Ayda Karaoglanian ν. Χρίστου Τριανταφυλλίδη κ.α., Αγωγή Αρ. 8998/07, 19.3.08

(5)(b) των Περί Διαχειρίσεως Περιουσιών Κανονισμών του 1955, που έχει ως ακολούθως:- «

(5)No grand shall be made to an application after a caveat has been entered against his application unless- (

1. a)..... (
2. b)the caveator has for three months brought no action for administration». Tα γεγονότα επί των οποίων στηρίζεται η αίτηση δεν αμφισβητούνται και έχουν ως ακολούθως:- Η ενάγουσα (στο εξής η καθ΄ ης η αίτηση) είναι αδελφή του Varoujan Boyadjian ο οποίος απεβίωσε άτεκνος και άγαμος στις 18.12.05, αφήνοντας με διαθήκη όλη του την περιουσία στον αδελφό του εναγόμενο 2. Στις 17.1.06 ο αιτητής, ο οποίος κατονομάζεται στη διαθήκη ως εκτελεστής, καταχώρησε στο Επαρχιακό Δικαστήριο Λευκωσίας την αίτηση υπ΄ αρ. 36/06 για επικύρωση της διαθήκης και το διορισμό του ως εκτελεστή, διάβημα που προσέκρουσε σε ένσταση (caveat) των άλλων τριών αδελφών του αποβιώσαντος, δηλαδή της καθ΄ ης η αίτηση, της Maro Fisher και του Levon Boyadjian. Η ένσταση (caveat) καταχωρήθηκε στις 17.3.06 αλλά μόνο ο Levοn Boyadjian προχώρησε με αγωγή, την υπ΄ αρ. 3996/06, μέσα στην προβλεπόμενη από τον κανονισμό προθεσμία των τριών μηνών. Παρέλειψε, όμως, να συνοδεύσει το γενικώς οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα με την προβλεπόμενη ένορκη δήλωση, με αποτέλεσμα στις 11.9.07 να διακόψει την αγωγή του με βάση τις πρόνοιες της Δ.15 Θ.1 των Περί Πολιτικής Δικονομίας Διαδικαστικών Κανονισμών. Μια ημέρα πριν τη διακοπή της πιο πάνω αγωγής, στις 10.9.07, η αιτήτρια καταχώρισε αγωγή επί γενικώς οπισθογραφημένου κλητηρίου εντάλματος με την οποία προσβάλλει την εγκυρότητα της διαθήκης, ενέργεια που προσέκρουσε στην καταχώριση της υπό κρίση αίτησης. Είναι θέση του αιτητή ότι η αγωγή είναι εκπρόθεσμος και ως τέτοια θα πρέπει να παραμερισθεί. Το γεγονός, επεσήμανε, ότι μέσα στην προθεσμία των τριών μηνών καταχωρήθηκε η αγωγή 3996/06 από τον αδελφό της καθ΄ ης είναι άνευ σημασίας, έστω κι αν διακόπηκε. Η διακοπή, τόνισε, έδιδε ενδεχομένως δικαίωμα στον ενάγοντα εκείνης της αγωγής να επανέλθει, αλλά δεν πρόσθετε οποιοδήποτε δικαίωμα στην καθ΄ ης η αίτηση η οποία παρέλειψε να καταχωρίσει αγωγή μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία των τριών μηνών. Η καθ΄ ης η αίτηση δεν αμφισβητεί ότι η αγωγή της καταχωρήθηκε εκτός της προθεσμίας των τριών μηνών του Καν.24

(5)(b), ούτε θα μπορούσε να το αμφισβητήσει. Προβάλλει όμως ότι ο εν λόγω Κανονισμός:-

1. Αντιστρατεύεται το σκοπό της ένστασης (caveat), όπως αυτός αναλύεται στα συγγράμματα TRISTRAM & COOTE´S, Probate Practice, και WILLIAMS R. MORTIMER (Administration and Probate), και, περαιτέρω, εκδόθηκε εκτός της οριοθετημένης από το άρθρο 57 του Περί Διαχειρίσεως Περιουσιών Αποθανόντων Νόμου, Κεφ. 189, εξουσιοδότησης.
2. Παραβιάζει το άρθρο 3(c) του Περί Παραγραφής Αγωγών Νόμου, Κεφ. 15, το οποίο επεκτείνει το χρόνο έγερσης απαίτησης εναντίον περιουσίας αποβιώσαντος μέχρι τα 12 χρόνια και
3. Πλήττει το δικαίωμα πρόσβασης στα Δικαστήρια, το οποίο κατοχυρώνεται από τα άρθρα 30

(1)του Συντάγματος και 6.1 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Παρέπεμψε, σχετικά στην υπόθεση Fekkas v. The Electricity Authority of Cyprus

(1968)1 CLR 173 και στην απόφαση της αγωγής 324/84 Zavrou v. Νικολαίδης, η οποία δημοσιεύθηκε στις 2.6.84 στα J.S.C. Έχω εξετάσει με προσοχή τις εκατέρωθεν θέσεις και επιχειρήματα. Το ότι η αγωγή καταχωρήθηκε εκτός της προθεσμίας των τριών μηνών του Καν. 24

(5)(b) είναι δεδομένο, όπως είναι δεδομένο ότι μέχρι σήμερα, λόγω της ένστασης (caveat) που καταχωρήθηκε στις 17.3.06 και των αγωγών που επακολούθησαν, δεν έγινε επικύρωση της διαθήκης ούτε ο αιτητής διορίσθηκε εκτελεστής. Κάτω απ΄ αυτά τα δεδομένα, το ερώτημα που εγείρεται είναι κατά πόσο η μη τήρηση της εν λόγω προθεσμίας είναι μοιραία για την τύχη της αγωγής. Η απάντηση, κατά την άποψή μου, είναι αρνητική για τους πιο κάτω λόγους:- Η καταχώριση ένστασης (caveat) - όπως εξηγείται στο σύγγραμμα TRISTRAM & COOTE´S, Probate Practice, 12η έκδοση, σελ. 527 - αποβλέπει να δώσει στον ενιστάμενο (caveator) χρόνο, προκειμένου να προβεί σε έρευνες για να εφοδιασθεί με εκείνες τις πληροφορίες που θα του δώσουν τη δυνατότητα να αποφασίσει κατά πόσο υπάρχουν ή όχι λόγοι εναντίον της επικύρωσης. Η περίοδος των τριών μηνών που προνοείται από τον υπό κρίση Κανονισμό, θέτει, κατά την άποψή μου, τέτοια ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα που ενδεχομένως επενεργούν εναντίον του σκοπού για τον οποίο καταχωρείται η ένσταση. Επί του προκειμένου κρίνω ότι, θα ήταν λάθος να εμποδισθεί ένας πολίτης να προωθήσει δικαστικά τα δικαιώματα του στη βάση ενός μη ευέλικτου Κανονισμού που εκδόθηκε πριν 53 χρόνια κάτω από συνθήκες πολύ διαφορετικές απ΄ ότι οι σημερινές. Κάτι τέτοιο, όπως παρατηρήθηκε και στην υπόθεση Fekkas (ανωτέρω), θα ισοδυναμούσε με σοβαρή παρέμβαση στο δικαίωμα προσφυγής στο Δικαστήριο το οποίο κατοχυρώνεται από το άρθρο 30 του Συντάγματος. Παραθέτω αυτούσιο το σχετικό απόσπασμα από τη σελ. 190:- ......... "Furthermore, we would observe that the period of limitation of three months, laid down by section 11

(2)of Cap. 171, appears to us to be so arbitrary and unreasonably short, by present-day standards, that it amounts, in effect, to a most serious interference with the right of access to, and hearing by, a Court, which is safeguarded under Article 30 of the Constitution; such right coincides, in this connection, with the right to equality. As stated in Barbier v. Connolly (113 US 27; 28 Law. ed. 923), by Mr. Justice Field, the 14th Amendment of the U.S.A. Constitution by providing about due process of law and equal protection of the laws "undoubtedly intended... that all persons.... should have like access to the courts of the country for the protection of their persons and property, the prevention and redress of wrongs, and the enforcement of contracts.". Για όλα τα πιο πάνω και λαμβανομένου υπόψη ότι μέχρι σήμερα δεν έχει επικυρωθεί η διαθήκη, ούτε έχει γίνει διορισμός του αιτητή ως εκτελεστή, η αίτηση αποτυγχάνει. Παρέμεινε το θέμα των εξόδων, που όπως είναι γνωστό ανάγεται στη διακριτική ευχέρεια του Δικαστηρίου. Υπό τα περιστατικά της παρούσας υπόθεσης κρίνω ότι θα ήταν ορθό και δίκαιο να μην επιδικασθούν έξοδα προς όφελος οποιασδήποτε πλευράς, κι αυτό γιατί, ναι μεν η αίτηση απέτυχε αλλά η καταχώριση της ήταν αποτέλεσμα παραβίασης από την καθ΄ ης του πιο πάνω Κανονισμού. Η αίτηση απορρίπτεται χωρίς οποιαδήποτε διαταγή για έξοδα. (Υπ.) Μ. Χριστοδούλου, Π.Ε.Δ. Πιστό αντίγραφο, Πρωτοκολλητής /κβπ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο