο και χρόνο για την φωτογράφηση. Χρειάστηκαν τελικά, σύμφωνα με τα όσα ανέφερε, τρεις διαφορετικές μέρες για την ολοκλήρωση της συγκεκριμένης φωτογράφησης. Οι φωτογραφίες λήφθηκαν τον μήνα πριν την έκδοση του περιοδικού. Ερωτηθείς απάντησε ότι πρόθεση για την φωτογράφηση ήταν η κατάρτιση του εξωφύλλου του περιοδικού για το μήνα Ιούνιο, όμως ισχυρίστηκε ότι οι συγκεκριμένες φωτογραφίες θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν και για άλλο σκοπό. Κατέθεσε, ως Τεκμήριο 4, το πρωτότυπο της συγκεκριμένης φωτογραφίας. Ο ίδιος δεν μπορούσε να κοστολογήσει τη συγκεκριμένη φωτογράφηση, αλλά απαντώντας στην ερώτηση που του τέθηκε ανέφερε ότι εάν η συγκεκριμένη φωτογραφία ήταν μέρος διαφημιστικού φυλλαδίου θα μπορούσε να χρεώσει από £40 μέχρι £
- Όμως, αν κάποιος ζητούσε να αγοράσει το συγκεκριμένο εξώφυλλο θα ζητούσε £2.
- Ενώ στην περίπτωση που κάποιος το έκλεβε τότε θα ζητούσε ακόμα περισσότερα αφού ως ιδιοκτήτης της φωτογραφίας έχει ο ίδιος το δικαίωμα να την πωλήσει όσες φορές θέλει, σε οποιονδήποτε εκδοτικό οίκο και σε οποιαδήποτε τιμή. Ήταν περαιτέρω η θέση του ότι με τις εφημερίδες είναι ανταγωνιστές και ιδιαίτερα με την συγκεκριμένη αφού απευθύνονται στην ίδια αγορά. Ισχυρίστηκε, ότι η Εναγόμενη εταιρεία είχε οικονομικό όφελος από την χρήση της φωτογραφίας αφού την χρησιμοποίησε στην πρώτη σελίδα για να κεντρίσει την περιέργεια του αναγνώστη, αφού ήταν τέλεια για το περιεχόμενο του συγκεκριμένου άρθρου και δεν πλήρωσε οποιοδήποτε ποσό γι΄ αυτήν. Όταν του υποβλήθηκε ότι η Εναγόμενη δεν γνώριζε ότι υφίστανται πνευματικά δικαιώματα αναφορικά με την φωτογραφία ήταν η θέση του μάρτυρα ότι ως αξιοσέβαστη εκδοτική εταιρεία, ο εκδότης της θα έπρεπε να ξέρει ότι χρησιμοποιώντας τις φωτογραφίες κάποιου άλλου περιοδικού θα έκανε υποκλοπή. Όμως, όταν επικοινώνησε με την συγκεκριμένη εφημερίδα του αναφέρθηκε ότι δεν γνώριζαν την ύπαρξη πνευματικών δικαιωμάτων και προσφέρθηκαν να του παράσχουν διαφήμιση για αποκατάσταση των ζημιών του. Στην συνέχεια κατέθεσε ο κ. Κυριάκος Ιακωβίδης (Μ.Υ.1), ο οποίος προέβη σε γραπτή δήλωση η οποία κατατέθηκε ως Τεκμήριο
- Στην γραπτή του δήλωση καταγράφει ότι είναι ένας εκ των διευθυντών και μετόχων της Εναγόμενης εταιρείας, στην οποία εκτελεί χρέη εκτελεστικού διευθυντή. Η εταιρεία είναι ιδιοκτήτρια και εκδότης της εφημερίδας «Cyprus Mail». Η εφημερίδα κυκλοφορεί καθημερινά πλην της Δευτέρας και τις Κυριακές εκδίδεται με το όνομα «Sunday Mail». Περιέχει διεθνείς και εθνικές ειδήσεις, άρθρα, συνεντεύξεις, αθλητικές ειδήσεις και άλλα θέματα γενικού ενδιαφέροντος. Παραδέχεται ότι στην κυριακάτικη έκδοση της εφημερίδας, στις 23.6.2002, δημοσιεύθηκε η φωτογραφία που είναι το Τεκμήριο
- Συνόδευε άρθρο της εφημερίδας για τα «καμάκια» των παραλιών της Κύπρου, στο οποίο αποτυπώθηκαν οι προσωπικές απόψεις της συντάκτριάς του. Το συγκεκριμένο άρθρο συνοδευόταν και από άλλες φωτογραφίες από το αρχείο της εφημερίδας. Ήταν η θέση του, όπως αυτή καταγράφηκε, ότι η δημοσίευση της συγκεκριμένης φωτογραφίας έγινε από την Εναγόμενη απλά και μόνο για σκοπούς του συγκεκριμένου άρθρου. Δεν υπήρχε πρόθεση για χρήση της φωτογραφίας για σκοπούς αποκόμισης κέρδους ή πρόκλησης ζημιάς σε οποιονδήποτε. Ούτε και τίθετο θέμα ανταγωνισμού μεταξύ της εφημερίδας και του περιοδικού «What´ s On». Η εφημερίδα είναι ημερήσιας κυκλοφορίας με πολύ διαφορετικό περιεχόμενο από αυτό του περιοδικού «What´ s On», που είναι ένα διαφημιστικό έντυπο το οποίο διανέμεται δωρεάν και του οποίου τα έσοδα στηρίζονται αποκλειστικά στις διαφημίσεις. Τα έσοδα της συγκεκριμένης εφημερίδας από τις διαφημίσεις είναι περιορισμένα. Ισχυρίστηκε, ότι η δημοσίευση της συγκεκριμένης φωτογραφίας δεν επέφερε οποιαδήποτε αύξηση στις πωλήσεις της εφημερίδας οπόταν, δεν αυξήθηκαν τα κέρδη ή οι εισπράξεις της. Κατέθεσε, ως Τεκμήριο 6, τη λίστα των ημερήσιων πωλήσεων της εφημερίδας που ετοίμασε ο ίδιος για τον Ιούνιο του 2002 για να καταδείξει ότι δεν προέκυψε οποιονδήποτε οικονομικό όφελος από την συγκεκριμένη δημοσίευση. Επέμενε στην άποψη ότι δεν γνώριζαν οι εκδότες της εφημερίδας ότι υφίσταντο πνευματικά δικαιώματα πίσω από την συγκεκριμένη φωτογραφία αφού το περιοδικό στο οποίο αποτυπώθηκε είναι ένα διαφημιστικό έντυπο που διανέμεται δωρεάν σε όλη την Κύπρο. Αυτό τους οδήγησε στο συμπέρασμα ότι η φωτογραφία αυτή δεν ήταν δημιούργημα του Ενάγοντα 2 ή των εκδοτών του εν λόγω περιοδικού. Κατέληξε, ότι η δημοσίευση της επίδικης φωτογραφίας δεν μπορεί θα θεωρηθεί ως ιδιοποίηση αφού η Εναγόμενη εταιρεία με την επαναδημοσίευση της φωτογραφίας δεν έδωσε την εντύπωση ή και δεν άφησε να νοηθεί ότι η συγκεκριμένη φωτογραφία αποτελούσε δικό της δημιούργημα ή και περιουσιακό της στοιχείο. Από την εμπειρία του στο χώρο των εκδόσεων παρέθεσε ως αξία της φωτογραφίας τις £40, αφού τόσα θα πλήρωναν στην αγορά για να την αγοράσουν. Ισχυρίστηκε, ότι υπάρχουν παράγοντες που καθορίζουν την αξία της φωτογραφίας όπως η ιδιαιτερότητα της φωτογράφησης, η ποιότητα της ίδιας της φωτογραφίας καθώς και αν αυτή αποτελεί αποκλειστικότητα για κάποιον αγοραστή. Υπέδειξε ότι μια στημένη φωτογράφηση θα στοίχιζε γύρω στις £200 τα προηγούμενα χρόνια όμως σήμερα αγοράζονται φωτογραφίες μοντέλων κατευθείαν από τα πρακτορεία για τις οποίες καταβάλλεται ποσό πολύ μικρό, γύρω στις £
- Τελειώνοντας, επεξήγησε το Τεκμήριο 6 με ιδιαίτερη αναφορά στις κυριακάτικες πωλήσεις για να καταδείξει ότι δεν υπήρχε οποιαδήποτε αύξηση σ΄ αυτές. Κατά την αντεξέταση ανέφερε ότι η συγκεκριμένη εφημερίδα κυκλοφορεί σ΄ όλη την Κύπρο από το 1945 και τα κόστα έκδοσής της καλύπτονται από τις πωλήσεις της, τη διαφήμιση καθώς και από δανειοδότηση. Όμως δεν γνώριζε τα έσοδα της εφημερίδας από τις πωλήσεις για τον μήνα Ιούνιο 2002 ή τα έσοδα από την διαφήμιση. Επέμενε στη θέση του ότι όταν δημοσιεύθηκε η συγκεκριμένη φωτογραφία ο ίδιος δεν γνώριζε ότι δεν ήταν ιδιοκτησία της εφημερίδας. Υπάρχει ο αρχισυντάκτης καθώς και οι επιμελητές που ετοιμάζουν τις σελίδες της εφημερίδας και επιλέγουν τις φωτογραφίες. Αυτοί είναι μόνιμο και έμπειρο προσωπικό. Ερωτηθείς απάντησε ότι το περιοδικό «What´ s On» το είδε για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της δίκης. Όταν του αναφέρθηκε ότι το πήρε δωρεάν το άτομο που έγραψε το άρθρο ήταν με την εντύπωση ότι το περιοδικό αυτό προωθεί την Αγία Νάπα και ότι δεν θα υπήρχε οποιοδήποτε θέμα πνευματικής ιδιοκτησίας αφού διανέμετο δωρεάν. Όταν του υποδείχθηκε ότι στη σελίδα 11 του περιοδικού «What´ s On» καταγράφεται το ιδιοκτησιακό καθεστώς του περιοδικού ισχυρίστηκε ότι το άτομο στην εφημερίδα που το είχε στην κατοχή του, πιθανόν να μην πρόσεξε το περιεχόμενο της σελίδας
- Όταν ερωτήθηκε για το κόστος της διαφήμισης της εταιρείας ΚΕΑΝ, στις σελίδες 18 και 19 της εφημερίδας, ήταν η θέση του ότι τα έσοδα από αυτήν ήταν περίπου £250 και προχώρησε ακόμα ένα βήμα για να αναφέρει ότι το 2002 η συγκεκριμένη εφημερίδα είχε απώλεια εσόδων η οποία ανέρχετο σε αρκετές χιλιάδες λίρες. Από την εμπειρία του γνωρίζει ότι από τη στιγμή το περιοδικό «What´ s On» διανέμεται δωρεάν τα έσοδά του προκύπτουν εξ ολοκλήρου από την διαφήμιση. Επίσης από την εμπειρία του γνωρίζει την τιμή μιας τέτοιας φωτογραφίας στην αγορά, την οποία καθόρισε γύρω στις £30 - £
- Το κόστος μιας στημένης φωτογράφησης, ήταν η άποψή του, ότι ανερχόταν πριν ένα χρόνο γύρω στις £200 ή και δεν υπερβαίνει τις £300 και οι ίδιες τιμές χρεώνονται και σήμερα. Αυτό το γνωρίζει γιατί και η ίδια η εφημερίδα εκδίδει κυριακάτικο ένθετο το οποίο δίδει δωρεάν και πριν ένα χρόνο ζητήθηκαν οι τιμές για φωτογράφηση με μοντέλο. Οι προσφορές ήταν μεταξύ των £180 με £200 συμπεριλαμβανομένου του μοντέλου, της φωτογράφησης και της επεξεργασίας των φωτογραφιών. Ο δεύτερος μάρτυρας για την Υπεράσπιση ήταν ο κ. Μάριος Παπακυπριανού (Μ.Υ.2), φωτογράφος στα περιοδικά της εταιρείας ΔΙΑΣ. Είναι επαγγελματίας φωτογράφος με σπουδές στην φωτογραφία στο School of Visual Arts της Νέας Υόρκης. Στην Κύπρο ασκεί το επάγγελμα από το
- Όσον αφορά το κόστος μιας φωτογράφησης ο ίδιος είπε ότι αυτό εξαρτάται από το τι είδους φωτογράφηση είναι και που θα γίνει. Συνήθως τα μοντέλα πληρώνονται £100 για τη μισή μέρα, αν χρειαστεί μακιγιέρ πληρώνεται £30- £50 και για τον φωτογράφο £150-£
- Το ποσό, ήταν ο ισχυρισμός του μάρτυρα, εξαρτάται από το κατά πόσο το μοντέλο είναι από την Κύπρο ή είναι εξωτερικής προέλευσης. Όσον αφορά το Τεκμήριο 4 ήταν η θέση του ότι η συγκεκριμένη φωτογραφία μπορεί και να μην είναι προϊόν στημένης φωτογράφησης γιατί ο φωτογράφος δεν χρησιμοποίησε επαγγελματικό φακό, ζουμ, για να φέρει το μοντέλο πιο μπροστά αφού δεν ήταν στα βαθιά. Για να καταλήξει ότι είναι μια φωτογραφία που μπορεί να βγάλει οποιοσδήποτε και ότι μπορούσε να δημιουργηθεί μ΄ ένα φωτογράφο και ένα μοντέλο μόνο. Ήταν η θέση του ότι όταν ο ίδιος φωτογραφίζει για να δημιουργηθεί το «portofolio» κάποιου και του ζητηθεί κάποια φωτογραφία απ΄ αυτό, τότε ρωτά το μοντέλο αν δέχεται να την πωλήσει και την πωλεί γύρω στις £100 με £
- Όμως, ήταν η θέση του, ότι άμα η φωτογραφία δημοσιευθεί και εκτεθεί σίγουρα θα χάσει από την αξία της και η χρέωση για την πώλησή της δεν θα υπερβαίνει τις £
- Η τιμή αυτή δεν αλλάζει, σε σχέση με το που θα δημοσιευθεί, γιατί η πώληση γίνεται σε άτομο. Κατά την αντεξέταση ήταν η θέση του ότι δεν συνεργάζεται ο ίδιος με την εφημερίδα «Cyprus Mail» και ότι σήμερα ήταν η πρώτη φορά που ο ίδιος έβλεπε τον διευθυντή της Εναγόμενης εταιρείας. Άκουσε για την συγκεκριμένη υπόθεση πριν 1 βδομάδα όταν τον εντόπισε, ο Μ.Υ.1, μέσω του φωτογράφου της εφημερίδας «Cyprus Mail», με τον οποίο συναντάται σε διάφορες δουλειές, και του ζητήθηκε να δώσει μαρτυρία. Μετά την ολοκλήρωση της μαρτυρίας οι δικηγόροι προχώρησαν με αγορεύσεις. Η κα Αγαθοκλέους ισχυρίστηκε ότι δεν υπήρξε από τους Εναγόμενους παραβίαση του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας αναφορικά με την επίδικη φωτογραφία. Ήταν η θέση της ότι κατά την αναδημοσίευση της φωτογραφίας στην εφημερίδα οι Εναγόμενοι δεν γνώριζαν ή και δεν είχαν λόγους να πιστεύουν ότι πίσω από την συγκεκριμένη φωτογραφία υπήρχαν πνευματικά δικαιώματα αφού απλώς απεικόνιζε το πίσω μέρος ενός άνδρα με μαγιό. Κατά την αγόρευσή της έθεσε θέμα δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου και ισχυρίστηκε ότι το Δικαστήριο δεν είχε δικαιοδοσία να εκδικάσει την υπόθεση αφού από τον τίτλο της αγωγής διαφαίνεται ότι οι Ενάγοντες ασκούν επάγγελμα και διαμένουν στην δικαιοδοσία του Δικαστηρίου αυτού όμως η έδρα των εργασιών της Εναγόμενης βρίσκεται στην Λευκωσία. Η ισχυριζόμενη κλοπή και/ή ιδιοποίηση, ήταν η θέση της, διαπράχθηκε και συντελέστηκε με την αναδημοσίευση της φωτογραφίας στην εφημερίδα της Ενάγουσας που εκδόθηκε στην Λευκωσία. Οπόταν, λανθασμένα η παρούσα αγωγή καταχωρίστηκε στο Επαρχιακό Δικαστήριο Αμμοχώστου. Προώθησε τη θέση αυτή παρόλο που ο συγκεκριμένος ισχυρισμός δεν τέθηκε στην Υπεράσπιση με αναφορά σε νομολογία, η οποία καταδεικνύει ότι ο συγκεκριμένος ισχυρισμός μπορεί να τεθεί σε οποιονδήποτε στάδιο της διαδικασίας. Εισηγήθηκε ότι γι΄ αυτό και μόνον τον λόγο η αγωγή θα πρέπει να απορριφθεί. Εισηγήθηκε επίσης ότι η υπό εξέταση αγωγή θα πρέπει να απορριφθεί και για άλλους λόγους. Παρέπεμψε στην μαρτυρία που τέθηκε ενώπιον του Δικαστηρίου και ισχυρίστηκε ότι δεν προσκομίστηκε μαρτυρία αναφορικά με την εκχώρηση των δικαιωμάτων του Ενάγοντα 2, ο οποίος ήταν και ο δημιουργός της συγκεκριμένης φωτογραφίας, στους Ενάγοντες
- Η έλλειψη της συγκεκριμένης μαρτυρίας οδηγεί στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει οποιοδήποτε αγώγιμο δικαίωμα από την Εναγόμενη 1 εταιρεία. Ζήτησε, όπως απορριφθεί η αγωγή των Εναγόντων 1 και επιδικασθούν τα έξοδα υπέρ της Εναγόμενης. Υποστήριξε, ότι η μαρτυρία του Ενάγοντα 2 ήταν υπερβολική και περιείχε αντιφάσεις στις οποίες παρέπεμψε το Δικαστήριο. Εισηγήθηκε ότι λόγω αυτών των αντιφάσεων θα πρέπει να κριθεί ως αναξιόπιστη. Κατέληξε, ότι εάν οι πιο πάνω ισχυρισμοί της Εναγόμενης δεν γίνουν αποδεκτοί και το Δικαστήριο αποφασίσει στην επιδίκαση αποζημιώσεων τότε θα πρέπει να συνεκτιμηθεί η μαρτυρία του κ. Παπακυπριανού (Μ.Υ.2), η οποία παρέμεινε στο σύνολό της αναντίλεκτη, αναφορικά με την αξία της φωτογραφίας την οποία ο ίδιος καθόρισε περίπου στις £100 με £
- Επίσης, εισηγήθηκε ότι θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι από την δημοσίευση της συγκεκριμένης φωτογραφίας οι πωλήσεις της συγκεκριμένης φωτογραφίας όχι μόνο δεν αυξήθηκαν αλλά παρουσίασαν μείωση, επομένως η Εναγόμενη δεν είχε οποιοδήποτε κέρδος από την δημοσίευση αυτή και δεν ετίθετο οποιοδήποτε θέμα οικονομικού οφέλους εκ μέρους της αλλά ούτε και οποιασδήποτε οικονομικής ζημιάς των Εναγόντων. Η κα Χατζηκωσταντή, η οποία υποστήριξε την άποψη των Εναγόντων, επέσυρε την προσοχή του Δικαστηρίου στο γεγονός ότι δεν υπάρχει άρνηση του γεγονότος ότι παραβιάστηκε το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας των Εναγόντων. Η πράξη αυτή της Εναγόμενης εισηγήθηκε, ότι αποστέρησε από τους Ενάγοντες 1 και 2 το δικαίωμά τους ν΄ εμπορευθούν την συγκεκριμένη φωτογραφία όπως ήθελαν οι ίδιοι. Αναφορικά με την επιδίκαση των αποζημιώσεων η ευπαίδευτη συνήγορος των Εναγόντων ανέφερε ότι οι Εναγόμενοι δεν τεκμηρίωσαν τον ισχυρισμό τους ότι από την αναδημοσίευση της συγκεκριμένης φωτογραφίας δεν αποκόμισαν οποιοδήποτε οικονομικό όφελος αφού το Τεκμήριο 6 - η λίστα - που κατατέθηκε συνιστά εξ ακοής μαρτυρία και δεν συμπεριλαμβάνει την Κυριακή 23.6 που δημοσιεύθηκε το συγκεκριμένο άρθρο με την φωτογραφία. Παρέπεμψε για το ύψος των αποζημιώσεων στο σύγγραμμα Halsbury´ s Laws of England, 3η έκδ., στον Clerk and Lindsell on Torts και στην απόφαση Nottinghamshire Health Care NHS Trust v. News Group Newspapers
(2002)EWCH 409. Προώθησε την εισήγηση ότι η Εναγόμενη εταιρεία δεν είναι τυχαία εκδότης και θα μπορούσε να διαπιστώσει κατά πόσο υπήρχαν πνευματικά δικαιώματα στην φωτογραφία. Όσον αφορά την αρμοδιότητα του Δικαστηρίου ν΄ εκδικάσει την υπόθεση, ήταν η θέση της ότι αυτό είναι θέμα που έπρεπε ν΄ εγερθεί προδικαστικά. Ενώ στην περίπτωση που το Δικαστήριο αποφασίσει ότι όντως δεν έχει δικαιοδοσία τότε θα πρέπει η Εναγόμενη να καταδικαστεί στα έξοδα. Το Δικαστήριο θ΄ εξετάσει την υπόθεση στηριζόμενο στους ισχυρισμούς που προβάλλονται στα δικόγραφα σε συνδυασμό με την μαρτυρία που έχει προσφερθεί εκ μέρους και των δύο πλευρών. Προτού όμως το Δικαστήριο προχωρήσει στην αξιολόγηση της μαρτυρίας και καταλήξει σε οποιαδήποτε ευρήματα επ΄ αυτής θα πρέπει ν΄ επιληφθεί του θέματος κατά πόσο μπορεί, σ΄ αυτό το στάδιο, ν΄ εξετάσει θέμα δικαιοδοσίας και αν ναι τότε κατά πόσο το Δικαστήριο έχει δικαιοδοσία για ν΄ αποφανθεί επί της συγκεκριμένης αξίωσης. ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ Η αρχή, ότι το Δικαστήριο διατηρεί την δυνατότητα εξέτασης του θέματος της δικαιοδοσίας σ΄ οποιοδήποτε στάδιο της διαδικασίας καθώς και ότι το θέμα αυτό μπορεί ν΄ εξεταστεί αυτεπάγγελτα, έχει καταγραφεί σ΄ αριθμό αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου μεταξύ των οποίων: Μαύρου ν. Στυλιανού κ.ά
(2002)1(Γ) Α.Α.Δ. 1743, Άχλη το γένος Μαυρογέννη
(2002)1(Α) Α.Α.Δ. 369, Κουκούνη κ.ά ν. Νικολάου κ.ά
(2003)1(Γ) Α.Α.Δ. 1766 και Thermofast Ltd
(2005)1(A) Α.Α.Δ. 567. Έχει νομολογηθεί στην υπόθεση Μαύρου ν. Στυλιανού κ.ά (ανωτέρω) ότι το θέμα δικαιοδοσίας μπορεί ακόμα ν΄ εγερθεί και κατά το στάδιο της έφεσης. Στην συγκεκριμένη απόφαση, στη σελίδα 1747, αναφέρθηκαν τ΄ ακόλουθα: «Το θέμα της ύπαρξης δικαιοδοσίας δεν έχει εγερθεί κατά την ακρόαση της υπόθεσης. Ηγέρθη για πρώτη φορά ως λόγος έφεσης. Έχει πάγια αποφασιστεί ότι αν όλα τα γεγονότα βρίσκονται ενώπιον του δικαστηρίου, θέμα δικαιοδοσίας μπορεί να τεθεί σε οιονδήποτε στάδιο (Theofanous v. Georghiou
(1969)1 C.L.R. 203, 205). Μάλιστα, το δικαστήριο μπορεί και αυτεπάγγελτα να επιληφθεί θέματος που άπτεται της αρμοδιότητας του να επιληφθεί της αγωγής ("Sevegep" Ltd v. United Sea Transport Ltd κ.ά.
(1989)1 C.L.R. 729).» Με βάση τις πιο πάνω αρχές θεωρώ ότι μπορώ ν΄ εξετάσω το θέμα της δικαιοδοσίας στο παρόν στάδιο παρόλο που δεν ηγέρθη στην υπεράσπιση της Εναγόμενης. Οπόταν, προχωρώ στην εξέτασή του. Η δικαιοδοτική βάση για την ανάληψη δικαιοδοσίας από κάθε επαρχιακό δικαστήριο έχει καταγραφεί στο άρθρο 21
(1)του περί Δικαστηρίων Νόμου (Ν.14/60). Το άρθρο 21
(1)του περί Δικαστηρίων Νόμου εναποθέτει στο πρωτόδικο Δικαστήριο δικαιοδοσία ν΄ ακούει και ν΄ αποφασίζει οποιανδήποτε αγωγή, η βάση της οποίας έχει προκύψει, είτε καθ΄ ολοκληρίαν, είτε εν μέρει, εντός των ορίων της επαρχίας του δικαστηρίου ή ο Εναγόμενος ή οιοσδήποτε των Εναγομένων, κατά τον χρόνο της έγερσης της αγωγής, διαμένει ή διεξάγει επάγγελμα εντός της επαρχίας. Η Εναγόμενη εταιρεία δεν έχει την έδρα της στην επαρχία Αμμοχώστου οπόταν, για να έχει το Επαρχιακό Δικαστήριο Αμμοχώστου δικαιοδοσία, θα πρέπει η βάση της αγωγής ν΄ έχει προκύψει εντός της Επαρχίας Αμμοχώστου. Επομένως, θα πρέπει να γίνει αναφορά στους ισχυρισμούς που καταγράφονται στα δικόγραφα, με τους οποίους προσδιορίζονται τ΄ επίδικα θέματα, για ν΄ αποφασιστεί κατά πόσο το δικαστήριο μπορεί ν΄ εκδικάσει την υπόθεση βλ. Interamerican Insurance Co Ltd v. Μακρίδου
(2000)1 Α.Α.Δ. 1529 στην οποία λέχθηκαν τ΄ ακόλουθα στη σελίδα 729: «Τα γεγονότα τα οποία στοιχειοθετούν τη δικαιοδοσία του Δικαστηρίου είναι εκείνα τα οποία συνθέτουν την απαίτηση. Στην προκειμένη περίπτωση περιέχονται στην έκθεση απαιτήσεως.» Οι Ενάγοντες στην Έκθεση Απαίτησής τους ισχυρίζονται ότι η Εναγόμενη εταιρεία με την ανατύπωση ή αντιγραφή της φωτογραφίας την οποία δημοσίευσαν στις σελίδες 18 και 19 της εφημερίδας «Sunday Mail», η οποία κυκλοφορεί σ΄ όλη την Κύπρο, παραβίασαν τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας που οι ίδιοι κατείχαν επί της φωτογραφίας κ΄ αξιώνουν αποζημιώσεις. Η θέση που προώθησε η Εναγόμενη εταιρεία είναι ότι επειδή τ΄ αδίκημα της κλοπής και/ή ιδιοποίηση της φωτογραφίας διαπράχθηκε και/ή συντελέστηκε με την αναδημοσίευσή της στην εφημερίδα, η οποία εκδόθηκε στα υποστατικά της Εναγόμενης στην Λευκωσία, δικαιοδοσία έχει το Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας. Δεν αμφισβητήθηκε η θέση των Εναγόντων ότι η εφημερίδα, στην οποία αναδημοσιεύθηκε η φωτογραφία, κυκλοφορεί και διανέμεται σ΄ όλη την Κύπρο. Η παράλειψη αμφισβήτησης του συγκεκριμένου ισχυρισμού από την Εναγόμενη ισοδυναμεί με την αποδοχή της δικαιοδοσίας του Δικαστηρίου, αφού η εφημερίδα «Sunday Mail» κυκλοφορεί και στην ελεύθερη περιοχή Αμμοχώστου, όπου και διεπιστώθη η αναδημοσίευσή της. Καθοδήγηση γι΄ αυτή την κατάληξη αντλείται από το σκεπτικό της απόφασης Μαύρου ν. Στυλιανού κ.ά (ανωτέρω) στην οποία είχε εγερθεί πανομοιότυπο θέμα πλην όμως η αξίωση αφορούσε αποζημιώσεις για λίβελο. Συνεπώς, από την στιγμή που η συγκεκριμένη εφημερίδα κυκλοφόρησε και στην περιοχή της ελεύθερης Αμμοχώστου το Επαρχιακό Δικαστήριο Αμμοχώστου έχει δικαιοδοσία ν΄ εκδικάσει την παρούσα αγωγή αφού εκεί διαπιστώθηκε η παραβίαση. Ενόψει αυτής μου της κατάληξης προχωρώ στην εξέταση των λοιπών θεμάτων που αφορούν την διαφορά μεταξύ των εμπλεκομένων μερών. Αξιολόγηση μαρτυρίας Η παρούσα υπόθεση δεν θα κριθεί από την αξιοπιστία των μαρτύρων αφού δεν είναι το κυρίαρχο στοιχείο της διαφοράς. Διαφορά υπάρχει στην προσέγγιση και ερμηνεία των γεγονότων. Δύο φαίνονται να είναι τα δεσπόζοντα ερωτήματα. Πρώτον, όντως η Ενάγουσα δεν γνώριζε ή δεν μπορούσε να γνωρίζει ότι υπήρχαν πνευματικά δικαιώματα στην συγκεκριμένη φωτογραφία; Και δεύτερον, αν η απάντηση στην πρώτη ερώτηση είναι αρνητική, πώς αποτιμάται η παραβίαση αυτή χρηματικά; Με δεδομένα τα πιο πάνω ερωτήματα θ΄ εξετάσω στην συνέχεια την προσκομισθείσα μαρτυρία. Επιστρέφοντας στο θέμα της αξιολόγησης, ο Ενάγοντας 2, κος Δυνάμου, είπε την αλήθεια στο Δικαστήριο όμως με λίγη υπερβολή. Ήταν υπερβολικός αναφορικά με τις ώρες που χρειάστηκαν για να ληφθεί η συγκεκριμένη φωτογραφία και για τον αριθμό των φωτογραφιών που λήφθηκαν για να επιλεγεί η συγκεκριμένη. Ενώ στην Έκθεση Απαίτησης έγινε αναφορά σε ώρες εργασίας, για την δημιουργία της συγκεκριμένης φωτογραφίας, στην προφορική του μαρτυρία έκαμε αναφορά σε τρεις μέρες. Επίσης, ανέφερε στην κυρίως εξέτασή του ότι συναντήθηκε με το μοντέλο, τον κο Τρίζα, τον Ιούνη για να συζητήσουν τις ιδέες ενώ κατά την αντεξέτασή του είπε ότι οι φωτογραφίες λήφθηκαν το μήνα πριν την έκδοση του τεύχους, δηλαδή τον Μάϊο. Κατά την άποψή μου προσπάθησε να μεγιστοποιήσει καταστάσεις ιδιαίτερα εκεί που περιέγραφε την επίδραση που είχε η ανατύπωση της φωτογραφίας στην σχέση του με το μοντέλο καθώς και στο ίδιο το περιοδικό. Ενώ σύγχυζε την ιδιότητά του ως διευθυντής της Εναγόμενης 2 με την ιδιότητά του ως φωτογράφος και εκλάμβανε ως γεγονός ότι η εταιρεία και ο ίδιος είναι ένα και τ΄ αυτό. Ο κος Ιακωβίδης (Μ.Υ.1) ήταν ειλικρινής μάρτυρας αφού παραδέχθηκε την αναδημοσίευση της φωτογραφίας. Όμως, είχε την άποψη ότι λόγω του ότι το περιοδικό διανέμεται δωρεάν δεν υφίσταντο οποιαδήποτε πνευματικά δικαιώματα από την χρήση της φωτογραφίας αυτή η άποψη ενισχύετο και από το γεγονός ότι το συγκεκριμένο περιοδικό είναι καθαρά διαφημιστικό έντυπο. Θεωρώ ότι είπε στο Δικαστήριο την αλήθεια πλην όμως, θεωρώ εξωπραγματική την θέση του ότι δεν γνώριζε η Εναγόμενη ότι υπήρχε θέμα πνευματικής ιδιοκτησίας. Μια εφημερίδα με κυκλοφορία πέραν των 60 χρόνων οφείλει ν΄ ερευνά και να μην αρκείται στο ότι δεν γνώριζε η συντάκτρια του άρθρου ή να βασίζεται στην ελεύθερη και δωρεάν διανομή ενός εντύπου. Και ο κος Παπακυπριανού (Μ.Υ.2) είπε στο Δικαστήριο την αλήθεια αναφορικά με τέτοιου είδους φωτογραφήσεις, οι οποίες εμπίπτουν στην ειδικότητά του. Η μαρτυρία του ήταν ανεξάρτητη και ειλικρινής γι΄ αυτό και γίνεται στην ολότητά της πιστευτή. Ευρήματα Με βάση τα πιο πάνω προβαίνω στ΄ ακόλουθα ευρήματα: Η Ενάγουσα εταιρεία 1 είναι η ιδιοκτήτρια του περιοδικού «What´ s On» τ΄ οποίο διανέμεται δωρεάν σ΄ όλη την ελεύθερη Κύπρο. Ο Ενάγοντας 2 είναι ο Διευθύνων Σύμβουλος και μοναδικός μέτοχος της εταιρείας. Στα πλαίσια της έκδοσης του τεύχους του περιοδικού για το μήνα Ιούνιο, ο Ενάγοντας 2 φωτογράφησε το μοντέλο Αλέξη Τρίζα και δημοσίευσε την συγκεκριμένη φωτογραφία στο εξώφυλλο του περιοδικού «What´s On» τ΄ οποίο περιοδικό είναι ενημερωτικό και ασχολείται με την πληροφόρηση αναφορικά με τα κέντρα διασκέδασης της Κύπρου, τα ξενοδοχεία και γενικά ότι έχει να κάνει με τον τουρισμό, Τεκμήριο 2. Η Εναγόμενη εταιρεία χρησιμοποίησε την συγκεκριμένη φωτογραφία για σκοπούς συγκεκριμένου άρθρου με θέμα «Πως ν΄ αποφύγετε το καλοκαιρινό καμάκι» - "`Fending off the summer lech" - και την τοποθέτησε στην σελίδα 18 της κυριακάτικης έκδοσής της στις 23.6.02, Τεκμήριο 3. Επειδή το περιοδικό «What´s Οn» διανέμεται δωρεάν δεν θεωρήθηκε αναγκαίο, από την Εναγόμενη, ν΄ εξεταστεί το θέμα κατά πόσο υπάρχουν οποιαδήποτε πνευματικά δικαιώματα στην συγκεκριμένη φωτογραφία γι΄ αυτό και προχώρησε στην χρήση της χωρίς οποιαδήποτε περαιτέρω έρευνα. Όταν υποδείχθηκε στον Ενάγοντα 2, από υπάλληλο ξενοδοχείου στ΄ οποίο διανέμετο το περιοδικό «What´s On», η συγκεκριμένη εφημερίδα αυτός ένιωσε θιγμένος και πειραγμένος γιατί κάποιος άλλος, χωρίς να τον ρωτήσει, χρησιμοποίησε την δική του φωτογραφία μ΄ απώτερο σκοπό την αποκόμιση οικονομικού όφελους σε βάρος του. Όμως, η Εναγόμενη εταιρεία αναδημοσίευσε την συγκεκριμένη φωτογραφία επειδή ταίριαζε με το περιεχόμενο του συγκεκριμένου άρθρου χωρίς οποιοδήποτε οικονομικό όφελος και χωρίς να προβληματιστεί για τα πνευματικά δικαιώματα που πιθανόν ν΄ υπήρχαν. Νομική Πτυχή Ο περί του Δικαιώματος Πνευματικής Ιδιοκτησίας Νόμος του 1976 όπως έχει τροποποιηθεί από τους Νόμους: 59/76, 63/77, 18
(1)/93, 54
(1)/99, 12
(1)/01, 128
(1)/02, 128(Ι)/04 και 123(Ι)/06 προστατεύει την πνευματική ιδιοκτησία στην Κύπρο. Η μόνη όμως κυπριακή απόφαση η οποία εκδόθηκε πάνω στο συγκεκριμένο θέμα είναι η Σωκράτους ν. Gruppo Editoriale Fabbri -Bompiani κ.ά
(1997)1(Β) ΑΑ.Δ. 1204. Συγκεκριμένα τ΄ άρθρο 3
(1)(iv) συμπεριλαμβάνει τις φωτογραφίες στα προστατεύσιμα, από δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας, καλλιτεχνικά έργα. Τα δικαιώματα, σύμφωνα με το άρθρο 7
(1)του Ν.59/76, συνίστανται στο αποκλειστικό δικαίωμα ελέγχου, στη Δημοκρατία, της αναπαραγωγής σ΄ οποιαδήποτε μορφή. Σύμφωνα δε με τις ερμηνευτικές διατάξεις του άρθρου 2, «καλλιτεχνικό έργο», περιλαμβάνονται και φωτογραφίες μη περιλαμβανόμενες σε κινηματογραφική ταινία. Η φωτογραφία λογίζεται ως καλλιτεχνικό έργο μόνο όταν είναι δημιούργημα του δημιουργού της. Για ν΄ αναγνωριστούν τέτοιους είδους δικαιώματα σ΄ ένα αντικείμενο και να είναι προστατεύσιμα θα πρέπει το συγκεκριμένο έργο να είναι πρωτότυπο. Είναι πρωτότυπο, σύμφωνα με την επιφύλαξη του άρθρου 3
(2)(β), όταν: «Νοείται ότι έργο είναι πρωτότυπο, αν είναι προσωπικό πνευματικό δημιούργημα του δημιουργού και όχι αντιγραφή ήδη υπάρχοντος έργου ή προσχεδίου ή προπλάσματος έργου. Η αναγνώριση προστασίας δεν εξαρτάται από την εφαρμογή κανενός πρόσθετου κριτηρίου.» Το ερώτημα που πρέπει ν΄ απαντηθεί είναι κατά πόσο η συγκεκριμένη φωτογραφία είναι πρωτότυπη. Καθοδήγηση στο θέμα αυτό μπορεί ν΄ αντληθεί από τ΄ ακόλουθο απόσπασμα της απόφασης Σωκράτους ν. Gruppo Editoriale (ανωτέρω): «Ένας από τους βασικούς νομικούς προβληματισμούς του δικαστηρίου ήταν η έννοια της «πρωτοτυπίας» του έργου, που απαντάται στις διατάξεις του νόμου, ως προϋπόθεση για την παροχή έννομης προστασίας. Για το σκοπό αυτό υιοθέτησε την παλιά και συχνά αναφερόμενη στο χώρο αυτό του δικαίου ρήση του δικαστή Peterson στη University of London Press Ltd v. University Tutorial Press Ltd
(1916)2 Ch. 601. Παραθέτουμε ό,τι νομίζουμε πως εκφράζει τη βασική σκέψη της απόφασης: "The word "original" does not in this connection mean that the work must be the expression of original or inventive thought. Copyright Acts are not concerned with the originality of ideas, but with the expression of thought, ... The originality which is required relates to the expression of the thought. But the Act does not require that the expression must be in an original or novel form, but that the work must not be copied from another work - that it should originate from the author."» Στην πρόσφατη αγγλική απόφαση στην υπόθεση Sawkins v. Hyperion Records Ltd
(2005)EWCA Civ 565 αναφέρθηκαν τ΄ ακόλουθα σχετικά με τον όρο «πρωτότυπο»: «The policy of copyright protection and its limited scope explain why the threshold requirement of an "original" work has been interpreted as not imposing objective standards of novelty, usefulness, inventiveness, aesthetic merit, quality or value. A work may be complete rubbish and utterly worthless, literature, art and music. A work need only be "original" in the limited sense that the author originated it by his efforts rather than slavishly copying it from the work produced by the efforts of another person"». Σίγουρα, η συγκεκριμένη φωτογραφία δεν απεικονίζει κάτι το ξεχωριστό. Απεικονίζει την πλάτη ενός άντρα, ο οποίος φορεί μικροσκοπικό μαγιό κ΄ ευρίσκεται μέσα στην θάλασσα. Όμως, σύμφωνα με την ερμηνεία που δόθηκε στον όρο «πρωτότυπη» δεν παύει από του να είναι η έκφραση της σκέψης του φωτογράφου που την δημιούργησε οπόταν είναι πρωτότυπη. Τα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας αναγνωρίζονται αρχικά στον δημιουργό, σύμφωνα με το άρθρο 11 του Ν.59/76, ενώ το άρθρο 4 του Νόμου αναγνωρίζει και δικαιώματα στον δικαιούχο του προστατεύσιμου αντικειμένου, ο οποίος πρέπει να είναι άτομο τ΄ οποίο να είναι πολίτης της Δημοκρατίας ή ν΄ έχει τη συνήθη διαμονή του στην Δημοκρατία ή να είναι νομικό πρόσωπο τ΄ οποίο συστάθηκε δυνάμει των νόμων της Δημοκρατίας. Ερχόμενη τώρα στα γεγονότα της υπό εξέταση υπόθεσης. Όπως προέκυψε από την μαρτυρία και ήταν κοινός αποδεκτό η φωτογραφία, Τεκμήριο 4, είναι η πρωτότυπη φωτογραφία η οποία δημιουργήθηκε από τον Ενάγοντα 2 και προστατεύεται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Όμως, τίθεται το εξής ερώτημα: Σε ποιόν ανήκουν τα πνευματικά δικαιώματα; Στον φωτογράφο, Ενάγοντα 2, ή στην Εναγόμενη 1, στην οποία ανήκει το περιοδικό για τ΄ οποίο δημιουργήθηκε η συγκεκριμένη φωτογραφία; Ο όρος «δημιουργός» ερμηνεύεται στο άρθρο 2 του ίδιου Νόμου ως ακολούθως: «...... προκειμένου για φωτογραφία σημαίνει το πρόσωπο το οποίο κατά το χρόνο λήψης της φωτογραφίας ήταν ο ιδιοκτήτης του υλικού πάνω στο οποίο αυτή λήφθηκε ..» Σύμφωνα με την μαρτυρία του ίδιου του Ενάγοντα 2, αυτός δημιούργησε την φωτογραφία και ήταν ο ιδιοκτήτης του υλικού πάνω στο οποίο αυτή λήφθηκε. Όμως, σκοπός της δημιουργίας της ήταν η ετοιμασία του εξωφύλλου του περιοδικού «What´ s On» του μηνός Ιουνίου. Σύμφωνα και με το σύγγραμμα του Cornish "Intellectual Property: Patents, Copyright, Trade Marks and Allied Rights", 2η έκδ., σελ. 284: «If a work is published in the United Kingdom without attribution but with the name of the publisher, that person shall be taken to be the owner of the copyright at the date of publication. If someone other than the publisher then seeks to assert copyright in the publication he must show that his right derives from the publisher or else he must rebut the presumption.» Στην υπό εξέταση περίπτωση ως εκδότης του περιοδικού, Τεκμήριο 2, καταγράφεται η εταιρεία Leisure Express Media Ltd, δηλαδή Ενάγουσα 1. Όμως, γίνεται αναφορά στην σελίδα 12 του Τεκμηρίου 2 ότι η φωτογραφία λήφθηκε από τον Tony Dynamou, τον Ενάγοντα 1. Σύμφωνα και με την μαρτυρία του κου Τόνι Δυνάμου, ο ίδιος ήταν ο δημιουργός της συγκεκριμένης φωτογραφίας αφού διευθέτησε την τοποθεσία, το χρόνο, το φως, τις συνθήκες της φωτογράφησης καθώς και την λήψη της. Σύμφωνα με το σύγγραμμα του Halsbury´ s Laws of England, 4η έκδ., τόμος 9
(2), παράγραφος 111 ο δημιουργός μιας φωτογραφίας είναι αυτός που βγάζει την φωτογραφία, όμως και αυτός που διευθέτησε το θέμα της φωτογραφίας, με την προϋπόθεση ότι διεύθυνε το πώς και το πότε θα γινόταν η φωτογράφηση, μπορεί να θεωρηθεί ως δημιουργός της. Η παράγραφος 111 αναφέρει: «The author of a photograph will usually be the photographer who takes it, but the person who arranged the subject matter of the photograph, provided that he directs how and when the photograph is taken, may be an author, or possibly even the person who develops and prints it, provided that in the latter case some skill other than that of mere copying is deployed.» Στην παράγραφο 109, σελίδα 89, του ιδίου συγγράμματος, (ανωτέρω) αναφέρεται ότι συνήθως ο δημιουργός είναι ο πρώτος δικαιούχος του δικαιώματος όμως, εάν είναι εργοδοτούμενος τότε δικαιούχος είναι ο εργοδότης του. Η συγκεκριμένη εισήγηση επεξηγείται στην παράγραφο 132, σελίδα 132, του ιδίου συγγράμματος, η οποία αυτολεξή αναφέρει: «Works made by journalist employees. Where an article or other contribution to a newspaper, magazine or similar periodical was made by an employee in the course of his employment, his employer was the first owner of any copyright in the work.» Οι πιο πάνω αρχές ενσωματώνονται στο άρθρο 11 του περί Πνευματικής Ιδιοκτησίας Νόμου Ν. 59/76τ΄ οποίο αναγνωρίζει αρχικά δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας στον δημιουργό πλην όμως, όταν ένα έργο δημιουργηθεί κατά την διάρκεια της απασχόλησης του δημιουργού, ως μέρος των καθηκόντων του, της σύμβασης απασχόλησής του, το δικαίωμα ιδιοκτησίας λογίζεται ότι μεταβιβάστηκε στον εργοδότη του δημιουργού. Θα πρέπει λοιπόν ν΄ αποφασιστεί σε ποιόν ανήκουν τα πνευματικά δικαιώματα, στην Ενάγουσα 1, την ιδιοκτήτρια εταιρεία του περιοδικού «What´ s on» ή στον Ενάγοντα 2 γιατί διοργάνωσε την φωτογράφηση και έβγαλε την φωτογραφία. Δεν υπάρχει σαφής μαρτυρία ενώπιον του Δικαστηρίου ότι ο Ενάγοντας 2 εργοδοτείτο από την Ενάγουσα 1 εταιρεία. Αντίθετα, αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι φωτογραφίζει όχι μόνο για το περιοδικό αλλά και για τρίτους για διαφημιστικούς σκοπούς ενώ επίσης φωτογραφίζει και γάμους. Ούτε υπάρχει μαρτυρία ότι εκχώρησε τα δικαιώματά του ως δημιουργός. Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι είναι ο διευθυντής και μόνος μέτοχος της Ενάγουσας εταιρείας 1, η οποία, εν πάση περιπτώσει, έχει ξεχωριστή νομική οντότητα από τους μετόχους της. Το μόνο στοιχείο που υπάρχει ενώπιον του Δικαστηρίου και μπορεί να βασιστεί το Δικαστήριο είναι στην σελίδα 11, του Τεκμηρίου 2, η παράγραφος που αφορά την άρνηση ευθύνης, «Disclaimer», στην οποία με μικρά γράμματα καταγράφονται τ΄ ακόλουθα: «....... All material contained within the publication is copyright of What´ s On Mag and Leisure Express Media Ltd and you must apply nicely for written consent before you reproduce any of it, in anyway, shape or form.» (η υπογράμμιση είναι δική μου). Το Δικαστήριο δεν μπορεί να ξεφύγει από την πιο πάνω δήλωση, η οποία φαίνεται να είναι η πρόθεση τόσο της εκδότριας εταιρείας καθώς και των συνεργατών της. Αυτό οδηγεί στην κατάληξη ότι τα πνευματικά δικαιώματα της συγκεκριμένης φωτογραφίας ανήκουν στην Εναγόμενη 1 και όχι στον Εναγόμενο 2, αφού σύμφωνα με τον Halsbury´ s Laws of England (supra) παράγραφος 428 σελίδα 301: «...... only the owner of the copyright may sue for its infringement». Ο Ενάγοντας 2 δεν μπορεί ν΄ αξιώνει οποιοδήποτε δικαίωμα παραβίασης της πνευματικής ιδιοκτησίας, αναφορικά με την φωτογραφία, αφού φαίνεται ν΄ έχει εκχωρήσει τα δικαιώματά του στην Ενάγουσα 1. Οπόταν, ο ίδιος δεν μπορεί να έχει οποιοδήποτε αγώγιμο δικαίωμα εναντίον της Εναγόμενης εταιρείας. Έχοντας καταλήξει ότι υπάρχουν δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, αφού αυτό δεν αμφισβητήθηκε από την Εναγόμενη, που ανήκουν στην Ενάγουσα 1 και με δεδομένη την παραδοχή της Εναγόμενης ότι αναδημοσίευσε την συγκεκριμένη φωτογραφία θα πρέπει ν΄ εξεταστεί η υπεράσπιση της Εναγόμενης, η οποία βασίζεται στο άρθρο 13
(5)του Ν.59/76 όπως έχει τροποποιηθεί, ότι ο λόγος που δεν ερευνήθηκε το θέμα κατά πόσο υπήρχαν πνευματικά δικαιώματα, εστιάζετο στο γεγονός ότι το περιοδικό «What´s on » είναι ένα διαφημιστικό προϊόν που διανέμεται δωρεάν. Η πιο πάνω προσέγγιση της Εναγόμενης εταιρείας καταρρίπτεται από το περιεχόμενο της σελίδας 11, του Τεκμηρίου 2, την οποία έχω παραθέσει αυτολεξή και η οποία ρητά δηλώνει ότι υπάρχει πνευματική ιδιοκτησία η οποία ανήκει στην εταιρεία «Leisure Express Media Ltd» αναφορικά με όλο το περιεχόμενο του συγκεκριμένου περιοδικού και γι΄ οποιαδήποτε αναδημοσίευση θα πρέπει να ζητηθεί η άδειά της. Μια απλή ανάγνωση, χωρίς οποιαδήποτε περαιτέρω έρευνα, από την πλευρά της Εναγόμενης θα απέτρεπε την αναδημοσίευση της φωτογραφίας. Σύμφωνα με το σύγγραμμα Halsbury´ s Laws of England (supra), παράγραφος 334, σελίδα 225, όταν κάποιος γνωρίζει τα γεγονότα δεν μπορεί να ισχυρίζεται ότι δεν είχε την απαιτούμενη γνώση ή δεν είχε λόγο να πιστεύει ότι δεν θα υπήρχε παραβίαση. Ενώ η παράγραφος 407 αυτολεξή καταγράφει: «......... A defendant does not establish that he had no reasonable grounds for suspecting the existence of copyright by showing that he held an honest but erroneous view of the law or by showing that he reasonably believed that the work he had published was an original work, nor can he plead that he had no reasonable grounds for suspecting the existence of copyright in a work if he made no inquiry whatever as to the source from which the work was derived. » (η υπογράμμιση είναι δική μου). Ο ίδιος ο διευθυντής της Εναγόμενης (Μ.Υ.1) παραδέχθηκε ότι δεν έγινε οποιαδήποτε έρευνα για την ύπαρξη πνευματικής ιδιοκτησίας γιατί το συγκεκριμένο περιοδικό διανέμετο δωρεάν. Όμως, το ίδιο το περιοδικό καταγράφει ότι υπάρχουν πνευματικά δικαιώματα καθώς επίσης και σε ποιόν ανήκουν. Οπόταν, ως ιδιοκτήτρια εφημερίδας, η οποία είναι σε κυκλοφορία από το 1945, σύμφωνα με την μαρτυρία του Μ.Υ.1, όφειλε η εκδότρια εταιρεία, ως έμπειρη εκδότρια ν΄ ερευνήσει κατά πόσο υπήρχαν πνευματικά δικαιώματα και όχι απλώς να «κλείσει τα μάτια» λόγω του ότι το περιοδικό διανέμετο δωρεάν. Τα πιο πάνω μ΄ οδηγούν στην απόρριψη της υπεράσπισης της Εναγόμενης. Έχοντας απορρίψει την υπεράσπιση, η οποία αν πετύχαινε θ΄ απέκλειε την επιδίκαση αποζημιώσεων, σύμφωνα με την επιφύλαξη του άρθρου 13
(5)του Ν.59/76, προχωρώ στην εξέταση του θέματος των αποζημιώσεων. Αποζημιώσεις Οι Ενάγοντες αξίωσαν γενικές και ειδικές αποζημιώσεις για παραβίαση του δικαιώματος ιδιοκτησίας και επιπρόσθετα και διαζευκτικά για ιδιοποίηση και αθέμιτο ανταγωνισμό με την χρήση της φωτογραφίας. Σύμφωνα με την αγγλική νομολογία οι αποζημιώσεις που θα επιδικασθούν πρέπει να είναι τέτοιες που να τοποθετούν τον Ενάγοντα στην θέση που θα βρισκόταν αν δεν παραβιαζόταν το δικαίωμά του για πνευματική ιδιοκτησία. Στην αγγλική απόφαση Livingstone v. Rawyards Coal Co
(1880)5 App. Cas. 25 ο Λόρδος Blackburn ανέφερε τ΄ ακόλουθα: «The general rule at any rate in relation to "economic" torts is that the measure of damages is to be, as far as possible, the sum of money which will put the injured party in the same position as he would have been in if he had not sustained the wrong.» Στην υπόθεση General Tire and Rubber Co v. Firestone Tyre and Rubber Co
(1975)2 All E.R. 173, η οποία αφορούσε προνόμιο ευρεσιτεχνίας, ο Λόρδος Wilberforce υιοθέτησε το σκεπτικό της υπόθεσης The Aluminium Case 40 R.P.C. 107 στην οποία αναφέρθηκε ότι: «... What has to be ascertained is that which the infringer would have had to pay if, instead of infringing the Patent, he has come to be licensed under the Patent......................... ........ In doing that, it seems to me that the Court is certainly not treating the infringer unduly harshly; he should at least, in my judgment, have to pay as much as he would in all probability have had to pay had he to deal with the patentee by way of free bargain in the way in which the other persons who took licenses did in fact pay.» Το Δικαστήριο σ΄ αυτή του την προσπάθεια πρέπει να επιδικάσει ένα δίκαιο ποσό αποζημιώσεων για την ζημιά του Ενάγοντα χωρίς όμως να τιμωρεί τον Εναγόμενο βλ. Pneumatic Tyre Co Ltd v. Puncture Proof Pneumatic Tyre Co Ltd
(1899)16 RPC 209. Σύμφωνα με το σύγγραμμα του Halsbury´s Laws of England (ανωτέρω) παράγραφος 419: «Damages of infringement. In a claim for infringement of copyright it is not necessary to give proof of actual damage; the damages are at large but, as with any other tort, are restricted to those which flow directly and naturally for the tortuous act. The normal measure of damage is the amount by which the copyright is depreciated, by the infringement, as a chose or thing in action. Even in a case where the only damage appearing is that the infringement complained of tends to vulgarise the claimant´ s work, the claimant is entitled to nominal damages and costs. The damages assessed may include, in addition to the amount which would have been received by the claimant if he had himself been able to sell the copies sold by the defendant, a substantial sum for injury to trade by reason of the fact that the defendant´ s prices were lower than those usually charged by the claimant. Where the claimant cannot show that he has lost sale to the defendant, the court may assess the damages on the basis of a reasonable royalty.» Οι πιο πάνω αρχές υιοθετήθηκαν και στην πρόσφατη αγγλική απόφαση London General Holdings Ltd & ORS v. USP PLC & ANR
(2005)EWCA Civ. 931 στην οποία o Λόρδος Laws κατέληξε, αναφορικά με το θέμα των αποζημιώσεων, ότι: «..... the question is always a constant one, namely what is the loss for which the defendant should justly be held responsible. The nature of the cause of action which the claimant pleads and proves will often determine the question´s answer, and will always condition it.» Θα πρέπει στην συνέχεια να γίνει επιλεκτική αναφορά στα γεγονότα έτσι ώστε ν΄ εφαρμοστούν οι πιο πάνω παρατεθείσες αρχές. Δόθηκε μαρτυρία, από τον Εναγόμενο 2, ότι χρειάστηκαν αρκετές ώρες δουλειάς για να γίνει η φωτογράφηση, λήφθηκαν γύρω στις 400 φωτογραφίες και καταβλήθηκε το ποσό των Λ.Κ.100 για την εμφάνισή τους. Όμως, ο ίδιος δεν μπορούσε να υπολογίσει το συνολικό κόστος για την παραγωγή της συγκεκριμένης φωτογραφίας. Κατά την αντεξέταση ανέφερε ότι θα μπορούσε να χρεώσει για την συγκεκριμένη φωτογραφία από £40- £
- Ενώ αν ο ίδιος πωλούσε το εξώφυλλο θα το πωλούσε στην τιμή των £2.
- Ο ίδιος σύγχυζε την πώληση της φωτογραφίας με την πώληση του εξώφυλλου. Ο κος Παπακυπριανού (Μ.Υ.2), ο οποίος είναι επαγγελματίας φωτογράφος από το 1997 και συνεργάτης στα περιοδικά της εταιρείας ΔΙΑΣ ανέφερε ότι είναι μια φωτογραφία που μπορεί να βγάλει οποιοσδήποτε και μπορούσε να γίνει μ΄ ένα φωτογράφο και ένα μοντέλο αφού δεν χρησιμοποιήθηκε καν επαγγελματικός φακός. Ήταν η θέση του ότι θα πωλούσε μια τέτοια φωτογραφία στην τιμή των Λ.Κ.100- Λ.Κ.
- Έχοντας υπόψη την μαρτυρία τόσο του Ενάγοντα 2 καθώς και του Μ.Υ.2 στην έκταση που αφορά την εμπορική αξία αυτής τούτης της φωτογραφίας επιδικάζω στην Ενάγουσα 1 το ποσό των Λ.Κ. 200, δηλαδή την αξία την οποία ο Ενάγοντας 2 καθόρισε ως της εμπορική αξία της. Σύμφωνα και με το σύγγραμμα του Cornish "Intellectual Property" στη σελίδα 307: «The usual basis for claiming substantial damages for infringement relates to the commercial value of the work; as with patents, the claim is either for compensation for loss profits - because the defendant´ s infringements have lost the plaintiff his own opportunities for sale ... Alternatively, the claim is for the misappropriation - because the plaintiff has lost the chance of licensing or selling his copyright to the defendant.» Όμως υπάρχει και ακόμα ένα είδος επιπρόσθετης αποζημίωσης, τ΄ οποίο προβλέπεται από το άρθρο 13
(6)του Νόμου 59/76. Το άρθρο 13
(6)προνοεί: «Οσάκις, εις αγωγήν δυνάμει του παρόντος άρθρου, αποδεικνύηται ή γίνεται παραδεκτή η προσβολή δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας, το δε Δικαστήριον λαμβάνον υπ΄ όψιν (επιπροσθέτως πάντων των λοιπών ουσιωδών λόγων) - (α) το κατάφωρον της προσβολής και (β) το τυχόν όφελος, όπερ αποδεδειγμένως έχει προσπορισθή ο εναγόμενος λόγω της προσβολής, πείθηται ότι ο ενάγων δεν δύναται άλλως να τύχη αποτελεσματικού μέσου θεραπείας, τούτο κέκτηται εξουσίαν, κατά τον υπολογισμόν της αποζημιώσεως λόγω της προσβολής, να επιδικάση τοιαύτην επιπρόσθετον αποζημίωσιν δυνάμει του παρόντος εδαφίου, οίαν το Δικαστήριον δύναται να θεωρήση αρμόζουσαν υπό τα περιστάσεις.» Σύμφωνα με το σύγγραμμα του Cornish "Intellectual Property" (ανωτέρω) στη σελ. 307: «...... it has been said that "additional damages" under the Copyright Act are to be so regarded, being designed to assuage the extra injury to the defendants´ feelings from the aggravating circumstances of the infringement.». Η συγκεκριμένη πρόνοια του κυπριακού νόμου είναι πανομοιότυπη με αυτή που ίσχυε στην Αγγλία μέχρι και το 1988. Το άρθρο 17
(3)του Copyright Act 1956, του οποίου οι πρόνοιες είναι οι ίδιες μ΄ αυτές του άρθρου 13
(6)του δικού μας Νόμου έτυχε εκτεταμένης ανάλυσης στην αγγλική νομολογία βλ. Cala Homes (South) Ltd v. Alfred Mc Alpine Homes East Ltd (No. 2)
(1995)FSR 818, Redrow Homes v. Bett Brothers
(1999)AC 197 και συζητήθηκε έντονα το θέμα κατά πόσο οι επιπρόσθετες αποζημιώσεις που προβλέπονται από τον ίδιο το Νόμο έχουν τιμωρητικό χαρακτήρα ή έχουν απλώς αυξητικό χαρακτήρα. Οι απόψεις διίσταντο. Το συγκεκριμένο άρθρο τροποποιήθηκε και το άρθρο 97
(2)του Copyright, Designs and Patents Act 1988 δεν συμπεριλαμβάνει τον όρο «δεν δύναται άλλως να τύχει αποτελεσματικού μέσου θεραπείας». Ερμηνεύοντας αυτό το άρθρο τ΄ αγγλικά δικαστήρια είχαν και πάλιν διιστάμενες απόψεις αναφορικά με το κατά πόσο το άρθρο επιτρέπει την απόδοση τιμωρητικών αποζημιώσεων ή επαυξήσεων. Στην πρόσφατη αγγλική απόφαση Nottinghamshire Healthcare NHS Trust v. News Group Newspapers Ltd
(2002)EWHC 409 εξεφράστηκε η άποψη ότι η επιδίκαση αποζημιώσεων της οποίας ο μόνος σκοπός είναι η τιμωρία του Εναγόμενου δεν είναι επιτρεπτή από το άρθρο 97
(2)ιδιαίτερα έχοντας υπόψη ότι ο ίδιος Νόμος προβλέπει και ποινική ευθύνη του παραβάτη του πνευματικού δικαιώματος. Δεν υπάρχει κυπριακή νομολογία επί του συγκεκριμένου σημείου. Θ΄ αντληθεί καθοδήγηση από την αγγλική νομολογία, επί του συγκεκριμένου σημείου, κατά την εξέταση του θέματος κατά πόσο τα γεγονότα της υπό εξέταση υπόθεσης την κατατάσσουν στις υποθέσεις εκείνες για τις οποίες μπορεί να χορηγηθεί επιπρόσθετη αποζημίωση. Το ίδιο το άρθρο 13
(6)αναγνωρίζει δύο επιπρόσθετους παράγοντες που το δικαστήριο θα πρέπει να λάβει υπόψη του όταν εξετάζει το ζήτημα κατά πόσο ν΄ επιδικάσει επιπρόσθετες αποζημιώσεις. Αυτοί είναι το κατάφωρο της προσβολής και το όφελος που είχε ο Εναγόμενος από την προσβολή. Εξετάζοντας τόσο τις δύο αυτές προϋποθέσεις, που ο ίδιος ο Νόμος προβλέπει, δηλαδή το κατάφωρο της προσβολής και τ΄ όφελος τ΄ οποίο έχει προσπορισθεί ο Εναγόμενος, λόγω της προσβολής καθώς και τις υπόλοιπες συνθήκες, θα πρέπει να παρατηρήσω, αρχίζοντας από το δεύτερο, ότι δεν υπάρχει ίχνος μαρτυρίας για αύξηση των εσόδων της Εναγόμενης λόγω της χρήσης της συγκεκριμένης φωτογραφίας. Εν πάση περιπτώσει, εδώ εξετάζουμε δύο διαφορετικά πράγματα: Ένα διαφημιστικό οδηγό κυρίως τουριστικών επιχειρήσεων με αποκλειστικό περιεχόμενο τις διαφημίσεις, που διανέμεται δωρεάν και μια καθημερινή εφημερίδα, η οποία εμπεριέχει άρθρα και δεν θ΄ αγοραστεί απλώς και μόνο για τον λόγο ότι χρησιμοποιήθηκε μια φωτογραφία ενός μοντέλου στις μεσαίες της σελίδες. Οπόταν, χωρίς οποιαδήποτε απόδειξη της αύξησης των πωλήσεων ή και των πωλήσεων την συγκεκριμένη μέρα της αναδημοσίευσης, της συγκεκριμένης εφημερίδας δεν μπορώ να θεωρήσω ότι η Εναγόμενη έχει «αποδεδειγμένα προσπορισθεί κέρδος». Είναι ένα θέμα για το οποίο ο Ενάγοντας φέρει αποδεικτικό βάρος. Η Ενάγουσα 1 απέτυχε να αποσείσει το βάρος αυτό αφού δεν απέδειξε ούτε το κέρδος που είχε η Εναγόμενη 1 από την χρήση της φωτογραφίας αλλά ούτε και την απώλεια στο εισόδημα που υπέστη η ίδια λόγω της αναδημοσίευσης. Ερχόμενη τώρα στους δύο συγκεκριμένους παράγοντες, αρχίζοντας από την κατάφορη παραβίαση. Η λέξη «καταφορά» ερμηνεύεται στο Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας του Μπαμπινιώτη να σημαίνει: «η έντονη έκφραση αποδοκιμασίας: (παροιμ.) «κάλλιο το γκρέμισμα του σπιτιού σου παρά η- του κόσμου» ΣΥΝ. Δυσμένεια, κατάκριση, αποδοκιμασία, επίκριση, κατακραυγή, καταλαλιά. ΑΝΤ. Επιδοκιμασία, έπαινος, εγκώμιο, επευφημία.» Στην υπόθεση Ravenscroft v. Herbert and New English Library Ltd
(1980)RPC 193 ο όρος «flagrancy» ερμηνεύθηκε: «the existence of scandalous conduct, deceit and the like; it includes deliberate and calculated copyright infringements.» Ο Ενάγοντας 2 ένιωσε άσχημα γιατί θ΄ έχανε ένα φίλο και συνεργάτη αφού το ίδιο το μοντέλο πιθανόν να νόμιζε ότι ο ίδιος ο Ενάγοντας 2 είχε πωλήσει την φωτογραφία χωρίς να τον ρωτήσει. Ενώ έκαμε αναφορά στο τι διαμείφθηκε μ΄ ένα από τους πελάτες του, κάποιο ξενοδόχο, ο οποίος σιοκαρίστηκε από την χρήση της φωτογραφίας στο συγκεκριμένο άρθρο της εφημερίδας. Όμως, θα πρέπει ν΄ αναφερθεί ότι από την στιγμή που το Δικαστήριο αναγνώρισε ως δικαιούχο των δικαιωμάτων της πνευματικής ιδιοκτησίας την Ενάγουσα 1, ο Ενάγοντας 2 δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι έχει προσβληθεί κατάφορα από την αναδημοσίευση της φωτογραφίας. Ερχόμενη τώρα στα περιστατικά της παρούσας υπόθεσης θεωρώ ότι δεν μπορούν να εντάξουν την προσβολή εντός της ερμηνείας του όρου «κατάφορη». Σίγουρα, υπήρχε ανατύπωση της φωτογραφίας που ήταν τέλεια για το συγκεκριμένο άρθρο και σίγουρα υπήρξε αμέλεια εκ μέρους της Εναγόμενης εταιρείας στην μη λήψη συγκατάθεσης επειδή το περιοδικό διανέμετο δωρεάν. Αυτή όμως η αμέλεια ήταν σκόπιμη με απώτερο σκοπό το κέρδος; Από τα γεγονότα όπως έχουν εκτεθεί ενώπιον του Δικαστηρίου δεν αποκαλύπτεται οποιαδήποτε σκοπιμότητα ή ανεντιμότητα στην πράξη της Εναγόμενης. Η μετέπειτα συμπεριφορά της Εναγόμενης, η οποία λαμβάνεται υπόψη, για παροχή διαφήμισης και πληρωμή του κόστους της φωτογραφίας θεωρώ ότι καταδεικνύει έλλειψη σκοπιμότητας. Εν πάση περιπτώσει, η πλευρά των Εναγόντων που όφειλε να προσκομίσει μαρτυρία για τα κέρδη της Εναγόμενης και για τις δικές της ζημιές, δεν το έπραξε. Κατά πόσο θα πρέπει ν΄ επιδικαστούν αποζημιώσεις κάτω από το άρθρο 13
(6)του Ν. 59/76 είναι απόφαση η οποία λαμβάνεται υπό το φως όλων των περιστάσεων και υπό την καθοδήγηση της αγγλικής νομολογίας. Με βάση όλα όσα έχω αναφέρει και μη έχοντας διαπιστώσει κατάφορη παραβίαση ή προσπορισμό οφέλους από πλευράς της Εναγόμενης δεν θ΄ επιδίκαζα οποιοδήποτε επιπρόσθετο ποσό δυνάμει του άρθρου 13
(6)του Ν. 59/76. Παρενθετικά, θα ήθελα ν΄ αναφέρω την γνώμη μου για το τι έγινε. Θεωρώ ότι η ενέργεια του δημοσιογράφου που έγραψε το συγκεκριμένο άρθρο, να χρησιμοποιήσει την φωτογραφία άλλου περιοδικού χωρίς την εκ των προτέρων συγκατάθεσή του, δεν χωρεί στην σύγχρονη κοινωνία που ζούμε. Θ΄ αναμένετο μια πιο υπεύθυνη προσέγγιση από τους δημοσιογράφους επ΄ αυτού του θέματος. Καταλήγω λοιπόν ότι η Εναγόμενη εταιρεία 1 δικαιούται στην καταβολή αποζημιώσεων ύψους £200 και εκδίδεται απόφαση υπέρ της για το ποσό αυτό με τόκο. Η αγωγή στην έκταση που αφορά τον Εναγόμενο 2 απορρίπτεται. Τα έξοδα θα βαραίνουν την Εναγόμενη εταιρεία όπως αυτά θα ψηφιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο στην κλίμακα των επιδικασθέντων αποζημιώσεων. (Υπ.) ........................... Ε. Γεωργίου-Αντωνίου, Ε.Δ. ΠΙΣΤΟ ΑΝΤΙΓΡΑΦΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΗΤΗΣ ΓΓ/ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο