Γιαννάκης Αριστοδήμου ν. Χριστάκη Παναγή, Αρ. Αγωγής: 11287/04, 29.2.2008

(1990)1 ΑΑΔ σελ. 35). ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΘΗΚΕ: Κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας έγινε παραδεκτό από την πλευρά του Εναγομένου η περίοδος αναρρωτικής άδειας του Ενάγοντα ως το περιεχόμενο του Τεκμηρίου 1 καθώς επίσης δεν αμφισβητήθηκε το ιατρικό πιστοποιητικό του Δρ. Κτωρίδη ημερομηνίας 22.11.2004, Τεκμήριο

1. Επίσης έγινε παραδεκτό το ποσό των £25 για πληρωμή του ιατρικού πιστοποιητικού του Χρ. Κτωρίδη. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ: Για το θέμα της κατάστασης της υγείας του Ενάγοντα, των σωματικών του βλαβών, του πόνου και της ταλαιπωρίας που υπέστη και σχετικά με τη σοβαρότητα της κατάστασης του και της εξέλιξης που είχε ως και της θεραπείας που έτυχε κατέθεσαν ο ίδιος ο Ενάγοντας (ΜΕ1) καθώς και ο Δρ. Λαπίθης (ΜΕ3), ενώ για την πλευρά του Εναγομένου ο Δρ. Αθάνατος (ΜΥ1). Επίσης κατατέθηκε ιατρικό πιστοποιητικό του Δρ. Κτωρίδη ημερομηνίας 22.11.2004 (Τεκμήριο 2) από τον Ενάγοντα το οποίο δεν αμφισβητήθηκε από τον Εναγόμενο. Από το εν λόγω πιστοποιητικό προκύπτει ότι ο Ενάγων προσήλθε στο Γενικό Νοσοκομείο μετά από τροχαίο ατύχημα που είχε στις 27.8.2003 και διαπιστώθηκε: (α) Βασεοαυχενικό κάταγμα στο δεξιό ισχίο (β) Κάκωση δεξιού γονάτου χωρίς οστική βλάβη με υπερεπιγονατιδικό αιμάτωμα. Υπεβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση την ίδια μέρα του κατάγματος του ισχίου με D.H.S παρακέντηση αίματος στο γόνατο. Εξήλθε την 6.9.2003 με την σύσταση να μην πατά το πόδι του για τρεις μήνες. Επανεισαγωγή του στις 4.10.2003 λόγω υποτροπής της εγχείρησης (παρεκτόπιση του κατάγματος), υπεβλήθη σε νέα χειρουργική σταθεροποιήση του κατάγματος με κλειστή ανάταξη και τοποθέτηση D.H.S. με δύο cannulated screws. Eξήλθε την 20.10.2003 με την σύσταση όχι βάρος στο πόδι δεξιά. Επαρακολουθείτο στα εξωτερικά ιατρεία καταγμάτων. Τέλος αναφέρεται ότι ο Ενάγοντας υπέστη πολύ σοβαρό κάταγμα λόγω του νεαρού της ηλικίας του (δύσκολη πώρωση του κατάγματος) παρουσιάζει λειτουργικά ενοχλήματα στο δεξί κάτω άκρο (ατροφία τετρακέφαλου 2 εκ.) βάδιση με χωλότητα. Ακτινολογικά πώρωση του κατάγματος. Η κατάσταση του θα βελτιωθεί με την άσκηση. Θα παρακολουθείται για δύο χρόνια για πιθανή οστεονέκρωση της κεφαλής του μηριαίου λόγω του κατάγματος. Σε περίπτωση που δεν θα υπάρξει τέτοια επιπλοκή θα χρειαστεί αφαίρεση των υλικών σε 2-3 χρόνια. Εξετάζοντας την μαρτυρία του Δρ. Λαπίθη (ΜΕ3) και την μαρτυρία του Δρ. Αθάνατου (ΜΥ1) λέγω από την αρχή ότι αφού εξέτασα το επάγγελμα τους, την πείρα τους και τα προσόντα τους, έχοντας κατά νου τις αρχές που καθορίζουν το πότε ένας μάρτυρας είναι εμπειρογνώμονας, είναι η κατάληξη μου ότι οι μάρτυρες αυτοί είναι εμπειρογνώμονες. Κατά συνέπεια η μαρτυρία τους θα προσεγγιστεί με βάση τις αρχές προσέγγισης μαρτυρίας εμπειρογνώμονα. Όπως έχει συναφώς νομολογηθεί ο εμπειρογνώμονας κατ' εξαίρεση προς τον γενικό κανόνα που απαγορεύει την έκφραση γνώμης από μάρτυρα μπορεί να εκφράσει γνώμη αναφορικά με ζητήματα που εμπίπτουν στη σφαίρα της ειδικότητας του. Σε τέτοια περίπτωση ο εμπειρογνώμονας εφοδιάζει το Δικαστήριο με τα αναγκαία επιστημονικά κριτήρια για τον έλεγχο της ακρίβειας των συμπερασμάτων του έτσι που να μπορέσει το Δικαστήριο να διαμορφώσει τη δική του ανεξάρτητη κρίση με την εφαρμογή αυτών των κριτηρίων πάνω στα γεγονότα που αποδεικνύει η μαρτυρία. Τα κύρια ζητήματα που αποτέλεσαν και τα σημεία διαφοράς στην προσαχθείσα μαρτυρία από τους μάρτυρες κ. Λαπίθη και κ. Αθάνατο είναι τα εξής: (α) Αν παρουσιάζει λειτουργικά προβλήματα στο δεξιό κάτω άκρο, διάγνωση trendebemburg, βάδιση χήνας. (β) Από πού προέρχεται το κλείδωμα της άρθρωσης στο δεξιό ισχίο από το οποίο ακούγεται ένα χαρακτηριστικό κλικ. (γ) Περιορισμός των στροφικών κινήσεων. (δ) Κατά πόσο αναπτύχθηκε οστεοαρθρίτιδα της άρθρωσης του πάσχοντος ισχίου και κατά πόσο δικαιολογείται χειρουργική επέμβαση αντικατάσταση της άρθρωσης του πάσχοντος ισχίου (ολική ορθροπλαστική ισχίου) αφού προηγουμένως υπεβλήθη σε χειρουργική επέμβαση, τοποθέτηση Αρθροπλαστικής Επιφάνειας (Resurfacing) ώστε να κερδίσει αρκετά χρόνια πριν προχωρήσει στην Ολική Αρθροπλαστική. Σε σχέση με τα πιο πάνω ερωτήματα έχουμε από την μια την θέση του Δρ. Λαπίθη, όπως προκύπτει από τα ιατρικά πιστοποιητικά που εξέδωσε, Τεκμήριο 3, ημερομηνίας 22.3.2005, Τεκμήριο 13 ημερομηνίας 18.10.2006 και Τεκμήριο 14 ημερομηνίας 24.10.2006, ότι ο Ενάγων παρουσιάζει βάδιση (trendebemburg) [αδυναμία να στέκεται στο δεξιό ισχίο (βάδιση χήνας)], βλέπε Τεκμήριο
2. Επίσης όταν εξέτασε στις 18 Οκτωβρίου του 2006 τον ασθενή διαπίστωσε κλινικά ένα χαρακτηριστικό κλικ noise στο δεξιό ισχίο το οποίο, κατά τη γνώμη του, σημαίνει βλάβη του επιχείλιου χόνδρου της άρθρωσης του δεξιού ισχίου που επιδεινώνει την πρόγνωση για οστεοαρθρίτιδα. Συχνά με την κάμψη του ισχίου και ενώ ακούγεται το χαρακτηριστικό κλικ κλειδώνει η άρθρωση και για να απελευθερωθεί ξανά το ισχίο πρέπει να κάνει μικρές κινήσεις για να γίνει ανάταξη του επιχείλιου χόνδρου. Bλ. Τεκμήριο
3. Επίσης στις 24.10.2006 όπου εξέτασε τον ασθενή κατόπιν ακτινολογικού ελέγχου διαπίστωσε οστεοαρθρίτιδα της άρθρωσης και κατά την γνώμη του θα πρέπει ο ασθενής να προχωρήσει σε χειρουργική επέμβαση αντικατάστασης της άρθρωσης του πάσχοντος ισχίου αλλά προτού επιχειρηθεί αυτό αξίζει να γίνει προσπάθεια τοποθέτησης Αρθροπλαστικής επιφάνειας ώστε να κερδίσει αρκετά χρόνια πριν προχωρήσει στην Ολική Αρθροπλαστική. Κατά την ακροαματική διαδικασία κατέθεσε επιπρόσθετα των πιο πάνω ιατρικών πιστοποιητικών που εξέδωσε ως Τεκμήρια τις ακτινογραφίες 11Α, 11Β, 12Α και 12Β. Επεξηγώντας την ακτινογραφία που κατέθεσε ως Τεκμήριο 12Α ανέφερε ότι δεν φαίνεται σφαιρικότητα στην κεφαλή του μηρού-ισχίου και διαπίστωσε εμβύθιση στην κεφαλή του μηρού που δείχνει ότι η κεφαλή έχει πάθει οστεονέκρωση. Το εμβύθισμα είναι χαρακτηριστικό της μη αιμάτωσης όπου χάνει τη δύναμη του το οστό και εμβυθίζεται. Με τον ακτινολογικό έλεγχο διαπίστωσε οστεοαρθρίτιδα σε σοβαρό σημείο της άρθρωσης. Ο τύπος της οστεοαρθρίτιδας του Ενάγοντα δεν ήταν φυσιολογικός αφού στις περιπτώσεις φυσιολογικής φθοράς αναπτύσσει οστεοαρθρίτιδα και το άλλο ισχίο. Η ανάπτυξη οστεοαρθρίτιδας στο δεξιό ισχίο οφείλετο στον τραυματισμό του, είναι η κύρια επιπλοκή που αναμένεται μετά από κάταγμα της κεφαλής του μηρού η οποία είναι αυξημένη στα επόμενα τρία χρόνια. Από την άλλη πλευρά είχαμε την γνώμη του Δρ. Αθάνατου, ο οποίος ανέφερε ότι όταν είδε για πρώτη φορά στις 13.2.2006 διαπίστωσε χωλότητα η οποία οφειλόταν στην αδυναμία του τετρακέφαλου. Όταν η χωλότητα αποδίδεται στην αδυναμία του τετρακέφαλου αυτή βελτιώνεται με ασκήσεις. Δεν διαπίστωσε βάδιση χήνας. Στο πιο πάνω συμπέρασμα συμφωνεί και ο Δρ. Κτωρίδης με βάση το πιστοποιητικό που κατατέθηκε από πλευράς του Ενάγοντος ως Τεκμήριο
4. Κατά την επανεξέταση του ασθενή τον Νοέμβριο του 2006 διαπίστωσε ότι το δεξιό ισχίο παρουσίαζε πλήρη κάμψη και έκταση και περιορισμό των στροφικών κινήσεων κατά 20°. Ακτινολογικός έλεγχος που του έγινε 24.10.2006 παρουσιάζει ελαφρά στένωση του μεσαρθρίου με την ύπαρξη οστεόφυτων στην έξω παρυφή αλλά με διατήρηση της υφής της αρθρικής επιφάνειας του μηριαίου. Δεν παρουσιάζονται σημεία οστεονέκρωσης της κεφαλής. Κατά την γνώμη του το κλικ στο δεξιό ισχίο το οποίο προκαλεί εμπλοκή της κίνησης η οποία λύεται με μια δεδομένη κίνηση. Πιθανόν αυτή η εμπλοκή να είναι εξωαρθρική και να σχετίζεται με τα υλικά οστεοσύνθεσης. Η αρθρική επιφάνεια του ισχίου δεν έχει υποστεί τέτοια φθορά που να χρήζει οποιασδήποτε χειρουργικής επέμβασης στην άρθρωση του ισχίου. Ο ίδιος εισηγείται αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης και κατά την αφαίρεση υλικών μπορεί να γίνει και αφαίρεση οστεοφύτευσης παρυφής της άρθρωσης. Πρέπει να σημειώσω από την αρχή ότι ο ΜΥ1 μου έκανε εξαιρετική εντύπωση τόσο για την επιστημονική προσέγγιση που είχε στην διατύπωση των θέσεων του όσο και το απλό τρόπο με το οποίο μετέφερε στο Δικαστήριο τις θέσεις του δίνοντας όπου χρειαζόταν την αναγκαία τεκμηρίωση και επεξήγηση. Η μαρτυρία του σε πολλά σημεία συνάδει και με την περιγραφόμενη στο ιατρικό πιστοποιητικό του Δρ. Κτωρίδη (Τεκμήριο 2) το οποίο παρουσίασε η πλευρά του Ενάγοντα. Δέχομαι από την μαρτυρία του τις επιστημονικές του θέσεις ως προς τις πιο πάνω διαφορές. Αντίθετα η μαρτυρία του Δρ. Λαπίθη (ΜΕ3) δεν με έπεισε για την ορθότητα της. Διέκρινα καθόλη τη διάρκεια της μαρτυρία τους μια επιθετική στάση και προχειρότητα. Ιδιαίτερα στέκομαι στις αναφορές του ως προς το ότι ασκούσε την ειδικότητα της ορθοπεδικής πριν να πάρει ειδικότητα ορθοπεδικού και δεν μπορούσε να προσδιορίσει χρονικά την εκπαίδευση που έκαμε στην Αθήνα για να πάρει την ειδικότητα του ορθοπεδικού αυτές αν και δεν επηρεάζουν το εύρημα μου ότι κατέχει τα προσόντα του ορθοπεδικού δείχνει προχειρότητα. Επίσης καθόλη τη διάρκεια της μαρτυρίας του εξέφρασε γνώμες και απόψεις αβασάνιστα δογματικά και χωρίς στερεό υπόβαθρο. Η τάση του αυτή διαφάνηκε σε πολλά σημεία της μαρτυρία του. Ενδεικτικό αυτής της τάσης του σε ένα από τα πλέον ουσιώδη ζητήματα της διαφοράς των δύο πλευρών ήταν και η θέση του ότι διαπίστωσε οστεονέκρωση της κεφαλής του μηρού και οστεοαρθρίτιδα από ακτινογραφίες που ετοίμασε ο ακτινολόγος κ. Παπαλεοντίου στις 24.10.2006 χωρίς να έχει το πόρισμα του ακτινολόγου και χωρίς να ενδιαφερθεί γι' αυτό. Σημειώνεται ως προς τα πιο πάνω και το γεγονός ότι ενώ ετοίμασε μετά τον πιο πάνω ακτινολογικό έλεγχο πιστοποιητικό ημερομηνίας 24.10.2006 το οποίο κατατέθηκε στο Δικαστήριο ως Τεκμήριο 14 δεν γίνεται αναφορά σε οστεονέκρωση της κεφαλής του μηρού και ούτε η θέση αυτή καλύπτεται από την έκθεση απαίτησης αν και τροποποιήθηκε μετά την πιο πάνω ημερομηνία. Ενόψει των πιο πάνω απορρίπτω την μαρτυρία του στα πιο άνω αμφισβητούμενα ζητήματα για τις σωματικές βλάβες που υπέστη ο Ενάγοντας. Αξιολογώντας την μαρτυρία του Ενάγοντα σε σχέση με τις συνέπειες του τραυματισμού του βρίσκω ότι είπε την αλήθεια στο Δικαστήριο και είμαι διατεθειμένη να στηριχθώ σε αυτή. Κατ' ακολουθία της πιο πάνω αξιολόγησης προχωρώ στη διατύπωση των ευρημάτων του Δικαστηρίου. Ο Ενάγων προσήλθε στο Γενικό Νοσοκομείο μετά από τροχαίο ατύχημα που είχε στις 27.8.2003 και διαπιστώθηκε: (α) Βασεοαυχενικό κάταγμα στο δεξιό ισχίο (β) Κάκωση δεξιού γονάτου χωρίς οστική βλάβη με υπερεπιγονατιδικό αιμάτωμα. Υπεβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση την ίδια μέρα του κατάγματος του ισχίου με D.H.S παρακέντηση αίματος στο γόνατο. Εξήλθε την 6.9.2003 με την σύσταση να μην πατά το πόδι του για τρεις μήνες. Επανεισαγωγή του στις 4.10.2003 λόγω υποτροπής της εγχείρησης (παρεκτόπιση του κατάγματος), υπεβλήθη σε νέα χειρουργική σταθεροποιήση του κατάγματος με κλειστή ανάταξη και τοποθέτηση D.H.S. με δύο cannulated screws. Eξήλθε την 20.10.2003 με την σύσταση όχι βάρος στο πόδι δεξιά. Επαρακολουθείτο στα εξωτερικά ιατρεία καταγμάτων. Ο Ενάγοντας υπέστη πολύ σοβαρό κάταγμα παρουσιάζοντο λειτουργικά ενοχλήματα στο δεξί κάτω άκρο (ατροφία τετρακέφαλου 2 εκ.) βάδιση με χωλότητα. Ακτινολογικά έγινε πώρωση του κατάγματος. Η κατάσταση του θα βελτιώνεται με την άσκηση και την ενδυνάμωση του τετρακέφαλου. Από τον Αύγουστο του 2006 στο δεξιό ισχίο παρουσιάζεται ένα κλικ ενώ το ισχίο βρίσκεται σε κάμψη και στην προσπάθεια του να σηκωθεί το ισχίο μπλοκάρεται. Για να απεμπλακεί κάνει χειρισμό με στροφικές κινήσεις και το ισχίο απεμπλέκεται. Κλινικά το δεξιό ισχίο παρουσίαζε πλήρη κάμψη και έκταση και περιορισμό των στροφικών κινήσεων κατά 20°. Ο ακτινολογικός έλεγχος ημερ. 24.10.2006 παρουσιάζει ελαφρά στένωση του μεσαρθρίου με την ύπαρξη οστεοφύτων στην έξω παρυφή αλλά με διατήρηση της υφής της αρθρικής επιφάνειας του μηριαίου. Δεν παρουσιάζει σημεία οστεονέκρωσης της κεφαλής. Η εμπλοκή αυτή είναι εξωαρθρική και σχετίζεται άμεσα με τα υλικά οστεοσύνθεσης. Η αρθρική επιφάνεια του ισχίου δεν έχει υποστεί τέτοια φθορά που να χρήζει οποιασδήποτε χειρουργικής επέμβασης στην άρθρωση του ισχίου. Χρειάζεται άμεση αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης και λήψη Μαγνητικής Τομογραφίας (κατά την αφαίρεση των υλικών μπορεί να γίνει συγχρόνως και αφαίρεση των οστεοφύτων στην παρυφή της άρθρωσης). Παρέμεινε εκτός εργασίας από 28.3.2003 μέχρι μέσα Σεπτεμβρίου 2004 παρουσιάζει δυσκολία στη βάδιση και όταν ανεβαίνει σκαλοπάτια και αναφορά. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ ΓΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ: Το Δικαστήριο είναι επιφορτισμένο με το καθήκον υπολογισμού των γενικών αποζημιώσεων του φυσικού πόνου, της ταλαιπωρίας, της απώλειας των ανέσεων και απολαύσεων της ζωής που υπέστη ο Ενάγων σαν συνέπεια του τραυματισμού του. Οι αποζημιώσεις που επιδικάζονται από τα Δικαστήριοα πρέπει να είναι δίκαιες και λογικές. Στόχος είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα. Όπως τονίζεται στην κλασσική πλέον πάνω στο ζήτημα απόφαση Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi

(1982)1 C.L.R. 789: ".Το ποσό που επιδικάζεται πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτό. Συνεπώς, η κοινωνική δεοντολογία κατά τον ουσιώδη χρόνο είναι σε κάθε περίπτωση παράγοντας σχετικός προς το έργο μας, ειδικά σε σχέση με μη χρηματική απώλεια. Η χρηματική ζημιά ως περισσότερο επιδεκτική μαθηματικού υπολογισμού εξαρτάται λιγότερο από κοινωνικά κριτήρια. Στόχος του εγχειρήματος είναι η κατάληξη, στο τέλος της πορείας σε αριθμό που είναι δίκαιος και εύλογος κάτω από τις περιστάσεις της υπόθεσης.» Είναι σταθερή η τάση για ελευθεροποίηση των ποσών που επιδικάζονται ως γενικές αποζημιώσεις η οποία καταλήγει σε αύξηση τους σε σύγκριση με εκείνο που θεωρείτο το μέτρο στο παρελθόν έτσι που να τοποθετείται μεγαλύτερη αξία στον ανθρώπινο πόνο. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικότητες, όπως μπορούν να εξακριβωθούν, με γνώμονα και την αγοραστική αξία του χρήματος κατά το χρόνο της επιδίκασης των αποζημιώσεων ως αυτοτελή παράγοντα αλλά και ως συγκριτικό όταν ανατρέχουμε σε υποθέσεις του παρελθόντος στο βαθμό που αυτές σε περιπτώσεις αυτής της φύσεως θα μπορούσε να είναι βοηθητικές. Τελικά, σκοπός των αποζημιώσεων είναι η αποκατάσταση του θύματος του αστικού αδικήματος στη θέση στην οποία εύλογα θα μπορούσε να αναμένεται ότι θα βρισκόταν εάν δεν τραυματιζόταν. Αυτή είναι η βασική αρχή η οποία διέπει τον καθορισμό των αποζημιώσεων στο δίκαιο των αστικών αδικημάτων υπό τον όρο πάντα ότι η ζημιά η οποία αποδίδεται είναι εύλογη μεταξύ τους. Προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια της αρχής του stare decisis αλλά παρέχουν καθοδήγηση. Πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος. Στην υπόθεση Ερωτοκρίτου κ.α. ν. Κραολή Π.Ε. 9342 και 9333/9.3.98 επισημαίνεται ότι προηγούμενες αποφάσεις αναφορικά με αποζημιώσεις μόνο ενδεικτική σημασία μπορούν να έχουν γιατί κάθε ειδική περίπτωση διαφέρει ανάλογα με το είδος και την έκταση του τραυματισμού καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε υπόθεσης. Μελέτησα με προσοχή τα στοιχεία αριθμού υποθέσεων στις οποίες καθορίστηκαν ποσά γενικών αποζημιώσεων για παρόμοιους τραυματισμούς και τα σύγκρινα με αυτά της υπό κρίση περίπτωσης. Άντλησα καθοδήγηση από αριθμό αποφάσεων στις οποίες υπάρχει αναλογία με τη συγκεκριμένη υπόθεση στην έκταση των κακώσεων και τα επακόλουθα τους, προβαίνοντας βέβαια στις αναγκαίες προσαρμογές και λαμβάνοντας υπόψη ότι κάθε υπόθεση έχει στις ιδιαιτερότητες της και ότι είναι σχεδόν αδύνατο να βρεθούν δύο υποθέσεις με τα ίδια ακριβώς στοιχεία. (Βλ. Γεώργιου Κωνσταντίνου ν. Χριστάκη Χριστοφή

(2003)1 (Α) ΑΑΔ και Χαριλάου ν. Νικολάου

(2003)1 (Γ) ΑΑΔ σελ. 1440). Αφού έλαβα υπόψη μου το είδος και τη φύση των κακώσεων που υπέστη ο Ενάγων, τη φύση και τη διάρκεια της θεραπείας που ακολούθησε, το γεγονός ότι παρέμειναν κατάλοιπα και προβλήματα ως επακόλουθα του τραυματισμού του Ενάγοντα, ότι θα υποστεί νέα χειρουργική επέμβαση για αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης, κάτι το οποίο θα προσθέσει στον πόνο και στην ταλαιπωρία που ήδη έχει υποστεί συνεπεία του τραυματισμού του ως επίσης και την δυσκολία που αντιμετωπίζει ο Ενάγοντας γενικότερα από τον πιο πάνω τραυματισμό, κρίνω ότι ένα ποσό της τάξεως των €24.000 θα αποτελούσε για την περίπτωση του δίκαιη και λογική αποζημίωση υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων. Στο ποσό των γενικών αποζημιώσεων προστίθεται και αυτό των €1.708,6 (ΛΚ1.000) που καθορίσθηκε από τον κ. Αθάνατο και αποτελεί το κόστος για αφαίρεση των υλικών οστεοσύνθεσης με ολική αναισθησία. Σε σχέση με το κόστος επέμβασης για τοποθέτηση αρθροπλαστικής επιφάνειας στην άρθρωση του δεξιού ισχίου με ολική αναισθησία αφού προηγουμένως γίνει τοποθέτηση αρθροπλαστικής επιφάνειας αυτό δεν μπορεί να αποδοθεί αφού από την μαρτυρία η οποία έγινε αποδεκτή και με βάση το ισοζύγιο πιθανοτήτων δεν έχει αποδειχθεί από τον Ενάγοντα ότι υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα να χρειασθεί στο μέλλον. Επισημαίνω ότι ο ΜΥ1, η μαρτυρία του οποίου έγινε αποδεκτή, αν και δεν το απέκλεισε αυτό το ενδεχόμενο υποστήριξε ότι μπορεί και να μην χρειασθεί και ποτέ. Επίσης δεν μπορεί να επιδικασθεί και απώλεια μελλοντικών απολαβών που συνδέεται με την πιο πάνω χειρουργική επέμβαση αφού δεν απεδείχθη ότι θα γίνει η πιο πάνω επέμβαση. Απέτυχε επίσης ο Ενάγων να αποδείξει το κόστος μαγνητικής τομογραφίας που θα υποβληθεί στο μέλλον αφού δεν έχω ενώπιον μου μαρτυρία για το κόστος της, αλλά αυτή ελήφθη υπόψη στον καθορισμό των γενικών αποζημιώσεων. ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ: Ο Ενάγοντας με την Έκθεση Απαίτησης ζητά ποσό €30.570,30 (ΛΚ17.892) ως ειδικές αποζημιώσεις που υπέστη συνεπεία του πιο πάνω δυστυχήματος. Στις λεπτομέρειες ειδικών ζημιών εξειδικεύει αυτές ως ακολούθως: (α) Δια αστυνομική έκθεση €42,72 (ΛΚ25,00) (β) Δια ιατρικό πιστοποιητικό από Γενικό Νοσοκομείο Λευκωσίας €42,72 (ΛΚ25,00) (γ) Εξέταση και έκδοση ιατρικού πιστοποιητικού υπό του Δρ. Άλκη Λαπίθη, ειδικού νευροχειρουργού-ορθοπεδικού €170,86 (ΛΚ100,00) (δ)Δια απώλεια απολαβών για την περίοδο 27.8.03 μέχρι 16.9.04 €13.668,81 (ΛΚ8.000,00) (ε) Κόστος αφαίρεσης των υλικών οστεοσύνδεσης με ολική αναισθησία €3.417,20 (ΛΚ2.000,00) (στ) Ακτινογραφίες €20,50 (ΛΚ12,00) (ζ) Υποβολή σε Μαγνητική Τομογραφία της άρθρωσης του δεξιού ισχίου €478,41 (ΛΚ280,00) (η) Κόστος επέμβασης για τοποθέτηση Αρθροπλαστικής Επιφάνειας στην άρθρωση του δεξιού ισχίου, με ολική αναισθησία €9.397,31 (ΛΚ5.500,00) (θ) Απώλεια απολαβών για περίοδο τριών μηνών μετά την επέμβαση για τοποθέτηση Αρθροπλαστικής Επιφάνειας €3.331,77 (ΛΚ1.950,00) ---------------- ΣΥΝΟΛΟ €30.570,30 (ΛΚ17.892,00) Ως προς τις ειδικές ζημιές του Ενάγοντα υπό στοιχείο (δ) πιο πάνω αφορούν απώλεια απολαβών για την περίοδο από 27.8.2003 μέχρι 16.9.2004. Από την μαρτυρία του Ενάγοντα (ΜΕ1) και του Χρήστου Κωνσταντίνου (ME2), Βοηθού Γενικού Διευθυντή στην εταιρεία Κ.F.C., προκύπτει ότι ο Ενάγοντας κατά τον ουσιώδη χρόνο εργαζόταν στην εν λόγω εταιρεία ως οδηγός για παράδοση έτοιμων φαγητών και μετά τον τραυματισμό του δεν επανήλθε πίσω στη δουλειά του. Από 1.9.2002 μέχρι 27.8.2003 οι ετήσιες καθαρές απολαβές του Ενάγοντα ήταν €12711,99 (ΛΚ7.440). Μετά τον τραυματισμό του Ενάγοντα δόθηκε από τους εργοδότες του συνολικό ποσό €3.953,70 (ΛΚ2.314) το οποίο δόθηκε υπό μορφή δανείου το οποίο ο Ενάγοντας μετά την αποζημίωση του από την ασφάλεια του Εναγομένου θα έπρεπε να το επιστρέψει (βλ. Τεκμήρια 6-10). Από την πιο πάνω μαρτυρία, την οποία κρίνω αξιόπιστη, προκύπτει ότι ο Ενάγοντας, συνεπεία του πιο πάνω δυστυχήματος, απώλεσε απολαβές ύψους €12.711,99 (ΛΚ.7.440) τις οποίες δικαιούται. Δικαιούται επίσης ποσό €170,86 (ΛΚ100) που αφορά αμοιβή και έκδοση ιατρικού πιστοποιητικού από τον Δρ. Άλκη Λαπίθη καθώς επίσης ποσό €42,72 (ΛΚ25) για ιατρικό πιστοποιητικό Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας και ποσό €20,50 (ΛΚ12) για κόστος ακτινογραφιών. Σε σχέση με τις ζημιές που αφορούν κόστος αφαίρεσης των υλικών οστεοσύνδεσης, δηλαδή €3,417,20 (ΛΚ2.000), (στοιχείο (ε) των πιο πάνω λεπτομερειών) κόστος επέμβασης για τοποθέτηση αρθροπλαστικής επιφάνειας στην άρθρωση του δεξιού ισχύου με ολική αναισθησία ποσό €9.397,31 (ΛΚ5.500), (υπό στοιχείο (η) των πιο πάνω λεπτομερειών) και απώλεια απολαβών για περίοδο τριών μηνών μετά την επέμβαση αρθροπλαστικής επιφάνειας €3.331,77 (ΛΚ1.950) και κόστος (υπό στοιχείο (θ) των πιο πάνω λεπτομερειών) και για να υποβληθεί στο μέλλον σε μαγνητική τομογραφία της άρθρωσης του δεξιού ισχίου (στοιχείο ζ). Αυτά δεν μπορούν να αποδοθούν ως ειδικές αποζημιώσεις αλλά υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων και έχουν εξετασθεί στα πλαίσια των γενικών αποζημιώσεων. Ειδικότερα για το θέμα της υποβολής του Ενάγοντα σε μαγνητική τομογραφία δεν υπάρχει μαρτυρία ότι αυτή έγινε μέχρι την εκδίκαση της αγωγής. Ως εκ τούτου ο Ενάγων απέδειξε ότι δικαιούται ως ειδικές ζημιές: (α) Ποσό €42,72 (ΛΚ25) που αντιπροσωπεύει ιατρικό πιστοποιητικό Γενικού Νοσοκομείου Λευκωσίας (βλ. υπό στοιχείο (β) των λεπτομερειών). (β) Ποσό €170,86 (ΛΚ100) για πιστοποιητικό, έξοδα Δρ. Λαπίθη (βλ. υπό στοιχεία (γ) των λεπτομερειών). (γ) Για απώλεια απολαβών από 1.9.2003-28.8.2004 ποσό €12.711,99 (ΛΚ7.440) (βλ. υπό στοιχείο (δ) λεπτομερειών. (δ) Ποσό €20,50 (ΛΚ12) για κόστος ακτινογραφιών (βλ. στοιχείο (στ) των λεπτομερειών. Συνολικό ποσό €12.946,07 (ΛΚ7.577). ΤΟΚΟΣ: Το άρθρο 58Α του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148, όπως έχει τροποποιηθεί από το Νόμο 49(Ι) του 1997, προνοεί για την επιδίκαση τόκου προς 8% ετησίως εκτός αν συντρέχουν ικανοποιητικοί λόγοι περί του αντιθέτου, επί των αποζημιώσεων για σωματική βλάβη ή θάνατο συνεπεία αστικών αδικημάτων για ολόκληρη ή μέρος της περιόδου μεταξύ της ημερομηνίας κατά την οποία γεννήθηκε το αγώγιμο δικαίωμα και της ημερομηνίας καταχώρησης της αγωγής. Το θέμα του καθορισμού του τόκου εμπίπτει εντός των πλαισίων της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Εκτενής ανάλυση του θέματος με ειδική αναφορά στην Αγγλική νομολογία έγινε στην υπόθεση Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου

(1991)1 ΑΑΔ

1. Στην πιο πάνω υπόθεση τονίσθηκε, μεταξύ άλλων, ότι ένας παράγοντας που δεν μπορεί να παραγνωριστεί είναι ο τρόπος με τον οποίο προωθείται η αγωγή προς εκδίκαση αφού μια αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην προώθηση της μπορεί να έχει ως επακόλουθο τον περιορισμό της χρονικής έκτασης καθορισμού του τόκου. Σε σχέση με τις ειδικές αποζημιώσεις το θέμα τέθηκε ως εξής από τον Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Ι. Κωνσταντινίδη στην Φοινικαρίδης (πιο πάνω) στις σελίδες 494-495: «Το ύψος των ειδικών ζημιών είναι γνωστό κατά το χρόνο της δίκης και ως θέμα αρχής, το ορθό θα ήταν να επιδικάζεται τόκος από την ημερομηνία κατά την οποία ο Ενάγων είχε υποστεί την κάθε ζημιά. Όμως αυτό θα συνεπαγόταν πολυδιάσπαση των ποσών και ενασχόληση με πολλές αριθμητικές πράξεις συνήθως με αντικείμενο μικρά ποσά κάθε φορά. ........................... Έτσι ευνοήθηκε η προσέγγιση του θέματος πάνω σε γενικές γραμμές και προκρίθηκε ως δίκαιη η επιδίκαση τόκου πάνω στο συνολικό ποσό των ειδικών αποζημιώσεων που επιδικάζονται από την ημέρα της γέννησης του αγώγιμου δικαιώματος ως τη δίκη, μειωμένου όμως κατά το μισό ώστε να αντισταθμιστεί το γεγονός ότι δεν προκύπτει όλη η ζημιά από την αρχή. Τονίζεται πως αυτό μόνο σε συνηθισμένες περιπτώσεις. Δεν αποκλείεται διαφορετική προσέγγιση όταν τα ιδιαίτερα περιστατικά της κάθε υπόθεσης το δικαιολογούν.» ΚΑΤΑΛΗΞΗ: Κατ' ακολουθία όλων των πιο πάνω εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγομένου για ποσό €25.708,06 υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων για πόνο και ταλαιπωρία ως επίσης και ποσό €12.946,07 υπό μορφή ειδικών αποζημιώσεων. Σε ότι αφορά το θέμα του τόκου για τις γενικές αποζημιώσεις λαμβάνω υπόψη μου ότι ενώ το δυστύχημα έλαβε χώρα στις 27.8.2003 το γενικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα καταχωρήθηκε στις 6.12.2004, ήτοι μετά παρέλευση περίπου ενάμιση χρόνου, και στη συνέχεια η έκθεση απαίτησης καταχωρήθηκε στις 11.1.2006, ήτοι μετά παρέλευση ενός χρόνου και ενώ το σημείωμα εμφάνισης εκ μέρους του Εναγομένου είχε καταχωρηθεί από τις 25.1.
2. Υπό τις περιστάσεις, θεωρώ δίκαιο να επιδικάσω τόκο 8% από την ημερομηνία καταχώρησης της έκθεσης απαίτησης ήτοι από 11.1.
3. Σε ότι αφορά τις ειδικές αποζημιώσεις επιδικάζεται τόκος 4% από την ημερομηνία γένεσης του αγώγιμου δικαιώματος της παρούσας αγωγής, ήτοι 27.7.2003 με βάση τα όσα προσπάθησα να εξηγήσω ανωτέρω. Τέλος, τα έξοδα της παρούσας αγωγής, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή στην ανάλογη κλίμακα και εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγομένου. (Υπ.) ......... Γ. Κυριακίδου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΠ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο