Ξένιος Κωνσταντίνου ν. Γενικού Εισαγγελέα της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αρ. Αγωγής: 9449/05, 31.3.2008 ΠΑΓΚΥΠΡΙΟΣ ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ CyLaw | Αναφορικά μ'εμάς | " target="_top">Επικοινωνία | Όροι χρήσης Έρευνα - Κατάλογος Αποφάσεων Πρωτόδικων Δικαστηρίων - Εμφάνιση Αναφορών (Noteup on) - Αφαίρεση Υπογραμμίσεων ECLI:CY:EDLEF:2008:A75 ΕΠΑΡΧΙΑΚΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ Ενώπιον: Γ. Κυριακίδου, Ε.Δ. Αρ. Αγωγής: 9449/05 Μεταξύ: Ξένιος Κωνσταντίνου Ενάγοντα και Γενικού Εισαγγελέα της Κυπριακής Δημοκρατίας Εναγομένου -------------------------- ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ: 31.3.2008 ΕΜΦΑΝΙΣΕΙΣ: Για τον Ενάγοντα: κ. Χ' Πιέρας Για τον Εναγόμενο: κ. Μαππουρίδης ------------------------- Α Π Ο Φ Α Σ Η Με την παρούσα αγωγή ο ενάγων, ηλικίας 25 ετών, ζητά γενικές και ειδικές αποζημιώσεις συνεπεία ατυχήματος το οποίο επεσυνέβη την 18.10.2005 στο χωριό Ψευδάς. Συγκεκριμένα στην έκθεση απαίτησης ο ενάγων ισχυρίζεται ότι κατά την πιο πάνω ημερομηνία και ενώ ο Ενάγων επέβαινε ερπυστριοφόρου οχήματος τύπου «Λεωνίδας» το οποίο οδηγούσε στρατιώτης στο δρόμο Ψευδά προς Πυργά το όχημα αυτό παρεξέκλινε του δρόμου και έπεσε σε χαντάκι. Το ατύχημα επεσυνέβη λόγω της αμέλειας του οδηγού για τις πράξεις του οποίου ευθύνεται εκ προστήσεως η Κυπριακή Δημοκρατία. Ως αποτέλεσμα του εν λόγω δυστυχήματος ήταν να υποστεί ο Ενάγων σωματικές βλάβες και άλλες υλικές ζημιές. Πριν την ακροαματική διαδικασία της υπόθεσης ο συνήγορος του Εναγομένου αποδέχθηκε πλήρη ευθύνη για το δυστύχημα και έτσι το μόνο θέμα που παρέμεινε προς εκδίκαση είναι οι ειδικές και γενικές αποζημιώσεις που απαιτούνται από τον Ενάγοντα συνεπεία του πιο πάνω δυστυχήματος. ΜΑΡΤΥΡΙΑ: Η πλευρά του Ενάγοντα κάλεσε μόνο τον Ενάγοντα (ΜΕ1) ενώ η υπεράσπιση δεν πρόσφερε μαρτυρία. ΜΑΡΤΥΡΙΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΘΗΚΕ: Κατά τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας έγινε παραδεκτό από την πλευρά του Εναγόμενου τα ιατρικά έξοδα, ποσό £275, μεταφορικά £15, η αστυνομική έκθεση ποσό £50,00 και η περίοδος αναρρωτικής άδειας από 18.10.2005 μέχρι 14.11.2005 ποσό £
- Η απαίτηση για ποσό £300 για φυσιοθεραπεία εγκαταλείφθηκε από τον Ενάγοντα. ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ: Για το θέμα της κατάστασης της υγείας του Ενάγοντα, των σωματικών του βλαβών, του πόνου και της ταλαιπωρίας που υπέστη τη κατάσταση του και τις εξελίξεις που είχε ως και της θεραπείας που έτυχε κατέθεσε ο ίδιος ο Ενάγοντας (ΜΕ1). Επίσης κατατέθηκαν από κοινού ιατρικά πιστοποιητικά (α) του Γιώργου Κοκκινόφτα, ημερ. 21.12.2005, Τεκμήριο 1 και (β) του Δρ. Σιμιλλίδη ημερομηνίας 14.11.2005 (Τεκμήριο 2) και ακτινολογική έκθεση (Τεκμήριο 4). Από τα εν λόγω πιστοποιητικά τα οποία γίνονται ευρήματα του Δικαστηρίου προκύπτει ότι ο Ενάγων προσήλθε στο Νοσοκομείο Λάρνακας μετά από τροχαίο ατύχημα που είχε στις 18.10.2005 και παραπονείτο για πόνο και δυσκαμψία στο δεξιό ώμο. Του χορηγήθηκε αναλγητική αγωγή εισήχθηκε για παρακολούθηση στο Νοσοκομείο και παρέμεινε μέχρι 19.10.
- Μετά από την έξοδο του από το Νοσοκομείο εξετάσθηκε από τον κ. Σιμιλλίδη όπου μετά από ακτινολογικό έλεγχο διαπιστώθηκε αιμάτωμα υπερξάρθρωμα δεξιάς ακρομιοκλειδικής άρθρωσης χωρίς οστική αλλοίωση και βαθιές εκδορές δεξιάς ωμοπλάτης έκτασης 9Χ2 εκ ημισεληνοειδές. Χορηγήθηκαν αντιφλεγμωνώδη και αντιβιοτικά φάρμακα και τοποθέτηση ειδικού νάρθηκα για συγκράτηση του δεξιού ώμου. Συνεστήθη ανάπαυση και ξεκούραση και εδόθηκε αναρρωτική άδεια μέχρι 14.11.
- Τέλος αναφέρεται ότι τα ενοχλήματα από το δεξιό ώμο ήταν αρχικά πολύ έντονα. Ο ασθενής παραπονείτο για πόνο σε απαγωγή και προσαγωγή του ώμου, η ευαισθησία που έχει στην ακρομιοκλειδική άρθρωση έχει υποχωρήσει, όμως η πιθανότητα ανάπτυξης οστεοαρθρίτιδας στην εν λόγω περιοχή και η δημιουργία συνδρόμου υποακρομιακής τριβής υπάρχει στο εγγύς μέλλον. Τα εν λόγω ενοχλήματα αναμένεται να παραμείνουν μόνιμα και να είναι εντονότερα κατά τις αλλαγές του καιρού και μετά την άσκηση έντονης εργασίας. Αξιολογώντας την μαρτυρία του Ενάγοντα σε σχέση με τις συνέπειες του τραυματισμού του χαρακτηριζόταν από κάποια υπερβολή. Αυτό διαφάνηκε από τον τρόπο που απαντούσε κατά την αντεξέταση του. Αν και βρίσκω ότι έχει κάποιες ενοχλήσεις μετά από πολύωρη ενασχόληση με την εργασία του δεν βρίσκω ότι είναι τόσο συχνές ως ήθελε να παρουσιάσει. Ενδεικτικό είναι ότι ο Ενάγοντας δεν ξαναεπισκέφθηκε γιατρό μετά από το 2005, ούτε προχώρησε να κάνει φυσιοθεραπεία ή αξονική τομογραφία ως του συνεστήθηκε από τον γιατρό του. Επίσης δεν παρουσιάσθηκε μαρτυρία που να υποδηλοί ανάπτυξη οστεοαρθρίτιδας ή δημιουργία συνδρόμου υποακρομιακής τριβής, αν και προσδιορίσθηκε από τον κ. Σιμιλλίδη ότι αυτά θα δημιουργούντο στο εγγύς μέλλον, δεν παρουσιάσθηκαν με την πάροδο 2½ χρόνων από το ατύχημα. Παρόλα αυτά λαμβάνεται υπόψη ως πιθανότητα. ΝΟΜΙΚΗ ΠΤΥΧΗ ΓΙΑ ΓΕΝΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ: Το Δικαστήριο είναι επιφορτισμένο με το καθήκον υπολογισμού των γενικών αποζημιώσεων του φυσικού πόνου, της ταλαιπωρίας, της απώλειας των ανέσεων και απολαύσεων της ζωής που υπέστη ο Ενάγων σαν συνέπεια του τραυματισμού του. Οι αποζημιώσεις που επιδικάζονται από τα Δικαστήριοα πρέπει να είναι δίκαιες και λογικές. Στόχος είναι να αποδοθεί δικαιοσύνη στην απώλεια και στη ζημιά χωρίς να τίθεται υπέρμετρο βάρος στον αδικοπραγούντα. Όπως τονίζεται στην κλασσική πλέον πάνω στο ζήτημα απόφαση Paraskevaides (Overseas) Ltd v. Christofi
(1982)1 C.L.R. 789: ".Το ποσό που επιδικάζεται πρέπει να είναι κοινωνικά αποδεκτό. Συνεπώς, η κοινωνική δεοντολογία κατά τον ουσιώδη χρόνο είναι σε κάθε περίπτωση παράγοντας σχετικός προς το έργο μας, ειδικά σε σχέση με μη χρηματική απώλεια. Η χρηματική ζημιά ως περισσότερο επιδεκτική μαθηματικού υπολογισμού εξαρτάται λιγότερο από κοινωνικά κριτήρια. Στόχος του εγχειρήματος είναι η κατάληξη, στο τέλος της πορείας σε αριθμό που είναι δίκαιος και εύλογος κάτω από τις περιστάσεις της υπόθεσης.» Είναι σταθερή η τάση για ελευθεροποίηση των ποσών που επιδικάζονται ως γενικές αποζημιώσεις η οποία καταλήγει σε αύξηση τους σε σύγκριση με εκείνο που θεωρείτο το μέτρο στο παρελθόν έτσι που να τοποθετείται μεγαλύτερη αξία στον ανθρώπινο πόνο. Σε κάθε περίπτωση πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικότητες, όπως μπορούν να εξακριβωθούν, με γνώμονα και την αγοραστική αξία του χρήματος κατά το χρόνο της επιδίκασης των αποζημιώσεων ως αυτοτελή παράγοντα αλλά και ως συγκριτικό όταν ανατρέχουμε σε υποθέσεις του παρελθόντος στο βαθμό που αυτές σε περιπτώσεις αυτής της φύσεως θα μπορούσε να είναι βοηθητικές. Τελικά, σκοπός των αποζημιώσεων είναι η αποκατάσταση του θύματος του αστικού αδικήματος στη θέση στην οποία εύλογα θα μπορούσε να αναμένεται ότι θα βρισκόταν εάν δεν τραυματιζόταν. Αυτή είναι η βασική αρχή η οποία διέπει τον καθορισμό των αποζημιώσεων στο δίκαιο των αστικών αδικημάτων υπό τον όρο πάντα ότι η ζημιά η οποία αποδίδεται είναι εύλογη μεταξύ τους. Προηγούμενες αποφάσεις δεν αποτελούν δεσμευτικό προηγούμενο υπό την έννοια της αρχής του stare decisis αλλά παρέχουν καθοδήγηση. Πρέπει επίσης να λαμβάνεται υπόψη η συνεχής μείωση της αξίας του χρήματος. Στην υπόθεση Ερωτοκρίτου κ.α. ν. Καραολή Π.Ε. 9342 και 9333/9.3.98 επισημαίνεται ότι προηγούμενες αποφάσεις αναφορικά με αποζημιώσεις μόνο ενδεικτική σημασία μπορούν να έχουν γιατί κάθε ειδική περίπτωση διαφέρει ανάλογα με το είδος και την έκταση του τραυματισμού καθώς και τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε υπόθεσης. Μελέτησα με προσοχή τα στοιχεία αριθμού υποθέσεων στις οποίες καθορίστηκαν ποσά γενικών αποζημιώσεων για παρόμοιους τραυματισμούς και τα σύγκρινα με αυτά της υπό κρίση περίπτωσης. Άντλησα καθοδήγηση από αποφάσεις στις οποίες υπάρχει αναλογία με τη συγκεκριμένη υπόθεση στην έκταση των κακώσεων και τα επακόλουθα τους, προβαίνοντας βέβαια στις αναγκαίες προσαρμογές και λαμβάνοντας υπόψη ότι κάθε υπόθεση έχει στις ιδιαιτερότητες της και ότι είναι σχεδόν αδύνατο να βρεθούν δύο υποθέσεις με τα ίδια ακριβώς στοιχεία. Αφού έλαβα υπόψη μου το είδος και τη φύση των κακώσεων που υπέστη ο Ενάγων, τη φύση και τη διάρκεια της θεραπείας που ακολούθησε, το γεγονός ότι παρέμειναν κατάλοιπα και προβλήματα ως επακόλουθα του τραυματισμού του Ενάγοντα, ως επίσης και την δυσκολία που αντιμετωπίζει ο Ενάγοντας γενικότερα από τον πιο πάνω τραυματισμό, κρίνω ότι ένα ποσό της τάξεως των €5.000 θα αποτελούσε για την περίπτωση του δίκαιη και λογική αποζημίωση υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων. ΕΙΔΙΚΕΣ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΕΙΣ: Οι ειδικές αποζημιώσεις ως ανωτέρω έχει αναφερθεί αυτές έχουν συμφωνηθεί και ο Ενάγοντας δικαιούται ποσό £1002 (€1.712,02). Δεν δικαιούται το ποσό των £50 αφού αφορά αστυνομική έκθεση τα έξοδα της οποίας επιβαρύνεται ο ίδιος. ΤΟΚΟΣ: Το άρθρο 58Α του Περί Αστικών Αδικημάτων Νόμου Κεφ. 148, όπως έχει τροποποιηθεί από το Νόμο 49(Ι) του 1997, προνοεί για την επιδίκαση τόκου προς 8% ετησίως εκτός αν συντρέχουν ικανοποιητικοί λόγοι περί του αντιθέτου, επί των αποζημιώσεων για σωματική βλάβη ή θάνατο συνεπεία αστικών αδικημάτων για ολόκληρη ή μέρος της περιόδου μεταξύ της ημερομηνίας κατά την οποία γεννήθηκε το αγώγιμο δικαίωμα και της ημερομηνίας καταχώρησης της αγωγής. Το θέμα του καθορισμού του τόκου εμπίπτει εντός των πλαισίων της διακριτικής ευχέρειας του Δικαστηρίου. Εκτενής ανάλυση του θέματος με ειδική αναφορά στην Αγγλική νομολογία έγινε στην υπόθεση Φοινικαρίδης ν. Γεωργίου
(1991)1 ΑΑΔ
- Στην πιο πάνω υπόθεση τονίσθηκε, μεταξύ άλλων, ότι ένας παράγοντας που δεν μπορεί να παραγνωριστεί είναι ο τρόπος με τον οποίο προωθείται η αγωγή προς εκδίκαση αφού μια αδικαιολόγητη καθυστέρηση στην προώθηση της μπορεί να έχει ως επακόλουθο τον περιορισμό της χρονικής έκτασης καθορισμού του τόκου. Σε σχέση με τις ειδικές αποζημιώσεις το θέμα τέθηκε ως εξής από τον Δικαστή του Ανωτάτου Δικαστηρίου Ι. Κωνσταντινίδη στην Φοινικαρίδης (πιο πάνω) στις σελίδες 494-495: «Το ύψος των ειδικών ζημιών είναι γνωστό κατά το χρόνο της δίκης και ως θέμα αρχής, το ορθό θα ήταν να επιδικάζεται τόκος από την ημερομηνία κατά την οποία ο Ενάγων είχε υποστεί την κάθε ζημιά. Όμως αυτό θα συνεπαγόταν πολυδιάσπαση των ποσών και ενασχόληση με πολλές αριθμητικές πράξεις συνήθως με αντικείμενο μικρά ποσά κάθε φορά. ......................... Έτσι ευνοήθηκε η προσέγγιση του θέματος πάνω σε γενικές γραμμές και προκρίθηκε ως δίκαιη η επιδίκαση τόκου πάνω στο συνολικό ποσό των ειδικών αποζημιώσεων που επιδικάζονται από την ημέρα της γέννησης του αγώγιμου δικαιώματος ως τη δίκη, μειωμένου όμως κατά το μισό ώστε να αντισταθμιστεί το γεγονός ότι δεν προκύπτει όλη η ζημιά από την αρχή. Τονίζεται πως αυτό μόνο σε συνηθισμένες περιπτώσεις. Δεν αποκλείεται διαφορετική προσέγγιση όταν τα ιδιαίτερα περιστατικά της κάθε υπόθεσης το δικαιολογούν.» ΚΑΤΑΛΗΞΗ: Κατ' ακολουθία όλων των πιο πάνω εκδίδεται απόφαση υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγομένου για ποσό €5.000 υπό μορφή γενικών αποζημιώσεων για πόνο και ταλαιπωρία ως επίσης και ποσό €1.712,02 υπό μορφή ειδικών αποζημιώσεων. Σε ότι αφορά το θέμα του τόκου για τις γενικές αποζημιώσεις λαμβάνω υπόψη μου ότι ενώ το δυστύχημα έλαβε χώρα στις 18.10.2005 το γενικά οπισθογραφημένο κλητήριο ένταλμα καταχωρήθηκε στις 9.12.2005 και στη συνέχεια η έκθεση απαίτησης καταχωρήθηκε στις 12.1.2006, ήτοι μετά παρέλευση τριών μηνών. Υπό τις περιστάσεις, θεωρώ δίκαιο να επιδικάσω τόκο 8% από την ημερομηνία καταχώρησης της αγωγής ήτοι από 9.12.
- Σε ότι αφορά τις ειδικές αποζημιώσεις επιδικάζεται τόκος 4% από την ημερομηνία γένεσης του αγώγιμου δικαιώματος της παρούσας αγωγής, ήτοι 18.10.2005 με βάση τα όσα προσπάθησα να εξηγήσω ανωτέρω. Τέλος, τα έξοδα της παρούσας αγωγής, όπως αυτά θα υπολογιστούν από τον Πρωτοκολλητή στην ανάλογη κλίμακα και εγκριθούν από το Δικαστήριο, επιδικάζονται υπέρ του Ενάγοντα και εναντίον του Εναγομένου. (Υπ.) ......... Γ. Κυριακίδου, Ε.Δ. Πιστό Αντίγραφο Πρωτοκολλητής /ΕΠ cylaw.org: Από το ΚΙΝOΠ/CyLii για τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο