Χριστάκη Χαραλάμπους κ.α. ν. Αντώνη Σπανού κ.α., Αρ. Έφεσης: 381/07, 15/2/2008 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2008:A26 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Ν. Γιαπανά, Ε.Δ. Αρ. Έφεσης: 381/07 Αναφορικά με τον Περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμησις) Νόμον Κεφ. 224, άρθρον 80 Μεταξύ:
- Χριστάκη Χαραλάμπους
- Μαρούλα Χαραλάμπους
- Μάρω Οννίκ Χατζατουριάν Εφεσείοντες-Αιτητές -και-
- Αντώνη Σπανού
- Αθηνά Βασιλείου Εφεσιβλήτων-Καθ΄ ων η Αίτηση --------------------------------- ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 15/2/2008 Εμφανίσεις: Για Εφεσείοντες-Αιτητές: κ. Δ. Χ"Νέστωρος Για Εφεσίβλητους-Καθ΄ ων η Αίτηση: κ. Α. Παπαχαραλάμπους ------------------------------- Α Π Ο Φ Α Σ Η Οι καθ΄ ων η αίτηση είναι ιδιοκτήτες ανά 1/2 και 2/3, αντίστοιχα, των περίκλειστων τεμαχίων 36 και 38 του Φ.Σχ.30/10 με αριθμό εγγραφής 6658 και 6659 στην κοινότητα Αγίων Τριμιθιάς. Υπέβαλαν αίτηση στο Επαρχιακό Κτηματολόγιο Λευκωσίας για την παροχή δικαιώματος διαβάσεως, με σκοπό να εξασφαλίσουν άδεια οικοδομής για την ανέγερση κατοικίας επί του τεμαχίου 38 με σκοπό την ιδιοκατοίκηση. Μετά από δύο επιτόπιες εξετάσεις, ο Διευθυντής του Επαρχιακού Κτηματολογίου Λευκωσίας καθόρισε το δικαίωμα διαβάσεως με οποιοδήποτε μέσο σε λωρίδα γης πλάτους από 1.22μ έως 2.44μ επί του τεμαχίου 387 και με επηρεαζόμενη έκταση 138τμ ιδιοκτησίας της αιτήτριας αρ.3, μέσω του τεμαχίου 28 και με επηρεαζόμενη έκταση 82 τμ ιδιοκτησίας των αιτητών αρ. 1 και 2 και μέσω του τεμαχίου 34 και επηρεαζόμενη έκταση 22τμ. Εναντίον της απόφασης του Διευθυντή ασκήθη αίτηση-έφεση κάτω από τις πρόνοιες του άρθρου 80 του Κεφ. 224 και των σχετικών Κανονισμών από τους δύο εκ των τριών ιδιοκτητών των πιο πάνω επηρεαζόμενων τεμαχίων. Συνοδευόταν από ένορκη δήλωση του αιτητή αρ. 1 και του συζύγου της αιτήτριας αρ.
- Υποστηρίχθηκε επίσης από ένορκη δήλωση πολιτικού μηχανικού και εγκεκριμένου εκτιμητή ακινήτων. Οι καθ΄ ων η αίτηση έφεραν ένσταση υποστηριζόμενη από ένορκη δήλωση του καθ΄ ου η αίτηση 1 και ένορκη δήλωση πολιτικού μηχανικού. Να προσθέσω ότι αντεξετάστηκαν ο αιτητής αρ. 1 (ΜΕ1), ο σύζυγος της αιτήτριας αρ. 3 (ΜΕ2), καθώς και οι μάρτυρες των αιτητών, Χλόη Καρεκλά (ΜΕ3) και ο Κυριάκος Ταλαττίνης (ΜΕ4). Κλήθηκε και έδωσε επίσης μαρτυρία η Αφροδίτη Κανονιστή (ΜΥ1), του Κλάδου Εκτιμήσεων του Επαρχιακού Κτηματολογίου Λευκωσίας, που έκαμε την επιτόπια έρευνα. Να προστεθεί ότι στο φάκελο του Δικαστηρίου είναι καταχωρημένη η αιτιολογημένη απόφαση του Διευθυντή του Κτηματολογίου. Στην απόφαση γίνεται αναφορά στο ιστορικό της αίτησης των καθ΄ ων η αίτηση προς το Επαρχιακό Κτηματολόγιο. Είναι ιδιοκτήτες των πιο πάνω περιγραφόμενων ακινήτων τα οποία είναι περίκλειστα και αποτάθηκαν στο Διευθυντή για δικαίωμα διάβασης πλάτους 3.66μ ώστε να μπορέσουν να εξασφαλίσουν άδεια οικοδομής για ανέγερση κατοικίας για ιδιοκατοίκηση στο τεμάχιο
- Το αίτημά τους αφορούσε δίοδο μέσω των ακινήτων 28 και 387 που ανήκουν στους αιτητές καθώς και από το τεμάχιο
- Κοινοποιήθηκε σε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη η ημερομηνία επιθεώρησης των ακινήτων. Έγινε επιτόπια εξέταση και διαπιστώθηκε ότι κατάλληλα για τη δημιουργία διόδου είναι και τα τεμάχια 26, 27, 34, 42, 263, 262 του Φ.Σχ.39/10 και το τεμάχιο 261 του Φ.Σχ.30/09 της κοινότητας Αγίων Τριμιθιάς. Ειδοποιήθηκαν οι εφεσίβλητοι και διεξήχθηκε νέα επιτόπια εξέταση, χωρίς να υπάρξει κάποια συμφωνία μεταξύ των μερών. Επειδή το δουλεύον ακίνητο τεμάχιο 28, που ανήκει στους αιτητές αρ. 1 και 2 υπόκειται σε δικαίωμα διάβασης πλάτους 3.66μ απο την βόρεια πλευρά του προς όφελος του τεμαχίου 26, εξετάστηκε ως πρώτη λύση, το ενδεχόμενο να παραχωρηθεί το δικαίωμα διάβασης από το ήδη υφιστάμενο δικαίωμα. Παρεμβάλλω πως στην έκθεση επισυνάπτονται κτηματολογικοί χάρτες για κάθε ξεχωριστή επιλογή του Διευθυντή. Επειδή το παραχωρούμενο δικαίωμα διαβάσεως έχει μήκος 715π αντί 600π που μπορεί να παραχωρηθεί στους εφεσίβλητους άδεια οικοδομής, ζητήθηκαν οι απόψεις του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως, στο κατά πόσο θα τους παραχωρηθεί άδεια οικοδομής σε περίπτωση που θα τους δοθεί δικαίωμα διάβασης από την υφιστάμενη δίοδο. Το Επαρχιακό Γραφείο του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως με επιστολή ημερομηνίας 5.12.06 απάντησε ότι λόγω του μεγάλου μήκους, μεγαλύτερου των 180μ, με βάση τις πρόνοιες της Δήλωσης Πολιτικής, δεν αποτελεί ικανοποιητική προσπέλαση για χορήγηση πολεοδομικής άδειας για την ανέγερση κατοικίας στο τεμάχιο
- (τεκμήριο Δ). Ως αποτέλεσμα της πιο πάνω αρνητικής απάντησης εξετάστηκαν, σύμφωνα με τη Κτηματολογική Λειτουργό (ΜΥ1), άλλες εναλλακτικές λύσεις. Η μία διαμέσου των τεμαχίων 263, 262, 42, 41 και 261, Τεκμήριο Στ, με πράσινο χρώμα. Απερρίφθη όμως για έξι λόγους:
(1)Δεν είναι ευθεία και η απόσταση από τον υφιστάμενο δρόμο είναι μεγάλη.
(2)Με την παραχώρηση της διόδου θα επηρεαστεί έκταση πλάτους 3.66μ σε όλη τη δυτική πλευρά του τεμαχίου 263 για το λόγο ότι στο διπλανό τεμάχιο 262 υπάρχει δωμάτιο της ηλεκτρικής και θα πρέπει επίσης να μετακινηθούν και δύο ηλεκτρικοί πάσσαλοι.
(3)Μεταξύ των συνόρων του τεμαχίου 261 και 41 υπάρχει υψομετρική διαφορά ύψους 3μ και θα πρέπει να κατασκευαστεί τοίχος αντιστήριξης μήκους 64μ με τεράστια έξοδα.
(4)Θα πρέπει να μετακινηθεί και τρίτος ηλεκτρικός πάσσαλος που βρίσκεται στο τεμάχιο 261.
(5)Στα σύνορα του τεμαχίου 261 με το τεμάχιο 42 υπάρχει υψομετρική διαφορά - το τεμάχιο 42 είναι πιο χαμηλά - και έχει κτιστεί τοίχος αντιστήριξης ύψους 1.50μ στο τεμάχιο 42.
(6)Το τεμάχιο 42 αχρηστεύεται και θα πρέπει να αποζημιωθεί ολόκληρο. Η τρίτη λύση που εξετάστηκε ήταν διαμέσου των τεμαχίων με αριθμό 439, και 41, Τεκμήριο Στ στην απόφαση με κίτρινο χρώμα. Δεν επιλέγηκε ούτε η λύση αυτή γιατί η επιφάνεια του τεμαχίου 41 είναι καλυμμένη με πλακόστρωτο. Ειδικότερα υπάρχει πλακόστρωτο κατα μήκος της εισόδου του τεμαχίου (από την ανατολική πλευρά) μέχρι την κατοικία που υπάρχει μέσα στο τεμάχιο. Υπάρχει επίσης οχετός όμβριων υδάτων και η απόσταση της κατοικίας (υπνοδωμάτια) απέχουν 3.05μ από το σύνορο του τεμαχίου
- Με την παραχώρηση διόδου θα προκληθούν τεράστιες ζημιές στον ιδιοκτήτη του τεμαχίου 41 όσο και στους ιδιοκτήτες των δεσποζόντων ακινήτων που θα υποστούν καταβολές μεγάλων αποζημιώσεων. Τέλος υπάρχει κίνδυνος για την ασφάλεια των ιδιοκτητών του τεμαχίου 41 και κυρίως για μικρά παιδιά. Η τέταρτη λύση που εξετάστηκε, που αποτελεί και την επίδικη, ήταν διαμέσου των τεμαχίων 28, 387 και 34 (Τεκμήρια Α και Ζ στην έκθεση). Η επιλεγείσα λύση και ο καθορισμός της διόδου που επιλέγηκε προκαλεί τη μικρότερη δυνατή ζημιά, οχληρία και ταλαιπωρία σε σχέση με τις άλλες πιο πάνω λύσεις και θεωρήθηκε η καταλληλότερη γιατί είναι η πιο σύντομη, ευθεία και εύχρηστη. Παρέχει την καταλληλότερη προσπέλαση σε δημόσιο δρόμο και επηρεάζει μικρή έκταση γης. Το πλάτος της διόδου είναι 3.66μ, ως απαιτείται από τη σχετική νομοθεσία για οικιστική αξιοποίηση δεσποζόντων ακινήτων. Έχω συνοψίσει την έκθεση του Διευθυντή, λαμβάνοντας υπόψη και το σχετικό επεξηγηματικό υπόμνημα καθώς και τις βασικές θέσεις της μαρτυρίας της ΜΥ
- Θα αναφερθώ με περισσότερη λεπτομέρεια, όπου χρειάζεται, εξετάζοντας τη μαρτυρία της Κτηματολογικής Λειτουργού αντιπαραβάλλοντάς την και με την υπόλοιπη μαρτυρία. Με την έφεσή τους, οι αιτητές, προσβάλλουν την πιο πάνω απόφαση του Διευθυντή. Προβάλλονται πολλοί λόγοι, συναφείς και επάλληλοι στην ουσία, και δεν θα τους καταγράψω. Θα επαναλάβω όμως σύνοψή τους, από την αγόρευση του κ. Χ"Νέστωρος, ότι είναι ελλιπής, πλημμελής και μη πλήρως αιτιολογημένη γιατί δεν λήφθηκαν υπόψη όλα τα στοιχεία και οι παράγοντες της υπόθεσης και κυρίως το θέμα της ασφάλειας. Ακόμα ότι παραπλανάται το Δικαστήριο, ότι δεν πρέπει να επιλεγεί η δεύτερη λύση, γιατί πρέπει δήθεν να κτιστεί τοίχος αντιστήριξης μήκους 64μ. Για το λόγο αυτό θα πρέπει η απόφαση να ακυρωθεί. Αντίθετη ήταν η εισήγηση του κ. Παχαραλάμπους που υποστήριξε την απόφαση του διευθυντή. Θα πρέπει να λεχθεί ότι, ουσιαστικά με τη μαρτυρία που προσκομίστηκε από την πλευρά των αιτητών, εκείνο που επιδιώχθηκε είναι να αποδειχθεί ότι η δεύτερη και απορριφθείσα λύση ήταν η καταλληλότερη από την επιλεγείσα. Το ζήτημα εστιάστηκε στα κατασκευαστικά έργα που απαιτούνται, και στις δύο βέβαια λύσεις, αλλά από την άποψη της ασφάλειας και του κόστους ως επαχθέστερα στην επιλεγείσα λύση. Και αυτό βασικά σε σχέση με το τεμάχιο
- Και ότι το στοιχείο αυτό δεν λήφθηκε υπόψη από το Διευθυντή. Προσθέτω όμως πως αν όντως είναι επαχθέστερα από την άποψη του κόστους αυτό αφορά τους εφεσίβλητους. Θα επανέλθω όμως επ' αυτού στη συνέχεια. Υπάρχουν κάποια προκαταρκτικά ζητήματα που, ως εκ της φύσεώς τους, αποτελούν ουσιαστικά και καταλυτικά στοιχεία στην κρινόμενη υπόθεση. Το ένα αφορά τις πρόνοιες της Δήλωσης Πολιτικής 3(Α)1(γ) και της Εντολής 1/94 του Υπουργού Εσωτερικών (βλπ Τεκμήριο Δ), σύμφωνα με την οποία για τεμάχια ευρισκόμενα εκτός ορίου ανάπτυξης (εμπίπτουν στη ζώνη Γ3), δικαίωμα διαβάσεως πέραν των 180μ δεν θεωρείται ικανοποιητική προσπέλαση για χορήγηση πολεοδομικής άδειας για ανέγερση κατοικίας. Με άλλα λόγια, επί ζώνης Γ3, για να μπορεί να δοθεί πολεοδομική άδεια, η διάβαση προς το ακίνητο θα πρέπει να είναι μήκους μέχρι ή μικρότερη των 180μ. Αυτό όχι μόνο δεν αμφισβητήθηκε από τους αιτητές, αλλά αντίθετα ήταν αποδεκτό και από τον εκτιμητή που προσκόμισαν, ΜΕ
- Το δεύτερο και άμεσα συναφές, και στο βαθμό που έχει κάποια ουσιαστική αξία ως προς το ζητούμενο, είναι ότι ενώ τόσο ο ME1 όσο και ο ΜΕ4 αναφέρθηκαν στην πιθανότητα παρέκκλισης από την πιο πάνω Δήλωση Πολιτικής, καμιά μαρτυρία δεν προσφέρθηκε για τέτοια δυνατότητα, ούτε και τι απαιτείται ώστε να μπορούσε παραδεκτώς να γίνει μια τέτοια διαδικασία. Αντίθετα, ο ΜΕ4 έκαμε μια απλή αναφορά υπό την έννοια της δυνατότητας στο ζήτημα αυτό χωρίς άλλη επεξήγηση ή ανάλυση. Παρενθετικά να αναφέρω ότι ο ΜΕ4 έκαμε αναφορά, κυρίως στην έκθεσή του, στη λύση για διάβαση επί του υφιστάμενου δικαιώματος διαβάσεως αναγνωρίζοντας όμως την αρνητική θέση της Πολεοδομίας. Τα υπόλοιπα που ανέφερε περί ενδεχόμενης παρεκκλίσεως λόγω της πιθανότητας στο μέλλον η περιοχή να ενταχθεί σε οικιστική περιοχή ώστε θα μπορούσε η πολεοδομική αρχή να αυξήσει το μήκος της διόδου στα 230μ αποτελούν γενικόλογες, αόριστες και πιθανολογούμενες τοποθετήσεις και βεβαίως ελλείψει μαρτυρίας αστήρικτες, χωρίς ουσιαστικό νόημα και κυρίως αποτέλεσμα σε σχέση με το αίτημα των εφεσιβλήτων για παροχή διαβάσεως για ανέγερση κατοικίας. Να προσθέσω ακόμα ότι στο τέλος της ημέρας δεν υποστηρίχθηκε στα σοβαρά η λύση επί του υφιστάμενου δικαιώματος διαβάσεως, λόγω ακριβώς της αρνητικής θέσης της πολεοδομίας. Να αναφέρω ακόμα πως ούτε και ο κ. Χ"Νέστωρος στην αγόρευσή του εισηγήθηκε οτιδήποτε σε σχέση με το θέμα αυτό. Το τρίτο αφορά την ουσία της αίτησης των εφεσιβλήτων. Αποτάθηκαν στο Κτηματολόγιο για παροχή διόδου πλάτους 3.66μ γιατί θα ανεγείρουν κατοικία στο τεμάχιο
- Το επιβεβαίωσε αυτό, πέραν της Κτηματολόγου, και ο ΜΕ
- Αυτός εξάλλου ήταν και ο λόγος που το Κτηματολόγιο αποτάθηκε και έλαβε τις απόψεις της Πολεοδομίας, αφού ακριβώς το ζήτημα είναι άμεσα συναφές με την πολεοδομική άδεια που απαιτείται. Να προσθέσω ότι ο ΜΕ4 σε σχετική ερώτηση για το ποια είναι η απόσταση της διόδου στη δεύτερη λύση που εισηγείται μέχρι και το τεμάχιο 38, απάντησε ότι αυτή είναι 200μ ενώ το μέγιστο επιτρεπόμενο είναι 180μ. Συναφής προς τούτο ήταν και η μαρτυρία της ΜΥ1 ότι το δικαίωμα διάβασης μέχρι το τεμάχιο 38 θα ξεπερνούσε και πάλι τα επιτρεπόμενα 600π. Δεδομένης της δήλωσης πολιτικής και της θέσης της Πολεοδομίας ότι διάβαση πέραν των 180μ δεν αποτελεί ικανοποιητική λύση, και έχοντας υπόψη ότι η πιο πάνω λύση που εισηγούνται οι αιτητές, ως κατέδειξε η μαρτυρία έχει μήκος μέχρι και το τεμάχιο 38 που θα ανεγερθεί η κατοικία πέραν του επιτρεπόμενου μήκους των 180μ ή των 600π διερωτώμαι τι νόημα έχει η περαιτέρω ανάλυση και εξέταση του ζητήματος. Ούτως ή άλλως και η δεύτερη λύση που εισηγούνται ως η καταλληλότερη οι αιτητές, θα προσέκρουε στη Δήλωση Πολιτικής και δεν θα αποτελούσε αποδεκτή και κατ΄επέκταση ικανοποιητική λύση προς έκδοση πολεοδομικής άδειας για την ανέγερση κατοικίας στο τεμάχιο
- Παρά ταύτα θα εξετάσω τα ζητήματα που ηγέρθηκαν από τους αιτητές. Και ο λόγος είναι γιατί, ανεξάρτητα απο το γεγονός ότι οι εφεσίβλητοι θα κτίσουν μέσα στο τεμάχιο 38, είναι ιδιοκτήτες και του τεμαχίου 36 και η απόσταση της διόδου μέχρι και το τεμάχιο αυτό είναι εντός των πλαισίων της δήλωσης πολιτικής. Υπο μία όμως σοβαρή επίφυλαξη. Ότι ναι μεν η δίοδος που εισηγούνται οι αιτητές μέχρι το τεμάχιο 36 είναι εντός των ορίων που καθορίζεται από την Δήλωση Πολιτικής, αλλά, και το υπογραμίζω τούτο, η δίοδος θα πρέπει να φθάνει μέχρι και το τεμάχιο 38 επί του οποίου θα ανεγερθεί η κατοικία. Οπότε σε κάθε περίπτωση το μήκος της διόδου μέχρι και το τεμάχιο 38 οδηγεί στον ίδιο άτοπο παρονομαστή. Εν πάση περιπτώσει, και χάριν πληρότητας της απόφασης, θα εξεταστούν και οι υπόλοιπες θέσεις των αιτητών σε σχέση με τη δεύτερη λύση αφού, ως είναι προφανές από την προσκομισθείσα μαρτυρία, η απόρριψη των δύο άλλων λύσεων από το Διευθυντή δεν προσβλήθηκε με τη μαρτυρία ούτε και η ΜΥ1 αντεξετάστηκε επί των λόγων απόρριψης των λύσεων αυτών. Θεωρώ όμως κατάλληλο, πριν προχωρήσω στην επί μέρους εξέταση των λόγων που πρόβαλαν οι αιτητές και στην αξιολόγηση της μαρτυρίας, να παραθέσω τη νομική πλευρά του θέματος. Αντί άλλης αναφοράς θα παραθέσω αυτούσιο απόσπασμα από την υπόθεση Παύλου ν. Νεοφύτου
(1995)1 ΑΑΔ 973, στις σελ. 976-977: "Οι αρχές που πρέπει να καθοδηγούν το Δικαστήριο όταν εξετάζει αίτηση-έφεση από απόφαση του Διευθυντή κάτω από το άρθρο 80 του Κεφ. 224, διατυπώθηκαν από το Ανώτατο Δικαστήριο στην υπόθεση Kafieros and Another v. Theocharous and Others
(1978)1 CLR 619 και ορθά αναφέρθηκαν από το πρωτόδικο Δικαστήριο. Στην υπόθεση αυτή το Ανώτατο Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι ο Διευθυντής μετά τη διεξαγωγή επιτόπιας έρευνας καθορίζει την κατεύθυνση και την έκταση της διόδου αφού λάβει υπ΄ όψιν όλους τους σχετικούς παράγοντες. Στην περίπτωση δε που υπάρχουν περισσότερα από ένα κτήματα που δυνατόν να θεωρηθούν κατάλληλα, ο Διευθυντής έχει την εξουσία να κάμει εκλογή και ν΄ αποφασίσει το κτήμα πάνω στο οποίο θα δοθεί το δικαίωμα διόδου λαμβάνοντας υπ΄ όψιν τη δημιουργία της ελάχιστης δυνατής ζημιάς, οχληρίας και ταλαιπωρίας. Ο Διευθυντής αποφασίζοντας ένα δικαίωμα διόδου έχει διακριτική εξουσία να αποφασίσει πάνω σε ιδιωτικά δικαιώματα. Επομένως το Επαρχιακό Δικαστήριο αναθεωρώντας την απόφαση του Διευθυντή ακολουθεί τις αρχές πάνω στις οποίες το Ανώτατο δικαστήριο εις τη διοικητική του δικαιοδοσία κάνει δικαστικό έλεγχο πάνω σε διοικητικές πράξεις ή αποφάσεις εις τον τομέα του δημοσίου δικαίου. Η μόνη διαφορά είναι ότι το Επαρχιακό Δικαστήριο αποφασίζοντας μιαν έφεση κάτω από το άρθρο 80 του Κεφ. 224 έχει την εξουσία να υποκαταστήσει τη δική του διακριτική ευχέρεια με αυτή του Διευθυντή σε αντίθεση με την εξουσία που έχει το Δικαστήριο σε περίπτωση προσφυγής κάτω από το άρθρο 146 του Συντάγματος, όπου το Διοικητικό Δικαστήριο δεν μπορεί να κάμει κάτι τέτοιο. Όμως το Επαρχιακό δικαστήριο δεν θα υποκαταστήσει εύκολα τη δική του διακριτική ευχέρεια με αυτή του Διευθυντή εκτός εάν υπάρχουν ισχυροί λόγοι οι οποίοι να αποδεικνύονται με αποδεκτή μαρτυρία και οι οποίοι να συνηγορούν προς αυτή την κατεύθυνση. Η εξουσία του Διευθυντή είναι πράγματι ευρεία εξουσία σύμφωνα με το Νόμο και τους Κανονισμούς ιδιαίτερα γιατί είναι πρόσωπο περισσότερο ικανό σαν ειδικός να αποφασίσει την κατεύθυνση και την έκταση του δικαιώματος διόδου και το Δικαστήριο στην απουσία συγκεκριμένων και ισχυρών λόγων δεν μπορεί να θέσει υπό αμφισβήτηση τα συμπεράσματά του. Οι ίδιες αρχές υιοθετήθηκαν και εφαρμόστηκαν στην υπόθεση Peyiotis and Another v. Polemidis
(1982)1 CLR 442." Σύμφωνα με την έκθεση του ΜΕ4, για να τεθεί σε εφαρμογή στην πράξη το παραχωρηθέν δικαίωμα διάβασης θα πρέπει να μετακινηθούν δύο ηλεκτρικοί πάσσαλοι, τοίχος της περίφραξης στην πρόσοψη του τεμαχίου 387, θα πρέπει επίσης να κατεδαφιστεί όλη η περίφραξη από τοιχαράκι και ττέλλι καθώς και συστοιχία από ελαιόδεντρα. Επηρεάζει δε άμεσα την κατοικία που βρίσκεται στο τεμάχιο 28 γιατί η διάβαση είναι δίπλα από την είσοδο της κατοικίας και επιπρόσθετα οι τοίχοι αντιστήριξης, η πετρελαιοδεξαμενή και το λεβητοστάσιο δεν ανεγέρθηκαν με προδιαγραφές να δεχτούν αυξημένο φορτίο από τη διέλευση οχημάτων. Αυτά, σύμφωνα με την εκτίμηση, αποτελούν τα αρνητικά στοιχεία της επιλεγείσας λύσης. Υποδεικνύει, στην έκθεσή του, ως εναλλακτική λύση τη δίοδο από τα τεμάχια 263, 42 και 41 γιατί δεν προκαλείται οχληρία, ούτε ταλαιπωρία σε κανέναν από τους ιδιοκτήτες των τεμαχίων. Ακόμα, σύμφωνα με την έκθεση, δεν υπάρχουν ιδιαίτερα προβλήματα ή ανομοιομορφίες στη μορφολογία του εδάφους. Επηρεάζονται τρεις ηλεκτρικοί πάσσαλοι, καμιά περίφραξη ή δέντρα και θα πρέπει να γίνει μικρής κλίμακας ράμπα, διαμέσου του τεμαχίου 41, χωρίς τοίχους αντιστήριξης ή οτιδήποτε άλλο που να προκαλεί ιδιαίτερες δαπάνες. Αντεξεταζόμενος ανέφερε ότι πληροφορίες για τα κατασκευαστικά θέματα που αναφέρει στην έκθεσή του τις πήρε από την ΜΕ3, και ότι αυτά αποτελούν θέματα πολιτικού μηχανικού. Τα προβλήματα που εντοπίζει επί της επιλεγείσας λύσης είναι η είσοδος, η αποθήκη καυσίμων, το λεβητοστάσιο καθώς και ο τοίχος αντιστήριξης μήκους 27μ που θα πρέπει να ανεγερθεί, στοιχεία που, κατά την άποψή του, η Κτηματολόγος δεν τα έλαβε υπόψη της. Η Κτηματολογική Λειτουργός ΜΥ1, ανέφερε εν σχέση με τη δίοδο από τα τεμάχια 261, 262, 263, 41 και 42 ότι υπάρχουν τα εξής προβλήματα. Κατ΄ αρχήν είναι μεγάλου μήκους, είναι τριπλάσια από την απόσταση της επιλεγείσας διόδου. Επίσης λόγω της ύπαρξης δωματίου μηχανής και πάσσαλος της ΑΗΚ κοντά στο τεμάχιο 263 θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν τα 12π από το τεμάχιο 42 λόγω υψομετρικής διαφοράς και της ανέγερσης τοίχου αντιστήριξης. Δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν 6π από κάθε τεμάχιο και έτσι τα 12π θα ληφθούν από το τεμάχιο 42 και επειδή είναι μικρό αχρηστεύεται και θα πρέπει να αποζημιωθεί ολόκληρο. Στη συνέχεια για να καταλήξει η δίοδος στο τεμάχιο 36, λόγω υψομετρικής διαφοράς, θα πρέπει να γίνει γέφυρα. Εδώ κρίνω κατάλληλο να παραθέσω αυτά που αναφέρει στην έκθεσή του ο Λοΐζος Χ"Γεωργίου, πολιτικός μηχανικός. Παρεμβάλλω ότι κατατέθηκε ένορκη δήλωση του μάρτυρα στην οποία επισύναψε και υιοθέτησε σχετική έκθεση. Δεν αντεξετάστηκε και συνεπώς το περιεχόμενο της έκθεσης που υιοθέτησε στην ένορκή του δήλωση αποτελεί και παραμένει ως αναντίλεκτη μαρτυρία. Υποδεικνύω εδώ ότι, σύμφωνα με τον Περί Ακινήτου Ιδιοκτησίας (Διακατοχή, Εγγραφή και Εκτίμηση) Τροποποιητικός (Αρ.2) Διαδικαστικός Κανονισμός του 2006, Κανονισμός 10
(3)η ακρόαση της αίτησης διεξάγεται στη βάση των γεγονότων που αναφέρονται στην αίτηση ή στις ένορκες δηλώσεις τηρουμένης της δυνατότητας αντεξέτασης που προνοείται απο την Διαταγή 39 των περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών. Σημειώνω ακόμα ότι σύμφωνα με τον Κανονισμό 10
(1)και
(2)των Κανονισμών του 1956, τα γεγονότα της ένστασης υποστηρίζονται απο ένορκες δηλώσεις, όπως ομοίως και τα γεγονότα της αίτησης (summons), σύμφωνα με τον Κανονισμό 5
(1)υποστηρίζονται από ένορκες δηλώσεις. Είναι νομολογημένο ότι αμφισβήτηση ενόρκων δηλώσεων μπορεί να γίνει με αντεξέταση κατόπιν αδείας του δικαστηρίου, είτε με ένορκες δηλώσεις η με οποιοδήποτε άλλο παραδεκτό τρόπο. ( Πατούρης v. Hellenic Bank Ltd
(2001)1 Α.Α.Δ. 2118). Στην υπόθεση Εκδόσεις Αρκτίνος Λτδ κ.ά
(2006)1 Α.Α.Δ. 1013 υπεδείχθη ότι ισχυρισμοί επί ενόρκων δηλώσεων που δεν αντεξετάστηκαν επί του περιεχομένου τους, παραμένουν ακλόνητοι και ως εκ τούτου δεν μπορεί παρά να γίνουν αποδεκτοί. Επανερχόμενος στον Χ'Λοΐζου και σε σχέση με τη δίοδο επί των υπό κρίσιν τεμαχίων αναφέρει ότι η απόσταση μέχρι το τεμάχιο 36 είναι 165μ ενώ για το τεμάχιο που θα ανεγερθεί η κατοικία είναι 200μ. Εξηγά επίσης ότι το κόστος για τους εφεσιβλήτους είναι πολύ ψηλό, συγκριτικά με το κόστος της λύσης που επέλεξε το Κτηματολόγιο. Ο λόγος είναι γιατί θα πρέπει να γίνουν χωματουργικές εργασίες λόγω μορφολογίας του εδάφους, τα ψηλά κόστα για τις επιχωματώσεις και η ανάγκη κατασκευής γεφυριού για τη διοχέτευση ομβρίων υδάτων. Θα πρέπει επίσης να γίνει επίστρωση σε ένα πολύ μεγάλο μήκος της διάβασης με σκυρόδεμα για να είναι ασφαλής η διακίνηση οχημάτων λόγω της μεγάλης κλίσης που θα έχει το πέρασμα γιατί μετά από βροχή θα είναι απροσπέλαστο, ολισθηρό και επικίνδυνο αν δεν γίνει επίστρωση. Αυτά, ως λέχθηκε, αποτελούν αναντίλεκτη μαρτυρία, και γίνονται αποδεκτά. Η ΜΕ3, που έδωσε μαρτυρία για τους αιτητές, δεν ασχολήθηκε με τα πολεοδομικά προβλήματα που παρουσιάζονται για το πέρασμα αυτό, παρόλο που θα πρέπει να υποδείξω ότι πρόκειται για την δίοδο που εισηγούνται οι αιτητές. Από τα πιο πάνω εξάγεται ως πρώτο συμπέρασμα επί της θέσεως του ΜΕ4 ότι δεν υπάρχουν ιδιαίτερα προβλήματα ή ανομοιομορφίες στη μορφολογία του εδάφους, ότι δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Οι υψομετρικές διαφορές που αναφέρθηκε η ΜΥ1, η ανάγκη κατασκευής χωματουργικών εργασιών και σκυροδέματος λόγω της κλίσης του εδάφους και κυρίως η κατασκευή γέφυρας, και όχι, σημειώνω, μικρής κλίμακας ράμπα, ως κατέθεσε ο ΜΕ4, που άλλωστε να σημειώσω, ως και ο ίδιος παραδέχτηκε, δεν είναι ειδικός επί τούτου, αναδεικνύει το ακροσφαλές της μαρτυρίας του ΜΕ
- Επίσης καμιά αναφορά δεν έγινε από το ΜΕ4 για την αχρήστευση του τεμαχίου 42, οπότε και αναπόφευκτα θα πρέπει να αποζημιωθεί η αξία του. Άλλωστε, υποδεικνύω πως, ούτε και η ΜΥ1, αντεξετάστηκε επί του σημείου αυτού, ούτε και αμφισβητήθηκε με οποιοδήποτε άλλο τρόπο το γεγονός της αχρήστευσης του τεμαχίου 42 και της ανάγκης πλήρους αποζημίωσης του ιδιοκτήτη του αν επιλεγόταν η λύση αυτή. Και όλα αυτά επί μίας διόδου που το μήκος της είναι τριπλάσιο από την επιλεγείσα. Παρεμβάλλω πως ούτε και αυτό αμφισβητήθηκε από την μαρτυρία της ΜΥ
- Διευκρίνισε η ΜΥ1, αντεξεταζόμενη, ότι η δεύτερη πιο πάνω λύση είναι εναντίον όλων των σχετικών παραγόντων, γιατί δεν είναι ευθεία, είναι μεγάλου μήκους με υψομετρικές διαφορές και μεγάλα κατασκευαστικά έργα, καθώς και η αχρήστευση του τεμαχίου
- Ότι όντως έτσι έχουν τα πράγματα, αποδεικνύεται και επιβεβαιώνεται από την έκθεση του Χ"Λοΐζου. Αντεξετάστηκε η ΜΥ1 επί του τοίχου αντιστήριξης, για τον οποίο γίνεται αναφορά στην απόφαση του Διευθυντή, καθώς και για το μήκος του που είναι 64μ. Απέρριψε σε σχετική υποβολή ότι αποτελεί δικό τους εφεύρημα ο τοίχος αντιστήριξης. Της υπεδείχθη ότι ο Χ"Λοΐζου δεν αναφέρει στην έκθεση του για τοίχο αντιστήριξης και απάντησε ότι θεώρησαν ότι το πρόβλημα επιλυόταν με τοίχο αντιστήριξης. Όμως, ο πολιτικός μηχανικός έκρινε ότι θα πρέπει να γίνουν επιχωματώσεις και γέφυρα με περισσότερα έξοδα. Αρνήθη επίσης, σε σχετική υποβολή, ότι η έκθεση είναι ελλιπής γιατί δεν έλαβαν υπόψη όλα τα στοιχεία. Επικεντρώθη τελικά το θέμα, ουσιαστικά, στον τοίχο αντιστήριξης ως το μοναδικό κριτήριο που λήφθηκε υπόψη από το Διευθυντή, με ανάλογη εισήγηση κατά τις αγορεύσεις από τον κ. Χ"Νέστωρος, και ότι ουσιαστικά η απόφαση είναι αναιτιολόγητη γιατί ο κ. Χ"Λοΐζου δεν επιβεβαίωσε τα περί τοίχου αντιστήριξης. Είναι όμως η κρίση του Δικαστηρίου ότι αυτό δεν είναι ορθό. Υπεβλήθη στη μάρτυρα ότι απερρίφθη η λύση αυτή λόγω και μόνο της ανάγκης ανέγερσης του τοίχου αντιστήριξης μήκους 64μ και απάντησε ότι ήταν ένας εκ των λόγων. Η μάρτυρας αναφέρθηκε σε σειρά άλλων λόγων αντιπαραβάλλοντάς τους με την επιλεγείσα λύση, εξηγώντας ότι το κόστος κατασκευής της διόδου ήταν ένας εκ των παραγόντων που λήφθηκε υπόψη και συνεκτιμήθηκε μαζί με τους άλλους λόγους και παράγοντες. Προτού προχωρήσω, θα πρέπει να παρεμβάλω ότι η λύση που εισηγήθηκε ο ΜΕ4 δεν περιλαμβάνει τα τεμάχια 261 και
- Σύμφωνα με την έκθεσή του και το συνημμένο σχεδιάγραμμα εισηγείται η δίοδος να περνά από το τεμάχιο 42 το οποίο όμως, ως λέχθηκε, αχρηστεύεται χωρίς όμως να κάμνει κάποια αναφορά στο σημαντικό αυτό ζήτημα. Και κρίνω πως είναι σημαντικό αφού θα πρέπει η αξία του να αποζημιωθεί απο τους εφεσίβλητους. Προσθέτω μάλιστα πως στην λύση που εισηγείται, ουσιαστικά το τεμάχιο 42 αχρηστεύεται τελείως, αφου η δίοδος δεν περιλαμβάνει το όμορο τεμάχιο
- Και πρόκειται για ένα σημαντικό στοιχείο και παράγοντα που όφειλε να τον καταγράψει και να τον αναφέρει. Επίσης θα πρέπει να υποδειχθεί και το εξής. Στο σχέδιο Δ που επισύναψε στην έκθεση του η δίοδος που εισηγείται από το τεμάχιο 41 (με μπλέ χρώμα) περνά επί υφιστάμενης οικίας. Υπάρχει τόξο και πρόχειρη χειρόγραφη σημείωση με κόκκινο χρώμα που αναγράφει με κεφαλαία γράμματα «ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΗ ΧΩΡΟΘΕΤΗΣΗ ΚΑΙ ΜΕΓΕΘΟΣ» και μετακίνηση με προχειρότατη σχεδιαγράφηση με πράσινο χρώμα των δύο υφισταμένων κατοικιών σε άλλο σημείο εντός του ιδίου τεμαχίου, με τόξο και χειρόγραφη σημείωση με κόκκινο χρώμα που αναγράφει « Σωστή χωροθέτηση». Αναμφίβολα πρόκειται για επέμβαση επί του σχεδίου και μετακίνηση των υποστατικών με τρόπο ώστε να μην επηρεάζεται από το υποστατικό, η διόδος που εισηγείται. Σημειώνω πως στο τεκμήριο Α της έκθεσης του Διευθυντή υπάρχουν τα πιο πάνω υποστατικά, όπως ακριβώς είναι στο σχέδιο Δ, χωρίς τις παρεμβάσεις. Η διαφορά όμως και η ουσία επί του προκειμένου, έγκειται στο γεγονός ότι η δίοδος που εισηγείται διαπερνά μόνο από το τεμάχιο 41 και όχι από το όμορο τεμάχιο
- Κατά συνέπεια το πλάτος των 12π της διόδου θα πρέπει να ληφθεί ολόκληρο από το τεμάχιο
- Και ως είναι πλέον προφανές η χωροταξική τοποθέτηση των κατοικιών είναι σημαντική σε σχέση με την προτεινόμενη δίοδο. Παρόλο που ο μάρτυρας δεν ρωτήθηκε για την μετακίνηση των υποστατικών, δεν αντεξετάστηκε όμως ούτε και η ΜΥ1 αν όντως έτσι έχουν τα πράγματα, όπως δηλαδή τα μετακίνησε ο ΜΕ
- Και εν όψει αυτού και χωρίς καμιά άλλη διευκρίνιση δεν είμαι διατεθειμένος να αποδεκτώ τις επεμβάσεις που έγιναν στο σχεδιάγραμμα χωρίς κυρίως εξηγήσεις από τον ΜΕ
- Εκφράζω επιφυλάξεις περί της ορθότητας των επεμβάσεων και την μετακίνηση των υποστατικών. Θεωρώ και κρίνω, χωρίς καμιά εξήγηση ή μαρτυρία από αρμόδιο υπάλληλο επιφορτισμένο με το καθήκον της χωροθέτησης των υποστατικών επί του σχεδίου, ότι πρόκειται για αυθαίρετες επεμβάσεις χωρίς ίχνος μαρτυρίας που να την υποστηρίζει. Επιβεβαίωση αυτού κρίνω ότι αποτελεί το τεκμήριο Στ της έκθεσης του διευθυντή, όπου φαίνεται ότι η θέση που τοποθέτησε τα υποστατικά ο ΜΕ4 δεν συνάδουν με το κτηματολογικό σχεδιάγραμμα και είναι εντελώς αυθαίρετη. Άλλο σημείο που αφορά την έκθεση του ΜΕ4 είναι ότι δεν γίνεται αναφορά για την υψομετρική διαφορά των 3μ μεταξύ των τεμαχίων 261 και 41, και προφανώς πρόκειται για υψομετρική ανομοιομορφία του εδάφους, απλώς αναφέρει για μια μικρή ράμπα διαμέσου του τεμαχίου 41, που ο Χ"Λοΐζου χαρακτηρίζει, για τους λόγους που εξηγά, ως μεγάλα κόστα επιχωματώσεων, κατασκευής γέφυρας και επίστρωση σκυροδέματος μεγάλου μήκους της διάβασης. Προσθέτω σε αυτά και την υψομετρική διαφορά μεταξύ των τεμαχίων 262 και 42 που αναφέρθηκε η ΜΥ
- Δεν παραγνωρίζω βέβαια ότι τα τεμάχια 261 και 262 δεν περιλαμβάνονται στην προτεινόμενη δίοδο. Πλήν όμως αυτό δεν αναιρεί τις υψομετρικές διαφορές και την ανομοιομορφία του εδάφους για την κατασκευή της διόδου. Στην πραγματικότητα η δίοδος που εισηγείται ο ΜΕ4 υποσκελίζει και παραγκωνίζει τα τεμάχια αυτά, και συνιστά μια έμμεση προσπάθεια να εκμηδενίσει τις ανομοιομορφίες του εδάφους. Η έκθεση του Χ'Λοίζου ειναι σχετική. Γι΄ αυτό εξάλλου έχω αναφέρει ότι η μαρτυρία του ΜΕ4, σύμφωνα με την οποία δεν υπάρχουν προβλήματα ή ανομοιομορφίες στη μορφολογία του εδάφους, δεν απεικονίζει την πραγματικότητα. Απο την άλλη, δεν μπορεί αβασάνιστα και χωρίς λόγο ή άλλη αιτία να γίνει αποδεκτή η εισήγηση του κ. Χ"Νέστωρος ότι ο Διευθυντής ή και η μάρτυρας του Κτηματολογίου εφηύραν τον τοίχο αντιστήριξης απλά και μόνο γιατί ο Χ"Λοΐζου δεν κάμνει αναφορά σε τοίχο αντιστήριξης, αλλά αναφέρεται σε γέφυρα για διοχέτευση των ομβρίων υδάτων. Το γεγονός ήταν, ως κατέθεσε η ΜΥ1, πέραν βεβαίως της σωρείας των άλλων αρνητικών λόγων, και τα ψηλά κόστα κατασκευής της διόδου. Και η ουσία ως προς το θέμα αυτό παραμένει. Ότι απαιτούνται, σε τελική ανάλυση, ψηλά κατασκευαστικά κόστα λόγω ακριβώς της μορφολογίας του εδάφους. Τέλος, υπάρχει ακόμα ένα ζήτημα που αφορά την οχληρία. Προκύπτει μέσα από την έκθεση του Χ"Λοΐζου. Ότι δηλαδή, από την απορριφθείσα λύση, η απόσταση της διάβασης από την υφιστάμενη κατοικία του τεμαχίου 262 θα είναι περίπου 6μ ενώ η επιλεγείσα απέχει 11μ από την κατοικία του τεμαχίου
- Και αυτό υπό την έννοια της οχληρίας από τη διέλευση οχημάτων και συγκριτικά κρινόμενες οι δύο λύσεις. Και είναι, κρίνω, ορθή η παρατήρηση του Χ"Λοΐζου, ότι από την άποψη αυτή η απόσταση της διόδου της επιλεγείσας λύσης από την υφιστάμενη κατοικία είναι μεγαλύτερη τουλάχιστον κατά 5μ από την απορριφθείσα. Και συνεπώς πώς είναι δυνατόν, αλλά και λογικό, μεγαλύτερη απόσταση της οικίας από τη διάβαση να έχει μεγαλύτερη οχληρία και θόρυβο από την μικρότερη απόσταση από τη διάβαση. Και είναι βέβαια ένας παράγοντας που προσμετρά στην κρίση του Διευθυντή. Οπότε βεβαίως από αυτή την άποψη η επιλεγείσα λύση υπερτερεί και ως προς αυτό τον παράγοντα. Στη βάση των πιο πάνω παρατηρήσεων δεν έχω πειστεί από τη μαρτυρία του ΜΕ4, για την καταλληλότητα της προτεινόμενης λύσης που εισηγείται, γιατί ως έχει εξηγηθεί η εισήγησή του είναι ελλιπής χωρίς την πλήρη απεικόνιση της αντικειμενικής και πραγματικής κατάστασης πραγμάτων που επικρατεί εδαφολογικά. Παραγνωρίζει εντελώς τόσο τις υψομετρικές διαφορές μεταξύ των τεμαχίων που θα διέλθει η δίοδος, όσο και κυρίως την αχρήστευση του τεμαχίου 42, αλλά και τα περί κατασκευής μιας μικρής ράμπας ανατρέπονται εκ βάθρων με όσα αναφέρονται στην αναντίλεκτη μαρτυρία του Χ"Λοΐζου και στο ψηλό κατασκευαστικό κόστος. Επιπλέον δεν υποστηρίζεται από καμιά μαρτυρία ειδικού προς τούτο, αφού η πολιτική μηχανικός ΜΕ3 δεν ασχολήθηκε από πολεοδομικής και κατασκευαστικής άποψης για τη λύση που εισηγήθηκε ο ΜΕ
- Οπότε και από αυτή την σκοπιά, η μαρτυρία του, παραμένει αστήρικτη και αναπόφευκτα ανίκανη να πλήξει τη μαρτυρία της ΜΥ1 που υποστηρίζεται και ενισχύεται από τη μαρτυρία του κ. Χ"Λοΐζου. Τέλος στηρίζεται επι αυθαίρετης επέμβασης στο σχεδιάγραμμα και μετακίνηση των υφιστάμενων υποστατικών, χωρίς να δώσει εξηγήσεις για την επέμβαση αυτή και κυρίως άνευ άλλης μαρτυρίας που να υποστηρίζει ότι η χωροθέτηση των υποστατικών είναι εσφαλμένη. Ακόμα και η μετακίνηση των κατοικιών και η τοποθέτηση τους σε άλλη θέση ή σημείο, αυτή καθεαυτή, είναι σε σύγκρουση με τα αντίστοιχα σχεδιαγράμματα του κτηματολογίου που επισυνάφθηκαν στην απόφαση του Διευθυντή. Για όλους τους πιο πάνω λόγους η μαρτυρία του ΜΕ4, κρίνεται στο σύνολό της απορριπτέα και μη αποδεκτή, ως μη απεικονίζουσα την πραγματικότητα και επί της οποίας το Δικαστήριο με κανένα τρόπο δεν μπορεί να στηριχθεί με βεβαιότητα προς εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων. Οι πιο πάνω παρατηρήσεις μας φέρνουν στην εξέταση της επιλεγείσας λύσης. Θα την εξετάσω αντιπαραβάλλοντάς την σε σχέση με την πιο πάνω λύση. Προς υποστήριξη της θέσης των αιτητών έδωσε μαρτυρία και αντεξετάστηκε η ΜΕ3, πολιτική μηχανικός, που ετοίμασε και σχετική έκθεση. Η διαφωνία της μάρτυρος εστιάζεται στα ακόλουθα σημεία τα οποία, κατά την κρίση της, δεν λήφθηκαν άποψη από το Διευθυντή. Ότι το δικαίωμα διάβασης περνά δίπλα από κατοικία. Το στοιχείο αυτό έχει ήδη απαντηθεί, ότι δηλαδή η διάβαση περνά σε μεγαλύτερη απόσταση από όση περνά από την οικία του τεμαχίου 262 που αφορά την προτεινόμενη λύση των αιτητών. Η απόσταση αυτή δέχτηκε, αντεξεταζόμενη, ότι είναι 11μ, όπως αναφέρει και ο Χ"Λοΐζου στην έκθεσή του. Τα άλλα ζητήματα αφορούν (α) υφιστάμενο τοίχο αντιστήριξης που δεν σχεδιάστηκε για παραλαβή φορτίων από τη διέλευση οχημάτων, (β) η δίοδος περνά δίπλα από την πλάκα του μηχανοστασίου και ισχύουν όσα ανέφερε για την αδυναμία παραλαβής φορτίων από τη διέλευση οχημάτων και τέλος (γ) η αποθήκη καυσίμων είναι μόνο 1.5μ από την προτεινόμενη δίοδο και είναι κτισμένη με τούβλα για συγκράτηση μόνο χωμάτων. Τίθεται, όπως και στο μηχανοστάσιο, θέμα ασφάλειας. Αντεξεταζόμενη ανέφερε ότι διάβασε την έκθεση του Χ"Λοΐζου και συμφωνεί με τις παραγράφους 3, 4 και
- Αναφορικά με την παράγραφο 6 διαφώνησε γιατί δεν μπορεί να γίνει με ευκολία. Θα παραθέσω τις θέσεις του Χ"Λοΐζου, με τις οποίες συμφώνησε η μάρτυρας. Οι εφεσίβλητοι θα πρέπει να κατασκευάσουν νέο τοίχο αντιστήριξης ικανό να παραλαμβάνει όλες τις δυνάμεις, τις πιέσεις και τα φορτία για να προστατεύσουν τον υφιστάμενο τοίχο της ράμπας και το χώρο του δικαιώματος διαβάσεως. Η δίοδος περνά περίπου 2μ από την πλάκα του υπόγειου μηχανοστασίου. Τα φορτία μεταφέρονται με γωνιά 45° και επειδή το βάθος του υπογείου δεν είναι μεγαλύτερο των 2.5μ, σημαντική φόρτιση δεν θα δεχτεί ούτε ο τοίχος του μηχανοστασίου, ούτε και η πλάκα. Για περαιτέρω ασφάλεια θα κατασκευαστεί νέος τοίχος όπως και στην περίπτωση της ράμπας. Τέλος, για την αποθήκη καυσίμων, που απέχει 1.6μ έως 2μ από τη δίοδο και είναι κτισμένη με τούβλα, παρότι δεν τίθεται θέμα ασφάλειας, όπως αναφέρει η ΜΕ3, με ευκολία μπορεί να προστατευθεί με νέο τοίχο από οπλισμένο σκυρόδεμα εντός της διόδου όπως και το μηχανοστάσιο. Αυτά μπορούν να γίνουν ταυτόχρονα με την κατασκευή της διόδου χωρίς καμιά δυσκολία. Με τα προληπτικά αυτά μέτρα εξασφαλίζεται πλήρης ασφάλεια των τοίχων αντιστήριξης του μηχανοστασίου και της αποθήκης καυσίμων με απλούς και εύκολους τρόπους. Πέραν του ότι η μαρτυρία αυτή παρέμεινε αναντίλεκτη, να προσθέσω ότι συμφώνησε και η ΜΕ3, με εξαίρεση για το θέμα της αποθήκης καυσίμων ότι δεν μπορεί να γίνει με ευκολία. Σημειώνω πάντως πως δεν το απέκλεισε. Θα συμφωνήσω ακόμα με τη θέση του Χ"Λοΐζου ότι τα προβλήματα που παρουσιάζονται και στις δύο υπό σύγκριση λύσεις δεν είναι προβλήματα οχληρίας αλλά κατασκευαστικά. Και το ζήτημα βέβαια δεν περιορίζεται μόνο στην ανάγκη και στο κόστος των κατασκευαστικών έργων, αλλά σε σειρά άλλων σημαντικότερων παραγόντων που θα πρέπει να ζυγιστούν, συνεκτιμηθούν και συσταθμιστούν, όπως για παράδειγμα ο επηρεασμός άλλων τεμαχίων, το μήκος της διόδου, αν είναι ευθεία ή με γωνιές, η προκαλούμενη οχληρία, η εύκολη προσπέλαση σε δημόσιο δρόμο. Εν κατακλείδι τόσο η ΜΕ3 όσο και ο Χ"Λοΐζου συμφωνούν ότι τα κατασκευαστικά ζητήματα της λύσης που επέλεξε ο Διευθυντής επιλύονται, έστω και αν αποδεχτώ ότι για το ένα εξ αυτών υπάρχει κάποια δυσκολία. Τέλος και αναφορικά με το κόστος κατασκευής της διόδου, από τη λύση που επέλεξε ο Διευθυντής, δεν υπάρχει μαρτυρία ποιο είναι αυτό. Υπάρχει όμως η μαρτυρία του Χ"Λοΐζου ότι το συγκριτικό κόστος από την επιλεγείσα από τον ΜΕ4, είναι πολύ ψηλότερο από τη λύση που επέλεξε το Κτηματολόγιο. Όπως θα διαφανεί στη συνέχεια, το κόστος καθώς και ο τρόπος κατασκευής της διάβασης, ως ζήτημα, αφορά τους εφεσίβλητους που θα το επιφορτιστούν και θα το καταβάλουν και όχι τους αιτητές. Και σημειώνω επ' αυτού την θέση του κ. Παπαχαραλάμπους ότι οι εφεσίβλητοι είναι πρόθυμοι να επωμιστούν το κόστος. Ουσιαστικά το ζήτημα κατέληξε τελικά να αφορά το κόστος κατασκευής της μιας ή της άλλης λύσης, ένα ζήτημα που έθεσε ο κ. Χ"Νέστωρος στην αγόρευσή του, και ότι τελικά ποιος θα υποχρεώσει τους εφεσίβλητους να κάμουν τα κατασκευαστικά έργα και ποιος θα τα ελέγξει. Παράλληλα διερωτήθη αν το Δικαστήριο έχει εξουσία να διατάξει τους εφεσίβλητους να προβούν σε κατασκευαστικά έργα και είναι η θέση του ότι δεν έχει το Δικαστήριο τέτοια εξουσία, ούτε μπορεί να εκδίδει τέτοιας φύσης διατάγματα γιατί είναι ασαφή και το Δικαστήριο δεν μπορεί να επιβλέπει και να ελέγχει συνεχώς την τήρηση ενός τέτοιου διατάγματος. Βεβαίως, αν τα ερωτήματα εγείρονται επί της λύσης που επέλεξε ο Διευθυντής, τα ίδια ακριβώς ερωτήματα εγείρονται και για τη λύση που εισηγήθηκε η πλευρά των αιτητών. Κυρίως μάλιστα όταν θα πρέπει να κατασκευαστεί, πέραν των άλλων και γέφυρα. Εν πάση περιπτώσει η απάντηση στα ερωτήματα που έθεσε ο κ. Χ"Νέστωρος δίνεται στην υπόθεση Κουμής ν. Κούντουρου
(1992)1 Α.Α.Δ.
- Θα παραθέσω αυτούσιο ολόκληρο το σχετικό απόσπασμα από τις σελίδες 1319-1320, χωρίς κανένα άλλο σχόλιο, γιατί είναι αρκούντως διαφωτιστικό αλλά και κατατοπιστικό επί όλων των θεμάτων που ηγέρθηκαν από την πλευρά των αιτητών. Να αναφέρω ακόμα πως στην υπόθεση αυτή υπεδείχθη ότι η παραχώρηση διόδου μέσω πέτρας ή βράχου δεν αποκλείεται αν αυτή είναι η προσφορότερη λύση. Και υποδεικνύω πως αυτό είναι το ζητούμενο. Η προσφορότερη και καταλληλότερη λύση. "Ο εφεσείων, σε σχέση με την ουσία του επιχειρήματός του, μας παρέπεμψε στην υπόθεση Mills and another v. Silver and Others [1991] 1 All ER
- Δεν είναι απαραίτητο να ασχοληθούμε με τη λεπτομέρεια των θεμάτων που εξετάστηκαν στην υπόθεση αυτή. Το δικαίωμα διόδου είχε αποκτηθεί με παραγραφή και το παρεπόμενο ζήτημα που εγέρθηκε αφορούσε στο είδος και στην έκταση των έργων που θα μπορούσε να εκτελέσει ο δικαιούχος κατά μήκος της λωρίδας γης που αποτελούσε τη δίοδο. Ο δικαιούχος, προκειμένου να καταστήσει τη λωρίδα μόνιμα χρησιμοποιήσιμη από αυτοκίνητα, κατασκεύασε πέτρινο δρόμο κατά μήκος της. Κρίθηκε πως τα έργα που έγιναν υπερέβαιναν εκείνα που ο εφεσείων θα ήταν επιτρεπτό να κάμει και αποφασίστηκε πως η κατασκευή του δρόμου συνιστούσε παράνομη επέμβαση στο κτήμα του εφεσίβλητου. Το αντίθετο επιχείρημα της εφεσίβλητης στηρίχτηκε στην ίδια υπόθεση. Το είδος και η έκταση των έργων που μπορούν να γίνουν ποικίλλουν, όπως εξηγήθηκε εκεί, ανάλογα με τον τρόπο κτήσης του δικαιώματος διόδου. Όταν είναι το αποτέλεσμα παραγραφής, ο δικαιούχος μπορεί να εκτελεί μόνο έργα επιδιορθωτικά της διόδου. Όταν αποκτάται με παραχώρηση από τον ιδιοκτήτη του δουλεύοντος ακινήτου, είναι επιτρεπτό να επιφέρονται βελτιώσεις κατάλληλες για την εξυπηρέτηση του δεσπόζοντος ακινήτου έστω και αν αυτό πρόκειται να χρησιμοποιηθεί για σκοπό που δεν είχε προβλεφθεί κατά τον χρόνο παραχώρησης του δικαιώματος. Η εφεσίβλητη, κατά την εισήγησή της, μπορούσε να προβεί στις εκσκαφές, στις επιχωματώσεις και τελικά στην κατασκευή του δρόμου ακριβώς γιατί το δικαίωμά της δεν ήταν το αποτέλεσμα παραγραφής αλλά προήλθε από παραχώρηση, όχι βέβαια του ιδιοκτήτη του δουλεύοντος αλλά του ίδιου του Διευθυντή του Κτηματολογίου. Θα βλέπαμε τη σχετικότητα αυτών των σκέψεων και επομένως και της υπόθεσης Mills and another v. Silver and others (ανωτέρω) αν εγειρόταν για εξέταση το ζήτημα του νόμιμου ή του παράνομου των ενεργειών της εφεσίβλητης μετά την παραχώρηση του δικαιώματος διόδου από το Διευθυντή. Όσα αποφασίστηκαν στην πιο πάνω απόφαση σχετίζονται με την άσκηση του δικαιώματος διόδου και των όσων αυτή, κατά περίπτωση, συνεπάγεται. Το ζήτημα στην παρούσα υπόθεση δεν είναι το αν το δικαίωμα διόδου ασκήθηκε μέσα στα νόμιμα όρια ούτε το αν η εφεσίβλητη, στην προσπάθειά της να το ασκήσει, προέβη σε ενέργειες πέραν εκείνων που το δικαίωμα που της παραχωρήθηκε επέτρεπε. Αντικείμενο της δίκης είναι η απόφαση του Διευθυντή και κατ΄ επέκταση του Επαρχιακού Δικαστηρίου σε σχέση με την ίδια την παραχώρηση του δικαιώματος διόδου. Το αν θα μπορούσε ή όχι να παραχωρηθεί η συζητούμενη δίοδος δεν είναι δυνατό να αποφασιστεί πάνω στη βάση γεγονότων μεταγενέστερων της παραχώρησης. Τίποτε από όσα ακούσαμε δικαιολογεί τη θέση του εφεσείοντα ότι ο Διευθυντής δεν είχε την εξουσία ή δεν έπρεπε να καθορίσει τη δίοδο με τον τρόπο που την καθόρισε. Το γεγονός ότι μέρος της διόδου ήταν κατά το χρόνο της παραχώρησης άβατο, θα μπορούσε να αποτελέσει λόγο παραπόνου από την πλευρά της εφεσίβλητης μια και δεν θα την εξυπηρετούσε στην πράξη. Η εφεσίβλητη επέλεξε να προβεί στις εργασίες που αναφέραμε. Ο εφεσείων, θα μπορούσε με κατάλληλα ένδικα μέσα να υποβάλει κάτω από δικαστική κρίση τη νομιμότητα των έργων αυτών. Εκείνο που δεν μπορεί να κάμει είναι, όπως υποδείξαμε, να συνδέσει το κύρος ή την ορθότητα της απόφασης του Διευθυντή με τις μεταγενέστερες ενέργειες της εφεσίβλητης, και βέβαια, να εισηγείται την επίλυση του θέματος της νομιμότητας ή μή εκείνων των ενεργειών στην παρούσα διαδικασία." Να επαναλάβω και να υπογραμμίσω ότι αντικείμενο της δίκης είναι αν μπορεί να παραχωρηθεί η συζητούμενη δίοδος και αυτό δεν μπορεί να αποφασιστεί στη βάση γεγονότων που τυχόν θα προκύψουν μεταγενεστέρων της αίτησης. Δηλαδή το κόστος των κατασκευαστικών έργων, για τα οποία οι μόνοι που θα μπορούσαν να παραπονεθούν είναι οι εφεσίβλητοι. Το κύρος και η ορθότητα της απόφασης του Διευθυντή, ως υποδεικνύεται πιο πάνω, δεν μπορεί να συνδεθεί με μεταγενέστερες ενέργειες των εφεσίβλητων που αφορούν τα έργα κατασκευής της διόδου. Παρόλα ταύτα εκείνο που έγινε στην παρούσα υπόθεση, σύμφωνα με τη μαρτυρία της ΜΥ1, είναι ότι έλαβαν υπόψη τους τα κατασκευαστικά έργα καθώς και το σχετικό κόστος που απαιτείται, και επί των τριών εναλλακτικών λύσεων, αλλά ως συνάγεται τόσο από την απόφαση του Διευθυντή όσο και τη μαρτυρία της ΜΥ1, καθοριστικό ρόλο στην τελική κρίση και απόφαση του Διευθυντή, δεν ήταν μόνο το κόστος κατασκευής των έργων αλλά η σύντομη και ευθεία διέλευση, η λιγότερη οχληρία, ο κατά το δυνατόν λιγότερος επηρεασμός τεμαχίων, η ομαλότητα του εδάφους, και εδώ μπορεί να συμπεριληφθούν και τα κατασκευαστικά έργα. Λόγοι που αρκούντως καταγράφονται στην απόφαση και επεξηγήθηκαν από τη ΜΥ
- Τελειώνοντας με την λύση αυτή, κρίνω πως υπάρχει ακόμα ένα στοιχείο επί του οποίου πρέπει να γίνει σχολιασμός. Προβλήθηκε από τον σύζυγο της αιτήτριας 3 Μάριο Γεωργίου, που ορκίστηκε πρός υποστήριξη της αίτησης, ότι θα ξεριζωθούν τουλάχιστον 10 δέντρα απο το τεμάχιο της συζύγου του με αριθμό
- Παρόλο που δεν έχει προωθηθεί οτιδήποτε ουσιαστικό από την πλευρά των αιτητών σε σχέση με το τεμάχιο αυτό, ούτε και στην αγόρευση του κ. Χ'Νέστωρος γίνεται κάποια εισήγηση ή αναφορά, πέραν της καταγραφής της έκθεσης του ΜΕ4, ότι υπάρχει ενώπιον του δικαστηρίου είναι το τεκμήριο Στ της έκθεσης του Διευθυντή. Επίσης κάποια στοιχεία μπορούν να αντληθούν και από το μέρος της απόφασης του διευθυντή που αφορά την εκτίμηση περί της καταβλητέας αποζημίωσης (τεκμήριο Η). Εξ' αυτής συνάγεται ότι από το τεμάχιο 387 επηρεάζονται 65μ περίφραξης με ττέλι, 2τμ περίφραξη τοίχου καθώς και 2τμ περίφραξης τοίχου από κουγκρί και λίγα δέντρα. Ουσιαστικά, ως αναφέρεται στην εκτίμηση, επηρεάζεται η περίφραξη και λίγα δέντρα. Η ΜΥ1 δεν αντεξετάστηκε καθόλου ούτε και ερωτήθηκε, πέραν περί του τεμαχίου 28, οτιδήποτε που να αφορά το τεμάχιο
- Χωρίς το αναγκαίο υπόβαθρο και επεξηγηματική μαρτυρία οποιαδήποτε συμπεράσματα θα είναι αυθαίρετα και ανασφαλή. Όμως σε κάθε περίπτωση, κρίνω πως τα στοιχεία αυτά από μόνα τους, δεν είναι ούτε αρκετά ούτε και ικανά, να πλήξουν την ορθότητα της απόφασης του διευθυντή στην βάση όλων των πιο πάνω κριτηρίων και δεδομένων που είχε ενώπιον του για να αποφασίσει. Τέλος, και παρόλο που δεν αμφισβητήθηκε η τρίτη λύση, αποτελεί διαπίστωση του Δικαστηρίου πως ούτε και αυτή ήταν, συγκριτικά με την επιλεγείσα, η καταλληλότερη, δεδομένου ότι η επιφάνεια του τεμαχίου 41 είναι καλυμμένη με πλακόστρωτο. Ειδικότερα υπάρχει πλακόστρωτο κατά μήκος της εισόδου του τεμαχίου (από την ανατολική πλευρά) μέχρι την κατοικία που υπάρχει μέσα στο τεμάχιο. Υπάρχει επίσης οχετός όμβριων υδάτων και η απόσταση της κατοικίας (υπνοδωμάτια) απέχουν 3.05μ από το σύνορο του τεμαχίου
- Με την παραχώρηση διόδου θα προκληθούν τεράστιες ζημιές στον ιδιοκτήτη του τεμαχίου 41 όσο και στους ιδιοκτήτες των δεσποζόντων ακινήτων που θα υποστούν καταβολές μεγάλων αποζημιώσεων. Τέλος υπάρχει κίνδυνος για την ασφάλεια των ιδιοκτητών του τεμαχίου 41 και κυρίως για μικρά παιδιά. Από την ενώπιόν μου μαρτυρία εξάγεται ότι η ΜΥ1, εκ μέρους του Διευθυντή του Κτηματολογίου, κατά την πρώτη επιτόπια εξέταση ορθώς επέλεξε ως πρώτη και καταλληλότερη λύση τη διάβαση από την προέκταση του υφιστάμενου δικαιώματος διάβασης του τεμαχίου 28 διαμέσου των τεμαχίων 26, 27, 28 και
- Προσέκρουσε όμως στην αρνητική απάντηση του Τμήματος Πολεοδομίας και Οικήσεως, γιατί η έκταση του δικαιώματος ξεπερνούσε το μέγιστο επιτρεπόμενο μήκος των 180μ ή 600π των προνοιών της Δήλωσης Πολιτικής (Πολιτική 3(Α)1(γ)) και της εντολής 1/94 του Υπουργού Εσωτερικών. Ότι ορθώς η μάρτυρας αποτάθηκε και έλαβε τις απόψεις του Τμήματος Πολεοδομίας, παραπέμπω σχετικώς στην υπόθεση Σάββα κ.ά ν. Κώστα
(2003)1 Α.Α.Δ.
- Ως κατέθεσε η ΜΥ1, μετά την πιο πάνω αρνητική απάντηση, έγινε δεύτερη επιτόπια εξέταση και είδαν όλα τα τεμάχια ένα-ένα ξεχωριστά καθώς και όλα τα σχετικά στοιχεία σχολαστικά. Σύμφωνα με τη μαρτυρία της υπήρχαν τρεις άλλες επιλογές. Έχω εξηγήσει και έχω αναλύσει τους λόγους για τους οποίους η επιλογή που επέλεξε η ΜΥ1, ήταν καταλληλότερη. Όσα ανέφερε η μάρτυρας στο Δικαστήριο και όσα καταγράφονται στην απόφαση αναδεικνύουν αλλά και επιβεβαιώνουν ότι έγινε σχολαστική εξέταση και ανάλυση όλων των στοιχείων και δεδομένων. Προσθέτω πως η ΜΥ1 άφησε τις άριστες των εντυπώσεων στο Δικαστήριο και η μαρτυρία της γίνεται ανεπιφύλακτα αποδεκτή. Δεν έχω διακρίνει οτιδήποτε στη μαρτυρία της που να μπορούσε να θεωρηθεί ότι προσπάθησε να παραπλανήσει το Δικαστήριο, το δε περί του τοίχου αντιστήριξης μήκους 64μ το έχω ήδη διεξέλθει. Αντίθετα εξέθεσε με αρτιότητα και πάσα λεπτομέρεια όλα τα στοιχεία και δεδομένα και απάντησε σε όλες τις ερωτήσεις με ευθύτητα και αμεσότητα. Έχει θέσει ενώπιον του Δικαστηρίου όλα τα δεδομένα ώστε το Δικαστήριο να μπορεί να σχηματίσει και να μορφώσει άποψη επί όλων των εγειρόμενων ζητημάτων. Πέραν αυτού, η μαρτυρία της υποστηρίζεται και από την αναντίλεκτη μαρτυρία του πολιτικού μηχανικού, Χ"Λοΐζου. Με βάση τα συγκριτικά και μορφολογικά στοιχεία όλων των εμπλεκομένων ακινήτων, όπως έχουν εξηγηθεί και αναλυθεί, κρίνω ότι η ΜΥ1 ορθώς έλαβε υπόψη αν η διέλευση είναι σύντομη και ομαλή, το μήκος της διόδου, αν είναι ευθεία διάβαση ή με γωνίες, το μέγεθος και το κόστος των κατασκευαστικών έργων σε συνάρτηση με την οχληρία που θα προκληθεί στους ιδιοκτήτες των άλλων ακινήτων, τον επηρεασμό ή την αχρήστευση εμπλεκομένων ακινήτων, στοιχεία και γεγονότα που καταγράφονται επεξηγηματικά και αναλυτικά στην έκθεση του Διευθυντή και αρκούντως αναλύθηκαν διά της μαρτυρίας της ΜΥ
- Κρίνω, με βάση όλα τα ενώπιόν μου τεθέντα στοιχεία, ότι η επιλεγείσα δίοδος είναι η πλέον σύντομη, ομαλή και εύχρηστη που παρέχει την καταλληλότερη προσπέλαση προς τον δημόσιο δρόμο. Επηρεάζει μικρή έκταση γης και προκαλεί τη μικρότερη δυνατή οχληρία, ζημιά και ταλαιπωρία. Τα έργα που απαιτούνται είναι μικρότερου κόστους και ως κατέδειξε η αναντίλεκτη μαρτυρία, παρόλο που δεν είναι της παρούσης διαδικασίας, επιλύουν τυχόν προκύπτοντα ζητήματα ασφάλειας της πετρελαιοδεξαμενής και της πλάκας του μηχανοστασίου. Η επηρεαζόμενη έκταση των τεμαχίων είναι σαφώς μικρότερη σε σχέση με τις άλλες λύσεις. Ειδικότερα και σε αντίθεση με τη λύση που εισηγήθηκαν οι αιτητές, η απόσταση της διάβασης έχει τριπλάσιο μήκος από την επιλεγείσα, δεν είναι ευθεία αλλά με γωνίες, αχρηστεύει ένα τεμάχιο, το οποίο και θα πρέπει να αποζημιωθεί από τους εφεσίβλητους, και λόγω υψομετρικών διαφορών και εδαφολογικών ανωμαλιών θα πρέπει να κατασκευαστούν έργα ψηλού κόστους, όπως επιχωματώσεις και χωματουργικές εργασίες, επίστρωση μεγάλου μέρους της διόδου με σκυρόδεμα για λόγους ασφαλούς διέλευσης όταν βρέχει λόγω κλίσης του εδάφους και κατασκευή γεφυριού για τα όμβρια ύδατα. Συγκριτικά κρίνω ότι η λύση αυτή δεν είναι ούτε προσφορότερη, ούτε και η καταλληλότερη από την επιλεγείσα. Έχω διεξέλθει την απόφαση του Διευθυντή, η οποία κρίνω πως είναι αρκούντως αιτιολογημένη, ώστε να μην δημιουργείται η παραμικρή αμφιβολία για τους λόγους στους οποίους αυτή θεμελιώνεται. Τήρησε πλήρως τις πρόνοιες του άρθρου 11Α ως έχει τροποποιηθεί του Κεφ. 224 καθώς και τις πρόνοιες του Κανονισμού 6
(2)(Σάββα ανωτέρω). Ως προς την ορθότητά της κρίνω, και αυτό αποτελεί την κατάληξη του Δικαστηρίου, ότι ο Διευθυντής ζύγισε, στάθμισε και συνεκτίμησε όλους τους σχετικούς παράγοντας και στοιχεία, τα πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα κάθε πιθανής λύσης, συγκριτικά με τις άλλες, και κατέληξε στον καθορισμό της επίδικης διόδου ως της πλέον κατάλληλης και πρόσφορης κάτω από τις δοσμένες περιστάσεις. Δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής ότι πρόκειται για μια περιοχή ευρισκόμενη σε γεωργική ζώνη (Γ3) εκτός ορίου ανάπτυξης, με εδαφολογικές ανομοιομορφίες και υψομετρικές διαφορές και ρυθμίζεται αλλά και καθορίζεται απο την Δήλωση Πολιτικής. Στην επίδικη απόφαση καταγράφονται αρκετά αναλυτικά τα χαρακτηριστικά της παραχωρηθείσας διόδου (βλπ σχετικά Τεκμήρια Ε και Ζ της αιτιολογημένης απόφασης του Διευθυντή) και εξηγούνται με πλήρη επάρκεια οι λόγοι προτίμησης της συγκεκριμένης λύσης. Η ΜΥ1, από την ενώπιόν μου μαρτυρία συνάγεται πως, είχε πλήρη και σφαιρική εικόνα και πλήρη γνώση του αντικειμένου για το οποίο επρόκειτο να αποφασίσει και ως κατέθεσε και γίνεται αποδεκτό έγινε ενδελεχής και σχολαστική εξέταση και συνεκτίμηση όλων των σχετικών παραγόντων που πρέπει να λαμβάνονται υπόψη σε τέτοιες περιπτώσεις. Που είναι η μικρότερη ζημιά, οχληρία και ταλαιπωρία, το μήκος της διόδου, η μορφολογία του εδάφους, καθώς και η τυχόν ύπαρξη δικαιώματος διαβάσεως. Έλαβε ακόμα υπόψη την εύκολη και ευθυγραμμισμένη προσπέλαση χωρίς γωνίες, καθώς και τον επηρεασμό μικρής εκτάσεως γης. Πρόκειται για στοιχεία και παράγοντες που, κατά την κρίση του Δικαστηρίου, προσμέτρησαν, και ορθώς κατά την κρίση του Διευθυντή, στη λήψη της απόφασης για την προσφορότερη λύση και επιλογή (Kafieros ανωτέρω). Αποτελεί κατάληξη του Δικαστηρίου ότι η Κτηματολογική Λειτουργός έλαβε υπόψη όλους τους δυνατούς και συναφείς παράγοντες χωρίς να αγνοήσει ή να παραγνωρίσει κάποια στοιχεία ή δεδομένα, σύγκρινε μεταξύ τους όλες τις εναλλακτικές λύσεις που προσφέρονταν, συνεκτίμησε χωρίς να υπερτονίσει ή να παραγνωρίσει τον ένα παράγοντα σε βάρος του άλλου και κατέληξε στην καταλληλότερη υπό τις περιστάσεις. Η επιλογή σύντομης και ευθείας λύσης, η αποφυγή καταστροφής του τεμαχίου 42, πέραν των άλλων δαπανηρών κόστων, συνιστά ουσιώδη λόγο απόρριψης της λύσης που εισηγήθηκαν οι αιτητές, εφόσον υπήρχε άλλη προσφορότερη και καταλληλότερη λύση, που καταλήγω και αποδέχομαι ότι ήταν η επιλεγείσα λύση από το Διευθυντή. Το βάρος είναι στους αιτητές να αποδείξουν τους ισχυρισμούς τους για να επιτύχουν την ακύρωση της επίδικης απόφασης. (Kafieros ανωτέρω και Ανδρέου ν. Χρυσοστόμου
(2006)1 Α.Α.Δ 820). Ως είναι νομολογημένο, το Επαρχιακό Δικαστήριο δεν θα αντικαταστήσει εύκολα τη δική του διακριτική ευχέρεια με εκείνη του Διευθυντή. Θα υιοθετήσει τέτοια πορεία μόνο εφόσον υπάρχουν ισχυροί λόγοι οι οποίοι αποδεικνύονται με αποδεκτή μαρτυρία και οι οποίοι συνηγορούν προς αυτή την κατεύθυνση (Αριστοτέλους ν. Χ"Κυριάκου κ.ά
(2001)1 Α.Α.Δ. 100). Για όλους τους πιο πάνω λόγους, που έχουν αναλυθεί και εξηγηθεί, κανένας ισχυρός λόγος δεν έχει προβληθεί που να συνηγορεί προς ακύρωση της απόφασης του Διευθυντή. Δεν έχει προσβληθεί, από κανένα διάδικο, το μέρος της απόφασης του Διευθυντή που αφορά την καταβλητέα αποζημίωση. Σημειώνω μάλιστα ότι και ο κ. Χ"Νέστωρος εισηγήθηκε, στην αγόρευσή του, πως αν αποτύχει η αίτηση των αιτητών θα πρέπει να τους επιδικαστούν ως αποζημιώσεις τα ποσά που καθόρισε το Κτηματολόγιο. Σύμφωνα με την απόφαση του Διευθυντή για το τεμάχιο 387 καθορίστηκε ως καταβλητέα αποζημίωση το ποσό των ΛΚ3.
- Για το τεμάχιο 28 το ποσό των ΛΚ1.320 και για το τεμάχιο 34 το ποσό των ΛΚ
- Έχω μελετήσει την έκθεση εκτίμησης (Τεκμήριο Η). Έχει χρησιμοποιηθεί η συγκριτική μέθοδος επί τη βάση της αγοραίας αξίας των ακινήτων. Δεδομένου ότι δεν έχει προσβληθεί το ύψος της καταβλητέας αποζημίωσης, γίνεται αποδεκτή όπως καθορίστηκε από τον Διευθυντή. Ως εκ τούτου τα ποσά των αποζημιώσεων ανά τεμάχιο επικυρώνονται. Ως αποτέλεσμα η αίτηση απορρίπτεται με έξοδα υπέρ των καθ΄ ων η αίτηση και σε βάρος των αιτητών όπως θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή και θα εγκριθούν από το Δικαστήριο. Η καταβλητέα αποζημίωση από τους εφεσίβλητους, κατ' εφαρμογήν του Κανονισμού 8
(2)και
(3)των Κανονισμών του 1966, καθορίζεται ως ακολούθως:
- Για το τεμάχιο 387, το ποσό των 6236.
- ευρώ
- Για το τεμάχιο 28, το ποσό των 2255.
- ευρώ
- Για το τεμάχιο 34 το ποσό των 529.
- ευρώ (Υπ.) Ν. Γιαπανάς, Ε.Δ Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΜΗ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο