← Κύπρος

Αναφορικά με τον Πάτερ Αντώνιον Ιωσήφ Τερζή, Αρ. Αίτησης: 1/07, 14 Μαρτίου, 2008

Αναφορικά με τον Πάτερ Αντώνιον Ιωσήφ Τερζή, Αρ. Αίτησης: 1/07, 14 Μαρτίου, 2008 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup

  1. on)- Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2008:A49 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΚΕΡΥΝΕΙΑΣ Δικαιοδοσία Διαχείρισης Κληρονομιών Ενώπιον: Χ. Σολομωνίδη, Α.Ε.Δ. Αρ. Αίτησης: 1/07 Αναφορικά με τον Πάτερ Αντώνιον Ιωσήφ Τερζή τέως από τον Κορμακίτη . . . . . . Αίτηση δια κλήσεως ημ. 22.11.07 Ημερομηνία: 14 Μαρτίου, 2008 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για την Αιτήτρια/Εκτελέστρια: κ. Α. Πετουφάς Για την Καθ΄ης η αίτηση αρ. 1/Κληροδόχο: Καμιά εμφάνιση Για την Καθ΄ης η αίτηση αρ. 2/Κληροδόχο: Καμιά εμφάνιση Για τους Καθ΄ων η αίτηση αρ. 3, 4 και 5/Κληροδόχους: κ. Ντ. Πασπαλλίδης Για τον Καθ΄ου η αίτηση αρ. 6/Κληροδόχο και Συνεκτελεστή: κ. Κ. Γρ. Σαββίδης. _ _ _ _ _ _ Α Π Ο Φ Α Σ Η Τα ουσιώδη γεγονότα της παρούσας υπόθεσης είναι απλά και συνιστούν κοινό έδαφος. Μπορούν να συνοψισθούν ως ακολούθως: 1. Ο Πάτερ Αντώνιος Ιωσήφ Τερζής («ο Διαθέτης») απεβίωσε στις 9.2.07 αφήνων Διαθήκη ημερ. 11.10.2000. 2. Ο Διαθέτης ήταν άγαμος ιερέας και δεν κατέλιπε σύζυγο και τέκνα. 3. Σύμφωνα με την παράγραφο 12 της εν λόγω Διαθήκης ο Διαθέτης δίδει και κληροδοτεί στην αδελφότεκνη του Ιωάννα Διόλα (Καθ΄ης η αίτηση αρ.1) το ποσό των Λ.Κ.2.000. 4. Σύμφωνα με την παράγραφο 13 της πιο πάνω Διαθήκης ο Διαθέτης δίδει και κληροδοτεί στην αδελφότεκνη του Τερέζα Παπά (Καθ΄ης η αίτηση αρ. 2) το ποσό των Λ.Κ.3.000. 5. Η Διαθήκη του Διαθέτη διαλαμβάνει, ανάμεσα σε άλλα, και τα ακόλουθα στις παραγράφους 22 και 26: «22. Δίδω και κληροδοτώ εις τον εκ των εκτελεστών της Διαθήκης μου Ιωσήφ Μ. Τερζή, υιόν του αδελφού μου Μισιέλλη Τερζή την κατοικίαν μου εις Κορμακίτη με όλη την κινητή περιουσία η οποία ήθελε ευρεθεί εντός αυτής κατά την ημέραν του θανάτου μου εξαιρουμένων των ιερών αμφίων και ιερών σκευών υπό τον όρον ότι ο ως άνω κληροδόχος μου και εκτελεστής της παρούσης Διαθήκης μου δεν θα προβεί σε πώλησιν, κατεδάφισιν ή άλλην ενέργειαν αναφορικά με την εν λόγω οικίαν, αλλά θα φροντίζει και διατηρεί αυτή εις καλή και λειτουργήσιμη κατάσταση, ως έχει σήμερα. Εις περίπτωσιν κατά την οποία οιοσδήποτε των κληρονόμων ή κληροδόχων μου επέμβει εις την ως άνω οικίαν μου και επιθυμεί ή ζητήσει την κατεδάφιση της και/ή μέρους αυτής και/ή προβεί εις μέτρα κατεδαφίσεως αυτής τότε θα αποκληρούται από την Διαθήκη μου και δεν θα λαμβάνει το κληροδοτούμενο εις αυτόν ποσόν ή άλλον αντικείμενο και το ποσόν αυτό θα διανέμεται και καταβάλλεται εις τον εκ των εκτελεστών της Διαθήκης μου και κληροδόχον μου Ιωσήφ Μ. Τερζή εις τον οποίον καταλείπω την εν λόγω κατοικίαν μου με την παρούσαν Διαθήκην μου. .......... 26.(
  2. i)Όλοι οι κληρονόμοι και κληροδόχοι της παρούσας Διαθήκης μου οφείλουν όπως σεβαστούν και εκπληρώσουν εις το ακέραιον την παρούσα Διαθήκη μου συμμορφούμενοι με όλους τους όρους και υποχρεώσεις εφαρμογής αυτής όπως περιγράφονται εις την παράγραφο (
  3. ii)κατωτέρω. (
  4. ii)Διορίζω και αποκαθιστώ ως Εκτελεστάς της παρούσης μου Διαθήκης τον Ιωσήφ Μ. Τερζή, υιόν του αδελφού μου Μισιέλλη Τερζή και την Μαρία Κέκκου Πετουφά, Δικηγόρον εις τους οποίους δίδω την ειδική εντολή και αρμοδιότητα όπως εκτελέσουν πιστά όλους τους όρους της παρούσης τελευταίας μου Διαθήκης. α) Προβούν εις την πληρωμή οποιωνδήποτε οφειλομένων φόρων, εξόδων ή άλλων ποσών τα οποία ήθελον ευρεθή οφειλόμενα υπ΄εμού εις οιονδήποτε πρόσωπον για την φροντίδα και/ή περίθαλψη μου μέχρι τον θάνατον μου και εν συνεχεία προβούν εις την εκτέλεση της παρούσης διαθήκης μου και τον διαμοιρασμό της περιουσίας μου εις τους κληροδόχους και κληρονόμους μου όπως αναφέρεται πιο πάνω. β) Προβούν εις τον διορισμό και/ή ζητήσουν την βοήθεια και/ή συνεργασία λογιστού και/ή άλλου προσώπου προσοντούχου δια τον υπολογισμόν του ακριβούς ποσού αυτής και/ή την υπάρχουσα περιουσία μου κατά τον χρόνον του θανάτου μου αφού προηγουμένως αφαιρεθούν όλα τα οφειλόμενα ποσά όπως αναφέρονται εις την παράγραφο (α) πιο πάνω. γ) Σε περίπτωση που η υπάρχουσα περιουσία μου κατά τον χρόνο του θανάτου μου υπερβαίνει την ως άνω διατεθείσα δια της παρούσης διαθήκης μου περιουσία προς τους κατονομαζόμενους εις αυτήν κληροδόχους μου όπως αυτή αναφέρεται στις παραγράφους 2-25 ανωτέρω, το υπερβαίνον ποσόν θα διανεμηθεί εις τους κληροδόχους μου Αντώνη Μ. Τερζή, Ιωσήφ Μ. Τερζή, Ιωάννη Μ. Τερζή και Σιάρπελ Μ. Τερζή, υιούς του αδελφού μου Μισιέλλη Τερζή κατά ¼ μερίδιον εις έκαστον εξ αυτών. δ) Εις περίπτωση κατά την οποίαν η εναπομένουσα κατά τον χρόνον θανάτου μου περιουσία είναι μικρότερη από το ποσόν που διανέμεται ανωτέρω εις τους κληροδόχους μου σύμφωνα με τους όρους της παρούσης Διαθήκης μου ως αναφέρεται εις τας παραγράφους 2-25 ανωτέρω, οι Εκτελεστές της παρούσης Διαθήκης μου Ιωσήφ Μ. Τερζής και Μαρία Κέκκου-Πετουφά με την βοήθεια λογιστή και/ή προσοντούχου προσώπου προβούν εις αναπροσαρμογή του καταλειπομένου εις έναν έκαστον των κληροδόχων μου ποσού ως ανωτέρω αναφέρεται εις την παρούσαν διαθήκην μου και η διανομή από τους Εκτελεστές της διαθήκης μου θα είναι δεσμευτική και αμετάκλητη για κάθε κληροδόχο μου οι οποίοι υποχρεούνται να αποδεχθούν το τοιουτοτρόπως μειωμένο κατ΄αναλογίαν ποσόν. ..........» 6. Η οικία του Διαθέτη στον Κορμακίτη, η οποία στην παρα. 22 της Διαθήκης αναφέρεται ως «κατοικία», βρισκόταν κτισμένη κατά ένα μικρό μέρος αυτής επί του τεμαχίου 156 του Φ/Σχ. ΧΙ/9 χωρ. του χωρίου Κορμακίτη, κατά ένα μέρος της επί του δημοσίου δρόμου και κατά ένα μέρος της επί του γειτονικού τεμαχίου 155 του Φ/Σχ. ΧΙ/9 χωρ. 7. Το τεμάχιο 156 (ανωτέρω) ήταν ιδιοκτησία του Μισιέλλη Τερζή, αδελφού του Διαθέτη και πατέρα των κληροδόχων Ιωάννας Διόλα και Τερέζας Παπά. Ο Μισιέλλης Τερζής μεταβίβασε δια δωρεάς το ως άνω τεμάχιο στις πιο πάνω θυγατέρες του οι οποίες με την σειρά τους το μεταβίβασαν κατά 1/4 μερίδιο στο όνομα των συζύγων τους Ιωσήφ Ιωάννου Ηλία Διόλα και Μιχαήλ Ιωάννου Παπά, αντίστοιχα. 8. Ο Διαθέτης διέμενε στην πιο πάνω οικία για περίοδο πέραν των 60 ετών δυνάμει γραπτής συμφωνίας μετά του αδελφού του Μισιέλλη Τερζή και επίσης μετά από διακανονισμό και παροχή διόδου προς τον ιδιοκτήτη του γειτονικού τεμαχίου 155. Η ανέγερση μέρους της εν λόγω οικίας επί του τεμαχίου 155 απέκοπτε μέρος πρόσβασης του τεμαχίου 155 προς τον δημόσιο δρόμο. 9. Την 20.4.07 οι κληροδόχοι Ιωάννα Διόλα και Τερέζα Παπά μετά των αντιστοίχων συζύγων τους απέστειλαν επιστολή στον εκ των Εκτελεστών της Διαθήκης Ιωσήφ Μ. Τερζή με την οποία τον καλούσαν να εκκενώσει την εν λόγω οικία του Διαθέτη και μετακινήσει όλα τα οχήματα του και ότι δεν θα έφεραν οποιαδήποτε ευθύνη τόσο για τα οχήματα όσο και για την οικία (building) ή το περιεχόμενο της μετά την 15.5.2007. 10. Με απαντητική επιστολή του ημερ. 14.5.07 ο δικηγόρος της Αιτήτριας κ. Α. Πετουφάς πληροφορούσε τις πιο πάνω δύο κληροδόχους και τους συζύγους τους πως εντός της οικίας ευρίσκοντο διάφορα αντικείμενα και περιουσιακά στοιχεία τα οποία ανήκαν στην περιουσία του αποβιώσαντα (Διαθέτη) και παράλληλα τους εφιστούσε την προσοχή στις πρόνοιες της Διαθήκης καθιστώντας τους υπεύθυνους για οτιδήποτε επεσυνέβαινε στα εν λόγω περιουσιακά στοιχεία και την οικία. 11. Περαιτέρω, με νέα επιστολή τους μέσω δικηγόρου οι πιο πάνω κληροδόχοι Ιωάννα Διόλα και Τερέζα Παπά μετά των αντιστοίχων συζύγων τους καλούσαν τους εκτελεστές της Διαθήκης του αποβιώσαντος Διαθέτη να εγκαταλείψουν την κατοχή και να μεταφέρουν όλα τα έπιπλα που ανήκαν στον Διαθέτη συμπεριλαμβανομένων των οχημάτων τα οποία ευρίσκοντο στην εν λόγω οικία στον Κορμακίτη μέχρι την 19.5.07, άλλως δεν θα είχαν καμιά ευθύνη. 12. Την 25.5.07 οι πιο πάνω κληροδόχοι Ιωάννα Διόλα και Τερέζα Παπά απέστειλαν νέα επιστολή στους Εκτελεστές της Διαθήκης μέσω δικηγόρου στην οποία γίνεται αναφορά και στην παράγραφο 22 της Διαθήκης (βλ. Τεκμ. ΣΤ στην ένορκη δήλωση που συνοδεύει την αίτηση). 13. Περαιτέρω, προφορικά και από τηλεφώνου οι πιο πάνω κληροδόχοι Ιωάννα Διόλα και Τερέζα Παπά εξεδήλωσαν την πρόθεση τους να κατεδαφίσουν την πιο πάνω οικία στον Κορμακίτη στην οποία διέμενε ο Διαθέτης. 14. Στη συνέχεια τον Ιούλιο, 2007 ο σύζυγος της κληροδόχου Ιωάννας Διόλα προέβη στην κατεδάφιση της εν λόγω οικίας του αποβιώσαντος Διαθέτη. 15. Εντός της οικίας του αποβιώσαντος Διαθέτη στον Κορμακίτη υπήρχε εφαρμοσμένο στο πάτωμα χρηματοκιβώτιο εντός του οποίου ανευρέθη το χρηματικό ποσό των Λ.Κ.8.994,91. Με την παρούσα αίτηση η Αιτήτρια εξαιτείται:

(1)Την ερμηνεία των παραγράφων 22, 12 και 13 της Διαθήκης του αποβιώσαντος Διαθέτη ημερ. 11.10.00 και ειδικότερα ζητεί οδηγίες ως προς το θέμα της διανομής των ποσών των Λ.Κ.2.000 και Λ.Κ.3.000 που ο Διαθέτης καταλείπει με τις παραγράφους 12 και 13 στην Ιωάννα Διόλα και Τερέζα Παπά αντίστοιχα, λαμβανομένων υπόψη των όρων που θέτει ο αποβιώσας Διαθέτης στην παράγραφο 22 της Διαθήκης του.
(2)Την ερμηνεία της φράσης «με όλη την κινητή περιουσία η οποία ήθελε ευρεθεί εντός αυτής», δηλαδή της κατοικίας, η οποία απαντάται στην παράγραφο 22 της Διαθήκης και ειδικότερα αν η φράση αυτή περιλαμβάνει και το χρηματικό ποσό των Λ.Κ.8.994,91 το οποίο ανευρέθη, μετά το θάνατο του εν λόγω Διαθέτη, εντός του χρηματοκιβωτίου που ευρίσκετο εντός της οικίας του. Η αίτηση συνοδεύεται από ένορκη δήλωση της Αιτήτριας, της οποίας το περιεχόμενο καλύπτεται ουσιαστικά από τα γεγονότα τα οποία συνιστούν κοινό έδαφος και στα οποία έχω αναφερθεί πιο πάνω. Ο εκ των κληροδόχων και Συνεκτελεστής Ιωσήφ Μ. Τερζής με την ένσταση του διεκδικεί τα κληροδοτήματα των αδελφών του Ιωάννας Διόλα και Τερέζας Παπά, όπως αυτά καθορίζονται στις παραγράφους 12 και 13 της Διαθήκης, καθότι, ως ισχυρίζεται, αυτές δεν τήρησαν τον όρο 22 της Διαθήκης του αποβιώσαντος Διαθέτη με αποτέλεσμα να αποκληρώνονται. Περαιτέρω, διεκδικεί το ποσό των Λ.Κ.8.994,91 το οποίο ανευρέθη εντός της οικίας του αποβιώσαντος Διαθέτη δυνάμει της παραγράφου 22 της Διαθήκης, ως αποτελούν μέρος της «κινητής περιουσίας» η οποία ήθελε ευρεθεί εντός της οικίας του αποβιώσαντος Διαθέτη κατά την ημέρα του θανάτου του. Η εν λόγω ένσταση συνοδεύεται από ένορκη δήλωση του Συνεκτελεστή στην οποία, ουσιαστικά, επαναλαμβάνονται και αναπτύσσονται οι λόγοι ένστασης. Στο σύγγραμμα Halsbury´s Laws of England, 3rd edition, Vol. 39, σελ. 950-952, αναφέρονται τα ακόλουθα σε σχέση με την ερμηνεία μιας διαθήκης από τα Δικαστήρια: «
  1. Functions of court of construction. The cardinal rule of English law as to the effect of a will is that the intention of the testator, as declared by him and apparent in the words of his will, has effect given to it, so far and as nearly as may be consistent with law. The application of the rule requires a Court of construction to consider two matters: First, what is the intention of the testator disclosed by the will; and secondly, how can effect be given to that intention. Of the first principle there are two branches, (i) that the testator's intention is to be sought in the words that he has used in his will given, normally, their natural and grammatical meaning; (ii) that that meaning can admit of modification to accord with a real intention shown by the will as a whole.
  2. Ascertaining intention. The first duty of a court of construction is, therefore, to ascertain the language of the will, to read the words used and ascertain the intention of the testator from them; unexpressed mental intentions are irrelevant. Where the will must be in writing, the only question is, what is the meaning of the words used in that writing. The expressed intention is in all cases taken as the actual intention, whatever the testator in fact intended, and the Court cannot give effect to any intention which is not expressed or implied in the language of the will.
  3. Questions involved. The court of construction, in ascertaining the intention, is concerned with three distinct matters, namely,
(1)the words that the testator has used to express his intentions;
(2)the meaning of these words in relation to the persons and things described, that is to say, who and what are the specific persons and things to be identified as the donees and the subjects of disposition, or as the persons and things otherwise mentioned in the will; and
(3)the meaning of the words in relation to the disposition of property among the donees. When the intention of the testator has been discovered, the inquiry then to be made is whether there is any rule preventing the intention from taking effect, and, generally, how the intention can be effectuated; and the Court is under a duty to give effect to it accordingly, however it is expressed. Any rule the application of which is independent of the intention of the testator, and may operate against or to defeat that intention, is generally known as a rule of law. Any rule adopted by the Court for ascertaining or effectuating the intention of the testator as declared in the will, and dependent, for its application to any will, upon whether it is consonant with or contrary to the whole will, is generally called a rule of construction.» Ο Lord Wensleydale στην Abbot v. Middleton, Ricketts v. Carpenter
(1858)7 H.L.Cas. στη σελ. 114 είπε: «The use of the expression that the intention of the testator is to be the guide, unaccompanied with the constant explanation, that it is to be sought in his words, and a rigorous attention to them, is apt to lead the mind insensibly to speculate upon what the testator may be supposed to have intended to do, instead of strictly attending to the true question which is, what that which he has written means. The will must «be expressed in writing, and that writing, and that writing only is to be considered.» Από την άλλη, ο Lord St. Leonards στην Grey v. Pearson
(1857)6 H.L. Cas. στη σελ. 99 είπε: «Nobody is more disposed than I am to abide by clear words, and to give to them their natural and grammatical meaning; but I never did, and I never can come to this conclusion, that the words of a will cannot admit of modification according to the real intention of the testator, as you find it from other expressions, or from the whole context of the will. It is difficult to lay down any abstract rule upon the subject, but where I find the intention and I find words pointing out the intention, and that if I give to the words their simple meaning according to grammar and according to their plain prima facie import, I defeat the intention, I hold that I am bound by every rule, both of law and equity, to see whether I cannot give to them, by natural construction, an import which will effectuate and not defeat the intention.» Ο Viscount Simon, L.C. στην Perrin v. Morgan
(1943)1 All E.R. 187 στη σελ. 190 εξέφρασε τους κανόνες ερμηνείας διαθηκών ως ακολούθως: «The fundamental rule in construing the language of a will is to put upon the words used the meaning which, having regard to the terms of the will, the testator intended. The question is not, of course, what the testator meant to do when he made his will, but what the written words he uses mean in the particular case - what are the ´expressed intentions´ of the testator.» Η παλαιά προσέγγιση στην ερμηνεία μιας διαθήκης ήταν όχι τι εννοούσε ο διαθέτης αλλά ποια είναι η σημασία των λέξεων που χρησιμοποίησε. Αυτή η προσέγγιση διορθώθηκε με το τελικό κτύπημα στην Perrin v. Morgan (ανωτέρω) όπου ο Lord Atkin στη σελ. 194 είπε: «. and the construing court has to ascertain what was meant, being guided by the other provisions of the will and the other relevant circumstances, including the age and education of the testator, the nature of his property at the date of his will, his relations to the beneficiary chosen, whether of kinship or friendship, the provision for other beneficiaries and other admissible circumstances. Weighing all these the court must adopt what appears the most probable meaning. . No will can be analysed in vacuo: . The sole object is, of course, to ascertain from the will the testator's intentions.» Και πιο κάτω παρατήρησε: «I anticipate with satisfaction that henceforth the group of ghosts of dissatisfied testators who, according to a late Chancery judge, wait on the other bank of the Styx, to receive the judicial personages who have misconstrued their wills, may be considerably diminished. O Lord Denning, M.R. στην Re Rowland (deceased) Smith v. Russell and Others
(1962)2 All E.R. 837 στη σελ. 841 είπε: «For in point of principle the whole object of construing a will is to find out the testator's intentions, so as to see that his property is disposed of in the way he wished. True it is that you must discover his intention from the words that he has used; but you must put on his words the meaning which they bore to him. If his words are capable of more than one meaning, or of a wide meaning and a narrow meaning, as they often are, then you must put on them the meaning which he intended them to convey, and not the meaning which a philologist would put on them. In order to discover the meaning which he intended, you will not get much help from a dictionary. It is very unlikely that he used a dictionary, and even less likely that he used the same one as you. What you should do is to place yourself as far as possible in his position, taking note of the facts and circumstances known to him at the time, and then say what he meant by his words.» Προηγούμενες αποφάσεις πρέπει να προσεγγίζονται υπό το φως του ακόλουθου αποσπάσματος από την απόφαση του Lord Wensleydale στην υπόθεση Abbot v. Middleton, 28 L.J. Ch. 33: «We are no doubt bound by decided cases, but when the decision is not upon some rule or principle of law, but upon the meaning of words in instruments, which differ so much from each other in the context and the peculiar circumstances of each case, it seldom happens that the words of one instrument are a safe guide in the construction of another.» Στο σύγγραμμα Jarman on Wills, 8th edition, στη σελ. 1001 αναφέρονται τα ακόλουθα: «A conclusive ground for giving to equivocal words their larger signification, occurs where the bequest contains an exception of certain things, which such bequest, according to its restricted construction, would not comprise; the testator having in such a case afforded a key or explanation to his own ambiguous language, by showing that he considered that the bequest would, without the exception, have included the excepted articles. This question has generally arisen under gifts of goods and chattels, restricted to a certain locality; but the principle, it is obvious, is equally applicable to bequests not so restricted.» Σε σχέση με όρους που τίθενται από τον διαθέτη σε μια παροχή (gift) σε διαθήκη στο σύγγραμμα Halsbury´s Laws of England, 3rd edition, Vol. 39, διαβάζουμε τα ακόλουθα: «
  1. General rules as to conditions. A testator may by his will freely attach conditions to his gifts, provided they do not conflict with certain recognized restrictions and are not inconsistent with other provisions of the will. A condition must not be unlawful; it must not be contrary to public policy; it must not be uncertain; it must not be such that the court declines to investigate whether it has been or will be complied with; . ...... A condition is inconsistent with other provisions of the will when it is repugnant to the interest given to the donee, or is repugnant to other gifts in the will, or is otherwise inconsistent with the rest of the will. It must also be possible for the condition to be complied with. . ......
  2. Conditions precedent and subsequent. A condition, according to the construction of the will, is either a condition precedent, that is to say such that there is no gift intended at all unless and until the condition is fulfilled, or a condition subsequent, that is to say, such that non-compliance with the condition is intended to put an end to the gift. Subject to the terms of the will, the date at which a condition precedent must be fulfilled is the date at which the interest, if any, vests in possession. Where it is doubtful whether a condition is precedent or subsequent, the court prima facie treats it as subsequent, for there is a presumption in favour of early vesting. Words expressing a condition may be treated as being words of limitation, and a gift expressed in the form of a limitation may be effective, although as a condition subsequent it would be void. .
  3. Effect of invalidity in general. When a condition is void as illegal, contrary to public policy, repugnant to a prior gift, impossible, or uncertain, the effect of the gift depends upon whether it is of realty or personalty, and whether the condition is precedent or subsequent. If the gift is of realty, and the condition is precedent, the gift as well as the condition fails to take effect, and this is so although there is no gift over, for the doctrine as to conditions in terrorem does not apply to devises of realty. If the gift is of personalty, and the condition is precedent, then if this is originally impossible, or is made so by the act or default of the testator, the bequest is good; but if the performance of the condition is the sole motive of the bequest, or this impossibility was unknown to the testator, or the condition which was possible in its creation has since become impossible by the act of God, the bequest fails. A gift of personalty takes effect free from a condition precedent which is voidable and is avoided by the donee, or is repugnant to the gift, or fails to operate on the gift as being in terrorem. A gift subject to a void condition subsequent takes effect free from the condition.
  4. Public policy. A condition may be void, or void in part of its application, because it is against public policy. Conditions against public policy are those conditions as to which the state has or may have an interest that they should remain unperformed or unfulfilled. Examples of conditions void as contrary to public policy are conditions inciting the donee to commit a crime . or to do an act prohibited by law. . and any other conditions tending to such results. .» Έχοντας παραθέσει το νομικό πλαίσιο που διέπει τα υπό εξέταση ζητήματα επανέρχομαι στα γεγονότα που περιβάλλουν την παρούσα αίτηση. Έχω προσεγγίσει το σύνολο των στοιχείων μαρτυρίας που τέθηκαν ενώπιον μου με γνώμονα τις αρχές της νομολογίας στις οποίες αναφέρθηκα πιο πάνω, έχοντας συνέχεια κατά νου τις θέσεις και τα επιχειρήματα των ευπαιδεύτων συνηγόρων, όπως αυτά προωθήθηκαν και αναπτύχθηκαν στο πλαίσιο των αγορεύσεων τους. Το πρώτο θέμα που θα εξετάσω είναι κατά πόσο οι κληροδόχοι Ιωάννα Διόλα και Τερέζα Παπά δικαιούνται να λάβουν τα ποσά τα οποία τους δίδει και κληροδοτεί ο αποβιώσας Διαθέτης με τη Διαθήκη του ή κατά πόσο, λαμβανομένων υπόψη των γεγονότων της παρούσας υπόθεσης, όπως τα έχω εκθέσει πιο πάνω, οι πιο πάνω κληροδόχοι αποκληρούνται δυνάμει του όρου που έχει τεθεί στην παράγραφο 22 της Διαθήκης. Ερμηνεύοντας την παράγραφο 22 της Διαθήκης είμαι της άποψης ότι η πρόθεση του αποβιώσαντος Διαθέτη ήταν η διατήρηση της οικίας στην οποία διέμενε σε καλή και χρησιμοποιήσιμη κατάσταση ούτως ώστε με τη διατήρηση της να παραμένει ζωντανή η μνήμη του, δηλαδή ότι εντός της οικίας κατοικούσε ο αποβιώσας Διαθέτης. Με τον όρο που έθεσε στην εν λόγω παράγραφο της Διαθήκης του ο αποβιώσας Διαθέτης αποκλήρωνε οποιοδήποτε κληρονόμο ή κληροδόχο του ο οποίος θα επενέβαινε στην οικία του ή επιθυμούσε ή ζητούσε την κατεδάφιση της και/ή μέρους αυτής και/ή προέβαινε σε μέτρα κατεδάφισης της, και ο εν λόγω κληρονόμος ή κληροδόχος δεν θα ελάμβανε το κληροδοτούμενο σε αυτόν ποσό το οποίο θα διανέμετο και καταβάλλετο στον εκ των εκτελεστών της Διαθήκης και κληροδόχο Ιωσήφ Μ. Τερζή. Όπως προκύπτει από τα πιο πάνω συγγράμματα και τη νομολογία ένας διαθέτης δύναται ελεύθερα να θέσει όρους στις δωρεές ή παροχές του (gifts) δυνάμει της διαθήκης του, νοουμένου ότι οι όροι αυτοί δεν συγκρούονται με ορισμένους αναγνωρισμένους περιορισμούς και δεν είναι ασυμβίβαστοι με άλλες πρόνοιες της διαθήκης. Ένας όρος δεν πρέπει να είναι παράνομος και αντίθετος προς τη δημόσια πολιτική. Όροι εναντίον της δημόσιας πολιτικής είναι οι όροι εκείνοι σε σχέση με τους οποίους το κράτος έχει ή μπορεί να έχει συμφέρον όπως παραμείνουν ανεκτέλεστοι ή ανικανοποίητοι. Παραδείγματα όρων οι οποίοι είναι άκυροι (void) ως αντίθετοι προς τη δημόσια πολιτική είναι όροι οι οποίοι υποκινούν τον δωρεοδόχο να διαπράξει έγκλημα ή να προβεί σε πράξη η οποία απαγορεύεται δια νόμου καθώς επίσης και οποιοιδήποτε άλλοι όροι οι οποίοι τείνουν σε τέτοια αποτελέσματα. Επίσης πρέπει να υπάρχει η δυνατότητα να υπάρχει συμμόρφωση προς τον όρο. Είμαι της γνώμης ότι ο όρος που έχει τεθεί στην παράγραφο 22 της Διαθήκης είναι condition subsequent, δηλαδή τέτοιος που μη συμμόρφωση με αυτόν σκοπόν έχει να θέσει τέρμα στη δωρεά (gift). Λέξεις οι οποίες εκφράζουν ένα όρο μπορεί να θεωρηθούν ότι είναι λέξεις περιορισμού, και μία δωρεά (gift) εκφρασθείσα υπό τη μορφή περιορισμού μπορεί να είναι αποτελεσματική, μολονότι ως condition subsequent θα ήταν άκυρη. Σύμφωνα με τα παραδεκτά γεγονότα, όπως έχουν εκτεθεί πιο πάνω, η οικία στην οποία διέμενε ο αποβιώσας Διαθέτης είχε ανεγερθεί παράνομα και, κατά συνέπεια, τα μέρη των οποίων τα ιδιοκτησιακά δικαιώματα παραβιάζοντο ως εκ του γεγονότος αυτού θα μπορούσαν να ζητήσουν διάταγμα κατεδάφισης της. Συνεπώς, ο όρος που είχε τεθεί από τον αποβιώσαντα Διαθέτη στην παράγραφο 22 της Διαθήκης του ότι, σε περίπτωση κατά την οποία οποιοσδήποτε κληρονόμος ή κληροδόχος του επενέβαινε στην οικία του ή επιθυμούσε ή ζητούσε την κατεδάφιση της και/ή μέρους αυτής και/ή προέβαινε σε μέτρα κατεδάφισης της, ο κληρονόμος ή κληροδόχος θα αποκληρούτο και δεν θα ελάμβανε το κληροδοτούμενο σε αυτόν ποσό είναι όρος παράνομος και/ή όρος ενάντιος στη δημόσια πολιτική και, ως τέτοιος, άκυρος. Τα χρηματικά ποσά που ο αποβιώσας Διαθέτης δίδει και κληροδοτεί στις κληροδόχους Ιωάννα Διόλα και Τερέζα Παπά δυνάμει των παραγράφων 12 και 13 της Διαθήκης του αποτελούν μέρος της προσωπικής του περιουσίας (personal property ή personalty). Σύμφωνα με την νομική ανάλυση στην οποία έχω προβεί πιο πάνω μια κληροδοσία προσωπικής περιουσίας υπό την αίρεση άκυρου condition subsequent κέκτηται αποτέλεσμα ελεύθερο από τον όρο. Όπως προβλέπει και το άρθρο 32 του περί Διαθηκών και Διαδοχής Νόμου, Κεφ. 195, όπως έχει τροποποιηθεί, όταν κληροδοσία εξαρτάται από αδύνατο, παράνομο ή ανήθικο όρο, ο όρος αυτός είναι άκυρος η κληροδοσία όμως είναι έγκυρη. Επομένως η απάντηση μου στο πρώτο ερώτημα που τίθεται με την παρούσα αίτηση είναι ότι ο όρος που έθεσε ο αποβιώσας Διαθέτης στην παράγραφο 22 της Διαθήκης του είναι άκυρος με αποτέλεσμα οι κληροδοσίες που αναφέρονται στις παραγράφους 12 και 13 τη Διαθήκης να είναι έγκυρες. Οι κληροδόχοι Ιωάννα Διόλα και Τερέζα Παπά δικαιούνται στα κληροδοτήματα που τους δίδει και κληροδοτεί ο αποβιώσας Διαθέτης. Εξάλλου, όπως προκύπτει από τα γεγονότα, η κατεδάφιση δεν διενεργήθηκε από τις πιο πάνω κληροδόχους αλλά από τον σύζυγο της μιας εξ αυτών ο οποίος ήταν ένας από τους νόμιμους ιδιοκτήτες της οικίας και ο οποίος δεν αναφέρεται ως κληροδόχος στη Διαθήκη. Στρέφομαι τώρα να εξετάσω το δεύτερο ερώτημα, το κατά πόσο, δηλαδή η φράση «με όλη την κινητή περιουσία η οποία ήθελε ανευρεθεί εντός αυτής», η οποία απαντάται στην παράγραφο 22 της Διαθήκης, περιλαμβάνει και το χρηματικό ποσό των Λ.Κ. 8.994,91 το οποίο ανευρέθη, μετά το θάνατο του Διαθέτη, εντός του χρηματοκιβωτίου που βρισκόταν εντός της οικίας του. Στην παλαιά αγγλική υπόθεση Swinfen v. Swinfen, 29 Bea. 207 αποφασίστηκε ότι η λέξη κινητά περιλαμβάνει και χρήματα (money is a «moveable»). Το ίδιο αποφασίστηκε και στην Asghar Ali Khan v. Kurshed Αli Khan
(1901), 17 T.L.R. 715, P.C. per cur., στη σελ. 716. Όμως, σε μια μεταγενέστερη υπόθεση, την Re Walsh, Walsh v. Walsh
(1953)2 All E.R. 982, αποφασίστηκε ότι η λέξη «movables» σε μια διαθήκη δεν περιελάμβανε χρήματα στην Τράπεζα ή στην οικία. Στην Re Walsh, Walsh v. Walsh (ανωτέρω) ο Vaisey J. ανέφερε τα ακόλουθα στις σελ. 983 και 984: «In Steignes v. Steignes [supra] it was held that the word ´movables´ in its full sense takes in all personal chattels. That was a decision given at the Rolls on 17th of February, 1730, and, so far as I am aware, that word has never been construed in these courts from that date to this, I think, however, that that case is still authority that the word ´movables´, apart from any context and standing alone, would be sufficient to cover the whole of the personal estate.» Στην πιο πάνω υπόθεση η λέξη «κινητά» ερμηνεύτηκε ότι περιελάμβανε μόνο κινητά αντικείμενα (movable chattels) και δεν μπορούσε να επεκταθεί ώστε να περιλαμβάνει χρήματα στην Τράπεζα ή στην οικία. Λέχθηκε επίσης πώς, το γεγονός ότι ο διαθέτης κληροδότησε στη σύζυγο του χρηματικό ποσό £200, καταδείκνυε ότι τα κινητά (movables) που της κληροδοτούσε με τη διαθήκη του αποτελούντο μόνο από τα κινητά αντικείμενα και όχι χρήματα. Περαιτέρω, λέχθηκε πως ο διαθέτης δεν θα έθετε όρο στη διαθήκη που να απαγόρευε την πώληση της οικίας αν εννοούσε ότι η λέξη κινητά (movables) συμπεριελάμβανε οτιδήποτε άλλο εκτός από κινητά αντικείμενα (movable chattels). Στο σύγγραμμα Theobald on Wills, 13th edition, παρα. 618 αναφέρεται ότι «. the fact that a pecuniary legacy is given to the same legatee affords an argument that money in the house was not intended to pass under a gift of goods and chattels». Σχετικές είναι και οι υποθέσεις Re Robson
(1891)2 Ch. 559 και Re O´Brien
(1906)1 I.R.
  1. Στην υπό κρίση υπόθεση είμαι της άποψης πως η ερμηνεία των όρων της Διαθήκης και η πραγματική βούληση του Διαθέτη θα πρέπει να αναζητηθεί υπό το φως και το πνεύμα του συνόλου του περιεχομένου της Διαθήκης. Έχοντας εξετάσει το σύνολο του περιεχομένου της Διαθήκης με οδηγό τις πιο πάνω αρχές της νομολογίας έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότι το χρηματικό ποσό των Λ.Κ. 8.994,91 που ανευρέθηκε στο χρηματοκιβώτιο της οικίας του Διαθέτη μετά το θάνατο του δεν περιλαμβάνεται στον όρο «κινητή περιουσία» για τους ακόλουθους λόγους:
  2. Οι λέξεις οι οποίες χρησιμοποιήθηκαν στη Διαθήκη, το περιεχόμενο της Διαθήκης, το πνεύμα της Διαθήκης, οι σκοποί της γενναιοδωρίας του Διαθέτη, η σχέση του Διαθέτη προς τους δικαιούχους, η περιουσία του Διαθέτη και οποιοδήποτε άλλο θέμα το οποίο το Δικαστήριο μπορεί να λάβει υπόψη, δεν αφήνουν οποιαδήποτε αμφιβολία ότι ο αποβιώσας Διαθέτης, χρησιμοποιώντας τη φράση «με όλη την κινητή περιουσία η οποία ήθελε ευρεθεί εντός αυτής» στην παράγραφο 22 της Διαθήκης, δεν εννοούσε ότι συμπεριελάμβανε και τα χρήματα που ανευρέθησαν στο χρηματοκιβώτιο. Ήταν προσεκτικός να καταρτίσει μια ισοζυγισμένη διαθήκη. Υπενθυμίζω ότι στους υιούς του αδελφού του Μισιέλλη Τερζή, μέσα στους οποίους περιλαμβάνεται και ο Συνεκτελεστής Ιωσήφ Μ. Τερζής, ο Διαθέτης δίδει και κληροδοτεί Λ.Κ. 10.000 σε ένα έκαστο εξ αυτών. Δεν νομίζω να ήθελε να δώσει και κληροδοτήσει στον εν λόγω Συνεκτελεστή το ποσό που ανευρέθηκε στο χρηματοκιβώτιο και να αδικήσει τους άλλους τρεις κληροδόχους, οι οποίοι, μαζί με τον Συνεκτελεστή είναι οι κληροδόχοι του εναπομείναντος μέρους της περιουσίας του Διαθέτη (residuary legatees). Το γεγονός ότι στην παράγραφο 17 της Διαθήκης δίδεται χρηματική κληροδοσία (pecuniary gift) εκ Λ.Κ. 10.000 στον ίδιο κληροδόχο στον οποίο δίδεται και η οικία και η εντός αυτής κινητή περιουσία, δηλαδή τον Συνεκτελεστή Ιωσήφ Μ. Τερζή, υποστηρίζει την άποψη ότι τα χρήματα που ανευρέθησαν στο χρηματοκιβώτιο εντός της οικίας δεν αποτελούν μέρος της κινητής περιουσίας του αποβιώσαντος Διαθέτη και δεν προορίζοντο να μεταστούν (pass) στον εν λόγω κληροδόχο ως κληροδοσία κινητής περιουσίας. Τα κινητά που ο αποβιώσας Διαθέτης κληροδοτεί στον Συνεκτελεστή δυνάμει της παραγράφου 22 της Διαθήκης του αποτελούνται μόνο από τα κινητά αντικείμενα εκτός των ιερών αμφίων και σκευών και όχι τα χρήματα που ανευρέθησαν εντός του χρηματοκιβωτίου. Ο αποβιώσας Διαθέτης δεν θα επέβαλλε όρο στη Διαθήκη που να απαγόρευε την πώληση της οικίας αν είχε την πρόθεση στη λέξη «κινητά» να περιλαμβάνεται οτιδήποτε εκτός από κινητά αντικείμενα. Υπενθυμίζω ότι ο αποβιώσας Διαθέτης αφήνει, δυνάμει της παραγράφου 26(ii)(γ), το εναπομένον μέρος της περιουσίας του (the residue of his estate), το οποίο αναφέρεται ως «υπερβαίνον ποσόν» στους κληροδόχους Αντώνη Μ. Τερζή, Ιωσήφ Μ. Τερζή, Ιωάννη Μ. Τερζή και Σιάρπελ Μ. Τερζή (residuary legatees), υιούς του αδελφού του Μισιέλλη Τερζή κατά ¼ μερίδιο σε έκαστον εξ αυτών, και συνεπώς η φράση «κινητή περιουσία» δεν μπορεί να σημαίνει ολόκληρη την προσωπική περιουσία (personal estate) του αποβιώσαντος Διαθέτη (βλ. In re Walsh, Walsh v. Walsh
(1953)1 Ch. 473, στη σελ. 479). Σαν αποτέλεσμα όλων των πιο πάνω εκδίδονται οδηγίες και διατάγματα όπως: (α) Οι Εκτελεστές της Διαθήκης διανέμουν τα ποσά των Λ.Κ. 2.000 και Λ.Κ. 3.000 στην Ιωάννα Διόλα και Τερέζα Παπά αντίστοιχα δυνάμει των προνοιών των παραγράφων 12 και 13 της Διαθήκης. (β) Οι Εκτελεστές της Διαθήκης διανέμουν το χρηματικό ποσό των Λ.Κ. 8.994,91, μαζί με οποιοδήποτε άλλο χρηματικό ποσό που εναπομένει από την περιουσία του αποβιώσαντος Διαθέτη, αφαιρουμένων όλων των εξόδων, φόρων, εξόδων διαχείρισης κ.τ.λ., στους κληροδόχους Αντώνη Μ. Τερζή, Ιωσήφ Μ. Τερζή, Ιωάννη Μ. Τερζή και Σιάρπελ Μ. Τερζή σε ίσα μερίδια. Τόσο τα έξοδα της Αιτήτριας όσο και τα έξοδα των Καθ΄ων η αίτηση αρ. 3, 4, 5 και 6, όπως αυτά θα υπολογισθούν από τον Πρωτοκολλητή και εγκριθούν από το Δικαστήριο, να καταβληθούν από την περιουσία του αποβιώσαντος Διαθέτη. (Υπ.) ............. Χ. Σολομωνίδης, Α.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο, Πρωτοκολλητής ΜΝ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο

🔗 Στην επίσημη πηγή

Επεξήγηση AI βάσει του επίσημου κειμένου του νόμου. Ενδεικτική, δεν υποκαθιστά νομική συμβουλή.